장음표시 사용
81쪽
narios : dc tenens suffocabat eum, dices,
fuerat, etiam dum debatum postula- 19 U -
retur: Facile internostitur ex hae si- Nesae quod de de S. Et procidens con-
ntilitardine quo studio & ingenio Des
aduersus homines, quo etiam malo teruUS eIUS, rogabat eum,dicens, Patien-
animo homo aduersus homine agat. ri
Deus hoc quaerit ut soluat homo vel, tia Ira natae in Iane, Oc Omnia reddam tib1.
quos certissimum est , se soluendo to et M - ri .
rion esse professus, elementiam S nu- ' ille aute noluit: ted abiit,& milit eum
sericordia imploret homo mala men- . - . .
te , malo animo oportunitatem sibi IlI carcerem , clo Iaec redderet cleDituita.
gaudet dari saeuienili in hominem oe- et Ia εν. - σ
casione debiti exigendi, ae prius iose ' VidenteS autem cole ruI eius citiae he-
suam crudelitatem priuati exercet: de- et . n . et I
ittite eum non amplius tibi licere videt Dant, contrillati sunt Valde: & Venerunt.
saeuire priuate, Iudiciorum auctorita- t .
Iuadet iudiei se ius suum persequi: sed m
nato animo id facit . quotusquisque . . - .
ab huiusmodi perturbationibus alie- dominus suu S: & ait Illi Serve neQuam.
nus reum agit conseruum Rumi ' - . . , - I .
omne debitum dimisi tibi, quoniam
rog8sti me: nonne ergo oportuit & te misereri conseruitur, sicut & ego tui misertus sium Z Τ' Et iratus dominu Seius, tradidit eum tortoribus, quoad usq; ind-deret uniuersum debitum. Τ Sic & pa termeus caelestis faciet vobis, si non re-
exhibuit. i Tnindu ia tortoris. J perpetuo torqu& dum & erueiandum. nam si non ha- acia ebebat unde redderet, di torquendui V 1 Lib. erat Ouousque redderet uniuersum, quanta redaere poterat k Se θ pater vestis. α res, ut maiorem Comparatis, quam In comparatione ipsa & similitudine videas. In smili-
miseritis unusquisque fratri suo dcxor
sus sermones istos, migrauit a Gali-
minores rege, sed homine, etiam ra , & Venit in fines Iudaeae trans Iordata Minio. i.
celebratur. quanto ititur t S curauit eos ibi. Τ ' Et accesserunt ad
rex est pater caelestis: debitores homi- - nes. Ec homo homini,quod regni eae- Culolarum rationem spectat, non conseruiu, sed frater. illie fortasse satis erit re ipsa debitum remittere. hic nonsa isen re ipsa, nιu de corde etiam. nam impurum eor & dolosam improbatur maxime: in regni caelorum Iudamis.
a Cum conbummassis Isin -ner UM. I Cum omnes has doctrinae suae rationes tum ad fidem , tum ad poenitentis di pietatis exercitationem pertinentes. satis dilucide & copiosel exposuistet . ita ut Euangelium in Galilaea e iam Pradicatum explicaturi que iam relinqueret, munus Euangelistae esu absoluitur , atque munus Christi lem persoluturus in Iudaeam, ibi hoc munus posterius expediendum erat,se conseire ecepit ubique autem nunquam Cesilans, aut beneficio ae doctrinae parcens. b Et ac simine Plim tenninterrum. I Phanisi cem iam iesum Herodianis, & prιncipibus, item pontificibus, atque omnibus sere ordinibus 5c factionibus inuis uiri esse curauissent. nunc cum eundem scribarum omnium odio exponere student, proposita quaestione quae inici scribstru famili εα
82쪽
eontentionem euin primis alebat grauissimam de causis repudij. Fuit enim durissimum illis temporibus argumentum hoe, sie ut 8c ipsa Christi cs hae re sententia a multis annis in Christiana Ecclesia dimeti limos habere viissa est explieatus, qaoad nuper in Concilio Tridentino exposita,ac tota etiam cotroueclia deseripta,Mereto sublata fuit. Diximus autem nos in illo patrum consessu, quae ad hanc rationem explicandam diuino Spiritu suggerente. eognoueramus. Nam semper id profiteor & confirmo me , eum certa quippiam de hae re dicere posse pene desperatrem, tamen Dei impulsu quemadmodum certa eognoscerem dc dicerem, mille monitum. Hoe autem loco non totam rem explicabimus, sea indi abimus tantum, mai ri atras commeritatione Deo votis aspirante explicaturi. radem, tamen Dei impulsu quemadmodum certa eognoscerem dc dicerem, mille monitum. Hoc autern loco notaim rem explicabimus, sea indi abimus tantum, mai ri altas Commentatione Deo votis aspirante explicaturi. Duae fuere eeleberrim e Seritiarum familiae Hierosolymis Ec in omni Iudaea. alterius sectatores dicebantur Domus Samai, alterius vero Domus Hilei. Hi variis in argumentis atque doctrinae rationibus explicandis, varias sententias defendebam. in his unaq aestio erat de diuortiorum eausis. Domus Samai unam tantum causam esseasIeuerahat, quamobrem diuomurn toleraretur, eamque esse adulterii suspicionem. probam illi ex illis verbis, Si acceperit homo uxoremi habuerit eam. dc non inuenerit gratiam ante oculos eius propter aliquam fTditate. Domus enim Samai solam foeditatem aiebat ess,posse repudiandae uxoris occasionem , & foeditatem tanHim impudicitia definiebae. Domus vero Hiles omnem causam vel minimam quamque offensionem at repudia ius admittebat, illis verbis tantia o usurpatis, Et non inuenerit gratiam ante oculos eius. Erat tertia quaedain opinio quς suffragabatur dominas amat, rarisae Mnere, sed in species multas genus illud foeditatem dilatabat. Tentant igitur Pharisaei Iesum, rogantes, q--nque ex Musa Mera irimamre, ut in quamlibet partem pronuntiantem,in inuidiam apud caeteros adducerent.
