장음표시 사용
91쪽
nisi solia tantum:&ait illi, ' Nunquam ex te fructus nascatur in sempiternum. Et arefacta est continuo ficulnea. ' ' Et videntes discipuli, mirati sunt, dicentes, Quomodo continuo aruit ' Respon-
uuam iam aegrotabat morti proxima: v C
los. sed hoc exemplo re ipsa ostenso & - - σ C c
aliis pluribus orationibus, sermonibus uermS , non sollim o C ticulnea Iacietis,
pendentem denuntiabat Iesus , idque 1ecl α 11 1Nonti huic dixeritis, Ι olle &
summo studio eos ad sanam mentem d. m . d W
reuocandi. Iacta t 'In mare: het . Et omnia
derum distipuit ficum arefactam. & quecunque petierit1S In oratione creden-
mirati sunt tam celerem a radicibus h . h.
'tiam commendat hoc loco Christus, Plum, accellerunt ad eum docente prin-
ut Maleus definit. Est autem fides Dei 3 . c. . in . . .
tur iis qui Christi membra facti sunt m . - . , .
Dei dono. hane qui habent. in nomi- cetes, In qua potestate haec racis ξ Et quis
tibi dedit la anc potestatem λ φ' Respon-
ignoscunt ouid dens Ielus dixit eis , Interrogabo vos dc
cc quando petengum ut, quain ob re M , u
semper impex m. ego Vnum 1ermonem: quem la dixeritis
. mihi,& ego vobis dicam in qua potesta-
Σzz ta 'π te haec facto. Baptisinus Iohanas, vi de erati e cesto, an ex hominibus3 At illi cogitabant inter se, dicentes,' '' Si dixerimus, e caelo, dicet nobis ,' Quare ergo non credidistis illit Si autem dixerimus,
ex hominibus: timemus turbam. Omnes
Christum in se habent. d Er Onesis qua petieritis.J Credentes
enim 'habent' Iohannem sicut prophetam. ' Et respondentes Iesu, dixeruns,
Nescimus. Ait illis & ipse i, Nec ego dico
phistas, eorumque redarguenda frauia Ut den' , qtram ut argumentationi argu VODISmentatio opponatureiusdem omnino formae, sed argumenti irrefragabilis 8c materis plausibilis. f α- π σνηοn crediaris ud'J Quod si illi erederetis . non opus ellet rogare in qua potestate haec facio : nam ille testimonium perhibuit de me. IOhnities profitebatur doctrinam poenitentiae . denuntiabat remissionem peccato rum per Christum, baptietabat in professionem & testimonium proximi . instantisque baptismi Spiritus lanctiuhaec noua erant illa aetate: bc nullum signum fecit Iohannes, dc tamen creditum est illii 3c nemo illum probibun-4M eoucilio.
92쪽
vobis in qua pote ita te hqc facio. ' Quid
autem vobis videtur λ'Homo quida habebat duos filios: & accedens ad primit, dixit, Fili, vade hodie operare in vinea
mea. Ille autem respondens, ait, Nolo. Postea aute poenitentia motus, abiit.
Τ' Accedens autem ad alterum, dixit similiter. At ille respondens, ait PEo' domine. & non ivit. Τ' quis ex duobus fecit voluntate patris ὶ Dicunt ei, Primus.
Dicit illis Iesus, Amen dico vobis, quia
publicani & meretrices praecedunt vos in regnum Dei. Τε' Uenit enim ad vos Iohannes in via iustitiae: & non credidi
stis ei. publicani autem & meretrices crediderunt ei: os autem VidenteS nec poe
nitentiam habuistis postea, ut crederetis. ei. ΤΤ Aliam parabolam audite Homos erat paterfamilias qui plantavit vineam,& sepem circvdedit ei, & fodit in ea torcular,& ςdificauit turrim, & locauit eam agricolis: & peregre profectus est. Τ'Cum autem tempus fructuum appropinquas set, misit seruos suos ad agricolas, Ut acciperent fructus eius. Τ Τ Et agricolς apprehensis seruis eius, alium ceciderunt, alium occiderunt, alium vero lapidaue runt. Τρ Iterum misit alios seruos plures
prioribus : & fecerunt illis similiter. 'Nouissime autem misit ad eos filium
suum, dicens,Verebuntur filium meum.
