장음표시 사용
111쪽
tri possidebunt re um. luui illis tantiim est paratum a eonstitutione modi. Qvuci significet conititutis mMndi, iam alias exposuimus. Iraque benedictis paratur regnum . sed quinam erut
illi benedict i. nempe illi qui recto in
Deuin studio animati , charitatis ossicia proximi raestiterint. maxime au tem lixe om ia exercentur, aliorum
uiopiae succuἔrendo, mi mi paratus est Haiau, J Imis aeter. rim proprier ae praecipue diabolo &
angelis eius palatus fuit a principio, antequam homo Originali casu rueret. accidit autem postea , ut homines sua culpa illi irni sese addixerint, ex patred abolo eum exiiterint , de filii gehε- n. . itaque omnes qui in maled. iu in inciderint, nee suam restitutionem a Deo legitime Ac recte quaesitam obtinuerint,ibunt in igneni aetemum:non quia Deus eos ad ignem sternum subis eundum produxetit, vel ignem aeternum eorum causa parauerit de initeri sed quia ipsi se a benedictione P.uris subtrahentes , dignos illo igne reddiderunt. n Uin , or non dedas u mΓέ. J Homines sua culpa onmmo . nullo alio necessario no nino damnatur Est autem duplex eulpa commissionis in manda. ta Dei. quae negativa dicuntur: & obmitsol is erga praecepta affirmaritia &charitatis mcia. Multi autem fortassis erunt qui se comissione atque opere in legem peccasse negent: ted qi a non satis est ut mali' non agatur, nisiti bene etiam agatur: Magister hane partem operum ut neccilarioruin ad benedi tionem illam i DcO obuneniniam indicauII.
tris mei. possidete paratum vobis regnua constitutione mundi. Τ esurivi enim,& dedistis mihi manducare. siti ui: & dedistis mihi bibere . hospes eram: & colle
gistis me. Τρ nudus:&operuistis me. infirm us: & visitastis me. in carcere eram: M venistis ad me. Τ' Tunc respondebutei iusti, dicentes, Domine,quando te Vidimus elu ricutem,&pauimuS: sitierem,
& dedimus tibi potum Z Τ quando autem te vidimus hospitem, & collegimus
te ξ aut nudum, & cooperuimus te
Τ' aut quando te vidimus infirmu, aut in carcere: & venimus ad te Z '' Et respon
dens rex, dicet illis, Amen dico vobis, qua diu fecistis uni ex his fratribus meis minimis, mihi fecistis. '' Tunc dicet &his quia sinistris erunt, Discedite a me
maledicii in ignem aeternum , qui paratus est diabolo & angelis eius. 'ρ 'csurivi enim: & non dedistis mihi manducare.
sitiui : & non dedistis mihi potum.
'Τ hospes eram: & non collegistis me .nudus: & non operuistis me. infirmus in carcere: dc non visitastis me. '' Tunc
respondebunt ei & ipsi, dicentes, Domine , quando te vidimus esurientem, aut sitientem, aut hospitem,aut nudum,aut infirmum , aut in carcere: & non mini
strauimus tibi Z 'in Tunc respondebit illis , dicens, Amen dico vobis , quandiu non sccistis uni de minoribus his, nec
112쪽
mihi fecistis. ' Et ibunt hi in suppliciua ε-
aeternum: iusti autem, in vitam aeterna. TALI Iz 'TiIὸζ
C o i x xxς, partes sunt, quas tenere de- A P. XXVI. bent quicunque saluti suae semost uis Ι m, o C mr denti Pr:ma agit de fide erga Deum.
c r 3 3- I C - tia, in qua continetur operii ratio om- '
sus letin Ones nos omne S , Ut XI t Ullcl- nu. tertia de efficientia christi in eos
scha fiet. & Iilius homini S tra actus Vt nullaiani pars earum quae ad hoc mu-
crucifigatur. in 1 Unc congregati 1 Unt obrem ad aliud munus litasti, hoe
. . . - . ι- . M t . est, sacerdotis ac Regis, ac denique
principes sacerdotum & leniores Popili I seruatoris hominum exequfidum sesem atrium principis Iacerci orum . QUI dl- nera lerosolymam valde celeIi gradu,
r Illa eoniunctio es expositionis vicem
ut Iesum dolo tenerent. & Occiderent. obrno Sciebat enim discipuli Pascha in Dicebant autem. Non in die se Iro: ne usus θ' uadendus & crucifigendus.