eum Pharisaei tentantes eum, & dicetes, αα Si lieet homini dimittere uxorem suam, quacunque ex causet ' Qui respondes,
notam nullus vel impugnare vel in-
, Non legistis, quia qui tecit ' ab
initio, masculum & foeminam fecit eos:& dixit, Τ Propter hoc, dimittet homo rei initum , non dirimatur , sicut una patrem & matrem, & adhaerebit VXOri trimentum . Atque hxe germana ec
res non potest diuidi citra unitatis detrimentum . Atque haec germana de Deo probatissima coniugiorum rati V fi Deo probatim ma coniugiorum rati
tuae: & erunt duo In carne Vna Z Itaquc est eademque ex Dei institutione Per
' c I I petua, malitia autem hominum est eL
Iam non lunt duo , ieci Una caro. uod fectum ut vel ad permissiones vel co
eroo Deus coi*Inxit, homo non leparet. degenerantes deuenirem r. sed nulla
suetudines ab illa perse tione nimium enerantes deueniretur . sed nullasseriptio est aduei sum diuina statu-
'Dicunt illi Quid ergo Moyses manda- Cae a
uudare libellum repudii, & dimittere Z detent se ad altiorem rationem quam
. A . . s. . x e t. . . cogitauerant reuocatos, nec posse de
Ait illis. Quoniam Moyses ad duritiam repullo affirmare, sine violatione diis
v - . Ο . . . . umi instituti: nam antiquiores leges in
cordis vel tri perintlli Vobis dimittere naturae initio perfectionem ae sancti-
e 3 . . . ' - . ratem perpetuam seruant: atque adeo
uxores Vel tras: ab in tio autem non ruit m rari se agnosterent . quod quaestio-
- - . . . . nem in longum protulistient, qua omin
t V ,. I l dum illum eapere cuperent, se cautos
dimiserit sentirent ἰ crimen effugere student
Mosis scripto de ea re citato. quod ipsi mandati siue iussionis verbis definiebant, nimirum non redhes expensa orationis ac rerum ratione. Certia enim est Mosem iussisse dati hi,ellum repudiit tamen illud nec certum nee verum est, repudium esse decretum a Mose, ut alias fusius exponemus. ideo Christas de libello non respondet modo , id enim-ον erat recte: mn existimantibus, sed agit de consuetudine repudianta uxoris . quam ante datam legem viguisse cristat ob duritiam humani cordis. eam consuetudinem in tanta duritie permisit Mosidis & addita etiam lege libelli dadi mitigati it . nam si rectet res ipsa expendarur, libellus repudii inagis impedit repudiaim, quam adiuuer aut confirmet. Sed haec res longior est, quam ut hic explicari omnis pollit. e Abimtinain J naturae tecter institutaei quam Christus instaurare vel potius amplificare parabat initio nulla fuit cordis durities. nulla voluntas uxoris dimittenaeae,nul laque ratio qiramobrem de repudis libello quicquam decerneretur. f Dιω-tem volis, quit q- Τκζ .m e is vrirem suam m6σιν; .l Nunc de vera Molaici scripti sententia Iesus agiε. 8c eum uxoris dimissionem contra Deleonsilium esse docuerit, neque alivdesse in lege a.Mose scriptum , quam perniissionem ostenderit, restringit eam pexnrassionem ad Unain tant Iin fornicati nis causam, etiam angit stilis quam Domus 'amat: ita ut aditu e hac ratione diuinum antiquum decretum potius confirmetur. quana imminuatur. v tu enim cantum IuUitudinIs ιpeciem esse ait, cuius causa pennam laenia Mose diconium. .
83쪽
dimiserit uxorem suam, nisi ob fornica- Btionem, & aliam duxerit, moechatur: &qui dimis am duxerit, moechatur. ' Dicunt ei discipuli eius, Si ita est causa ho
minis cum uxore, non expedit nubere.