' Agricolae autem ' videntes filium, di-Κ xerunt
a . Homo putam. J Quanquam singu
lariter lioc exemplum videatur ipso. ruin principum SP seniorum ac ponti. ficum causa esle productum . tamet totum Iudaicum populum comprehend:t, cu .us vicem illi gerebant. nam cocilium totius olim synagogae perib-na sustinebat . Prior filius est populus gentilis, qui leges naturae accepit a tGpore Noe,quas tamen neglexit. posterior filius est populus iudaicus siue Israesiticus, quemadmodum Esau dc Iacob ommuiri hominum figura Reis tui in duo studia diuisbrum, ut in ora tuto Rebeccae matri est significatu Fiiij Israel pacto sane ito receperunt in se legis & voluntatis diuinae obserua.
tiam, eam tamen neglexerunt. Gentea quibus nouum pactum non fuit, nec lex nec promtisio i tamen audito eua
gelio salutis, di proposita fide de me nitentia, Objecuti sunt vocationi. b Henit ad vos Liaomes in via iantia. Via iustitiae eth pr dicatio fidei dc poenitentiae, quam qui iniit,iustitiam exisereet, Ec ad iustificationem a Deo a
eipiendam sese comparat. e Vos autem ridentes. J Cum vidisset Iapublicanorum Ec meretricum exemis plum, quibus vera fuit paenitentia, Multae morumque correctio, atque iter institutum ad viam iustitiae. d Homo eras parerDamitas. J Partium parabolae significatio breuiter indicata sie habet, Deus instituit Israelitas. eorumque synamgam, sanctamque sibi esse voluit: addidit legem illis, addidit tutelam suam, sacrificiorum Sc eultus commoditatem in templo materiem obedientiae illis proposuit, leges publicas Ec iudieia ciuilia, hoc est torcuislar. Commisit curam colendae vineae regibus, sacerdotibus , bc magistiatus senatuique omni, unicuique suas pamres commendans. Serui missi ut ageret de fructuum conferendorum ratione.
fuerunt prophetae εc nuntij Dei.Nam multifarier multisq. modis olim Deus in patribus locutus est per prophetas. loeutus aute est nouissimc per filium. quem constatuit haeredem 1eculoriam. e ridentes filium. J Vere viderunt filidi qui si non venisset, Ec locutus eis non fuisset, de signa non fecisset quae nem alius seeit, peceatum non haberent. nune autem excusationem non habet de peceato suo.
93쪽
in, l. xerunt intra se, Hic est haeres,v enite,Cccutamus eum . & habebimus haeredita
sto, qui alio modo , quam ipsi , inter- sty go
moditates relata nimis humili, nimis. Cerul4t CXtra VIIJ eam , oc occla erunt.
atque a sua communione abdielities: qui ci Iactet agricol IS 1llIS Aiunt illi,
ri Nuquam legistis in scripturis ' Lapidem
v R iententia damnati sunt inabriae. Oue in re Pro bauerunt edili cantes, hic est 'S U
Non de- tactus In caput anguli λ A Domino radium ' 'I
aliis colendam tradat. itaque malo- eit illud:& Cit aurabile in oculis noliris t
s .i bonorum delectua, & vineae Ideo dico Vobis , Quia auferetur a VO-
rnetioedc gratior apud Deum cultura . . o v c
IM bis regnum Dei, & dabitur genti racicci
ni eiusque Euangelij, in quo regnum - 4 1 - 34
'ei. & domum Deo ratam 3c ibi- lapidem illum confringetur: super que
anciam Mincatum iri praedicebaturi L
namque illud unicum fundamentum vero ceciderit, conteret eum. 'Τ Et cum
eu huius aedinei j: quanquam adte hic δ -
audis lent principes sacerdotum & Phari
Tae E E do ipsis diceret. '' Et quaerente Scum te
uita tabes ab zb- nprς, timuζrunt turbas: quoniam sicut prophetam eum habebant.
