장음표시 사용
131쪽
De saetis consonibus ius ea adhaerescant animis, quae pluribus verbis dicuntur. Hic utit habent locum omnia argumenta S rationes, quae ex locis Dialecticis duci possunt P vi&sententia, ita prius simpliciter explicata , variis deinde argumentis ac rationibus manifestetur R confirmetur. Vbi autem sententiam sic explicaris, colligendae sunt ex sacris literis a liae sen/tentie, quibus ceu rationibus & argumentis,expositionem tuam eo probes. Quod
si quae obscuriores sunt, illae quot indi/ean d ae Sc tractandae sunt. Debet autem summe caueri ab iis qui
sacra docent, ne multam sententiaru congeriem connumerent. Hoc faciendii est,
Vt paucae ait illae apti ismae εἰ conueni enti Ismae & quom apertissime producantur: in quibus explicandis , semper orastio ad institutam sententiam est dirigenada. Satius enim est, Vnum Salterii claorum testimonium S firmum produxisse, A multas quae ad institutum non ita multum faciant, sentetias allegasse.Nam prae
132쪽
terquam quod incertis S male detortis
scripturis non confirmatur animi hominum,obscurantur etiam res magis ac magis illa sententiarum copia.
Iudicium igitur aliquod requiritur, Ut videas quae nam mari me ad instituta propositionem tuam facianni & non ut quael sese prima obtulerit sententia,proferenda est,sed ut quael plurimum lucis attulerit, plurimum valuerIt . Vademus autem hoc quom in doctorum hominudisputationibus S scriptis. Ii plerunt
Unam aut alteram sententiam habent apertam S grauem , quam aduersarioruinfinitis rationibus 9 scripturis oppo/nunt i id quod nobis quom,cum imp eo ritam plebeculam docemus, faciendum est facillime enim ea intelligent, quae minimum obscuritatis habenti H si non
obruantur animi numero sententiarum, firmius eas retinebunt.. Cum igitur nostram institutam propositionem cofirma mus ,i li ae sen ten ri ae quibus utimur certae esse S apertae debe. t.
133쪽
et Quemadmodum enim in uadieiis, illi testes,quorum suspecta fides est,reiiciuntur,sic quom in oratione non nisi illa adhibenda sunt, quae sunt aperti Isima Sminimum ambiguitatis habent. Proximus locus sunt exempla, quae
quamuis non tantum probent,quantum sententiar,tamen ad probandum no nishil faciunt, & maxime orationi afferunt Iumeni praecipue autem in suasoriis laemonibus dominantur. Quemadmodum autem in colligen/dis sententiis praecepi,sic S hic moneo, ut ea tantum exempla afferamus, quae sint apertissima. . Prgterea hoc quom monendum est,in narrandis historiis magnam circuns an otiarii curam esse debere , yt omnia quam commodissime reserantur . Nam cum il/IIs oratio multum augeatur,ad perspicultatem quo* plurimum conducunt. Postremus locus sunt eo traris sententlς,seu confutatio eoru qug opponi puri
Sunt autem semper obscuriora per cru
134쪽
Recte formandis. 58riora exponendar quod si quς omnino dilantiant,ea sunt interpretatione aliqua mitiganda. Ad huncuti* modii,Thema tu alterii genus tractas,quod vocatur Didaeticu. Debet aute nobis lige ratio ideo esse commendatior , quod fere in omni sermone ea utamur,&apud veteres, qui rectissime locuti sunt, ad huc modum grauissimas
Ciceroni autem prae reliquis in usuluit hare rario. Principio propositionem ponit,illi plerun p rationem subiicit,no
nunquam etiam illius rationis aliam assert rationem,tandem eripla addita Si igime aliquando concionatori pla merit,hanc Ciceronis risonem sequi,ideo mode facere sciet ex praeceptis , tum totius concionis,tum maxime argumentationis,supra suis locis a nobis traditistnem opus est illa eadem hic repeterei Tantum monendum, locos Dialecticos hvie tractationi maxime posse inseruire.
Caeterum quia inobis sic loquendum
135쪽
8 De saeris contionibus est, eum vulgo sacras res tractamu& , ut quamplurimum nos intel Iigant, & di, cendi ratio, apud illos solos , qui olim scripserunt in latina lingua ,extet, impiuest sic contemnere humanarum literariistuma, ut pleri m nunc faciunt, quin pottius Deo agendae erant gratiae, pro illaeomoditate, quod etiam gentilium seri. piorum lectio, ad Verbii Dei felicius &clarius docendum conducat.
De thematibus generis deliberativi Omul S demonstrativi.