Qui dixit illis, Non omnes capiunt verbum istud, sed quibus datum est. Sunt enim eunuchi qui de matris utero sic nati sunt: & sunt eunuchi qui facti sunt ab hominibus: & sunt eunuchi qui
seipsos castrauerunt propter regnum C
poneret & oraret. Discipuli autem increpabant eos. '' Iesus vero ait eis, Sinite , 8RRAE V --RR ' paruulos , & nolite eos prohibere ad me venire: talium est enim regnum caeloru .uid --ἡ Ex cum imposuisset eis manus, abiit
inde. Et ecce unus accedens, ait illi, innae Magister bone, quid boni faciam, ut ha-
us, mandata seruat: vitaque hae par beam Vitam aeternamὶ ' ' Qui dixit ei,
te instructus admittitur ad vita a Deo. - v r CL
admiranda & Deo gratissima magneis a ri . . .
que mereedis digna ex virtute Spiritus UOnuS, Ueus. SI autem VIS aci Vitain In-
sancti in ipso manentis. qua de re plu- c I 8 π
ga alias dicemus, eodem Spiritu prae- gredI, 1erua mandata. Dicit illi, Mus Zel Omnia iure rusudavi a iuuentur. mia. a IesUS autem dixit, Non homicidium fa-μιti,iui,
nec hae obseruatione Euangeliea per- cIeS,Non adulterabIS, Non facies rurtu,
sectio obtinetur, nisi renuntietur mu- αν r o. I' Is
di rebas, quae eura sui retardare poD IN On rculum testimoniuna dices, mo-
sunt vitae accipiendae facultatem.Satis ri
itaque instructus videbatur hie ado- nora patrem tuum & matrem tuam V1-
lescens, si ad veteris testamenti ratio- ε. - . in . r
niam ille Euangelij promissa audiens Lo Q. N . .. d - -
assequi cupiebat, edoctus est rationem Vicit Ill I adoleicens , Omnia IIccccu-
expeditissimam,quam euangelium vi- .
dieat. eam rationem magno animo εc . . . . O .r a. . . . - . .
constanti fide subis oportet. II 1111 dee1tὸ Ait illi Ieius , Si Vis per
84쪽
fectus esse, Vade,vende quae habes,& da Li: amici pauperibus,& habebis thesaurum in cς-lo: ' & veni, sequere me. λ' Cum audis- ζ' ut siet autem adolesces verbum, abiit tristis: -0bm V Insgi . itit
erat enim habenS multas pollelliones. Ante leues ergo pascentur in aethere
Iesus autem dixit GilcIpUlIS I uls , RIIae per foramen actis tristμε, usitatissima erat
. . . . I. I re . apud ludaeos illo tempore , eademque
. Φη - U . frequentissime usurpatur. Vox autem
in regnum caesorum. Et Iterum dico iam i, ramelum animal sigitificat: α
. R . t . acu=, acum qua cosuimus. Facilius est.
vobis racilius eli camelum per foramen inquit, hominibus eamelum in serre
- I . . . lm soramen aeus, quam homine, qui
acus tralare . quam cli Ultem Intrare Ita re- tibi in diuitiarum copia & via, hono-
I. . t . rem, opporIunitatem, commoditates
gnum caelorum. y AUd1t1S autem n I S, que vita constituit,atque sine his non
Q. c. . . a i a. - ne posse vivere existimat, intrare in
dilcipuli mirabatur valde, dic te S,QuIS regnum μlorum,ubi vini eos qui in ergo poterit saluus elleὶ AlpIclen S au - n ut suis, ut communibus uti.
- . L . , Hac enim conditione sunt illi,qui etiI
ntem Ielus, dixit illis, Apud homines hoc in terris agentes in regnum caesorum
-- , recepti sunt. Itaque hoc etiam nocent
impossibile est: apud Deum autem om- quod decimum possidentem
L 1 aliterque illi de se deque regno caeloru
nia possibilia sunt. '' Tunc respondes Petrus , dixit ei, Ecce no S reliquimus omnia, & secuti sumus te: quid ergo erit hu Iazera: π α nobis Z Iesus autem dixit illis, Amen ς dico vobis, quod Vos qui secuta estis me, 'In regeneratione cum sederit filius ho-I inimio inini velegentissimo exigua esse solet. IIII ilio e D f. --- J Apostoli fide
Sc spe, ut multi ex nobis, ferebantur ad pollieitationes regni per Euangelium factas: sed tamen earum pollicitationum dona nondum obtinebant aut possidebanti ideo non satis cognoscere p terant eorum donorum magnitudinem. Cognouerunt autem in regeneratione:eum regenerati te & effectu a Christo spiritu promissionis iancto experta sunt, quae sit longitudo, latitudo Zc profunditas donorum Dei. & consolationu , qui eonsolatur sticis in omni tempore Ac euentu, ita ut nihil illis desit eorum quae ad vitam de pietatem pertinent. Constet etiam animus ad serendam omnem temporis oportunitatem vel importunitatem sapientissimus εc seriissimus: adsit quoque di,uina prouidentia, ouae etiam in rebus ad corporalem vitam vere necessariis 3c Oportuni prospiciendis dc suppeditandis nunquam desit, idoue centies. imo millies millies, si opus fuerit, toties superuacaneis reiectis iebus, quae potius impedimenta quam commoda dici debent. Haec autem commoditates tanquam additamenta erunt iis qiu Christum sequuntur: magna tamen erunt 8c oportunissima, sed illud summum erit, quod vitam aeternam possi debunt, haereditate a Deo accepta per Christum caput Eei lesiae legitimum haeredem, cuius facti erunt membra vera spiritu sancto in illos tinnitta, qui est pignus haereditatis eorum. Illud praeterea eximium continget noui Te- samenti hominibus, qui Christum secuti asseeutique fuerint ex Dei dono Sc misericordia , quod illi erunt primi omnium testes huius beneficii a Deo antea pi omissi, de iam hominibus praestiti. Sed haec ratio in proximo campite exactius exponitur. dc nobia erit ali, fusius explicanda, Deo id prospiciente
85쪽
recte dispunxerimus, iam faciter ex sit. Vos super sedes duodecim , iudicantes autetn haec loci huius sententia . eum duodecim tribus lirael. 'Τ Et omni, mukli commoditatibui pro tei Cliti- qui relIquerit domum, Vel fratres , aut
stum renuntiant. obtinencia, men-
tro tacta fuerit, aniniantur noui Te- lorore S, aut patrem, aut matre, aut V Xo
stamenti homines , ut christum eo .