ἡ non ita sciebant. Ex tonit autem Iesus
forte tumultus ' fieret in populo. Cuin autem Iesus ellet in Bethania in domo e Simonis leprosi, ' accessit ad eum mulier habens alabastrum unguenti pretio- sit,& effudit super caput ipsius recum
bentis. Videntes autem discipuli, in- na: C Iud 2 etu':
.. poterat fieri, ante testu in nimium an- Ava , Misi ι ιιι gustum tempus videbatur. Ac tamen assirmat Iesus ira sore ivt ante Pascha haec omnia fiant. Simul ut illos praedictione futurarum rerum paratiores reddat ..atque etiam doceat scripturarum & prophetiarum rationem cum veritate ipsa constare I eiusque mortem non easu, non temeritate aut imprudentia, scd aiuino consilio constitutam est ei ad salutem publicam hominum. Qua in re quanquam maxima culpa in Iudaeorum improbitate esset , cloi nranistri fuerunt nullis mori:s Ignon mol, Christo amerendae, tamen auctoritas prima atque institutio ad Deum referenda fuit; qui proprium filium tradidit pio nobis ut crucifigeretur. Atque Ha quod sepissime: ciuauerunt Iudaei , hoc est, ut letu in occiderent, efficere non potuerunt, quamuis longo sempore, di multis consiliis initis , ac tentata saepe re: donec hora accessit eorum, dc potestas tenebrarum; tunc enun adeo breuiter omnia expedita sunt, ut agnosci facile possit diuinum consilium, maximeque probari expositione ipla rei gestae, quam Euangelistae continuo subiungunt C .. Tunc confragari sinu. J Eo tempore,eadonque hora qua Chiillus in monte Olivarum praedicetiat discipulis hoe, conelegati sunt ut eum dolo tenererit. Ec dolo detentum occiderent: narnque hoc illi magis cuperevi, quam publice occidere: quod tutius illis videbatur atque expeditius: sed timuerunt tumultum populi, qui facile: orara posisel ex rumore inopina ae capturae aut occisioni , maxime eo tempore , quo multi ex variis locis conueniebant Ierosolymam, cupidi videndi lesum. atque ita di: mebant consilium ultra testum, edin intelligerent tarn breui non posse rem illam ad rnari citra periculum oramonis aut tumultus. d autem IVM esit in Setiamti J Significatur Occasio accepta a luda proditore, qui iam diu proposuerat vicisti detrimendium factum sitas furtis atque propositum animo occultauerat suo, quoad intellexit concilium initunt osse aduersus 'esum : atque ita lpte vliro accessit principes, Ne Ex quo mam Diter ostendit et conlilium diuitian , quod antea impedierat Iudae, sacerdotum di aliorum consilia & conatus, nune locum ded:sse illis , ut emeerent quod cupiebam, s.lm oportunu:n tempus furi ad rena diuinis oraculis praedi Iam expediendam. antea illi non potuere quicquam evicere, nisi tam tum ut scelus an no conciperent in liram damnationem: Sr quia non erat depositum, adhuc permittuntur a Deo illud explere si mul, ut x facto ipso nitendatur inundo damnationis illorum talio iustissima; di ex illoιum maliistra Deus magnum orbi ornm usum proserat, pro sua sapient a N: misericordia i ut qui ex huneno medic inani facere novit salutarem. e res ara sed .l Discipuli omnes re non satis considerata, indignat an ur, c gnita inagistri ni adestia, fle moti Indae detramone, qui primus auctor fuit huius accusationis evr fere fit, ut prima alleuius stafidulenti di rinprobi oratione sinapi cos alii in eandem sentuum iu O iiDP uamur , a quo lapientioli cicto reuocari possunt, sed ille in Probus auctos non reuocetur.
113쪽
EvANGELI UM CAP. XXVI. fremebant aduetius eam , vi Maleui dignati sunt, dicentes, Ut quid perditiob Amiter enim hae Mouenis. J Cum seὶ,- haecἶ ' potuit enim istud vaenudari multa
qui ab huiusmodi vitae delitiis alienus 1 . . .
meum corpus hoc unguentum . Mihi . Ii - - enim & si viventi hoc conferatur in me. quod ad delitias pertinet, tamen mortuo debetur ad honoremtionem ut eaeteris mortuis additur Iu- et . . . . .