gereaedificatio ruit eum minino labore iussituta iam metit. Cliristi autetri Ie-
ita, in ita' FT 'respondens Iesus, dixit iterum in
datum & coestructum .pe M praxω- parabolis eis,dicens, μ'Simile factum A
,perseusantissimum. exeaeeantur autem illi aut resistunt Christo de eius Elia relio ue non recipientes annuntiandum, siue annuntiatum & receptum contemnentes hcie est quod significatur illis orationibus, s εο eo eris super i- iam, & Stiperquem cecidem lapis. confringuntur alteri excaecatione passiua , alteri eon eruntur reprobatione etiam passiva. utrumqtae accidit iudicio Dei iustissimo de marufesto : de quo alias pIura & apemus luci cata ipse nobis suggeret speramus. C A P. x x I. a Et respondos Iesius. I Respondere pro exordiri saepe ponitur in laeto sermone ex Hebraico verbo quod eogiis ratam & oportunam orationem proferre significat. b Somissi mim est.J H. patabo'a manifeste docet regni extorum rationem Omnem . ea autem in summa sic habet: Deus admirando suo eonsit.o proposuit huma. nam naturam ad diuinae dignitatis gradum evehere: id eurandum instititit atque commendauit filio suo unigeianit . qui post certa sibi & constituta tempora earnem humanam indumst, Deus idem atque homo duas naturas in seipto coniunctas laabens, hominum genua arcano modo Deo conciliaret, iis ut cum ipie sponiam duoeret,
94쪽
sibique coniungeret Eeclesiam eam suae cum ipsa coniunctionis ratione di iure fit Iam patri sito emeeret a e eonsi maret. hae nuptiae ecletriaeae sunt in illa mysteriis plenissima, hora qua facrosanctum Elicharistiae iaci amentum est institutum, & per totum illud tempus passionis & mortas Christi usque ad resurrectionem, omnis nuptiarum ratio est absoli irai nam antea eram desponsationes, ex quo Verbum Dei naturam assumpsit humanam. erat en msponsus Christus, qui habebat sponsam Ecclesiam , ut Iohannes Baptista est testatus. Dcspo risuo erum nuptias praecedit ex antiquo more, vi a ias docebimus. at vero ex quo nuptiae factae sunt perpetuum est conuiuiu paratum di instructum omnibus qui adire voluerint . modo legitime & recte: ipsi: adeatur. Hoc ei nuturum frequenter annuntiatum significatumque fuerat Israelitis, quibus promissiones certistiiriae constabant apud Prophetas: di ab antiquis quidem fuit expectatum M petcupitunHab iis vero qui nuptiarum tempore fuere raucis exceptis in suit neglectum. quanquam vocatis praedicatione lohannis ec Apostolorum. Postquam vero paratum sint conuiuiu post resurrectionem & ascensionem Christi, cuin iam caelestes cibi propositi fuere spiritu sancto in homines immisso. atque immittendo,iterum illi qui antea A postoli, dc alia, ut Paulus N Barnabas , Stephanus atque alij multi missi sunt. qui inuitatos vocarent. rit verd Iudaei terrenorum commodorum studio &cura distracti, conuiurum neglexerunt: sed quidam ex his nefaria dementia & itu latissima mente acti partini tenuerunt Apostolos& ministror oeationis, ut Petriian; partim contumeliis affeceruut, ut Paulum; quoidam oecaderunt, ut Sicyhanum . Iaco-hum, de alios.
est regnum chlorum homini regi, qui fe- ζαππcit nuptias filio suo. ' Et misit seruos
suos vocare inuitatos ad nuptias: &nolebant vcnire. '.Iterum misit alios ser-
Ex hae similitudine summa Dei itas ostenditur. distincta persoris stet. Ex hac similitudine summa Dei
uos, dicen S, UICI se inuit.ὶtIS, Ecce pran aequitas ostenditur. distinctaret sona
dium meu paraui. tauri mel & altilla oc- tio facit 'pereipitur.
cila,& omnia parata: Venite ad nuptiaS. tuum in saeris tibiis aicitur, cum de
e T . A I . vltione agitur. Sunt autem tres e m-
illi autem neotexerUnt : Oc abierunt, munes Dei exercitus: fames, pestis &
. . . s. Ν gladius:Omnes immissi sunt in Iud os.
alius in villam tuam: alius Vero ad nego- e Aperis
... ς ε . - tissima praedictio Ietosolumitani ex-
seruos eius de contumeliis affectos , Cc- fia GJ Apostolis doctoribusque
ciderunt. Rex autem cum auditici, Gannuntiandi Euangelium G εtibus.
- I' I . . l . e . . . priae sunt celebratae, di conuiuium nu-
Uidit homicidas illos , & ciuitatem 1llO- π:2 T vop- - uiu instructum. rum succendit. ' Tunc ait seruis suis. ii Sed cin imulari erant. J Diuinis
i . . a s - oraculis N pridictionibus atque aper
Nuptiae quidem paratae sunt: 1ed qui xi promissionibus Israe- fuerant in..
. . 1 . ε 7 V . ι ι ui ara, qua in regentibus anteibant.
multati erant, non ruerunt digni. Ite Mς4m proposi m iam e nam nu
I di ptialern magno suo crimine negligenis
ergo ad exitus viarum: & quoscuque in-
verbum Dei : sed quia repellitis illud. stolis , Vobis oportebat primum looui
ueneritis, Vocate ad nuptias. ' 'Et egres si serui eius in vias, congregau erunt om --ῖτοῦ Ir m nes quos inuenerunt malos & bonos:
IT , Ω- ψ, inlota V satio per Euangelium significatue A - - 1 - his verbis. namque gentium sectae variae de multiplices speetes studiorum viae dieuntur in saeris sermonibus. Sic Paulus Ach. t . uni in praeteritis geneis rationibus dimisit omnes gentes ingredi vias suas. ratio huius orationia petita est ex diuisione antiqua gentium. h Maus er isnos. J nam inter multos malos qui in gentiu immensitate erat iudicio sensu & motibus corrupti Mono nussi etia eram qui natMa duce.& per gratia generale humanae ccceba naturet honeste viveres.bom dici poterat.