alacrius quaerant di sequantur, qued rc ira, aut in IIOS, aut agros propter iaOIaaria
ipsis eria in hae vita paratum sit illud tmaximum Dei donum xie inae vitae, meum: centuplum accIpiet, & Vitam ae-
sadcti habuerunt, re autem ipsa post ternam Polli debit. λ - Multi aute crunt hfM ic.
hac mortalem corporis unam, Christi . . t . M . . c . . . t
pri sunt. Quida etiam ex christianis nostroriim temporum non alio modo quam ab antiquis illis hoc donii obtineri posse putant, hoc est, in hac per fidem tantum , pos mortem re ipsa & possissione: sed hi masn .scem ius sentirent de Testamenti noui
ite is, C Imite' cst' regnum caeloru homini pa- ' enim i
donum e:us , di scripturas quas iactat . in m
omnis a Chralto exponitur apertissi- ρ' . . . . - .
me, dicente, mutumi prinii di dematio diurno. millicos in vineam sua.
quanquam fuerint primetre multi, ra- - .
men erunt nouissimi in recipiendo xi- Et egre illas circa lao Iaria tertiam . vidit
mae te a praemio namque illos tem - , V . -
pore praubunt nouissimi, id est, noui alios iraiates ita foro otiosos , ' & dixit il-
Testamenti credentes di obedientes. .
rationem pranati & mercedis spedax, f uerit. dabo vobis. in Illi alitem abieriit.
cum agitur de spiritu illo satiarifica
Iterum autem exiit circa textam & no
nam horam: & secit similiter . ' Circa undecimam Vero exiit, & inuenit allos προ 'lus stantes, & dicit illis, Quid hicitatis tota die otiosi ' Dicunt ei, Quia nemo noseonstruxit, quam vineς nomine di si- , coracli v rmilitudine saerae significant literae . ad EOI IUU AI L. eam excolendam Operarios vocavit quotquot inuenit, qui suae voeationi et edete Ee parere voluerunt. a tempora igitur Adae usque ad Noe aetatem fuere operamj, quibus fidei 5: pietatis exercendς praemium diuina liberalitate benignissime est constitutaran. Exiit autem Adam ut operaretur terram de qua astumptus est. hue pertinet illud mylterium a Mose satis adnotatum. Exierunt etiam omnes qui ab Adam Vsque ad Noe pietatem coluerunt. e cima horam tιrti . J A salute ex diluuio restituta usque ad Abrahamum hora tertia huius diei mundi enumeratur. hoc temp2re genittrias viguit, nondum erat lex, stabant homines in mundo α γω. sed elim eognouissent Deum, qui illos ud virtutis cultum vocaret, humanam impersectionein Dei auxilio & gratia indigere, ipsi etiam sine lege, partim inspiratronabus arcanis, partim vocatione Dei adducti, eolebant etia vineam .hi fuere Noe atque illum inutati iiiij omnes pij,quicunque usque ad Abraha fuerunt. Horam sextam ab Abraha usque ad Mosem interpretamur. Hora vero nona dc decima a Mole usque ad Euangelij luee quae undecima hora est hoc est, seeutoili omnium antecedentium finis, ut D. Paulus docet. il tempore illi etiam vocati sunt , qui per totam diem otiosi fueram in mundo, id est, gentes, qui sine promissione, sine lege, sine Deo vivebant , alienati a vero pietatis cultu, cuiusmodi multae nationes a diluuij ienaporabiis in errore dc tenebris perseuerauerant. Multae etiam oues ex do mo lsrael perieram: hos vocavit Dominus per Euangelium:-omnes qui hoe tempore crediderunt, & Obediere si ue ex Iudaeis, siue ex gentibus, ad c deni Ieteruntur horam undecimam, id est, ad saeculoium fue
86쪽
ς conduxit. Dicit illis, Ite 8c vos in vinea'. NT . . ' Cum sero autem factum e fiet, dicit dominus vineae' procuratori suo, Voca
eulis omnibus,quibiis negotium Uineae constituendae & omnino per helendae absolutum erat. namqueri mporum integra ratio non ante per fecta atque consummata fuit, quamn sacrifieium sui Deo obtulinunt expecta.t Dom- . re c I nis.& vaticiniorum oracula contum
piens a nou Illimis Vlque ad primo S. inata sunt.