daeorum more. Nullae enim delitiae DetIS . Mitte1 S cI4ina haec unguenaeeedunt ex unguentis mortuo corpori, sed honor & significatio bueratis cogitare aliquid es ult
i. igitur de- tum hoc in CONUS meum: ad sepelien-
atuue ideo me admitisse huiusmodi in . t '
melum a muliere hae: cuius mentem cunQUe Praedicatum ruerit hoc euange-
Deus incitauit, ut quem post mortem . . 3. ε . - O
mihi non possὸt honorem, viventi in liuin In toto mundo dicet u r & ouod laec
sepuIturae signincationem deferret. -
Atqui nemo apud vos improbat mo- fecit, In memoriam 'eius'. ' Tunc ab-
ij.Vnus d duodecim, qui dicebatur Iu-αο ζ2 AT I-:ῖ d Iscariotes, ad principes sacerdotum:& ast illis, Quid vultis mihi dare, Mego vota eum tradam e At illi constituerunt ei triginta argenteos. Et exinde
quaerebat oportunitate ut eum traderet. ια - Prima autem die AZymorum acceΩ
Σ : V gh serunt discipuli ad Iesum , dicentes, Vbi Vis paremus tibi comedere Pascha Z At Iesus dixit, Ite in ciuitate ad quendam:& dicite ei, Magister dicit, in pus in Cum prope est, apud te facio Pascha cum discipulis meis. Et fecerut discitebat Christum pati, hoe est,eum Pa v. scha immolabatur, ut res figuram im pU lipleret suo tempore. Christiis qui omnia stiebat, suae obedientis negotium ipsis tum Inimieon m , tum etiam suo Tum a lonii iis mitruebat. nam dum distipuli agunt de Paschate tiguratiuo , ille suum Pascha parabat di significabat; V Fic manifeiteair, Temps meum nona , &e. . d Od gumiam J Non quod Christus dixeri , quoia n, Ica Euangelista usurpauit hoe verbum, ut signifiearet eertum fuisse virum a lesu indicatum certis signis. quae postea a diicipulis re ipsa comperta sunt ita habere. Alij suangelistis reserunt integram Christi oratione cum signis: Vr, Occurret vobis homo lagenam aquae baiulans t sequimini illum, &e. Et tandem subiungitur, Euntesciscipuli tecerunt sicut dixerat illis Iesus,& parauerunt Pascha. Haec omnia uno verbo suo. ad Dorim. Plezalcit Marina . PIOnomen enim quia,n.eer m aliquam vel personam vel rem sisuificM.
114쪽
puli sicut constituit illis Iesiis: & paraue- ,
runt Ι'alcha. Vel pere autem tacto, illo die fuit: prior erat Iesalis signitia
dii cumbebat cum duodecim discipuliS in qua non saturabantur. non en:
r I b c I I poterat saturare agnus tredecim viros.
1 uis. Et edemtibus IlIlS, Qt XI t, Alalcia sed satis erat ut singuli aliquid de agno
. v . . o I. ederent. hec celebrabatur a stantibus.
dico vobis,quia VnuS Vel trum me tradi- more auge praeseripto. Poth hane eaeis
, J V .m - nam eoenabitur etiam adhibitis aliis
tu rus eli. Et contrilsati Valde, coepe- epulis, ut quisque pro facultate&ra
I. v. . . I / ione festi poterat. Fuit autem hoe
runt ianguli dicere , Nunquia ego lum, modo otunis illius temporis actio a
Domine At I ple rei ponden S , ait, scha, quod sacrifici, magis genus, qua
. . . . . , Α . coenae erat. Deinde discubituni fuit ad
Qui in tangit mecum manum In Par Ο- alteram coenam , quae antequam inciis
. .. . . t Peretur, surrexu letus, S lauit pedes
placie, hic me tradet. PiliuS quidem discipulorum . deinde recubuit cum
, . . t. o r . I . ii illis ad communem cinnami& tuno
hominis vadit, lac ut scriptum eli de Illo: significauit ulta proditionem sibi pa- vae autem homini illi, per quem filius b Et Moribui Habet crime irinis
ia in L , . D iorem grauitatem ex hora,actione an
hominis tradetur': bonum erat et, ii na- mcta, praestrui.
tus non ruillet homo ille. y Rel ponde S in prioric a non erat usus paropsi.
n ter α festinanter comedebatur agnus.
quid ego sum rabbi 3 Ait illi, Tu dixisti.
