장음표시 사용
391쪽
diem. . April s, ac proinde trium dierum differentia tardius, pro ratione cycli lunaris
vel numeri aurei qui plenilunium Paschale diei Io Aprilis consignabat. At cum dies 1 o Aprilis in diem Dominicam incidat, Paschatis fessum secundum Kal Endarii Ecclesiastici leges ad diem 17 transferri debet; quare Pascha die 1 o Aprilis celebrandum , in Hem 17 caderet; hic error qui in posepositione plenilunii positus est , ex cycli lunaris
vitio originem habet . Succe temporis irae creverant Kalendarii errores, ut Ρaschatis celebratio nullis jam certis legibus subjici posset; qua de causa factum est ut anno I 382 , quod antea dictum est, Gregorius XI II. ex mense Octobri decem dies ex punxerit, & aequinoctium proprio loco, diei scilicet at Martii restituerit. Jussit Summus
Pontifex, novilunia & plenilunia, non a reis numeris sed epactarum ope definienda esse; totam hujus reformationis artem explicavimus. Uerum quamvis Kalendarium Gre gorianum Iuliano longe sit anteponendum ,
non tamen ab omni errore immune est . Etenim non obstante Gregoriana intercalatione , aequinoctium post vel ante et I Μartii contingere potest; die 1ῖ Martii aliquando contingit, cadit aliquando in I9 , atque in hoc casu plenilunium, quod die χο Μa iii accideret , est: verum plenilunium Paschale, nec tamen ut tale habetur in Kalendario Gregoriano. Praeterea in eodem Κ
lendario tanquam luna Pascha s habetur plenilunium, quod die 22. Μartii contigit; illud tamen Paschale non est, si ante sequinoctium contingat, ac proinde in utroque
392쪽
am ΙMsTITUTIOMS ΡΗYsICAE.taui error committitur. Tandem ex epactarum constructione patet fieri posse, ut novilunia, quae epactarum ope inveniuntur, no
vilunia vera horis quibusdam praecedant vel . subsequantur proinde in hoc casu plen Iunium Paschale in diem Sabbati poteri imcidere , quamvis diei Dominicae in epactarum tabulis consignetur; & yiceversa penii uniusti, quod in diem Dominicam cadit , die Sabbati eructa consignaret. Quare in lprimo casu ocio dierum intervallo tardius Pascha celebratur: in casu autem altero C
labratur in ip plenilunii die cum ipsis Judoris . Erroris exempla asserre non abs re erit: anno I724 plenilunium verum Pasthfle contigit die Sabbati 8 die Aprilis, horis
4, minutis primis a I post meridiem, atque aequinostium die ao Martii contigerat . At inito per epactas calculo , plenilunium Paschale invenitur die 9 Aprilis, quae erat dies lDominica; quare ex Kalendarii lege festum Paschatis in diem iis Aprilis incidit, die
tamen 9 revera celebrandum. Idem contigit anno I74 , quo Paschatis festum 8 diebus, quam pro veritate Astronomi P , tamdius celebratum est; nam plenilunium Paschale contigit die Sabbati et 8 Martii, ac proinde die Dominica sequenti celebrandum erat Paschatis festum; cum tamen eX calc lo epactarum die ast, quae erat Dominica , plenilunium contigerit , ideoque Paschatis ieelebratio ad diem 3 Aprilis erat remove da . Idem continget annis I778, 1798, 3-liisque deinde annis plurimis. Itaque licet novilunia tk plenilunia epactarum ope in Kalendario Gregoriano multo accuratiusquam
393쪽