SVpra iam monuimus generis deliberatiui thema ,semper en compositu, generis vero demostrativi tu simplex taetiam compositum, quoniam personar& res sunt simplicium thematum, facta sunt copositi thematis. Monuimus prae, terea,quod cum persona Commendanoda es argumenta ducenda sunt ex locis rethoricis ad personam expectatibus.ciive igitur res siuetictu aliquod Iauρ dandum
136쪽
dandum aut vituperandum sit,sue quiequam adhortandum aut dehortandum, eisdem utimur locis. Loci Vero per quos . huiusmodi themata tractantur, sere hi a rhetoribus pret scipii sunt, honestum,ino honestum, utile,inutile, facile, dissicile,& necessariu His sane locis,ad bona opera,ad pacem rad coelibatum ,ad coniugium, ad Vera pietatem adhortamuri qui bus etiam dehortamur a vitiis,ab impietate,auaritia,luxuria,ebrietate, seditionis bus,rixis ,& simi I ibus . Est autem facilior horum thematu tractatio, quoniam qui diligeter simplicium thematum generis did actici locos didicerit, is faciliore adlige quom aditum habebit i nani sere ex illis nati sunt, sicut commode indicabi
mus. Honestum vocarunt,cum aliquid aut Deo probatur,aut cum nostra ratione Miudicio consentit. Sic inhonestum homi
cidium dicitur, quod prohibuerit id Deus,& nostra nos conscientia post admis iam cpdem danet Saccuset, sicut in hos
137쪽
micidis videmus. Sie honesta dIcitur religio, quod Deus eam probet, & exigat, ct nostra ratio statuat Deu colendu .dcc. Nos quia sepius in docendo ad hunc locum recurrimus ,pro exemplo tractabimus hanc sentetiam, Bona opera esse prς standa.Tractaturus igis hanc sente iam, primo omnium explicabit definitione subiectum: hoc enim in omni disputatione, ius ni tandem generis sit, facienodum est,ut hae voces quae potissimu tra' stantur, definitione circunscribantur, Veceu in certo loco consistere auditor pos sit, neque huc illucue incertus animus de
principali termino cur sic vocem vola
Statim autem, postquam admonuisti, quae bona sint opera, nempe ea quae ex charitate Christiana procedunt et conuertendus animus, di cogitatio ad honesti Iocu est. Dixi autem honestu dici, quod tum Deus praeceperit, tum etiam nostra ratio probet. Congerenda igitur Vna aut altera sententia est,aperta εἰ propria qua
138쪽
Deus opera a nobis exigit , deinde ratio quot nostra quid sentiat consulendat ex illa enim omnes sententiae, quae passim apud Gentiles de moribus extant, natae sunt. Faciunt autem S illae , si modice &suo loco aspergantur,commendauoremes elegantiorem orationem. Faciendum autem est, ut paucissimis sacrae scripture sententiis,sicut supra iam monui,iisque grauissimis utamur.Et deleoctus quidam adhibendus est,ne ex tantis opibus ea quae vilissima sunt,& minime precit,stulte delegisse Videamur.
Supra in simp licibus thematibus ge/neris didactici de definitione, Scausa efficiente praecepimus: ex iis duobus locis nascitur sere locus honesti, si diligentius
Notabis autem, argumenti tantum nomen honesti sit, neq; dicturo publice hoc nomineviendum est,Opera sunt honesta. Sicut quom nemo sanus cum dost cet,iam propositionis , iam cosutationis nomineutitur. Sed illa nomina ideo sunt
139쪽
De saeris Concionibus reperta ,Vt commonefacerent quid in discendo sequedum, aut quo noster animus referendus esset.
Stultum igitur esset declamantem di/eere,opera sunt honesta,ergo praestada. Quin sic potius propones , Bona opera nullo modo Christianis omitteda sunt, quia ea exigit Deus ,& quom nostra ratio nos commonet, ea esse praestanda . Haec erit huius loci ab honesto propositio.Habet enim singuli loci suas partes. Confirmationis deinde vice subiicie/dae sunt rationes ex locis Dialecticis de .. ductae,& sen tentiae, in quibus Deus praecepit bona opera: illae sunt exponen dae, illustrandae,amplificationibus & exem/plis exaggerandae.&c. Deinde concluosio subiicienda, Ergo non sunt omitten cla bona opera. In hane sunt similia eonferenda,iteola genera amplificationii.
Dixi quid sit honestum. Iam igitur Squid velle vocarunt,explicandu . Quaρ uis autem ipsum nomen satis a perrum sit,quia tamen omnia crassisime tradere
140쪽
deermi, Nillud explicare non grauabor ne quid imperitior harii artita requirat.
Supra in simplici generis Didastici
themate, quartus locus erat ossicium scin
effectus . Inter locum igitur utilitatis Se effectiam nihil aliud interest, quam quod hoc nomine Dialectici,illo rhetores viatur. Cum usum enim rei consideramus, quid conferat meditamur,hoc est, quid hoc aut ilhid feciss e prosit, quid obsit neglexisse,&c. Sunt δἰ in hoc Ioco ,- eo grauior fiat oratio,sacrae sententiae, quae premia bo'nis operibus promittunt,conquirendae. Habent autem varias promissiones boona opera, Sc ad plura prosunt. Primo igitur loco illi effectus sunt propon edi, qui sunt grauissimi. vt.2.Petri .I.Fratres sata' gite,Vt per bona opera, certam vestram Vocationem Sc electionem faciatis. Ite, Ite in ignem aeternum,qui me non pauist stis,non visitastis.&e. Hic alterna Vita bohis operibus promissa est. Item corpora