Coenantibus autem eis , accepit Iesus panem, & benedixit ac fregit: deditque
discipulis suis, & ait, Accipite,& come- α απα. Id
dite: hoc est corpus meum. 'δ Et .accipiens calicem, gratias egit: & dedit illis, dicens , Bibite ex hoc omnes. - ' Hic est enim sanguis meus noui testamenti,inisi mi abamur an repentino aliquo mo- lia, tu futurum esseti ob eamque rem sin tuli de se rogabant. e Ss D ex Et non.J Qui eonscius erat sibi consilij initi, de tactae mercedis proe. misso facto. Tussirim: phrasis est antiqua loquendi, qua neque planet affirmatur, neque plane negaturi magis ta mea ergitur ad affirmationem. oratio est frequens in Mimaioth, Tu cisti, pro, bene habet, latis est, nihil vitia rogo: quando ita ais, non est quod ultra agamus. & eiusmodi significationes aliae dissimulatae, cillae tantum punia λfuerit: sed usus est Iesiis eodem verbo in remotiore etiam lignificatione: isa liberare apus Γα-itibus aratem. J In posteriori eoena, in qua novi Testamenti saeramentum instituebar, absoluta iam figurarere eum possint, qui sibi eonscius fuerit enim significat deliberare apud se, & constituere alicui malum & dolum. vi, Et dixit Cain fratri sito Abel. Paschatis figurativi in priori coena. Benedint. J Ut eommuniearet suam benedictionem iis, quibus suum eo us communicabati atque ita promissum impleretur, In semine tuo benedicentur omnes gentes terrae. Fractio communieationem indieat. . h oscit ire. J Vere e minunicauit illis e Tus suum verum saeramentali modo, non signifieatione sed in veritate & spiritu: namque in huius sacramenti ratione totum mysterium redemptionis & salotis humanae latet. Hic Christus sese dat tuis, Me ipse suseipit hominum genus in se vi p o illo inci tem oppetat. debitumque illud grauissimum diuinae iustitiae exoluar. Sed haec apud Lueam fusius: nati que ire Euangelista distinguit totain rationem, quam hae & Mareus breuiter reserunt. i Hic est simias J V eorispus. ita & sanguinem suum vere di re ipsa illis communicati t. cuius virtus utpote purissini di siniussimi illotum saneuinerri impurum mundaret ec sanctificaret, ad mysterium quod aliquando pleni cIPOnotur, Deo oportu, altatem affeIcrate, ..
115쪽
qui pro multis ei fundetur in rei Pissione peccatorum. Dico autem voltis, non bibam amodo' de hoc genimine vitis, γα et Tu uti m. v sique in diem illum . cum illud bibam
παπραοῦα vobiscum nouum in regno patiis mei.
Α11hali iat' ' Et hymno dicto,exierunt in montem
gratiarum actionem olim incommu- OlIUetl. 1 unc Ulcit illis lettis, Onita es
nione conuiuiorum solennem in . . . . o
1 - I . Ista. t. Benedictus sis tu i omine rex mundi, , antiqualitatum, dc ex Misnaioth e Cum illud bibam to um n iam sauratum omnino i Ec non solum in
cpri dat nobis fruchum vitis. Est etiam nocLe. Scri Dium est cla Im , Percutiam pa- h. i 3 ε. .
obseruanda proprietas orationu: nam i
in sacramento corporis, hoc est in pa- 1torem , & G1sperge latur oves Oregis. σ
sacraimento, hoe est, in caucis vino, ) Poli Quam autem re turrexero. Praece
Benedictus sis tu Domine,&c. graua- dam V Os in Galilaeam. Respondens
rum actionis rationem obtinet. Est , L
aetram magnum arcanum in usurpa- alite in Petrus , ait illi 'Et sit onanes scanda
tun ita, C. : li ZZti fuerint in re, ego nunquam scandalizabor. Τ' Ait illi Iesus, Amen dico ti-4 iὐ bi, quia in hac nocte antequa gallus ca
Etiam si oportuerit me mori tecum, non
te negabo.' Similiter & omnes discipuli
me suscipio seruandami mihique cor- . Aive ri orpus ex ipsa apto. cuius caput ego sum. MIA L UII L. iue non solum de eotpore Christi vero, sed de eorpore etiam mymeo sermo fit: nam utrumque continetur in inistegra huius sacramenti ratione: sed altero modo, alterum corpus verum ut exhibitum , corpus mysticum visuste. rum. S. Lueat hunc loesi magis explicuit illis verbis, Donec impleatur in regno Dei: ε . Donec veniat resnu Dei. Et Θ-dino. J Actionem vel ratuin eommunem di vulgatissimum omnibus , hoe daeendi modo indicat Euangelista: atque ita erat omnibus lsraelitis post cibum mos gratias agenda Deo et qui mos ex praecepto ortu habuit: Vt eum comederis & saturatus fueris, benedicas Domino Leo tuo.