95쪽
hae bonitate quae see diim rationem est , curam virtutem appellant philosophi. impletae autem sunt nuptiae Zebotus huiu riodi ix malis, qui vocationi audientes mali esse aes inerec perunt, se eque paraueium ad couimum. nain qui mali perseuerarent, indigni eram conuiuio, & explodendi , ut statim exponitur. Magnam autem frequentrant gentium ad euangolium venturam siginificabat Christus, cum diceret, Impura μιν προοῦ . vocat autem nuptias ipsum locum conuiuii nuptialis, pcr metonum .am.
LI. α . . .' & impletae sunt nuptiae discit albentium. ἡ 'u '' Intrauit autem rex ut videret discum-
vel conuiui j dominoi ei hilalai.qiii Via bente S: dc Vidit ibi homine iri non vestiatum veste nuptiali. '' Et ait illi, Amice,
rate, set opera di studio, detestatione quomodo huc intrasti non habens veste
Gaudium enim est nuptialem Z At Ille obmutuit. Tunc s
rum e ercitarione. in caelo pro uno peccatore poenite iam agente. b . vi ille ob I.2.2 Nonne dicere po-
tis mihi est fides ut conuiuid particeps μ . . v . .
sim 3 Atqui obmutuit, quia coniiuione teriores Ibi erit rictu S Oc 1 tridor dentium.
Conulul , α Iegem conuiuato as eo- r dgnouerat, qui dixerat,Nis poenitentia
Multi enim sunt vocati, pauci Vero
cum conuiuas vocaret, dicebat, P i. ele si . λ Tunc ab eul tes Pharisaei, co-
silium inierunt ut caperent eum in ser- 'si Et mittunt ei discipulos suos
temini, de eredite Euangelio. ille crediderat quidem suo modo illa fide sino operibus , quae mortua dicitur: sed quia carebat veIte nuptiali, autat sen- molae.
tentiam suo ausu dignam. . . . s. V
tionem sententia sine defensione aut . . . V
liberatione: neque enim vel se defen- Π4uS Guia Verax e S, dc VIam Dei in Verita
dete vel effugere potest, cui manus 6c - -
pedes ligata sunt. Aliud etiam signi- te doces . 8c non Cit tibi cura de aliouo.
Beat eos qui poenitentiam neglexerint, P - . . ,
tandem eo deduci propria ipsbru cul- non enim resplcis per Ionam hominum: re aut conari possint. Prospiciam sibi dic ergo nobis Quid tibi videtur licet
η qui opera vel damnant, vel non ne- si in
cellacia ducunt .an ipli si x in hoc mi- cen su in da IT Caesari, an non 3 Conia i
serrimo statu oc in tenebras exteriori-
d Multi enim sunt vocari. I Hoe in lo- 1 aeco agitur de his quivere venerunt ad conuiuium, postquani iam nuptiae essent paratae: hoe est de hominibus noui Testamenti, qui quanquam suerint cicati Omnes, & venerint ad conuiuium, tamen non omnes electi sunt ad recumbendum. sed ir tantum qui veste nuptiali induti erant. Non enim habetur delectus ex voratione ipsa, nam multi , imo omnes vocati sunt: non ea aduentu vocatorum . nam multi venerunt: sed delectus tandem fit ex nuptiali ornamento & cultu. Nemo enim recumbet in nuptiis his, qui postquam vocatus fuerit, non fuerit ingressiis per angustam portam ; dc tamen pauci ingrediuntur per eam. Igitur multi qui sese electos este existimant, talantur , si negligunt vestem nuptialem, auxnon putant necessariam, quandoquidem electio fit ex illa veste, Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine. e. de Deus ipse est qui explorat euius modi vestem unusquisque afferat: Intrauit cinquit, is inserta discolentes. e Tune .aeuntes. J Cum viderent se tot iam exemplis notatos indignosque iudieatos regni Dei & diuinis promisisionibus,neque propositis parabolis quid opponerent,quidve responderent habere possent, suaque responsa ipsis ense capuOta , studem etiam rationem inuenire qua di ipsum in suis eapiant responsis. id autem agunt inito , deliberato & composito consilio, duabusque partibus ascitis sibi inuicem aduersis, it harisaeorum, qui populo libertatem suadebant, dc immunitatem a tributis omni ratione quaerendam: Herodianorum , qui principum gratiam venadi studio a populo tributa pendi oportere.contendebant, ut utriusvis partis rationem probaret lesus. in alterius inuidiam incideret: neque elabi posse ipsum putabant, qui ex proposita quaestione alteram partent affirmaret. Iudaeis enim illa iactatio erat, Nos liberi luors, nemini fetu illimus unquam, fili j Abrahae sumus & Sarae , illi liberi fuerunt, nullum tributum dederunt regibus, imo donati sunt a regibus multis muneribus, non solum sponte,sed coactis metu Dei. IIerodiani religionem minime eulabant, rempublicam e6llitui oporiete di firmari putabant,eam sinerriincipibyeste no polle: principes nec se alere nec subditos tueri polle sine pecuniis,quq resp. deIes esse seruta
96쪽
me tentatis hypocritat 3 ''s Ostendite mihi numisima census. At illi obtulerunt x di ei denarium. ' Et ait illis Iesus, Cuius est imago ha: & superscriptio 3' ' Dicut ut ei, Caesaris. Tunc ait illis, Reddite ergo quae sunt Caesiaris, Caesari:&quae sunt
Dei, Deo. '' Et audientes mirati sunt, tus, nihil plane diuinum, aut alias ad & relicto eo abierunt. 'Τ In illo die ac- illius solutio non ostendat Deum, nee cessenint ad eum Sadducati, qui dicunt tanquam legis ipsius de tributis aucto.
