장음표시 사용
281쪽
mm ait te: atquἱ apus Gregor Ium , aliosque plerosque tam antiquiores, quam noxiores Philosophos, praeditari denominative est praedi eati
adiecti VE ; di praed ieaia denominativa debent e se
quia apud Gregotium idem est , quod praedieati substanti./, ae praegieati /n quale idem , quod praedicari adjecti .e , seu denominative. Didii, apud Gregorium prae Ee νι inuamina ita est praevi. cari adbectile, Oe. Quia lieet id eommunitet ita dieatur et ego tamen cupli disp. In rib. II. di xi eontrarium. DJουὶ , Ρtaedieati denominati etiam quandoque esse praeditari substanti ψὰ, Npraedi ea tum denominativum posie esse substanti. vum , ae praedi eabile in quid Haee itaque nostra concluso est Gregorii Ariminenss.so Gam proba Me modo : Quia praedieati ia/u dest praeditati ad modum per se stantis; prae dieari vero is quati est praedicati ad modum adja. centis r atqui praedicati ad mo/um per se stantis est plaedi eari substantiuἡ ; praedieati vero ad mo. Hum adjarentis est praedi eati adiectivet ut patet ex iis, quae dixi supra disp. 8 b. a. o I. Ergo si aedieari in quid est proe sieati substantive, ae praedicati in quale est praedieati adiectiva. Dein . de , Omne illud praegi eatum praedieatur in quid vel ιη quale, per quod apte satis si quaestioni factae pet quid, vel per quati: ut dixi iam aliquo. sies, & die uni omnes, etiam Porphyriani . Λ t. qui per omne, & solum praegi eatum substanti. vum rect respondetur quaestioni factae pet quid; quaestioni vetd factae per ga responderi debet
per omne, ae solum praediratum adjecti . um iergo omne praedicatum adjecti vh a quale , ae omne praedi eatum substantivum praedicatur saevia r adeoque praedieati in quid est praedirati substanti vh ; & pridieati in male est praedieati adjectivὸ . Minor probati debet inductione
experire enim, dc disturte per omnes Omnino voees substantivas , S adjectivas , ae tepeties ita esse; ut iam dixi: repeties, inquam, Omnem vorem substantivam esse aptam solutionem quasionis saetae per quid, de omnem vorem adjecti. vam esse aptam solutionem quaestionis iacta per quati. Quaere benὰ, di si instantiam eontiati. am repereris, eris mihi magnus Apollo .s . Ex quo patet ratio a priori, eur praedie, εἱ ιη qald non si praedicari essentialiter; item euipt ieari in quati non sit iἡem, quod piadieariaeeidentaliter; Ratio, inquam lajus a MDν i. st rQuJa praedi eati in ρώιd est pindieati substanti τὸ praedicati vero n quati ast proelieati agjective atqui proedi eati substantive non est praedi eati essentialiter, neque praedieatum substantivum idem est . quod praedi eatum essentiale. Illa enim, quae pradi eantur substanti ψε , prxdieantur quandoque essentialiter , quandoque aeeidentaliter. Item ἰnter si leata substantiva, quaedam essen.
tiat; a , qndidam aeei3entalia sunt. similiter pridJeati a/jecti .e non est idem , quod pt Ieari ae-eidentaliter , neque praeflieatum adjectivum est idem , quod praedicitum aee identale. Quoniam illa adjectiv/ptaedieantur, quaedam prae 3 eantus areidentaliter , quaedam essentialiter ἔ ae inter praegirata adjectiva, quaedam sunt aecidentalia. quaedam essentialia. Ut dixi satis late δίρ. g. Ergo pradieari In quId non est praedicari essentia liter, neque praedieari in quale est idem , quod
praeditari aeeid n taliter. 1 L Item patet ratio istius, quod supra die ham , videlie et omne pridieatum abstractum semper , de ubique praedieari is quid. Rassa, in. quam , Mjus clara est ex Iam d ms: Quia praedueati in quid est prudieari substantive . adeoquo omne praedieatum substantivum pra dicitur Ia uiae atqui omne predieatum abstractum est substantivum, nullumque est, aut esse potest ad Octivum ; ut enim praedieatum aliquod adrectivumst, coneretum esse debet; ut diri supra disp. 8 dab. s. Ergo omne praedieatum abstractum prae/ieatur in quid . solumque eoneretum inaedi. eatum praedi eari potest iu quale. Dieo , Ialam
toncretum et Nee enim potest omne concretum
praeflieati in quali; sed solum illud, quod esteoneretum simulae adiectivum; conereta enim substanti,a, ae substantivata praedieantur in evis.