&c. Deut. 8. e Me motauri. J Totus ille ractus qui est ultra Ierusalem post torrentem ad Orium, dieitur Mons oliveti , tam mons ipse quam horti qui infra montem erant ad torrentem. f omnes vos. J Offendiculum omnes inuenietis hae nocte, ita ut ab ea al-crii a te qua me fueratis secuti, ab ea constantia, ab eo denique proposito Ec studio turbemini. partim pauore suscepto exeognitione eor quae in me fient , partim metu ab illis qui mihi iniqui erunt, incusso : atque ita alij fugietis, alij latebitis, alij dissi ritu lahitis: omnes t adem me deseretis non progressi mecu, sed ipsis omendiculis de genti. hac ea it vestra dispersio. Uerum enim illud est. Ac oblato perieulo spectatum,quod Zacharias scripsit ex verbis Dei, percutiam miscum. dec. Huius loci explieationem maiorem exhibebimus Deo viam monstrante, eum disteremus de ratione eitandi scripti iras. g Et si amnes sca, ditatri fiscruit. J Bonorum virorum atque simplicium discipulorum Christi spiritus quidem promptus est, sed earo infirma; adeo ut qui plus sibi arrogat,grauius sibi periculum moliri videatur, id agente atque studente satana communi hoste, qui Petrum magni v I videbatur, spiritus ec promptissimi virum expetebat, vi eri braret sicut triticum. li Terme negabu J Negare grauius est quam scandalirari: scandalum metum de trepidationem arguit: negatio abalienationem accusat. i Simii uerer onmes. J Petrus se unum omnibus praestare iactabat: omnes vero Petro cedere noluire . nec tamen singuli responderunt seorsum. sed omnes simul eum Petro contendentes. ita ut eomuncto etiam studio fidetent omnes: dc tamen omnes in omendiculum impacturos esse Christus dixerat. Illis autem Christus prospicit & eonis sulit deductis in villam, ex qua postent cognostere quid ageretur. 8c sibi fuga consulere. Excepi tamen lecum II es..uo II elles voluit eue ommum actionum suarum di passionum, utpote ab initio primum astumnos.
116쪽
dixerunt. δ' Tunc venit Iesus cum illis D in villam quae dicitur ' Geth semani: &-α. et dixit discipulis suis , Sedete lila, donec '' et ivadam illuc,& orem. Et astumpto Petro & duobus filiis Zcbedaei, coepit contristari & moestus esse. ' Tunc ait
illis P Tristis est anima mea usq; ad in OG ille Iesu tamiliaris ad orandum.
tem: luttinete hic, oc Vigilate mecum. do consideratur anima:nam xel ad Ui-
. ' Et progrellus pus Illum, ploci ditan ra- xlix, Suropugnatrix illa est, refertur;
ciem suam, oran S, Oc Ulcen S, Pater mi, si ita dicamus. animae partem, qua vivit
pollioli celi, transeat a me callX Iit C. V - que excitatur : hac dicitur Hehraicd
runtamen non licui CRO Volo, 1ed 1l Ut dςratur anima, qua ratione virtutibus
. . . - bitrio: atque hac ratione κ EsAM AH
uenat eos dormietes:& dicit Petro, SI cὸ proprie magis R. v A H H
i . 3 . . ipiritum Latini dicunt illa ad inhr-
non Dotui itis Vn a hora Viallare mecum ἶ mitaieni , haec ad virtutem refertur.
AI πν . . . Ei risius ea parie animae aflectus
Vigilate.& orate ut non intretis in ten- ςon ino, infirmitatem humanam , ut
' . G - . ,- VeruS homo. retulit, peccato excepto.
rationem. Spiritus quide promptus ess, ς pUvavimis consistit vltra om- caro autem in nrma. 'R Iterum secun- VPQ ς omniu' hoi' in 'm pedi G
do abiit, dc orati it, dicens, Pater mi u 'ix a mn n comparationem praesta-
δ - rior. Igitur priorem illam animae por-
illum: nat voluntas tua. 'i Et venit hςsti morie in mea adimunfit a
lterum, & inuenit eoS dormienteS. erant ρο enim oculi eorum grauati. '' Et relictis illis, iterum abiit: & orauit tertio, o inde sermonem dicens. 'Τ Tunc venit addi-
dic n n tussis. J Qui iactabatis sortem aci subeunda peri-
scipulos suos, 5c dicit illis Dormite
i m, S requiescite: ecce appropinquauit siς 4 lv mque iure randum , A
ramen ante ipsiim periculum iam de . t fieitis, ut ncque meam tristitiam visil, O r di ha oratione eomitari possitis : seu lavobis ipsis eonsulatis oportet: nihil postulo a vobis iam quod ad me iuuandum a vobis Proficisci possiti tantum Os moneo, ut vestro periculo consularis, & vis lantes oretis pro vobis i & deprecemini illam tentationem S: periculum forettudinis vestrae, quam scio vobis detecturam piopter earnis imbecillitatem: nam visus D qiusmi - est, carotero infirma. e Breum breundo alui. J 'eeundo & tertio deprecatur Christus illum aeeibissilinum calicem, ea parie qua infirmus erati sed ea qua fortissimus, deprecationem illam corrigebat, dicens. Fiati ταωxtas σιω.s Et venit iterum.J Non obliuiscitur suorum, quos charos habebat, etiam in medirs angustiis tristitia, Fc pia sentis iam discriminis inoitis , atque adeo in iplatam grauis de ignomaniosae mortis cΟ, Natione. g Dormire iam ct requisore I Non est iussio, sed increpatoria permissio qua id videtur iuberi. quod neque ex co rubo eius qui iubet, neque ea re eius qui Iubetur test. vi, Laetare iuucius m adolescentia Lua.