24 φ .m v c misma,quod in usus Iu phanos etiam
c. 2DP. 8. O- . c . si Ruxem aut detrimentum in eiusmodi
dixit, bi quis mortuus Iu erit non habens bus acceptum non tangere animum
P v. . . i s . proprip. si quid peteret Caesar contra
ntium, ut ducat uater eius VXOrem IlliuS, viam Dei, id esse negandum illum is
r in Vionem. reddi igitur deberi tributum.
tem a pucl nos leptem rratres: & primus Rod ipsa nisteria ac serma maniis
uxore clucta clerunctus eli: & non habes gloRςm violandam. at vero pietatem,
semen, reliquit Uxorem suam Tratri suo. Tς Dς. reddi oportere. Vno respon-
septimum. Nouillime autem Ommu g Dςum. & Pharictos,qui nimia suis
& mulier defuncta est. μ' In resurrectio ibus patere nonini ob :ui V
ne erilo cuIus erit de septem. uxor Zom- sum. ny nx inuitum reddere alterutri
. . . V .d is parti, ipse eos Deo & Caesari aduersa
nes enim habuerunt eam. Respondes Q ςssς stendit, O masnam simpli
v c . . L Cissimae sapien rae virtutem , quae adia
autem Iesus , ait Illis, Erratis, nescientes V α. Πλαni Mionem .aductos nubentur: sed sunt sicut angeli Dei in QRς p x ςsi firm rex, te illis om-
nino negata. Deus horumque aucto.
V , H, ira plurλ dicemus. Erant magnae . I in populo auctorit Mis, medij inter
Priamiaeos Ec Herodianosi quamobrem vulgo suspiciendos se exhibebant, quod Quas factiones, alteram omnino corporalem, ut ipsorum verbo utar, alteram spiritualem nimium temperarent.1 ErrorM. I Ex duabus causis hominibus error ereatur, ex seripturarum inscitia, & ex naturae viri Itisque Dei ignoratione. Resurrectionis enim status ad similitudinem diuinae virtutis reuocandus est. Deus non eget ulla realia a se ad aeternam suam beatitudinem dc perfectionem. idem seipsum eommunicans Ec praehens in renarrectione suis , omnem inopiam aut causam, quamobrem matrimonium est institutum, aufert. aeternos reddat eos,perinlactos, diuinos, nullius egentes exterarum rerum Huius fluuii status exemplum angeli sunt, qui perpetuo du. fiant, lane uxoribus Sc sobole, quanquam angelos etiam negarent sadducaei: sed eum Deutu insic a Virtutis cona edere cogerentur, alias enim non esiet Deus, facile erat extera omnia comprobMe.