suid sι praeduari in quat quid 39. Ida υνι δr Quia si pirgieari is quam A quid, nunquam bene intellexi . Tediminum hune invenio in Amsata Porphytio; sed nulli bi in sancto Patre meo Λugustino . Por. phyrius dieit, RHιι-ὼ de homine prudieati in quati-quis; Λugus inus Ateit illud praedirati
in quati. Si tu malis eredere isti Veteratori, aeSycophanta; ego malo eredere DivIno Docto tiae summo Christiani Nominis Patriare hae . Diis eo ergo , quod praedirari is vati quad sit meta Diabula . contradictionem implicans , ae seipsam
mactans. Raria es clara o facilιιr mia praedi. eati in quid est pisdieati substanti τὸ , pis/ieati in quati est pradiciti adjectivh; adeoque praedi. eari ia quisti quia deberet esse pretidieati a3iectiv/. substanti τὰ . Atqui implieat idem praediratiam praedieati adjecti .e, smul di substanti .edi ergo quoque impli est idem praedieatum praedicati In qaati , simul N ia quid, seu tu quale quid. Pater ιειν : Quia praedi earum , quod praedieatur suis stanti ψε, debet etie substantivum ; quod praedie tui adjective debet esse a/jectivum a atqui impli- eat iὀem praedieatum esse adiectivum, simul le substanti sum: ergo implieat quoque idem Praeducatum pradieati adjectiu/. smul de substantive .so. Respon/it mihi semel quissam Philoso. phus non impolitus: Quod praedicari is quati Θώnon sit praedieari adiective, simul & sutinanti v8: sed adiectivὸ deessentialiter. Ραὰieari erit m a quati, inquiebat, est praedieari adiective ; pra dieari veto in a d est praedirari es eritia item adeoque praedieati in quale quid est praealeati
adjective essentialiteri quae duo non curat re
pugnantia ; sed qui in Optime sibi mutiso eo.
limentia. Verum tamen haec responsio xefutat Iono
282쪽
eon Indiget; satis enim tentata est, ae resutari ipotest ex omnibus illis,. quae hue usque dixi. P taediori enim in Wald, nullo modo est praedi eati essentialiter; sed praedi eati substantive; adeo. que praedieari tiale qaia non est praedi eati ad j cti .e essentialiter, sed adjectivε substanti .e . Quae
duo non sunt eoharentia; sed repugnantia. 6 I. Interim tamen , quia sectam, qua quis a puero imbutus est , subito deponere, ae totam ex animo delere, admodum difficile, ae set me impossibila est i nam, ut recte Cieeto citatus a sancto Patre meo Epist. I. quae est a. ad Volusis.
