Sancti Diadochi episcopi Photices .... capita centum de perfectioni spirituali. S. Nili capita centum quinquaginta de oratione ad Deum. Hesychii presbyteri antirrL·tika kai euteka, siue Doctrina compendiaria binis capitum centuriis comprehensa, ..

241쪽

2oo Hel chir Presbyteri

talem. Iustitiae autem est, cupiditatem ad virtutem &Deum dirigere. Fortitudinis ve-IO , quinque sensus moderari continere: ne per ipsos maculetur interior homo noster, quod est cor: neve exterior, quod est

corpus.

31. In Israele est magnificentia eius: ,, in animo vidente,' quoad fieri . potest, is decorem gloriae ipsius Dei. Et virtus is eius in nubibus: hoc est, in amicis splenis dentibus , intente intuentibus in auroram matutinam, hoc est , in eum qui sedet in dextera patris, in illos, splendores emittens , veluti sol suis radiis penetrans nubes

mundas , quod amabile est, ostendi Psal. 67. d 6. Cum quis peccat, inquit scriptura

diuina, perdet bona multa. Et mens quae peccat, escas & potiones ambrosiae, in ante scripto capitulo declaratas, perdit. 37. Non sumus fortiores Samsone : non Salomone sapientiores : non perspicaciores in re diuina quam Dauid : non diligimus Deum vehemeptius quam Petrus Apostolorum princeps. Quamobrem non nobis

,,. ipsi fidamus. Inquit enim scriptura, Qui ,, in seipso confidit, ruet casu grauissimo. 38. Discamus a Christo , de nobis humiliter

242쪽

de Puritate cordis Cent. I. 2ot

militer sentire. Et a Dauita abiectionem:

A Petro , flere ob casus contingentes. Non tamen despondeamus an imum,more Samsonis, Iudae , & sapient rssimi Salomonis. 3 9. Diabolus enim regiens,ut leo,obam bulans quq rit cu omnibus potestatibus suis, quem deuoret. Quapropter ne remittatur unquam mentis obseruatio , temperantia, reluctatio , & preces erga Deum nostrum Iesum Christum. Nullum enim praestan tius auxilium in tota vita tua reperieS, praeterquam ab Iesu. Solus enim ipse Dominus nouit, ut Deus, versutias, artificia, &dolos Daemonum.

o. Confidat igitur anima in Christum,& invocet illum : & nullatenus extimescat. Non enim se la dimicat, sed ab Iesu Christo rege tremendo adiuta: qui est crea

pore carentium , visibilium scilicet & i. uisibilium. r. Quemadmodum pluuia quantδ copiosius essiinditur super rerram, tantd molliorem reddit illam: ita sanctum Christi nomen a tiobis inuocatum , explosis cogitationbus, quantδ frequentius ipsum inuocamus, tanto magis emollit terram cor- .dis nostri eamque gaudio & laetitia perfundit. I 3 61. Cab

243쪽

ga. Caeter ura & hoc imperitos DOD se conuenit, rem nobis este cum hostibus incorporeis, inuisi bilibus, malignis, ad affigendum callidis , velocibus , leuibus, belli peritis. , ab annis Adae ad haec usque

tempora: qui nos crassios , tam corpor quam sensu,aggravant in terram. Hos nulla alia rationς superare possumus , quam Perpetua animi temperantia , & inuocatio

ne iesu Christi Dei ει creatoris nostri. Rudibus itaque pro modo & praeceptore Optimo sint haec, deprecatio Iesu Christi, & adprobandum & cognoscendum quid rectum

sit, exhortatio. Peritis autem executio,

experientia & requies, quaς ex recto & bono oritur. -

43. Quemadmodum puer , paruulis scilicet & nullius capax malitiae, ubi praestigiatorem quempiam videt, laetatur,& suai simplicitate ductus, illum imaginum effi-ictorem sectatar: Sic anima nostra, cum sit simplex & bona , hunc in modum a suo bono Domino creata , delectatui: illusoriis, si ggestionibus Diaboli: & decepta, properans ad id quod deterius est, pro bono amplectitur: non alitqr quam columba eum

qui suis ipsius pullis insidiatur: & hoc pacto suas .cogitatio ues permiscet cum illu- . sione