quam in Iuliano definiantur, fieri tamen nequaquam potest, ut in eumdem diem cum astronomicis pleniluniis & noviluniis accur te semper coincidant. VII. Hic data occasione paucis verbis o servare non abs re erit, quid conjunctionis habeat legitima Paschatis celebratio cum si cra Theologia . In Paschatis celebratione primis duobus Ecclesiae taculis diversa fuit disciplina. Asianae Ecclesiae servantes tradutionem , quam a S. Ioanne Evangelista se hausisse praedicabant .Pascha cum Judaeis celebrarunt luna I*; aliae autem Ecclesiae traditioni a S. Μarco acceptae inhaerentes P schatis celebrationem protraxerunt usque ad Domini eam post lunam 14. Haec distiplinae varietas perduravit ad medium usque si cundum taculum, quo S. Pii Papae auctori tate in eamdem cum Latinis disciplinam convenerunt Asiani. Haec celebrandi Paschaiatis consuetudo a summo Pontifice praescripta Conciliorum decretis, & praesertim Concilii Nicaeni definitione fuit confirmata , statutumque est: Pascha celebrandum esse prima Dominica polli luna' I4 primi mensis , itant tamen luna I4 in diem Dominicam inciacidente , Paschatis celebratio ad Dominicam proxime sequentem transferri debeat. Ex Concilii Nicaeni decreto intelligitur ad legitimam Paschatis diem definiendam quatuor esse necessaria. Io. Nota sit oportet anni solaris dies, quo Sol primum Arietis gradum ingreditur . ν . Nota quoque esse debet dies novilunii, cujus Luna I vel in diem aequin ctii vernalis incidat, vel proxime post: ipsum aequinoctium vernum. 3'. Cognita sit o
394쪽
tet Luna illa I ψ' . Tandem notum esse debet, in quam mensis diem incidat Dominica, quae Lunam I* primi mensis proxime sequitur. Haec quidem omnia, quoad usum ecclesiasticum , latis accurate praestat explicata Kalendarii doctrina, non tamen ea diligentia, quae Concilii Nicaeni decretis adaia mussiim respondere possiit, ita ut nostri Paschatis dies cum Judaeorum Paschate nun
Immerito tamen Ecclesiam quis reprehen deret quasi in Paschatis celebratione cumstiar de smanis errare possit; quod quidem
objiciunt aliqui , nec quaestionis theologicae nec Kalendarii doctrinae satis periti . Qui summorum Pontificum & Concili Nicaeni
decretis pertinaciter obstiterunt, tanquam hae retici damnati fuere, quibus, ab haeresi sua, haesit Γuartodecimanorem nomen . In hae celeberrima de Paschatis celebratione controversia distingui debent partes duae , quarum una spectat disciplinam, altera vero ad dogma pertinet. Disciplina posita est in mero Paschatis celebrandi ritu, qui quidem ritus libere usurpari potuit, antequam Ecclesiae praeceptum accederet. Theologis notissimae sunt litterae quibus S. Ireneus Uict
rem Summum Pontificem hortatur, ut majorum suorum exemplo Asianorum consuetudini ac disciplinae indulgeat . Quaestionis
pars alia cum dogmate coniumsta in eo consistit, quod Guartordecimani non solum P scha celebraverint luna I 4 , sed etiam Paschatis tali die celebrandi praeceptum atque necessiitatem imposuerint, es ita ritus Mosaicos revocare tentaverint ; quod hae tacto m
395쪽
omnino est. Ex his autem manifestum est, primam quaestionis partem, quae mera est con 1 uetudo atque disciplina, ex Ecclesiae institutione pendere, ideoque nullius erroris reprehendi polse Ecclesiam, etiam si Pascha cum Judaeis celebrari aliquando contigerit . Et re quidem ipsa, talis ait onomicus error nullo declinari potest Kalendario perpetuo, nisi ad Astronomiae severitatem sit compositum , quod in usu vulgari non satis commodum foret atque expeditum. Quae cum ita sint, in Paschatis festorumque omnium celebratione Ecclesiae disciplina religiose tenenda est , R iurrectionis Christi Domini memoria sancte recolenda, atque ita vivendum nobis est &moriendum, ut tandem in vitam aeternam resurgamu S.