Dabo tibi modum, quo sectam tuam tetineas; quo aliquod praedicatum in quia qιId praedirari adhue eum veritate dicas. Modum hune mugi, ratus sum , Aum alias eaput septimum sancti Augustini de Categoriis attente volutatem. Dico ergo , lieet idem praedieatum simplex nequeat saeuate qaid praedieati; possunt tamen ita praedirari praedieata complexa , ex substantivo, ae alteio adiectivo eomposta r qualia sunt, a vim I eatia mole, homo doctus, brutam elerans, ΘΔ De his, inquam, praedicatis videtur mihi recte giet,quod a quale quia prae/ieemur. Ratio es : Quia prat. dieati in qtiale quia est praedirari adjecti ve substan . ive: atqui haee praedieata praedi eamur adsective substanti v8 1 nam ratione unius suae partis praedicantur adjecti vh; ratione vero alterius praedi ean. aut substantive. Eigo praedicantur ia quale quid 62. Ex auus ommstis potest 1 Quid sit praediea. io is quia . quid praedieatio In quati, quid praeὰ iratio /n quot quia . Praedieatio in quia non es
idem , quod praedieatio essentialis: sed est idem quod praedicatio substantiva . Est , inquam ,
Praedicatio constans predieato substantivo i s. interim sit essentiale, si ve aeeidentale, hoe parum refert. Tales sunt hae , Petrus es lomo, Pe nus es Episcopus . est Re . est artifex, e e. Praedieatio in quale non est idem, quod praedieatio
aeeidentalis A est idem . quod praedicatio ad
jectiva . Est, inquam . praestratio consans prς dieato adiectivo: sive interim hoe aeeidentale, sive essentiale fuerit, parum refert. Tales sum hae . Petrus est ras onatis , Ioanaes es anus , equus es sositus, me. Praediratio in quati quid est illa , uae eonstat praedirato complexo, ex uno subsantivo , ct altero adjectivo nomine eomposito . Tales sum hae, Petrus es animal rationale, Ieses a mal δεσιι, era. Per pt iratum autem subsantivum. & adiectivum semper etiam intelligi debet pria totum substanti vatum & adjectiva. tum e line enim illis per omnia aequivalent.
dieatum importare omnia ellentialia impoliata per subjectum ς verta grat. in his praedicationi-hu 1: Mu somo es boma. Buc Misia, est e tiι. Me nimia est an mal , ere. piaedi ta illa praedicant ut eompleta. Raria es: Quia homo dieit totam essentiam, importatque omnia essentialia hujus hominis: homo enim importat animalitatem de rationalitatem , quae duo sunt tota essentia huius homini 1: nam haeceeitas, seu singulatitas, quae
ultra ista duo per subjectum hic homo importatur, non est quid ad essentiam pertinens . neque est praedicatum essentiale : ut dicunt passim Logiei, di nos suo tempore, di loco idem abundἡ diem mus . Similitet Matia dieit totam ementiam Bu.eephali : dieit enim bi ut alitatem , simul es equbnitatem, preter quς in Bueephalo nihil est essentiale. O . Pisa eat vero inerimplete, seu in adtquale est piculeatum non dicere totam essentiam sub ectit sive est piedieatum non importare omnia essentialia impoliata per sub ectum : v. g. in . his pridieationibus : Homo es animal, homo es G. tionatis , filix pisdicata pisdicantur incompletἡ: Quia non dicunt totam est entiam sui subjecit, neque impottant Omnia essentialia impoliata pecsubjectum. Animia enim impotiat solam anima.
litatem a at veto tota hominis essentia non es
sola animalitas, sed animalitas simul, ae ratio. tialitas. Et hitic proleati complete, vel ineom. plech sunt speetes quedam ,. praeditari e semies ter . Neque enim praedieationes aeeidentales ;sed soli essentiales die untur esse eompletς, vel 1 neompleis . Item sola pi editata essentialia; non autem accidentalia dieuntur dile eompleta. vel incompleta . Ει raria est tiara . Quia pisdieari compleiὸ, vel in completὸ mi dieeie totam es.sentiam, vel solam partem essentit sui stibi se; adeoque prςdicata illa , quo pisciscamur com pietὰ, vel incomplet8, geheni dieere vel totam essentiam. vel patiem essent te sui subjecti. Λtqui prςlieata . quae vel totam subjecti sui e si
sentiam, vel ejus aliquam partem dicunt, sunt pridieata essentia liga uti est elatum. Elgo pridieata illa , quae eomplete vel in complete prindieantur, debent esse piaedieata essentialia, ae praedi eati ellentialite tr adeoque praedi eam com
plete , & ineompleiὰ sunt speetes quaedam 4.