Cum venis lent ergo Cui CIrca VndecI- Dei patris procurator est,
mam noram Venerant, acceperunt 11n- nulla donata sunt , ait D. Petius, In
oulos Uenarios. Venient S autem oc ritaexternae denarium, hoc est, &
ς . . a . . I . et patris cognitionem inenarrabilem,etia
primi. arbitrati sunt quo a Plu S clientac- in earne existetitibus noui Testamen s
. - . hominibus, non paucis qui in vinea
cepturi: acceperunt autzm & Ip11 l Ingu- operam suam posuerunt. per Spiritum
αλ . - . . - . . sanctum, quem in illos effudit, meo
los denarios. Et accipient S murmU- dem a patre constitutam reddidit,ut
rabant a lucrsus patrem ram IllaS, di- tu nem. centes Hi nouillimi Vna hora fecerunt: querela & murmuratione hic depin-
& pares illos nobis recilii Q tu portauim ierendum est, non adsignificationem
m 1 .ii in una litudinis. in similitudine enim, ut
pondus dici & aelius. Τ At Hle rei pon- vinea, vepate familias, ut horae,&α
ν 1. . ex communi Vsu cic consuetudine su
dens. Vni corum dixit. Amice non facio munxur: ixae am operam qui quod
P. homines erant e medio vulgo. inutis
tibi iniuriam: nonne ex denario conue- xlli meliois inditi
nisti mecum 3 8' Tolle quod tuum cst. dixin xu autem ner sitndititionem si
I smlicata .reserenda est oratio ad Chri
& Vade: volo autem & huic nouissimo dare sicut & tibi. 'Φ Aut non licet mihi quod volo, faceret an oculus tuus ne--: iquam est quia ego bonus sum 3 Siecrunt nouissimi, primi: & primi, i euissimi. 'Multi enim sunt vocati: pauci
T υ rλ potiorem condit onem horum sania . L U ctotu possunt,atqἰ agnoscere diuinaria erga eos liberalitatem, di singularem electionem in hae parte, Ee arguere ac reprehendere desidiam . ingratitudi nem & malitiam eorum qui in hane auream aetatem inciderint, si tantum Dei beneficium cognoscentes , tamen vocantis voluntatem sequi atque postulatam operam in vinea ponere neglexerint. Itaque ex hoc loeo probatur Dei misericordia in vocandis omnibus. eiusdem fides & veritas in inercede omnibus reddenda, tingularis gratia Et electio in noui Testamenti hominibus hoc beneficio primum alliciendis. Non enim facit inauriam primis. cum illis reddat quod promisiti faeit autem benignitatem. ut ita loquamur , singularem , quod aliis tantundem reddat, idque iustum ipsis reddere ipse eonstituerit, etiains illis non e*posuerit adeo clare atque alus primis. facit etiam libet alitatem singularem, quod his primum reddat, hoc et , alν his incipiat. ali uos eniari oportuit esse primos. quodnoilissimos primos esse volueritinae Lipienda mercede . clechionis liberae fuit. & euiusdam lingui ris gratiae, ut diximus , atque bonitatis diuinae, qui eum erga illos vocandos misericorde m . piamio afficiendos, iustum se praebuerat , erga hos etiam xoeandos miserieordem praemio afficiendos . iussum quoque ex prvosito consilioque suo, aliis vero anteponendos misericordissimum atque benignissimum sese ostenderit. hoc eli quod paterfamilias dicebat, Luxi ego Nisus.m' g Muutim surri risorico Ab initio mundi ad finem vique multi vocati sunt ad vineam. proposita vitae aetemae mercede ex misericordia vocantis, E. anio. re erga genus humanum. sed ex omnibus qui voeati sunt sunt autem multi voeati qui vocanti paruerunt. de in Noaussianis spe di fide terga vocantis benignitatem imunctatu sibi operam subiciunt ex iis, inquam, multas
87쪽
νam; nimirum ex ea portione quae ad undecimam horam voeata est, electi sunt,ut vivum & verum testimonium darent in terris miserieordiae illius maximae atque veritatis eos antissimae Dei, de qua scriptum est. Vos testes mei. dicit Dominu , 8c seruus meus quem elegi, ut sciatis de credatis mihi, dc intelligatis quia ego ipse sum squi proma seram a rece adsum. Itaque haec electio ad singulare gratiam hominibus noui Testamenta factam refertur. Vocatio ad omnes vocatos & vocationi audientes. quibus satisfactum etiam est abunde .
R Et a die is via Insidiniam. J Con. Vero electi. 8 δ' Et ascendens Iesus Iem
firmat aiscipulorum animos ad spem in in . Mq. ἶ -
tectationem resurrectionis suae breui loS tecreto, & a It Ill1S, Ecce alce uimus
successurae post mortem: simul de fidε . ..
ipsorum utpote tue infirmorum mu- Ierololymam. & nlius hominis tradetur
nit aduersus tentationem dc scandalu . . . . - . . v .