De quibusdam capitis praecedentis utilitatibus .PRaecedentis doctrinae utilitatem in definienda aera christiana epocharum omnium longe nobilissima, primum demonstrabimus. uamvis aerar. christianae initium certo figere non audeant accuratiores Chro nologi, aerae tamen dionysianae, seu Vulgi ris errqrem facile ostendunt. Tota quaestio nis hujus dissicultas ex triplici capite Oritur. I . Ex morte Herodis, quo adhuc vivente Christus Dominus natus est. In diebus Herodis Regis: Matth. xi. a . Ex imperii Augusti initio, cujus imperii anno .42 Christus natus creditur , amio autem i3 Imperii Tiberii Caesaris Luc. q. Tandem. ex ceu su
396쪽
Populi Romani facto sub Cyrino Praeside
Syriae. Cap. XI. Lucte. De his tribus varia est Chronologorum opinio . Nonnulli mortem Herodis consignant anno ab Urbe condita 734, alii autem nonnullis ante annis. Aliqui regnum Augusti auspicantur a momte Caesariq, alii a primo illius consulatu. Ali qui initium imperii Tiberii sumunt a momte Augusti , alii biennio ante ; cum tunc temporis collega Augusti jam fuerit. Denique cum plures sub noe principe facti fumrint Populi Romani census, annum quo contigit descriptio memorata a S. Luca , haud facile est definire. Quaestionis difficultatem augent adhibitae a SS. Patribus epochar ii
enim a Salvatoris nostri natali annos numerare non consueverant, sed primis Eccle- siae temporibus alite usurpabantur epochae, Uel AEra Astiaca, Diocletiana , ab Urbe condita , fastorum confularium , ut aliae etiam pro V
ria populorum, apud quos SS. ΡP. degebant, consuetudine. Sed quidquid sit de illa qua
stione cuius tractatio ad Chronologos proprio iure pertinet; certum est, eam ma9na, periodorum & cyclorum varietate esse implicatam, & ab iis tantum intelligi posse,
qui harum rerum doctrina probe itat imbuti. Diligenter autem observandum est , in Chronologicis controversiis obleuritatem --ximam persaepe oriri ex ipsa periodorum hypothesi non satis accurate definita; ita si Scriptor aliquis coetaneus certo periodi Julianae vel alterius periodi anno factum aliquod consignaverit, ejusdem secti aetas definita habebitur; dummodo tamen probe e
gnita sit Scriptoris huius de usurpata peri
397쪽
PARs II. SECTIO III. 393do hypothesis. Cum enim periodi ad alias
Epochas referantur, certo constare debet epocharum illarum initium, quale scilicet adhibetur a Scriptoribus, quorum auctoritate utimur . Quamvis ergo utilissimus sit periodijulianae uius, quia tamen periodus illa fixum non habet initium si ad epocham orbis conditi vel aeram christianam reseratur; hinc patet periodi hujus ope, non satis certo alicuius facti tempus indicari, nisi auctor suam de periodi initio sententiam declaraverit , aut facto aliquo indubitato illustraverit . Rem praesentis quaestionis exemplo explic bimus. Refert Iosephus Im antiquitatibus Ju-Aaicis , Uita defunctum esse Herodem post d
trusum regno Antigouum anno 34, ex quo a Romimis Rex declaratus est sy; regium aurem fastigium adeptus est OlFmpiade Ι 84.
Porro cum ad Herodis mortem circiter referri possit christianae serae initium , Iosephi auctoritate merito utuntur Chronologi, dummodo tamen olympiadis annum certo de niant. Etenim anni Olympiadum ex orbis conditi epocha, atque ex aera Christiana pen- . dent, ac proinde Chronologi ponunt quod est in quaestione. Quaerendum igitur est factum aliud, quo olympiadum annus certius dete minetur, quo definito jam olympiadum ep cha uti licebit tanquam puncto fixo, ad quod revocari poterunt facta alia a Iosepho nam rata . In hunc usum adhiberi poterit eclipsis lunae, quam contigisse refert Iosephus eadem nocte, qua Herodis aegrotantis iussu Matthias
populi seductor occisus est, & post quam H
rodes brevem aegramque vitam traxisse legitur. Contigit autem eclipsis illa ex tabulis R 6 astro-
398쪽
astronomicis anno Iuliano ga, die I 3 Μam iii, tribus horis ante ortum Solis. Si eclipsimhanc aliquo Olympiadum anno notalset Jo-lephus, de anno quo mortuus est Herodes, nullum jam foret dubium , ac proinde & cem to figi posset aera christiana , cum ex Chr nologorum omnium consentu certissimum sit Herodem paulo post Christum natum obiisse. Caeterum ex dictis probabilissimum &hii lorica demonstratione fere indubitatum est, aeram christianam in anno Juliano *I Velga collocandam esse ; quare aera vulgaris quae nativitatem Christi consignat anno Juliano 43, tardior est annorum 3 vel 4 intervallo. Alia est in rebus Chronologicis frequentissima ambiguitatis caula ex diverso apud Veteres Scriptores anni initio repetenda. Anni initium iumebant aliqui a mense Martio , alii a mense Januario , nonnulli a mense Decembri, & quidem etiam a variis eorumdem mensum diebus, a Paschatis festo annum auspicabantur plurimi. Ex hac varietate chronologicas lites plurimas oriri necebi um est, nisi probe cognita fuerit anni sor-ma Sed aliae sunt multo graviores in annorum forma difficultates ; anni nomine designari aliquando consuevit apud vetereS, planetae cujuscumque in coelo revolutio, ut testantur Diodorus Siculus , Ρlinius , Pluta chus aliique non pauci remotissimae antiquitatis Scriptores. Teste Suida annus/eX duobus, tribus, quatuor, sex, duodecim mensibus constabat , aliquando autem una die.
EX hac annorum varietate patet, contraheΠ-dam esse remotissimam, quam nonnulli pinpuli 1actant antiquitatem. Et quidem Scri-
399쪽
pturae sacrae repugnat omnino , quod de sua antiquitate fabulantur Babyloniorum, JEgyptiorum & Sinensium Annales ; ac proinde tanquam fabulola haberi debent tempora illa , Vel annorum contractione ad sacram Chron olosiam reducenda. Re quidem Vera, in ipsa etiam Sacrae Scripturae Chronologia non desunt varietates aliquar'; sed prieterquam quod demonstrari pon potest hanc, quoad Chronologiam , sacrorum Textulam diversitatem nulla ratione conciliari posse, jactata quorumdam populorum antiquitas a1acra Chronologia longillime differt . Tex
tus harbreus quater mille annos circiteria creatione mundi usque ad Christum numerat, textus Samaritanus paulo majuς temporis intervallum tribuit; sed versio TO In te pretum ad sex mille annos circiter idem intervallum protrahite en totam textuum differentiam . At referunt Caldaeorum annalesiam a quadringentis mille amplius annis, Caldaeos Astronomiae operam dediise , dum Alexander in Asiam transiit. Eadem antiquitate gloriantur Babyloniorum, Sinen sum fatii; quae quidem enormis temporum
varietas a Scriptura Sacra, ideoque a veritate immensum aberrat, nisi contractaxannorum serma utamur . Hanc annorum reductionem exemplo aliquo tentabimus. Narrat
Alexander Polyhistor, ex fide Berosi, servata fuisse Babylone jam ab annis IJ antiquissimorum temporum documenta. Cras. siori anachronismi reus facile convincitur Berosus , si animadvertamus a Nabonassam qui 4Io vel 4 II annis ante Alexandrum vixit,
destructa fuisse historica omnia monumenta. At
400쪽
398 ΙNsTITUTIONEI PHYSICAE . At si annos illos I in dies contrahamus, in Uenientur anni *Io, menses 8, dies quod quidem cum Nabonassari temporibus apprime convenit. Sed de his intricatissimis rebus dilputare nostrum non est; satis erit observare adversus Scripturae Sacrae auctoritatem a perversissimis viris summa impietate objici Chronologiae sacra varietatem ;chronologicae enim quaestiones ad fidem &bonos mores non pertinet, atque in rebus levioris momenti Amanuensiim incuria errorem aliquem in Scripturam Sacram potuisse obrepere consentiunt Theolggi omneς. Tandem, ut jam monuimus, demonstratum non est, iniri non posse concordiam inter Variorum textuum Chronologiam, licet hactenus ignotam fateamur ineundae hujus concordiae rationem. Hic autem data occasione silentio praetermittere non licet celebratissimum Newtoni systerna Chronologicum. Quingentis circiter annis mundum recentiorem esse quam a Chronologis creditur, opinatus est Newtonus altronomica potissimum ratione innixus. Notum est, ex Astronomia puncta aequinoctialia annorum 72 intervallo uniformi fere motu retrogrado incidere. Ex Samcto Clemente Alexandrino, Chiron qui unus
fuit ex celebratissimis viatoribus Argonautis, aequ: noctium vernum gradui I 3 Arietis alligavit, ac proinde ibistitium aestivum in gradu cancri Is contigit . Anno ante bellum Peloponesiacum solstitium aestivum fixit Μeto in gradu 8 cancri. Quare cum gradus unus annis 72 respondeat, septies s ptuaginta duo anni numerari debent ab Argonautarum expeditione usque ad initium '