97쪽
lentia explicatur commode ex nomi- caelo. Τ' ' De resurrectione alitem mor
nis diuini consideratione, A ex rerum I . m. o '
ipsertim natura Nomen quo se Deus tuorum non IcglltlS quo G Glcs una e 1 ta
priam acque immutabilem rationem braham, & Deus Isaac, & Deus Iacob 3
indieat ut lingua sancita ut iam saepe , -- C
alias docuimus, eum defuturi signifi- Non eli Ueu S in Ortuoruna, sed Viven
eatione inter commentandum diste- . 1 in .. . v
illo tempore pronuntiatum , pyxtzr . . . - . . V
sent & futurum, atque adeo aeterni- audientes quod 1uentium Imposuit let
tatem in Deo. Cum ergo Deus se Α- - -
teretur .u illi iam moltui extaream- . - , . t 'plius non
men cum ero misericors b. nam si illi 3M - , - -
conuenitet nomen in suxuro pronun- datuna magnum in Lege 'Ait illi la
sus, Diliges Dominum Deum tuum eX
- 2 ain tota mente tua. Τ Hoc est maximum& primum mandatum. V Secundum
ram e G2 autem simile est huic, Diliges proximutuum sicut teipsum. '' In his duobus V pia madatis uniuersia lex pedet & prophetet. I Σ - ,Σ ἡ '' 'Cogregatis aute Phariseis, interroga-
nem negabant d.cero laesi ita sese ap- Hist pellare, quod Heus esibi animarum Abraham, Isaac di Iacob. namque Abraham , Isaae 8c Iaeo, nomina sunt non animarum, sed suppositorum MPersonarum, ut loquimur. Persona autem humana integram naturana praemonstrati alias pars non dicitur, sed anima. b Non res Dem mortuorum, Ad in uian. J Deus vita est,nihil comune habet cum morte,nec mors cum illo: quamobrem euin se Deum appellataliquorum, rationem indicat vitae, non mortis, eorum quorum Deus est. Latet mysterium magnum in illo nomine n . e Tentans non.J um aliis Omnibus ex partibus prudentiae, fortitudinis, lenitatis, seueritatis, aequitatis, atque modestiae sese integerrimu periculo a pluribus diuersarum partium facto probauerat, tentatiir nunc in doctrina rogatus a Legis doctore de grauissistia quaestione : hoc est, de Comparatione manda Orum Dei inter se, Se de obligatione obseruationis . & modo obseruandi: vν si line parte minus apte minusve docter responderet, redargutus a exteris doctrinae palmam apud populum amisisse videre. xur, quanquam aliis in rebus nunquam hactenus cessistet. ille autem non solum de magno mandato optianδrespondit, sed uniuersam scriptura in duo capita lanima contulit. hoe est, in duo praecepta, materiae,& formς, disnitate imparia, actione vero atque ossicio similia. d Dillines Donum . J Maximum mandatum ex pariesubiecti & ex parte ossicij: estque adeo graue vi praestari non possit ab iis qui spiritu sancto Christi non sunt informati: estque praecipuum illud mandatum, propter quod lex scripta notatur infirnritudinis. dc caro humana accusatur, dc maledicto subiecta esse dieituri nam illud, Non concupisces , ob desectum obseruationis huius maximi mandati, locum habet etiam inducendae maledictionis in hominem. Qui enim dilexerit Dominum Deum suum ex toto corde, ex tota amnia, ex omni mete , is a Deo alienum nitid concupiscet, is seeu dum illud implebit, Dinra reximo tuum is teissium: hoc est, eris uno corde, Vna anima, una mente cum proximo tuo: quod alteri priori dilectioni nihil omnino repugnet. e Ceusregatumuem an s. J Cum omni ex parte omnibus hominum aduersatiorum studiis fortem, constantem, sapientissimumque se probasset,etiam doctrina saeroriim librorum in elaram eertamque summa redacta: Nunc iam ipse eos adoritur,proposita quaestione arsumenti grauissimi. hoc est de Messiae natura, quam docti illi omnes nunquam intellexeIant, neque rata. 3. ις.
98쪽
animaduerteram quidem. eam eum illi explicare recte non possem, ipse explieat, producto e lacrIs libris testi monio ab ipso David pronuntiato: qui cum pater c aristi elle diceretur , idque quam verissime, tamen se mi
em Christo ipso professus est. Obiterque significat non mirandum esse quod Christiis habeat inimieos, ruandoquidem ici ipsum praedictum iant per Vates fuerit. Deinde ostendit Quomodo interpretari oporteat bella Christo gerenda, dc vie oriam obtinendam, nimirum diuina Virtute, non humanas copias, quippe cum Deus ipse auctorem se profiteatur illius subiectiorus hostium erga Christum.
uit eos Iesius, '' dices, Quid vobis vide- istatur de Christo 3 cuius filius est Z Dicut ei, David. 'Τ Ait illis, Quomodo ergo Da vid in Spiritu vocat eum mimn m,
dices, '' Dixit Dominus Domino meo , omnem comearatione ii Indor ac
I --- P stantior sese probauerari sed quo-
lede a dextris meis, donec ponam In Im1- nia defectus in personis, non in pro-
I fessione erat, prouidet Iesus queiu-
cos tuos 1 cabellum pes ulu tuoru In Θ admodum personar in ratione postis
a - . . habita,muneribus,ministeriis di pro-
Si ergo Dauid Vocat eum Dominum: -onibus ipsis sua dignitas integra
quomodo mitis elus cliZ Et nemo po- blicae facies durat Nihil en in magis
- . . t a Iesu eiusque Evaeelia consilio alie-
terat ei rei pondere Veroum: nequeaul US num est, Mim ut ob personarum ri-
ruit quil quam ex illa die eum amplius ratflue detrahatur. Subino
.. A A blicarum rertim mn vi stratu
enim p blicarum rerum magistratu siue ee-elesiastieo siue seculari, Ut Uocatur, Ut mores hominum sunt, de fatanae malitia , neeesse est humanam vitam a r is i Pinnςm confundi 5 perturbari. Igi-
Vnc Iesus locutus cit ad turbas,& ad dum Deus spiritu cincto
di lcipulos suos, ' dicens, Super ca-
in tertas inisso illam faciem reru quet tunc erat in meliorem mutaret,docev -- - Iesus tuIbas vel distipulos suos, quε-
thedram Moy l11ederunt Scribae & Phaia reddum M Zoporteat.