244쪽

de Puritate CordM,Cent. I. 2. Os

sione suggestionis diabolicae. Si formosae mulieris facies occurrat, aut aliud quid pia mandatis Christi plane prohibitum , cum illis quasi quippiam artificiosum moliri desiderat: via de , quod sibi visum est pulchrum , ad effectum perducere possit:dei id

de ubi de uenerit ad consensum, iniquitatem intellectu sibi repraesentatam, ministerio corporis opere ipso perficit, in suam ipsius condemnationem. - . Ea est ars spiritus nequam, iἱsque telis omnem venenat animam. Ideoque, ante quam animus conflixtu militari multam comparauerit expetientiam, non est tutum sinere ut ingrediantur cogitationeSin cor nostrum : Idque, potissimum initio, quando det lectatur adhuc anima nostra daemoniacis suggestionibus , atque gaudet, §atur eas. Quin huiusmodi cogitationes sunt potius atlcndendae, stat Imque amputandae atque repellendae ubi obiectae fuerint Cum autem animus in eo admirando opere immoratus, exercitatus fuerit,intellexerit ,& illaesum belli habitum acquisierit, ut & vere pernoscat eas , & ut inquit propheta) vulpeculas facile pr hedere pos-m : tum scite permittat eas introgredi, Vt illas ope Christi expugnet, coarguat, NI 6 capti

245쪽

aptiuas abducar. s. Quemadmodum per eundem canalem ignis & aqua simul transire nequeunt: ita fieti nequit,vrpeccatum introeat in cor, in is prius fores cordis pulsauerit illusione

suggestionis .prauae. 46. Primo loco, est suggestio. Secundo, copulatio: nempe cum cogitationes nostrae permiscentur cum malignis cogitationibus daemonum. Tertio consensus : quo scilicet pacto se gerat anima inter utrasque cogit tiones male consultas. Quarto vero loco, est ipsa sens lis operatio, videlicet peccatum. Si ergo temperans animus attenderit,& repugnando, ad Dominum Iesum inuocando, imaginationem suggestionis prauae fugauerit & repulerit: quae deinceps mOliuntur , manent inutilia. Nam, cum spiritus nequam sit mens incorporem, non potest alia ratione seducere animas , quam illusionibus cogitationum. Porro de sug- ,, gestione quide ait David,' In matutino, , interficiebam. & quae sequuntur. Mag- , , nus vero Moses de consensu inquit, Et is non assentietur illis. ' Psal. ioo. b47. Mens cum mente modo non aspectabili pugnat: mens quippe Daemonis cum

mente nostra. Quapropter ex intimo cor

246쪽

de Puritate cordia cent. I. 2 os

dis in ipso pugnae momento clamare debemus ad Christum , ut daemonis quidem,nentem procul abigat, ac, Velut perhumanus,victoriae praemia donet.

oculis intuetur, sit tibi typus quietis cordis: tumque perspicies,quae intellectuali modo insculpuntur in corde,bona & mala.

serues cogitationem, seu irrationalem, seu rationi consentaneam : ut hoc pacto facile discernas alienigenas, filios nimirum primogenitos AEgyptiorum.

splendida, praeclara, venusta & speciosa vir tus est temperantia quae a te,Christe Deus, dirigitur, & cum summa mentis humanae humiliatione vigilanter deducitur Extendit enim palmites suos usque ad mare , 3cabyssiim speculationum,& usque ad flumina iucundorum ac diu morum mysteriorum propaginςs suas: atque potu reficit animum iamdudum impietate aestuantem,prae salsugine tum prauarum cogitationum daemonibus inuectarum, tum hostilis quae morsi est prudentiae carnis.

II. Temperantia per similis est scalae Iacob, cui Deus insidet, & qua ascendunt

247쪽

angeli. Tollit enim a nobis omne vitium. Nam amputat ipsa loquacitatem , conuicium, detractionem , omnium denique vitiorum sensilium catalogum , quae idcircone tantisper quidem ferre potest, ut suavitare propria careat. 32. H iiusce fratres,alacri animo desideremus esse participes Z ac in speculationibus eius puro corde cum Christo Iesu volantes; discutiamus peccator u nostrorum&prii linqvitae rationem : ut peccatorum nostrorum

recordatione contriti & humiliati, indi- uulso a nobis Domini nostri Iesu Christi potiamur auxilio, ad bellum inuisibile peragendum. Ope si quidem Iesu destituti, per

arrogantiam , hurianum amorem , aut vanam gloriam, priuati sumus cordis puritate, qua innotescit homini. Deus. Prius enim,

ut ipse pollicetur,est causa secundi. 3. Animus qui in seipso excolendo interiorem operationem non negligit, praeter . Uliqua bona,quae ex coni inua actionis obseruatione consequetur , etiam quinque sensus Corporis externis vitiis vacuos Oste-dee. Qui enim propriam virtutem ac remperantiam plane curat, I praeclaris delectatur consiliis , non sinit occupari quinque sensibus accessu crassarum vanarumque co- .ii gitatio