117쪽
a nrnu e--l obesam et qui me tradit, Ic iis quibus uadendus siun. appropinis
hora, & filius hominis tradetur in manus peccatorum. '' 'Surgite eamus: ce' appropinquauit qui me' tradet. 'Τ Adhuc eo loquente, ecce Iudas unus de duodecim venit ,&cueo turba mul
ta cum gladiis & fustibus, missi a princi- 'in pibus sacerdotum & senioribus populi.' Qui autem tradidit eum , dedit illis
signum, dicens , Quemcuque osculiatus fuero, ipse est: tenete eum. '' Et confestim accedens ad Iesum,dixit, Aue rabbi. . Et osculatus est eum. Τ' Dixitque illiis Paulo an- Iesus. Amice. ad quid venisti Tunc ac-
ge deeesserat Iudas a caeteras Aposto- δ δ l
iis, atque a mu eolloquio Non auxem cesserunt Sc manus iniecerunt in Iesum:
moris erat temper Olculari in omni δ
gongtessu eos, Quibuscum familiari- tenuerunt cum . Τ' Et ecce Vnus ex
lus qui erant cum Iesu, extendens ma
num, exemit gladium suum:&percutiens seruum principis.sacerdotum, amputauit auriculam eius. Φ' Tunc ait illi Iesus, Couerte gladium tuum in locum suum. Omnes enim qui acceperint gla
diu , gladio peribunt. V An putas quia
non possum rogare patrem meum:& -44
exhibebit mihi modo plusquam duo-
Apostoli ossicium non est Padidi. modo ergo Implebuntur icripturae, quia ritu. Cladio tantiam utitur legitimer Uc oportet heri Z Τ ' in illa hora dixit Ie- ex cidio alit dolo vel insidiis gladium suS turbIS, I an quam ad latronem exutis luminis ementiae, qui estuderit san- cum gladiIS α Iultibus comprehendereuli per hominem. me: quotidie apud vos ledebam docens
in templo: S non me tenuistis. Τ ' Hoc autem totu factum est,ut adimplerentur
118쪽
.. scripturar prophetarum. 'Tunc discipuli ν omnes ,relicto eo fugerunt. Τ' At illis tenentes Iesum, duxerunt ad Caipham mίζzzzhil principem sacerdotum P ubi Scribae &
seniores conuenerant. Τ Petrus autem 22 ζ' sequebatur eum a loge, usque in atrium
per Gatque excommunicaretur, radeIetur que gentibus.
principis sacerdotum. Et ingressu S intro, eonclusionem & exitum eupiebat via sedebat cum ministris :' Vt Videret finem. nari, ei insuleret sibi cnam in metu
si vero absolutum videret, se. tque ani-rat, Proba -- l ac simu- - v c . lata animositas.
εο ri . . cesse erat siue in verum siue in falsum
derent: & non inuenerunt,cum multi test unonium,ut nranimum duos eonis
're' ατ . re nire teste , in narratione tam rei.
fallitelles accestillent. Nouillime autem quam circunstantiarum, ut legitur in
Hic dixit, Possum de1truere temptu De I bat contestem.