risaei. Omnia ergo quaecuque dixerint vobis', seruate & facite: secundum opera Vero eorum nolite facere:dicunt enim : 'IVInpζ Σ& non faciunt. ' 'Alligant enim onera grauia & importabilia, & imponunt in humcros hon num: digito aute suo, molliri r in. Iam nimis anguste aeninus IIUIUIlL dure inte pretentur Mosis mandata, ita ut imponant onera importabilia. quae tamen ipsi non subeant, ferenda tamen esto populo & discipulis suis. quandoquidem illa non tam obesse possint pietati. quam accurationi fortaliis este ad maiora intentis animis. igitur eum non obsint pietati, ferenda esie di facienda , maioribus tamen Mosis mandatis semper praelatis: ita ut liaec fiant, illa non omittantur. e olluant inim. J His verbis significat lesus multa, pecies peccatorian B: ObIisatiouum a scribasuruenta . ita ut conscientiae onerale Hur nnumeris culprs , mag's adeo ex illorum persuasione, qliam ex re ipsa accidentibus. d In tinneso emariam. J Pharisa i& Scribae vocabant homines caeteros omnes a se, quos longer minori Ingenio, dignitati: ac pietate definiebant. ita ille dicebat Non sun sielit taeteri homines. Cum autem se hominum magistros profiterentur , hoe est insipientium , praecepta etiam leuissima arctabant circunctantiisqu;busdam, quibus violandis peccatum statuebant: ipsi vero eiusmodi onera non subibant . quia diccbam se scire quid facto opus esset. Uno exemplo res elucidabitur: Israelita singuli debebant singulta diebus recitate sestem semel De talogii in . quaestio erat ex qua hora deberet inchoari Illa reci- auo. ccinstituerunt Scriba: ut esset in prima vigilia, dc non da ferretur ultra, quia noctu Iccuabatur. consuli
99쪽
Gamaliel respondit , perinde essete quacunque noctis hora recitaretur usque ad aurorae exortum. disputatur et poeum hoc ita sese habeat, quare magistri obligarunt ad primam vigiliam tantum sub pcena peccati, cum pollit per totam noctem citra eulpam recnali Relponderiir per unum ex axiomatis scribarum & Pharis cirum Quin voluerunt continere hominus a transgressione. legimus hoc in Milnaioth tractatu De benedictionibus , cap. i. Vides verba omnia magistralia ad quae Christus alludit, homines alligare,onus,&c. sum innumera huius genearis exempla. Igitur doctrinam eorum luscipiendam elle interim dum Deus meliorem Zc persectiorem e Stirmat. Iesus docet. vitam autem di mores eortim non debere obseruari ad imitandum, qui aiubitione. hypocriti de auaritia eorrupti sunt. ideo distinguit quae sunt obseruanda, quae vitanda.
nolunt ea mouere. in Omnia vero operasu a faciunt, ut videantur ab hominibus. dilatant enim phylacteria sua,& magni
tum alium magistriam vel appellaret. '. o I
cuius sequerentur doctrinam vel exε- recuDItus In coen IS, & priinas cathedras nam doctrina Chtisti eiusmodi pate- In lynagogis, dc salutationes in foro, dc
facieta erat, que nullis dubiis animos . Ut . - gvν
hominum turbaret, nullis disticulta- Vocari ab hominibus, rabbi. Vos a
stibus vexarer. Vitae autem exemplum I. . o m
illud, ut cum ipse maior omnibus ma tem nolΙte Vocari rabbi. Vnus est enim
risterque vere esset, tamen Omnium .
essEt minister. Igitur si magister ipse maRIlter Vel ter omnes autem Vos , fra- qui ministri sunt magistros sese exhi- tres estIS. Et patrem nolite Vocare Vo-
Dere. hoc est ambitiosos quosda prae- . . in m .
ceptores. DIS luper terram: unus eli enim pater ve-
aera scriptura multa mysteria sunt ad iter OUI In caesis eli. Nec Vocem ita I
ctari docerique odori uit. saepe Iesus m Hailter Velier. Gul autem te exalta- uocabat Seribas& Phar Osi illi ne. uerit. humiliabitur : dc qui se humilia
que his attendebant, neque alios ad . i.
haec instruebant aut instrui patieban- uerit, exaltabitur. Τ Vae autem vobis
tur. led toti inulis erant. Vt nudarum - h
remoniarum obteruatione sine ex- Scribae & Pharisaes hypocritae: Quia cla
Placatione significationum ipsarum I 1 ra
ditis regnum caeloru ante homines. UOS enim non intratis: nec introeuntes sinutis intrare. Vae vobis Scribae & Pha risaei hypocritae: quia comeditis domos
viduarum, orationes logas OranteS. pr
pter hoc amplius accipietis iudicium vobis Scribae & Pharisaei hypocri-
ciatis ' unum proselytum: & cum fuerit
qaod videremur exuassi ex gehisua factus, facitis eum filium gehenae duplo quam
100쪽
. stulti, di ignis, hoe est, ex er re gentium qui via erat ad gehennam . scribae & Pharisaei maino studio eurabant aliqnos
ad suam religionem aduocare, quos tamen ab errore allo simplici N eomniunt gentium omnium sithiatos,tot deinde praeceptis, legibus, minis, stiperstitionibus impediebant, ut conscientias habere eogeient.multo quam antea onustiores eulpa & terroribus atque raroribus, utpote insuetos eiusmodi iugum fetiri quod eo grauius allis imponebant, quod dicerent minus elle fidendum iis qui non solebant portare, quam altis assuetis. nam ut Obier uare est in omnibus Milarioth libris . plura praecepta imponebantur proselytis , quini ipsiu filiis Israel. Horum praereptorum violationes contra conscientiam damnationi addicebant ipsos violatores & transgressbres, cum quam conseientia erronea esset interim dum error non deponebatur. ideo dicιt, Finitia εσι bos eri enme dulo aiatin non, inquit, duplo quam antea suerint, sed quam vos. a
quam vos. 8 8 Vae vobis duces caeci, qui πας
dicitis QuIcunque Iurauerit per tem
plum, nihil est: qui aute iurauerit in auro templi, debet. '' Stulti & caeci, quid enim maius est, aurum, an inplum quod sanctificat aurum 3 Et quicunque tu '. rauerit in altari, nihil est: quicunque au- ἰ:ΣΣtem iurauerit' in dono quod est super il
lud, debet. 8' ' Caeci, quid enim matu, di Praeta tax
est, donum, an altare quod fanctificat b H d . quod es supra illud. J Forma
Gonum. Qui ergo Iurat In altari, Iu- est munus. hane sormam interpreta
- - o. C . tus est Matthaeus superius e. it. Mar
rat in eo & in omnibus quae luper Illud cus autem Hebraieer expressit.
lunt: α QUI cunque Iurauerit in tem- naiam tbIigetiam in ininutissitraism1-plo , Iurat an illo Oc in eo qUI nab Itat In nentibus obstruantiam, nimiam turis
' c 22 o . . . . I . . t sus negligentiam in grauissiniis piae-
μ αμ Ipso: & qu I Iurat In celo Iurat In thro- ceptis obseruandis , quae de fide erga
o . . c Cum,atque amore, cie enaritate erga
no Dei, oc in eo qui sedet super eum. & misericordia agunt. exem-
c . I . pe scribae & Pharisaei adeo anguste
tae: quia declinatis mentam 3c anethum inxerpretabantur mandatum de deci
- . . . in . mis, ut mentam, anethum , A. cymi.
α cyminum. & reliqui liis Quae orauiora num bis deciniari oportere amrma-
r . . . . . 3 3- o uerint, quia seriprum est, Decimabi
sunt legis , iudicium, & misericordiam, )μ' .
terrae tuae . ex hac lectione sieo . - 4. δ q. ., δ argumentabantur: Fructus terrae. id
& iidem . haec oportuit facere.& illa non Pqψ'd yma xradix tibi ut filiaris:
T sed anetho, menta, Zc cymino, has o
omittere. Duces caeci. xcolantes cu-
licem, camelum autem glutientes. N
υm i et V colliguntur,dc eum arida in usus
asseruantur. id quod de frumento α' aliis non exigitur quae uno modo tantilm ad usus veniunt. Locus est expresset disputatus in tractatu De decimis Q.f. in lib. Mimaioth. 5 tract. de stelis eap. s. d Hac sporruet furere. J Haec grauiora , iudicium , misericordiam Ec fidenti quae qui exereent, verer pii bonique sunt, ac Deo placem. haec si negligantur , quanquam extera fiant, non reddunt hominem iustum di bonuai. illa autem non sunt omittenda, sed ex magno studio obseruandae legis maioribus minora addenda. ex maiorum enim obseruatione facile consequitur minorum obseruati . contra vero non consequitur. e Exco ter cuiaem. J Culex & eamelus minimae de maximae rei syrn bola sunt etiam in lingua Misiuioth, in quae etiam illud prouerbium inper usurpatur , D,- αλ - - Πr fr-- transi a