Praedictione repetita totius certantinis Princ IDI Dus sacerdotauri de Scri Dis &Per singulas partes sibi cogniti ipsisqι - . H.
expositi. condemnabunt cum morte, & tradet
puli matrem submiserunt, quae ma- eum Gentibus ad illudendum & flagel-
emo affectu ec necessitudinis cum ta e
Iesu auctoritate ambitioset peteret id landum, & crucifigendum, & tertia die
quod nec ipsa nee illi sciebant : nimi- in I
rum auctoritatem ae dignitatem ipsi resumet. -- Tu lac acce sis i ad euin ina-
Iesu proximam in regno i quod quan- U
ter filiorum Zebedaei cum filiis suis, ad- .m: zz Ixx: orans & petens aliquid ab eo. Qui dixit ei, Quid vis 3 Ait illi, Dic ut sedeant ζ, t u Lzjz' hi duo fili; mei Vnus ad dexteram tuam,
α zV.όα π: Respondens autem Iesius, dixit, Nescitis quid petatis Poteitis bibere calicem m an , d ' quem ego bibiturus sum Z Dic ut ei, Pon
psi sciant quantum praestare et ficere- si mraeque possint. satis enim est ut sequis' i . IVIII LII. virum bonum dc integrum sancitimque esse velit 3c euret . atque hanc eogitationem. curam hocque studium. hane a seo contentionem exigi a singulis hominibus , quantum ad propriam uniuscuiusque virtutem ae sane Hudinem obtinendam facit. Caetera vero quae ad ministeriorum 8c in inistrorum electionem spectant, Deo permittenda sunt, dc superiorum iudicio atque electioni. Quibus cura est dispicere quinam cui muneri idonei elle Vi deantur. Hoe commune documentum in genere inclicauit lesus, lignificans duobus fratribus non recte conceptum sitisse votum rei ad suam curam non pertinentis . nulla mentione laeta eius rei, quam maxime ipsis curari expediebat Namque illud illis imprimis optandum fiterat, ut lesu ipsi . 'uem regem futurum iperabant, quam simillimi efficerentur: quod si tales evaderent , inde eueniret ut Dco essent gratissimi: ex illa autem Dei gratia quid sibi maxime conueniret, quid muneris . oneris , dignitatis , auctoritatis esset subeundum , prospectum iri sperare poteram. Hoc igitur illos monet Iesus, ut imprimis illud petant, atque ad id seie parent ec animent, ut possint bibere ealicem quem bibiturus sit ipse, id est, ut socii fiant passionum , cerra minis, S morris suae : ex qua societate passionum consequutura etiam erat meietas resut rectionas. Hoc alias significauerat Iesus , eum de cruce unieuique tollenda verba fecerat . illi vero non satis haec musteria capiebant, quanquam rudi ter admoduin se id eapere dc cupere iactarent, Possumus, inquiunt: id est, parati sumus ad eam rem , εc prompto animo id cupimus. Nee tamen satis quae dicerent Ec amrmarent intelligebant , sed de ea re quam ipse Iesus illis omnibus que diici pu- Iis obedientibus sibi comparare adornabat, illis pollicetur. Cesti inquit mcum baletis: sedere avrcm ad dexteri metam Mitiadfram non est meum dare vobis, cognationis aut necelsitudinis gratia Certa rario decreta est a Patre meo eorum quibus ininisteria paramur credenda. ipse enim eligit ad haec ministeria quos vult pro consilii sui ratione. Itaque a sua salute 3c redemptione nemo per Christum excluditur , nisi is qui sua culpa sele excluserit. Communis enim est voeatio hominum ad salutem, si illi vocanti Deo credere obedi reque voluerint. Electio vero ad mi. nisteria non est promiscua onrnibus: nec singulorum voluntatem , sed Dei eonsitum sequitus. Ita Iesus dicebat Apostolis alio in loco, Non νει ma Esi tu,sduo eud υσι, νς ι ιιι er fruct m tiberati .
88쪽
sumus. in Ait illis, Calicem quidem
meum bibetis: sedere autem ad dextera 'νH meam '&' sinistram, non est meum dare
vobis : sed quibus paratum est a patre
μαεοί i meo. ρ' Et audientes decem, indignati
sunt de duobus fratribus. - Iesus autem Vocavit eos ad se: & ait Scitis quia D principes gentium dominantur eorum:& qui maiores sunt, potestatem exercent in eos. - Non ita erit inter vos. sed quicunque Voluerit inter vos maior fieri,
sit vester minister: '' & qui volu orit inter vos primus esse, erit vester serutas.
-' Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, & dare animam suam redemptionem pro multis. 'Τ Et egredientibus illis ab Iericho, secuta est
eum turba multa: Τ' 8c ecce duo cςci se
dentes secus viam, audierunt quia Iesus transiret: & clamauerunt, dicentes, Domine, miserere nostri, fili David. Τ Turiaba autem increpabat eos ut taceret. At
illi magis clamabant, dicentes, Domine,
miserere nostri, fili David. Τ' Et stetit Iesus, & vocavit eos, & ait, Quid vultis ut faciam vobis Z i in Dicunt illi, Domi
ne, Vt aperiantur oculi nostri. Τ' Mi sertus autem eorum Iesus, tetigit oculos eorum. Et confestim viderunt,3c secuti
sunt eum. CAP. XXI.aΔ-., - . . FT cum appropinquassent Ierosolymis , dc venissent Beth phage ad Mo-
e δεμ autem -- ι res.J Deeem A postolos aester ferentes duorum fra tum ambitiosam petitionem, vocavit Iesus
ad se, ut proposita sui numsteras bc
reipubl:ca aciministrationis ratione, ab omni ambitione aliena, mitigaretae reconciliaret.