' 4 6 π & poli triduum reaedificare illud. qui testimonium vel fingit, vel aliter
Et turgens princepS sacerdotum,ait Il- ηψxv xv xx seri se audiite dicentem
, P L 4 - . - de templo soluendo. & in triduo re
IL Nihil respondes ad ea quae illi adu cr- M ς-φ3: sed 'on solum interpre-
iuro te pet Deum vivum, ut dicas nobis
si tu es Christus filius Dei'. '' Dicit illi dram: in1 - μω
Iesius Tu dixisti. Veruntamen dico VO-
ς bis,' amodo videbitis filium hom inis se-
Rom. 4.b. o. ia A mr m monii m e iam si ita esset. nullum ar-I v - 11 LM 4 3 guebat crimen dignum excommunieatione & morie, nisi ex eonsequentia quod illa facultas destruendi & reaedincandi templum posset referri vel ad magiam, vel ad virtutem diuinam hominibus communicatam: cuiusmodi communicatam prophetis. ad sim ilia edenda miraeula legimus; vel ad naturam plane diuinam . quam Christum sibi tribuere illi in igne istebant. Et grauissimi eriminis nomine aecusabant: cupiehat Pontifex vi Iesus responderet ut ex resposo ac testimonio simul eonflari ab ipsis erimen posset sed lesus suo silentio,& obedientiam Patri praeliabat,& patientiam animique con santiam esumatis opponebati simulque indieabat illis quali indicio uterentur, ad quod ipsi non esset relpondendum, nimirum corruptissimo, & ad damnandam innocentiam potius . quam ad veritatem eo olerndam eomia pararo: quod praeterquam quod iam diu illi multis exemplis conati ipsum perdere ostendistent , tamen ipso i ix- senti facto demonstrabant aperte, qui ipsum ante eapte tu, quam caulam cognoscudam curast 'rit. Non mitri debet eapi is.de quo nihil est per testes indieatum. isti post capturam quaerebant testes studiore.& no nuenientes. nibant modum salsi conflandi testimonii. quid igitur respondendum esset in huiusmodi iudieio h siti. J lege superiorem expositionem, liteta e. t abiitusi να--κων. J Cum transierit haec hora tenebrarum quae nunc agitur, eumque absoluta fuerit haec expeditio.in qua versor, videbitis me sedentem a dextris virtutis Dei. Et ouomodo poterunt videre sede tem a dex tis, eum Deus sit inuitii, lis: & Iesus etiam sublatus in caelum, non amplius videri possit ab hominibus . tuti singulari reuauioaeὶ mysterium est in Ora.icine. vlul. M s.
119쪽
hae magnum. significabat enim Iesus veriῖ se Dei filium est.. ut rogabatur a saeterdote: Sc quanquam tune in illa humilitate est t, ut filius hominis tatuni esse putaretur ab ipsis, atque adeo hominis humillimus atq: abiectissinius filius, tamen duplex argumentum poli a suturum, quo prcbaretur Dei filius: alterum quod inuitare deberet omnes ad se fulcipiendum . nempe per salicti Spiritus virtutem Ec est aeta missani dono eaelitus credentibus & obedientibus sibi: quo dono testatum esset mundo ipsum sedere a d tris virtutis Dei. Notanter dicitur, Dextris r irru- ω, hoc est, ad aqualitatem emeacitatis & potentiae ac facultatis mittendi donum Sp:ritus sancti. Hoe idem est quod pollea faciunt D. Petrus testabatur. Dextera Dei exaltatus Christus, Ec promissione spiti ius sancti a patre accepta, effudit hoc donum quod vos videtis. eadem verba tetulit Petrus , qliae a Iesu hoc loco praed).cta fuciant. Alterunt verdargii mentum erat, ut qui hoc Christi testimolitum reiicerent, alterum, veli ni nollent habitum eia sent extremi iudicii, in quo is qui tum humilis videbatur. paulo polt maximus ac inagnificetissimus videri posset. tandem potentissimis & seuerissimus iudex videndus esset. & qui antea misericordiae dulinae liberal siimus Pon-t:fex suiliet. iis qui sese repudiassent, diuinae institiae quoque asicriorem sese confirmaret, cum magno ipsorum malo sua culpa con luisito.
cerdotum 'scidit vestimenta sua, dicens, Blasiphemavit: quid adhuc egemus te-
Galilarus dicebatur . qudd ex illare. CX Duerunt in facie Clus: & cOLaphis euin
titisse prophetam: atque ua Galilaeum ceciderunt: alii a Utem palmas in Iaciem d Nesiis. --u. J Omnino negavit et HS dederunt, dicentes, Prophetiza
solum damnatos, sed damnatorum . . i. . . U I m. d. a. AF.
etiam amicos odit Et ια. inquit. Na- accellit ad eum Vna ancilla, dicens, Et tu
illos coeperat esse. propter telam. qui cu in Iet u Galilaeo eras. At ille nega
nouae sectae auctoiem esse dictitabit: . . . t. - d K et C . - l
eratque perinde ac si haereticum quis ult coralaa omnlous dices, Nelcio Quid
diceret. Hoc etiam cognomento ad ... - . . . . t
haee usque tempora a ludaeis re Ma- dicis. Exe VII te autein Illo ianuaiM.
mur. ia eum videret se hic insimula- Vidit e u m alia ancilla': & ait hi S Qui eratia i is,.ei.
tum addidit ut suspicionem nullus ibi Et hic erat cum Iesu Nazareno.
depelzeret . Hie negat iam doctrinae
. 4 ii' Et tera negauit cum iurameto, uia troia noui hominem. δ' Et post pusillum in I '''' accesserunt qui stabant: & dixerunt Pe- et tro,Vere & tu ex illis es t nam & loquela tua manifestum te facit. δ' 'Tunc corpit detestari & iurare quia non nouisset hominem. Et continuo gallus cantaUic.
