De sacris concionibus recte formandis, deque ratione theologiae discendae, compendiaria formula. Alphonso Zorrilla ... authore

121쪽

De tieris Contionibus usum rei explicarit. Si igitur institutus esset sermo de fide, primo omnium qugrenda erit definitio, quid sit fides,Nisi enim definitione prae miseris quae ceu viam reliquae disposi/tioni sternat, nihil intelligent auditores.. Fides igitur iuxta Pauli sentetiam ad Hebr. II.est substantia rerum sperandaruargumentum non apparentium. Vel sescundum Theologorii scolam,Fides est, firmus assensus crededorum,propter dei

reuelationem.

Iactum iam est aliqua ex parte funda mentum. Pergamus iam Scausas quom videa mus, nam hoc necundo loco est agendum. Porro cum causas hic quaerimus,sere quaerimus Unde res aliqua ducat princispium, aut sicut Dialecties dicunt, quam habeat causam essicientem, materialem, S sormalem: quoniam finalis causa ,sub postrema quaestione, ubi de ossicio quae

ritur, tractatur.

Et si fides ergo aequisita exauditu siti

122쪽

Recte formandis . . . εῖ

veru,essiciens fidei causa principalis, est spiritustanctus , qui primo mentes eo gnitione peccati ,& iuditio Dei terret: postea affectu in nobis creat, ut credamus, S quod vera sunt quae dicit S promittit Deus,& quod ea ad nos pertineant. Formalis fidei causa est charitas, sine qua fides informis & mortua manet. In talibus disputationibus improprie

materiae nomine utuntur,cu dicunt ma

teriam non ex qua aliquid fit,sed eam recirca quam versetur. Sic medicinae ma/teriam dicunt: morbos,quod scilicet circa morbos medicina Versetur, eosq; cu ret,non quod sicut ex lapidibus domus, ita ex morbis medicina constet. videbimus autem & nos materiam quom fidei , quae ex definitione colligi tur. Cum enim statuimus fidem esse firo mutniassensum credendorum propter Dei reuelationem,sequitur fidem versari circa omnia quae nobis ab ecclesia pro' ponuntur tanquam credenda utpote a

Deo reuelata vi sunt articuli omnes fidei

123쪽

De sacris Concionibus S sacramenta, & omnia quae in sacris bibliis continentur. Externum igitur hoc verbum materia est fidei in qua se sie exerceat, ut in curandis morbis medicus. Vbi causi s tracti ueris,uidendiaque est,quas ea res habeat partes, una ne sitan plura eontineat.Est autem tam neces'

saria h aec pars, si definitio: neq; enim fieri potest, ut recte is doceat,qui non diuistdit commode. Debet autem hie tertius locus eo quom nobis esse comendatior, quod ex eo petantur plerun* definitio nes . Recte enim intelligi potest quid fiecorpus humanum,si dicas esse quod constet ex capite collo,pectore, ventre,manibus,&pedibus. 8re. Verum non omnia nomina sic diuidunf,plera enimVna inlatum.simplicem rem significant,quae nullas partes seu species haber. Sed fidei nomen simp lex non est,quantam diuiditur fides, informatam S informet seu in fidem vivam mortuam: aut ut aliis

placet in historicam ct iustificantem. ia

124쪽

Recte formandis. 63 Quartus locus simp licium thema rutra 'adorum,hic est, videre officium seu Vsum rei. Hoc vocarunt Dialectici effe/ctum diem finalem causam. Aedium usus hie est,desendere nos ab iniquitate aeris, item vi&nos & nostra in illis tuto esse

possimus . Sic fidei quoque aliquis erit

Vsus, ne venim res aliqua est, cuius non

sit certus usus & finis. Fidei igitur formatae,seu vivat ossiciu , S usus est,quod inserit nos Christo. Fidei vero informis,seu mortuae, CD cium & usus erit, assentire, es credere oomnibus illis,quae nobis ab Ecclesia , ut credenda proponuntur. Ex isto urim quarto loco,iacile erit requintum tractare,scilicet partium comρ Parationem . Comparanda enim est for/mata fides cum informi,& inde utriusq; discrime a stignandum,& ostendendum. Postremus tandem locus huius tractationis,est perquam facilis: sed qui maxi/me confert ad docendum, Et hie est , ea. quae sunt contraria rei de qua est sermo,

125쪽

De lactis Concionibus in medium adducere. Vt fidei contraria est incredulitas. Hic etiam collatio quaedam facienda est, inter fidem Sincre/dulitatem, ut quae sint quae ex Vtral se quantur comoda vel incomoda , auditor intelligat. . ut quae aute diximus facilius ac plaνnius percipiantur, aliud subiiciamus de Matrimonio exemplum.

De Matrimonio. Ovid 3 mmus conlansus, quo at ter alteri se dedat, omnia, siue bo/na, siue mala toleraturuS.

Vnde E A Deo, quia ipse constituit in

Paradiso. Partes hic non habent locum , quia unicum est matrimonium. Officia, Procreare prolem,pie educa' rene posteritas pereat. Comparatio partium oum matrimonium partes no heaohic locu no habet. Contraria, adulterium, scortatio.M.