fertis istorum petitionem , quia vobis finxistis monarchiam aliquam a me instituendain . similem gentium regnis de tyrannidi. qui enim gentibus praesunt, non proponunt sibi eorum ruibus praesunt utilitatem dc comm isitatem, ut totius ministerij sui scopum, sed seipsos proponunt suainque ambitionem , cui seruIre alios cogunr, tum legibus, tum vi. Atque ita princi pes viri dominamur in gentes ipsu, quarum prineipes sunt en tuti .intet Principes vero ipsios qui masni sunt, auctoritate ututur etiam in ios principes qui no ita edito gradu sunt, adeo Vt prineipatus Sc magnitudo, digestasti amplitudo ex dominandi 8c imperandi auctoritate definita ab illis non aliam mensuram,quam imperandi facultatem habeat: dc eum hoc sciatis. existimatis vos ad hane normam sere iudices , quod me promittente acceperitis vos sest itos super duodecim ledes iudi antes duodecim tribus Iliaet i laque iam vobis fingitis Israelis tribuavestro imperio fore subiiciendas, ad ambitiosae maiestatis de auctoritatis
exercendae materiam. atque ideo cum
videritis hos duos de dextem ac lint-stro loco agentes, iniquo animo fertis, quod iam illi vobis praeferri cupiant. atque ex consequenti imperare. Sed etiintellexeritis meam instituendae reip. rationem . tantum abest ut illis inuiodeatis expetitum locum , ut misereri etiam possitis, utpote minime scientiis
bus quid petierint. 8 Non ita erit intervH. J Praestantiae ratio non ad commoditatem personae ipsius, sed ad laborem potius, diligentiam, curam εc sedulitatem referenda est . ita ut quicunque voluerit inter vos maior fieri , esse debeat, dc sit v mi mutister: εc qui primus omnium id petat, cluamuis non intelligati vi sit seruus vester. Non ergo debetis illis irasci quod petierint , id quod si obtinerent, illis esset magni laboris& n lotij , vobis vero honoris Ac commo-i causa. Eius autem rei exemptu st tuo in me, qui huius regni suntinus princeps a vobis credor, dc tamen perinpetuus de laboriosissimus omrnu mi-mster sumi atque aliotu utilitatis causa meipsum usque ad mortem Omnibus laboribus impendo. Igitur qui proximus mihi esse vult, ad mei imitatione --.-- sese comparare , atque quam proaima accedere velle prometur.
89쪽
o EVANGELIUM CAP. XXI. a Dieve hi, Θ, - is a tem Oliveti, tunc Iesus misit duos disci
pulos, ' dices eis , Ite in castellum quod contra vos est, & statim inuenietis asina
exerrebat pullo ad breuem usum ma alligatam & pullum cum ca: soluite, &men nihil incommodi aliis aritidiuel adducite mihi: Τ & sit quis vobis aliquid
nam pullus nulli adhuc usui fuerat. ut I
earere etiam illa liora ponesibi posset. UlXerId, dicite, qUIa UOm Inus his opus
Christi ad hoe seruiebat, ut eospieuui habet: & conrettim dimittet eos. ' Hoc
cunctisque cognoscendus ille ingrede- c
retur, eque esse eum ostenderet quem aUtem factum est Ut adimpleretur quod
vandumque signifieauerant. Ut tum eIt per propiaetam , dicentelia,
est,quo significatur pullus nondis se- UI Ite inllae blΟΙ , Ecce rex tuus Venit se .
ut qui primus in illo infidens venerit, e r l. D l . t 6 U
is sit quem oracula indicauerant, nee Cc pullum fili Uin sublucialis. Euntes
alius pro eo supponi accipique possit. a . ,- . i. r O c
Quanquam enim asina eum pullo ad. aUtelai d 1lci PUII , fccerunt 1icut praecepit
ducta sit, tamen leius pullo soli inse- ii. V.- - . . L δ
dit, uralij Euagelistae narrant. & pul- illis Iesus. Et adduxerunt almam dc
confecit, ut hae etiam parie miraculu PulltlIn : dc Impoluerunt luner eos' ve- ' eum
esset, quod veritatem vaticinio conso- :.. - , in x in , ' in ρ - -
nam indicaret. 1IImenta sua, dc eum dcsuper sedere Ic- --
hrum nostrum De actione siue Iere- cerunt. Plurima autem turba itraue
e a Spiritu sancto impulsi runt Vetrimenta sua In Via: alii autem ce- editum regni Dauidis graua in plau- debant ramos de arboribus, & 1ternebat
sum oc bonam precationem perpetui- . . g
tam&faustitatis regno®i cupiis. In V1a: turbae autem Quae praecedebant
fuerat eonsilium Dei, Vt Iesus prophe- & quae 1equcbantur clamabant dicetes,mii, nune regio plausu salutatus regni ' Hosanna filio David benedictus Cul psit'. cis.