120쪽
Zi Et recordate est Petrus verbi Iesu quod
tram Indicabat elua, qui nolici ma: e re in loco ubi tam una seelus tueri co. geretur. sed hanc: miteriam ver ian, atque ex integro amnao proide amfuiue , ille amarus fletus o: endebat. Quid iὶla nocte iniuriari,in, ignom
dixerat, ' Prius quam gallus calet,ler me negabis.' Et egrelliis foras , fleuit amare.
ne autem facto consilium inierunt 2 mtatast C::
O. C teitate tenebrarum, eΣ od:o eorum a
omnes principeS lacerdotum tale quibus damnatus . di insolentia eorti
niores populi adlleriuSiclum,Vt eu mor' rum & exterorum. ii traderent. ' Et Vinc cum adduXerunt a Mo fiat.. J Non diu dilata est tr
cum, oc tradiderunt Pontio Pilato prae- maestiriamo rei damnati. Vsurn
1 ad 1. I unc Viclen S ludaS qmeum tra- necis potestatem in illum populum; didit quod damnatus ellet: poenitcnt Ia ςognostendis tantum abstine mes.
ductus. retulit tr121nta ardente OS priusit --ius propria malicia dc salanx a flu
a . - ς - . m. a. . rem leuem Uiniuste sibi indebatur.
Peccaui . tradens sangUInem Iulium. At probandam poenitentam iniit, quan illi dixerunt. Ouid ad nos 3 tu Videris. Mnex, secit. Fuit sera poenitentia cum
, Et proiectis arge te is in templo, recessit: des,ra ad& abiens . laqueo se suspendit. ' Prin-ς mi Tradide-
- l I . rat illum principibus sacerdotia, quav
ciDes autem sacerdotum acceptis argen notist diensi qui trademur.
1 3 . Itaque tua illa traditione signincabat
te is dixerunt. Non licet eos mittere in i 0 ' Octa esu in sensos Nile:
I P . Tocum mor e damnatum videret,
corbanam: quia ' pretium fanguinis est. 7 Consilio autem inito emerunt ex illis agrum figuli, in sepulturam peregrinorum. Propter hoc vocatus est ager ille,N , Iiae A l Ge sibi per summam iniuriam parta,
di nunquam referret. Argumentum ergo innoeentiae Iesu 3c proditionis a se admisiae tale, ultra consumonem suam argemum relarum. d md adnos'J Nihil, inquiunt, nob:s cum tua conscientia : scimus illum non ante damnatum, quam a re esset traditus , neque repertam fulsie damnandi eius causam, nisi postquam est traditus : tunc enim ipse dixit blasphe- Imam, quamoblem a nobis damnaretur. sed si tu, cum rustum nossies, tradidisti, consule tibi: nam nos iam nostrae parti consuluimus. e P nonsanguisus. J Hebraice: DA MIM significat sanguines,lioc est , necem vel e dem. 8c significat etiam preeium. Allusum est ad veramque significationem: non solum sanguines sunt hae, sed sanguines languinulti. Ec preciu appreciari . vide ut iustissime quadret haee Potificum oratio cum rael ariae vatieinio. f inurite et uasas Din. J Argentum in templo proiectum suerat a lucta , ouasi munus quodda, quo aliquo modo vellet leniri suam poenam . nam a sacerdotibus recusatum est, qui iam nolebant lesum restituere liberum. ergo ille noluit uti illo argento : quo proiecto in tempIum,sperabat aliqua ratione Deum placare; ut fingere solet aninius mala conscientia exagitatus huiusmodi commenta. c um aurem principes intellexissent an. gentum in templo proiectum, veluti donarium quoditam esse; tamen nec ad sacrificia , nec ad sarina tecta esse idoneum definiebant, quia preeium sanguinis erat: hoc est, pecunia homicidio paria ab eo a quo in templo proiecta suerat: Igitur iniqua dc indigna templo di tamen sacra. oportuit igitur de ea re, illorum more, consiIium iniri: & decrerum est .debere expedi in aliquam rem, quae grata esse posset Deo aliqua ratione. atque ita ex peeunia sanguinis Iesu, etiam ab ipsis ibius inimicis, aliquis pius usus est initus. Neque verd ob eam rem aut illorum aut Iudae scelus defendi aut eisitari poti sti sed in his omnibus obseruanda est diuina sapientiae veritas , quae ita omnia praedixerat per vates, vo postea per hos omnes acta sunt.