praeduaνι essent alster. 63. Ad piaedieationem ergo completam non requiritur, ut praedaea tum dicat omnia essenti
lia, quae sunt in subiecto; sed satis es, quod
dieat, seu signifieet omnia essentialia, quae di. euntur, seu lignificantur per subiectum ι v g. in his praedieationibus, me an mal es animal, Mevivens es vitens, Me ens es ens, cie Pt te tapraedicantur complete , faeiuntque piaedicationem completam. Quia licet non impotient cimnia essentialia , quae sunt in subjecto, impotiant tamen omnia essentialia . qui importantur per subjectum . Quod ista proteaia nos impollent omnia essentialia, qui sunt in subjecto, proba-uν : Quia pirateatum est animaI; iubiee tam iniae anim I i atqui in hoe animali sunt aliqua essentialia, qus non importantur, neque signissicantur per piadieatum animiae ergo prid catum
283쪽
non importat omnJa essentialia, qudi sunt in subjecto . Probatuν ais: Quia hoe animal est aliquod animal singulare; eape quod si Petrus, vel Bueephalus . Atqui in Petro sunt aliqua
essentialia , videlicet rationalitas , corporeitas Organica , Ace. quae non importantur per prae dicatum animal a ergo etiam in hoe animali sunt aliqua essentialia, quae non importantur,
per subjectum; eι am probatum e quia praediea tum importate omnia, quae importat subiectum, nihil est aliud , quam Worem illam , quae est pridieatum , signifieare omnia illa, quae signis.
eantur per vocem, quae est subjectum , atqui vox saιmes significat omnia essentialia, quae sgniseat vox hoe animes: ergo in praefatis praedieationibus praedieatum impertat omnia essentialia, quae im potiantur per subjectum . Paret minoν : Quia vox imai fg nisi eat solam animalitatem ; vox vero me animal signifieat animalitatem simul eum hie. eeitater atqui, ut dieam suci Ioeo , haecce itas non est quid essentiale e ergo omnia essentialia, quae importantur, seu significantur per voeemisc animal, etiam signis cantur per voeem an .
pletam sussietat, ut praedicatum fgnificet omela essentialia, quae signifieantur per subjectum, ε διυν eis. Me : Quia res non praedicantur de sese mutuo prout sunt a parte rei; DA prout a nobis
concipiuntur, ae per voces fgnifieantur: tes enim de sese mutuo praedicant ut per eoneeptus diu es. Ergo, ut praedicatio aliqua dieatur esse eompleta, ae ut praedicatum aliquod dicatui praedicati eom. plei/, non requiritur,ut signifieet Omnia essentia.
lia quae sunt parte rei in subjecto; sed satis est,
ut signifieet omnia essentialia, quae signifiea a tur per subjectum. Sicut, ut praedicatio aliqua aleatur esse essentialis, vel aee identalis ; item ut praedieatum aliquod dieatur esse essentiale, ivel aeeidentale , non requiritur . ut si essentia- lle, vel aee identale iis , quae sunt a parie rei in subi/cto; sed satis est, ut sit essentiale, velaeeidentale iis, quae signis eat subiectum . Simi. liter ergo . ut praedicatum aliquod dieatur ptae. dieari eomplete, non opus est, ut dieat, de s gniseet omnia essentialia , quae sunt a parte rei in subjecto 1 sed satis est , s signi seet omnia essentialia . quae significantur per subiectum . Antpatet inductione. Ug. haee propositio, mma estri tuti, est propostio Meidentalis a non quia risibilitas st parte rei hominis aeeidens ; hoe enim salsum est 1 eum homo, ejusqne risibilitas
sol in te eadem plane res. Est igitur ista praedi ratio accidentalis, quia tisibilitas est Meldens ho. min;s , prout signifieatur per voeem Misa. Plaedleata itaque dieuntur ptialeati essentialiter,aeeidentaliter , complete, ineomplete, acta non
ex ot/ine illo, quem habent ad subiectum, prout est 1 parte rei; sed ex illo, quem habent ad subjectum, prout subest modo coneipiendi, s. gni seandi, ae praedicandi, adeoque , ut iugi, ramus aliquod pratilicatum praedieati , eomplete, vel in complete, non oportet attendere , andieat omnia essentialia , quae sunt in subjecto; sed an dicat omnia, quae die untur, de signis. eantur per subjectum.
pr. dieatum completum, ae pria beatum ineompletum λ si leatum completum idem est, quod praedicatum ultimo persectum. Est, inquam, prati ieatum, quod habet sium ultimum essentiale , vel substantiale eomplementum , ae persectionem . Praedicatum in. eompletum idem est, quod praedi ea tum impedisectum , ae adhue persectibile. Eu, inquam.
pr dieatum non habens suam ultimam essentia.
lem , aut substantialem persectionem ; sed ad. hue aliqua tali persectione persectibile . Glia sunt, animes, rationale, meseria, forma, de id genus alia. Animia enim per Risioniae, Λ R -ι onale perseitur per an mal, tamquam per sui persectionem essentialem . Item materia per finis mam , ae forma per materiam perseitur, tamquam per perseetionem sui subhantia em . Umeo autem hie persectionem sui essentialem , de substantialem, non eam, quae est de essentia, aut substantia sui persectibilis: nam ratio. l. est persectio essentialis animalis, Ec Rima est petis.ctio substantialis materiae; neque tamen haee est de substantia materiae, neque illud de essentia est animalis . Illa ergo persectio voeatur hie subastantialis, vel essentialis, quae eum suci petsectibili eonstituit novam essentiam , aut substantiam. Vii Rationati eum Anima , constituit essemitam hominis, de forma eum materia essentiam eompositi physet. Distinguiturque contra per sectionem aeeidentalem; ut sunt scientia. albedo.
tisibilitas, dedi Quae eum suo persectibili noti
componunt novam essentiam, aut substantiam.
Nam ex homine de seientia componitur homostiens: qui non est nova suhstantiat Ex homine de iis bilitate eomponitur homo risibilis, qui non est nova essentia r sed eadem essentia sumpta
68. Praedieatum completum divἱgi flebet ita praediratum completum Physice , de in praediea. tum eompletum Metaphysita, seu Logiee. Similitet praedieatum in repletum diuidi debet in praedi eatum Physies ineompletum, dc in Praeis dieatum Logiee seu Metaphysice ineompletum. Di dicatum Logieἡ . seu Metaphysice in eo m-pletum est praedi eatum adhue persectibile aliqua persectione essentiali Μetaphys ea, seu Logi ea
Ut, Antimal, vivens, risionale , m. Et geri raliter omne genus, Omnisque vera diaerentia.
Omne quippe genus est persectio essentialis stim disseremiae, omnisque differentia est perfectio e sentialis sui generis. Praedi ea tum Metaphysieὰ , seu Logiee eompletum est illud, quod habet sinam ultimam persectionem essentialem Meta phys eam: sve quod non amplJus ulla essen.
284쪽
ria Wἰma, anἱrea rationalis, &e. Et generaliter omnis speetes infima. speetes quippe in ordine Logi eo , seu Metaphyseo persei solummodo possunt per individualitates, seu sngularitates equae , ut iam dixi, non sunt persectiones essentia. Ies . Uoeantur vero hie persectiones Metaphysi.
eae, seu Logicae , illae quae 1 suo pei sectibili di. singuuntur, non distinctione reali, ae Phys- ea ; sed sola gistinctione rationis, seu Logiea. 69. Praedicatum Physi est ineompletum est illud , quod adhue persectibile est aliqua persecti ne substantiali physea. Voeo autem hie persectiones Physieas, illas quae , suo pet sectibili rea. Iiter . seu Physieε distinguuntur . Hujusmodi
praedi eata sunt anima, materia prima, homo,htutum, Ece. Anima enim substantialiter persei. tur per materiam, & materia per animam. B tu. tum physes. ae substantialiter perseitur pet sor. mas partiales leoninas, equinas, bovinas, Ac. Homo substantialiter physeἡ Niseitur per sot mas partiales humanas. De quibus tibi mirabitem dc novam , pulebram tamen , Philosophiam dabo in mea Physea. Plaedi eatum physee eompletum est illud , quod habet totam . ae omnem suam substantialem phys eam persectionem . Ut equus, bos, leo, ignis, aqua, lapis, dce. N. Et hae duae eompletiones sunt valde diver. IE. Saepe etenim ea, quae logiee completa sunt, sunt physich ineompleta. Ut materia, Anima rationalis, homo, hi utum, dic. sunt praegiratalogiee eompleia r sunt quippe praeditata spee sea, solum eontrahi hilia , di pεtsecti bilia per disseten. ias indi. id uales , quae non sunt persectiones essentiales. physee velo sunt praedirata ineomple. ta r quia possunt persei per physeas persectiones substantiales. Humanitas quippe, S h tu talitas
perseiuntur, ae in suo esse eomplentur per sor mas partiales, tamquam per ultimum suum subsantiale phys eum eomplementum. De quo latissime disseram in Physi ea . Attamen eum in Logica de pt leato completo, vel ineompleto agimus, de eompletione, ae incompletione Lo. gi ea intelligi volumus. De eompletione enim .ae ineompletione Logiea Lotieus, de Phue sea agit physeus. I. Addi potest de alia quaedam diuisio praedicati ineompleti, quae nee inutilis, nee in eoagrua est . Dividi ergo potest praediratum incompletum in praedicatum ineompletum materialiter, ae in praedieatum ineompletum sotinaliter . Sive in praediratum ineompletum ineompletione forma. ii . ae in praealeatum ineompletum ineompletione materiali . Praedieatura ineompletum . uti
iam dixi, est predieatum eomplebile, ae pers Oibile aliqua persectione essentiali. vel substan. tiali. Hine ergo praedicatum ineompletum m a. retialiter est illud, quod est eomplebile, ae per sectibile aliqua vel sectione substantiali, vel essentiali, quae est sui materia. Ita in ordine phy.seo forma est ens materialiter incompletum a Quia est persectibilis per subiectum, tamquam per persectionem substantialem, quae si sui materia. Et in ordine Logἰ eo differentia est hoe modo praedieatum in completum d Quia est persectibilis per genus I seeontractum, tamquam per sui materiam, ae Logieum subjectum. Predie
tum sermaliter ineompletum est illud, quod est persectibile aliqua persectione ementiali, vel subissantiali , quae sit sui forma . Ita in ordine physi. eo materia prima est ens ineompletum ineompletione sotmali: Quia persectibilis est per Rimas substantiales. Et in ordine Log co omne genus est hoe modo praedi ea tum ineompletum : Quia est persectibile, ae eontrahi bile per differentia essentiales, quae sunt illius sor .
sunt Praedit sta inremptile, di Esse Maedicarum Imcompletum . Nam potest aliqua tes esse praediem tum completum , dc tamen praeditari incompte. te: ae 4 eontra potes aliqua res praealeari com pietE, & tamen esse praedicatum incompletum.
Quod possit aliquod ptialeatum esse e mpletum, di tamen praedicari ineomplet ἡ . probarare Quia loma sine dubio est prae/ieatum completum ; item bitimum est praedieatum speei seu in , ct eomplotum s. De quo dabo tibi pulchram , ae novam Philosophiam partim in Log ea, partim in Phy. siea ). Atqui tamen haee praedicata praeflieantur quandoque in complet/; ergo potest aliquod piae
dieatum esse completum , de tamen praedicari in . completἡ . De majesi non erada se di cati rem rNam omne praedieatum speeiseum, seu omnis
speetes infima est praedi eatum completum : uti jam ditii. Atqui Bom. I bjurtim sunt speetes in. fi et ut alibi probaturus sumesriacissime. Ergo
73. Mιηεν ergo probastiνr in Ia praedicat; in e m. plete est praedicatum non imporiare omnia essen αtialia , quae important ut per subiectum e atqui in his praedi eationibus . Mirus est homo, Faunus esloma , tia est brutiam . Maus es bolum . m. prindieata non impotiani Cmnia essetitialia , quae
importantur per subjectum: ergo praedieata ista praedicantur ineomplet E Pνobaι- minis e quia Moma ide sordiali videlieriὶ importat solam h u. manitatem I prirus vero, de Fatinus non solam humanitatem eum sua haereeitate ; sed & Qt-mas suas partiales organicis, seu suam crganei talem lieeat ita barbarietate 3 sibi essentialem important . Similiter Ariatim importat solam bruta litatem; at vero Leo, equas non solam bruis talitatem, sed insuper equinitatem , ae leoninitatem . sive formas partiales equinas, , leonidas sibi essentiales important . De quo, iterum dico,
dabo tibi pulchram Philosophiam in Physea.
Ergo Homo non importat omnia essentialia , qu sim potiant Petras & Faunus, neque Bruttim Omnia essentialia, qua important Leo dc equus. Unde
eaute distingui debet inter has praedicationes, M.tras es bama , & ne homo es homo. Nam prima estineompleta , ut iam dixi: altera vero est eompleta , ut dixi In eapite huius dubii. Ratioquedi eisitatis desumi debet eκ diversa signifieatione
285쪽
voeum mutis , de me homor Nam vox Ru lamo importat solam humanitatem una eum haeeeeita, te ; vox vero Penas praeter hae importat quoque lformas partiales organieas , seu organeitatem , quae est quid Petro essentiale . Ex quo etiam pa tet has praedi eationes, me somo es petras , aut P/trus es hie somo, ron esse praedicationes identieas; sed vete sormales: eum earum extrema
non sint synon ima . De quo alibi lati eis. 74. Similiter, quo3 aliquod praedieatum possit esse ineompletum, & tamen praedieati eomple.
nati , die. sunt sine dubio praedieata in completa :atqui tamen haee prae/ieata praedieari possunt complete: ita enim praedieantur in hispidisi ea tionibus , me usuras est vivem , Me animal es animae, hoc rationale es rationa e . Ergo potest ali quod praedi eatum esse incompletum, & tamen praegieati complete. 31 ηον, lieet clara si, proba αν tamen 1 Quia in istis plataleationibus praedicatum fgnifieat omnia essentialia , quae signi seantur per subiectum: ut patet intuenti. Ergo in istis praedieationibus praedicatum prνdicatur com.
plete . clara fimiliter est misisν r Quia ista omnia praedicata sunt adhue persectibilia per aliquam escentialem petiectionem Logica me ut iaci se patebit consideranti hactenus dicta . Ergo sunt praedi.
eata ineompleta. Atqui tamen praelieantur eomplete i ergo longe aliud est praedi eari eomplet ἡ altu 3 esse praedicatum eompletum ; aliud est prae. dieati ineompletὸ , aliud est piaedicatum in-eompletum .
omnia essentialia , qudi signi seantur per sibi cum et Esse veto praedieatum completum est esseptidieatum habens suum ultimum essentiale eo plementum . eui nihil essentiale potest addi. At qui longe aliud est praegieatum esse ultimi estis. tialiter completum; aliud vero praegie atum im. portare omnia essentialia , quae importantur per subiectum: ergo quoque longe aliud est esse praedi ea tum eompletum , aliud praedieari eomplete. Similiter praedirati incompletὸ est praedicatum non importare omnia essentialia subiecti; esse vero praedieatum ineompletum est esse predieaium non habens suum ultimum essentiale complemen. tum , eui ag hue aliquid essentiale potest addi: atqui his duo sunt longe diversa r ut Deile pate hit illa attentἡ eonsidetanti. Ergo similitet longe diuersa sunt praedicari ineomplete, ae esse praedi. catum in completum . Quod enim praedieatum eompletum, vel incompletum sit , a seipso habet:
habet a solo sto signifieato sormalie quod vero complet ἡ, vel ineompletