장음표시 사용
141쪽
In eis. Item, Qua mensura mensi fueritis. Ecc. Sic confirmant bona opera Vocationem nostram, promissionem Vitae glerns habent, habent promissionem omnium bonorum corporalium,sacut Psalmus dicit i Non vidi iustum derelictum, necti semen eius quaerens panem.
Hi effectus sunt amplificandi collationibus,item aliis ornamentis,item circunstantiae tractandae.Qui cuncta secerit, haec minimo ex meis, mihi fecerit. Non lib. ino sed Christius,cui illa omnia fiunt,erospiciendus. Est circun stantia personae, quam licet amplificare bono ornamento . Si Chri .mas adhuc esset vivus , omnes ad illum curreremus. Sc. Propior autem iam est, eum se in omnes illos , qui nostra opti habent ope,coclusit,& aperte dicat, sibi fieri, quicquid minimo ex suis fiat. Hi duo loci copiosissime semper ac sere soli tractantur.Est autem plane contrariorum eadem disciplina. Quemadmo/dum enim honesta Deo volente & mai
142쪽
Recte Armandis. 72dante,item approbante nostra conseien
tia fisit,ita turpia &inhonesta Deus prohibuit,& nostra ratio damnat. Similiter quemadmodum illa prosunt,sic haec obsunt,& ut bonis operibus promittit Dequs vitam aeternam, sic vitia punit aeter na morte S ira sua. Praeterea quae vitiostrum in comoda , illa non est huius loci aut instituti recensere,sunt enim quibus uis nota Hoc tamen obseruandum est, quod & illa nonnunquam sacrae literae referant, addant tamen aliquid maius, quam humanς literς aut ratio,scilicet iudicium Dei,&iram.Sic Salomo tribuit ebrietati, quod pariat tumultus,addit tamen hoc facere quoqS subsanatores, qui Di am magis ac magis lacessant, ruere e peccato in peccatum. Illa diligenter sunt videnda, sui si illustra da coloribus Reliqui sunt duo loci, facilitas & necessitas,ii plerunq; adhibentur loco amoplificationum. Ut si dicas de bonis opeoribus. Tanta commoda promittit Deus bona facientibus, quam aute Parvo nos
143쪽
De saeris Concinni x bis illa constabunt Non exigit Vt opes
tuas profundas temere, vult te dominuesse tuorum sontium, rivulos tantia vult te foras deducere,prohibet illam turpe auaritiam: si re non potes, iuua consilii, labore,opera tua,&c.
Similiter & necessitatis locum tractat. Ησc quidem facientibus, bona infinita sunt promissa,qug nisi sponte secerimus, cogemur cum nostro malo.Habet magistratus ius homicidas, adulteros , fures necandi. Quod si consulto ab his vitiis abstinere non voles , ser tuam Pgnam. Recidunt fere hqc in honesti locii, quoa Deus precepit, cui sit parendum, S in
locum Utilitatis,sicut Vides. Hoc vero monendum est,nullum amplificationum genus net facilius, neque uberius esse, si ii contraria seu Antitheses subiicias: ut si dicas deprςmiis,quς proposita sunt bonis operibus,subiicias poenas malis operibus Ppositas,Ηgc Deus nobis proposuit S promisit. Quod si nihil tantis promissionibus comouemur,
144쪽
at horribiles poenae nos a peccando tratrahanti aeterna enim morte puniet pec cata , sicut dicit. Praeterea ira sua vitios etiam num ac mala conscientia torque
bit& premet, omnia illis erunt aduersa. Obiicies ipsorum vita variis periculistmorbis,inopia ,ignominia premens. Sci omen impiorum ad posteros radici/. tus mertetur,& peribita Ex his Antithesibus tantum lucis accedit orationi, praeterea quoq; rantum ad persuadendum faciut, quantum nullum aliud genus amplificationum. Faciendum igis est, ut semper ad constrarias sententias nos reseramus. Sic ubi vituperasti ebrietatem aut iram,subiicienda laus elesobrietatis, aut patientiae. Sc. Quia autem hoc postremum genus p Iu rimum ornamentorum recipit, diligeno ter venanda nobis sunt ea,tum ex Oratoribus,tum ex Poetis Latinis , apud quos omnis dicendi ratio sepulta est. Nemine igitur Theo Iogorum pudeat noninanquam vel orationem aliqua Cis
145쪽
De sacris eontionibus ceronis,vel Virgilii poema manibus esecumferre.Nam qui diligenter dicere vos Iet,ille statim deprehendet, maiorem mnino illarum literaru esse Usum, quam vulgus Theologorum nostri seculi intelligato Legat preterea eos qui de moribus Memandis scripserunt,puta,Platonem, Aristotelem, Senecam, Plutarchu, 8c alios. Quoniam si contra ebrietatem,aut iram, dichirus sis,omnia quae dici possitne, eraceptis sententiis sacris,qus Dei iram misnantur, a quovis gentili vel dici potue, runt,uel forsan iam dicta ab illis inuenia
es. Sunt enim effectus ebrietatis , aut irae damna & incommoda, item magna turpitudinis pars ,rationi ac oculis subiecta. Deme igitur sententias sacras,8c tam beone contra ebrietatem,aut iram Cicero deciam abit,il Christianus quispiam.
Duplex ergo est ad haec tractanda asserendum instrumentum t sacrae senteriet, qui bonis operibus promittunt premia,S Quis minantur iram Deir Item nostra
146쪽
rationis iudicium,S experientia, que cude externis rebus iudicare debet, tanqua, in suo regno statuere aliquid certi potest. Sicut enim certo de colore iudicare oculi possunt,sic etiam ebrietatis,aut irae da/na S turpitudinem perspiciunt. Quae si dicendo exaggeres,& ceu Uno fasce conuoluta,latius auditorum oculis spectans da euoluas εἰ explices,apta ea ad dehortandum, aut persuadendum erit oratio. Illud postremo monendu est,tria hec
genera de quibus diximus) Didacticu,
scilicet,demostrativum, S deliberatiuu, . inter sese aliquando ita commisceri pos se, ut id ipsum quod docemus , simul de commendare & persuadere possimus. Caeterum est& aliud quartum quom genus cin sacris concionibus) dicendi, ubi simpliciter tractatur scriptum , hoc est, cum tractatur textus euangelicus eo ordine fimpliciter quo scriptus est de verbo ad verbum. De quo Vtim genere, non necessarium fore duxi, exemplum
speciale aliquod proponere, eum nihil
147쪽
De sacris Contionibus eo genere Vulgarius sit, nihilo facilius. Quamuis enim peculiaris ab aliis S diu prsa eius generis tractatio facta sit: ego in eam non feci, quia etiam in ea tracta tione nonunquam Vel simplex aliquod thema,vel locus communis explicatur, S potest ea tractario ex his ,quae nos tra/ctauimus,exemplis peti,nem ideo necesese est peculiaria eius rei pcepta tradere. Hoc tamen admonendum est , ut etiam
in illa simplici tractatione textus, quan tum fieri potest, omnia in certum ordiq. nem cogantur, Ut ceu membra membris
subiecta, inter se omnia consentiant, Scut possit etiam certi aliquid inde disci. Curabis praeterea in illis, Ut quam dili
genter omnes rerum,personarum, loco rum,temporum circunstantias rimetis,
praesertim in historiis tractandis,&sin gula pene verba sunt ponderanda , id quod mirabilem rebus lucem adfrri ,&ad copiam orationis plurimum faciti&haec de eo genere lassiciant.
Tractatum igitur a nobis iam est , in
148쪽
Recte sormandis. hae vItima huius laeundi tractatus paro
te, de usu mematis, confirmationis, &confutationis cuiust generis , quae par res sunt sacrae concionis . De inuocatio/ne.vero Spiritus sancti, ac de Prooemio, Narratione, Diuisione, & Peroratione, nihil amplius hic dicendum occurrit, si ut iuxta praecepta de his , a nobis suis
Iocis tradita tralientur. Solum unum ultimo tandem hoe Iooco monebimus , quod maximam vim habet,non modo in sacris Concionibus . Verum in omnibus disputationibus,videlicet, Vt H ypothesin transferamus ad Thesin. vocant autem Hypothesin,negociude quo controuersia est , circunscriptum circunstantiist ut , sit ne bellum mouen/dum aduersus Turcas. Thesin Vocant generalem quaestionem, ut liceat ne Chriossiano bella gerere. Facile autem iudicari potest, cum de Turcico bello dicendum est,omnia pla niora ,ati Vberiora fore, si a specie ad genus orario transferatur,& de magistratus
149쪽
De saeris eonesonibus h Helo,de bello in genere dicatar,quam Pium,quam sanctum ossicium Reges fa/ciant,si ha s gentes ipsorum tutelae comomissas , aduersus Turcicum latrocinium defendat. Ae Christus ipse docet nos hoc artificium, qui saepe transfert Hypothe/ses ad Theses,ut cum exculat Apostolos de violata traditione Phariseorum,inci/pit in genere de traditionibus illis Con rionari.Cum adferretur ad eum Historia de crudelitate Pilati, grauissimam Conorionem habet de poenitentia. Lucae.I3. S em per enim Thesis in aliquo locorum
Adhibentur autem loci communes Nad probandum ,&ad amplificandum. Etenim sere in omni probatione, maior Dalaitur ex aliquo communi loco.Idque. diligeter observent studiosi, ut sciant ubi sit usus locorum communIum,quos qui prudenter eliget,non poterit seliciter n6
Caeterum Vt omnium praeceptionum
quas in hoc nostrum collegimus opustu
150쪽
Recte formandis. πlum,facilior sit usus, breui quo ad poρterimus) Euangelicas Conciones Dominicarum totius anni, hoc artificio tractastras,edere, conabimurt Si Christus tame, Ut spera mus ,nostris fas uere dignes conatibus,