248쪽

de Puritate cordis, Cent. I. 2OT

gitatio nutn : sed harum insidias cum norit, intra seipsum summopere cohibet eas. 34. In eadem permane sententia, & intentationibus non laborabis , a qua si recedas, tolera quae occurrerint. Quemadmodum amarustia absinthium iuuat eos qui cibos fastidiunt: ita male moratis hominibus utile est,ut patiantur aduersa.

16. Ni si statueris aduersa perpeti, ne decernas bene agere: cum hoc ex illo perpetuo sequatur. Quod enim quisque seminat, hoc etiam metet. Proinde , si quae sponte seminamus mala, inuiti metimus, iustitiam diuinam admirari debemus- 37. Hi tres affectus excaecant animum: auaritia, inquam , vana gloria, & volup

38. Nulla alia re,quam his, cognitio &fides, quae collactaneae sunt naturae nostrae, profligantur. .. 39. Furor, ira, bella, caedes , & reliquus .

malorum uniuersus catalogus illarum vi Vehementer inuaduerunt inter homines. 6o. Qui non nouit veritatem , nec Vere credere potest: quia notio natura praecedit

fidem. Eloquia si quidem scripturae non ut intelligamus duntaxat scripta sunt,sed ut ea

opere

249쪽

opere compleamus.

6 i. Ducamus igitur initium ab opere, hac enim ratione deinceps proficientes, reperiemus, non modo spem in Deum , sed etiam firmam fidem , notitiam interiorem, liberationem a tentationibus, charismatum dona, cordis confessionem , & assiduas lachrymas,precationis beneficio fidelibus accedere. Neque ver b haec solum , sed etiam accidentium tribulationum tolerantia, sin ceram, quae fit proximo, remissionem, cog

nitionem legis spiritualis, iustitiae diuinae adeptionem, aduentum sancti spiritus, spiritalium thesaurorum largitionem, & cuncta quae pollicitus est Deus se donaturum fidelibus hominibus , tum in hoc , tum in futuro saeculo. Et vi in summa dicam, non potest anima prae se ferre imaginem Dei, nisi gratuito Dei munere, ac fide hominis ex animo perseuerantis in summa humilitate,& non haesitante precatione.

62. ingens profecto bonum est, sicuti experientia accepimus, ut qui suum ipsius cor expurgare desiderat, continenter invocet Dominum Iesum aduersus hostes spiritales. Animaduerte, quantum id, quod facto periculo dixi, consonet cum testimoniis scripturae. Praepara te, inquit,Ista et,ad inuocandum

250쪽

de Puritate cordis Cent. I. I. 9

dum nomen Domini Dei tui. Et Apostolus,' Sine intermissione orate. Ac Dominus noster inquit,h Sine me nihil potestis facere. Qui manet in me, & ego in eo, hic fert fructum multum. Et iterum .' Si quis in me non manserit, mittetur foras, sicut palmes. Bonum ingens est oratio , bonum inquam, quod etiam omnia procurat: 6c emundat cor,in quo spectatur Deus a fidelibus.' I. Theg. s. ch Dann. II, ac nidem. 63. Humilitatis bonum,cum habeat vina exaltandi natura sua. Deoque sit gratissimum, quod etiam omnia propemodum vitia, & quae Deo sunt odiola, in nobis absumar, propterea non facile comparari solet. Itaque in uno eodemque homine non difficile est reperire particulares quasdam multarum aliarum virtutum actiones : in eo vero si quaeras humiliationis odoratum, vix reperies. Quamobrem temperantia non modica opus est, ad hoc bonum consequendum. Etenim vel diabolum scriptura dicit immundum, quoniam ab initio hoc ipsum humilitatis bonum repulit, de superbiam adamavit: propterea denominatur in uniuersa scriptura spiritus immundus. Quam

enim