126쪽

Recte sormandis. 4,4Hoc quide modo simplices quastio/nes omnes explicandae illi erunt, qui certe aliquid ita docere vult, ut intelligi ab auditoribus possit. Nihil deest amplius,

si ut capita illa,qug iam enumerauimus stum poliantur, tum apte compingantur. Neque enim si haec ita communiter pro Concione dicas ,intelligent auditores,dcceu rudis, & nodum elaborata materia, asperiora erunt haec, quam quae animis hominum adhaerescere possint i Instruo mentis iam opus erit, quibus materies poliatur. Adserendum ad haec est iam di. cendi genus popularius ac copiosius, S quemadmodum impulsa Vela ventis,naue sine negotio serunt, sic ad haec como de yponenda tale orationis genus requiris,quo ceuveto aliquo inspiratet res,sine negotio ullo in auditorii animos seranotur.Sunt tenues illae rerum sexquaestio nes , aptis similitudinibus exornandae,

contrariis sententiis augendae, distinguedae exemplorum copia, neq; illoru quicquam quae ad orationem augendam or

127쪽

De saetis Contionibus nandamq; videntur conserre, praeterm latendum est diligenti doctori. Denim di scurrendum est concionatori, per omnes illos locos quos Dialecticos appella' uimus, Sex illis quae apta sibi ac conue nientia videbuntur argumenta cad rem non solum tonfirmandam εἰ manifesta dam , verum ad amplificandam quo pN exornandam, ait animis auditorum facilius inculcandam) diligenter omnino colliget,& his sex membris seu quae stionibus suo cui I loco conuenienti,applicabir. Quod quideria, si iuxta praece pia,& domineta a nobis in hoc opuscuolo tradita, quodam cum iudicio & ratione,feceriti miram in seipso dicendi copiam,experiemr. Tunc prorsus tandem ra Iis dicendi facultas vere parabitur, si ad magnum dicendi usum, diligentem Ethnicorum scriptorum adhibueris lectio nem .Quemadmodum enim fieri imposssibile est, vel mediocriter pingere ex laolis prete iis , si non habeas magistrum, qui manum in dueendis lineis primo diriga

128쪽

Rem formandis. rigat 1ideinde nisi exempla proposita se

quaris: sic cqm nulla alia eloquentiς eraemplain ullos alios magistros,il ut veteres illos habemus, nisi ad illorum exemeplum nos comparauerimus , eandemiquam ipsi in dicendo secuti fuerimus rastrionem,nil promouebimus. Quia autem

longe felicius is qui in docedi ossicio est, promptumi dicendi continuum usum habet, dispositionem orationis alicuius in . Virgilio, aut alio scriptore intelliget, si qui sine illo dicendi usu, eam quatumuis diligenter legit: neutiquam committere debent,qui publice sacras res docet, ut non aliquando ad illos solos eloqueotie magistros recurrant, cum hoc et amassirmare ausim,cum ad docendum voacati sunt, debere illos ex ossicio haec stus dia sequi que rationem bene & recte di. cendi tradunt. Quod quide qui fecerint, S Opriani,& Chrisostomi coaciones ad huc modum formatas, exacte percipient: S su s similiter ad illarum normam facile component.

129쪽

i o De saeris eon elonibus De themate coposito generis didactici.

Iximus supra cum de exordio agra. bamus, duo esse genera thematum compositorum talia enim docent, aliaveriantur in locis suasoriis, eum adhoratamur,aut dehortamur,commendamus

aut vituperamus aliquid . Nee dissiciIeest,distinguere ea quae docent,ab iis quς

hortantur,aut dehortantur.Ea enim quσdocent,pleruno sunt aut de fide, aut iu/stificatione,aut de Iege,aut de remissione peccatorum,ac similibus.Ideo enim h retractantur, Ut instruantur,animi hominuin Vera religione. De iis igitur thematiobus quae hortantur,aut dehortantur,vlumo dicemus Ioco. De his vero quae do/cent,ille ordo colaruandus est,ut primo ipsa vocabula explices, Secundo expIiores simpliciter sentetiam, Tertio quaeras rationes,dc sententias, Quarto exemplis illustres,Quinto confutes contraria.Hac sententiam pro exemplo proponamus, Opera charitatis sunt meritoria vitae

aeternae.

130쪽

bus exemplis,diligenter explicandi sunt illi termini,ex quibus potissimum sententia constat,quales hic sunt, opera chari/tatis,meritoria,&vita aeterna. Nelenim Vnquam recte sentenua aliqua explicabitur,nisi prius partes, ex quibus constat, diligenter exposueris. Non autem necesse est, tam copiose omnia persequi in hac partium expositione, ut supra in ratione simp licium thematum osten di musi sed complecti breuiter ceu uno fasce complicatam sentendam debemus, eamq; pro

Explicaris igitur iam pricipalioribus thematis partibus, sentenda quam sim plicissime potest, proponenda est, ut si propositionem iam supra positam , in hunc deinde modu proponamus i opexa quae ex charitate procedunt, non tan/tum premium habet temporale, Verum etiam aeternum. εχ.

Est autem haec interpretario sententiae longius trahenda,propterea quod firmi