Davidici Rex in nomine Domini in . . . . c
pessus publice agnosceretur de quoνα venit in nominc Domini: hos anna intissimis. ' Et cum intrasset Ierosolyma,ia et in lam zm 'commota est uniuersa ciuitas , dicens,
Quis est hicὶ U Populi autem dicebant, Hic est Iesus propheta, a Nazareth Gali-z. zzz NAPz: T lxx. Et intrauitIesus in templum Dei, rq te: tar, is, - & eiiciebat omnes ' vendentes & emEtes
venientes in templum aliquid afferret sacrificij eausa: is mos partim Leviticae MI LUILI- legis instituto, partim usu & consuetudine obtinuerat, v frequctior esset quam olim fuerat. sed quia multi peregre venientes non poterant commode pecora, eolumbas, & farra, aliamque sacrificiolum materiam secum affer. te, Seribarum disciplina & interpretatione constitutum erat, ut si quis in suo loco venderet ovem, bouem, triti sum, Ece. quod ex lege vel ex voto offerre debebat, posset Hierosolymis ex eadem Pecuma .aut iliquanto maiori
90쪽
.l24 6 argento similem luateria emere & osterre, idque existimaretur perinde valere ae s ex proprio agro aut lando allatum esset. Id decretum & oblationum adauxit numerum , & huiusmodi rerum venditoribus, ad auam: am de inerum eommoditates attulit maximas. Non enim satis oportuna ad mercatum visa sunt sora publica . plateae &compita ae macella exteraqtie urbas loca: sed in ipsa templi atria negotiatio est inducta usque au manifestam profanationem. Quod amem de mensis numulariorum hac indicatur , sic habet: Quaedam ex his quae esterebantur minotis constabant, quaedam pluris: deinde quadam in certa monetae specie os erebantur , partian ex institutione antiqua, partim ex tradatione. Vt ergo milia esset quae oblationum frequentiam impedire possit disticulias, Scriba tum interpretatione sancitum est, ut unusquisque ex suo loco deserIet numnios vel argenteos, vel aui eos, vel cuissos vel non euios , Dro singulorum commoditate. essent autem Hierosolymis mensae di mensarii, a quibus perinutatione accipi posset nummorum genus, quo ex lege vel traditione vii oportet et. Haec omnia sunt expresse tradita in lib. Mimaioth, ut alias sigillatim exponemus.
in templo, & mensas num utariorum, &cathedras vedentium columbas euertici' i & dicit eis, Scriptum est, Domus
domus orationis Vocabitur: VOS autem curationes S sanationes. lux Cum dI-
recit Us ilham speluncam latronum. Et templo. fidem taciebant, illam expuu
m - ri . . sionem negotiatorum,& illam sancti-
exercitationem pietatis. in C e a. v. gratam elle Deo. Ilis acccdebant vo-
- . - - . . t . tali, acclamabant illam factam preca-
pruacipes lacerdotum G Scriba mirab1- tionem, idque intempli obi puerinsi
. - c . . - solent elamare, nisi excitati, ita ut illa
B lia quae recIt , α DUero S clamate S in tem - aeclamatio plausus quidam esset regis
J . V .e 4. - . . a. expulsi, 3c boni asterii est ei rim hoc
llii dicuntλIelus autem dixit eis Utique. docet lesiis puer uillos. t simpluissi-
nu Quam legistis. Quia ex ore infantium nos impulsos esse diuinitus ad accla-
& lactentium perrectiti laudem λ Et regem filium David qui venisset in
. t . . O . nomine Domini. solenne enim esse
relictis illis, abiit foras extra Ciuitatem Deo huiusmodi testibus suam laudem
- - . . manifestare oc probare, inimi eis suta
in ' Bethania: ibique mansit. 'Mane di imi robis hominibus vesinuitis, ita
a que diuino etiam scΠpturae sacrae I
autem 1 euertens in Ciuitatem, esse ri Ir. id ill-
Et videns fici arborem unam secus viam, venit ad eam: & nihil inuenit in ea
. i C. diueriit lesus. illinc arbitramur fuisse deductum pullum asinae. d Ibique mansit. J Illa nocte diuersatus est, ut oreasionem auferret suis aduersariis cogitandi & suspieandi se tanto plausu exceptum a ciuibus velle moliri aliquid noctu , aut asere cum illis occulter de occupanda urbe, aut regno terreno ineundo , cuiusmodi vana multa in mentem veniebat illis hominibus. quidquid enim ille faciebat, palam Ec in media luce faciebat, ostendens omni exemplo suum regnum non esse ex hoc mundo. e Maneau .J Summo diluculo redit Iesus in urbem, ningna cura praestandi muneris sibi a Deo commissi: adeo ut pridie non coenaverit, perpetua, ut solebat, oratione & precatione oecupatus. Oportet enim tam frugalem diu ieiunum permansisse, qui se tempestiue esuriret. f Uueres fici arbore. J Typum esse voluit Iesus illam ficu Iudaici populi,quem tandiu Deus expectarat, colendum. fouendumque curauerat,'& tamen quo tempore gratum fructum petere ab illo oportuit, ipse idem veniens non inuenit: neque aliud quam folia , nudam & ieiunam religionis speciem omni pietatis verae virtute carentem. Non enim hoc loco res ipsa in se, sed in signifieatione est consideranda. Nihil enis eulpae a viiij in illa ficu Glutis. aeat: nou euim eIaI IemPus siccum, ut Marcus ait. Manius enim mensis erat.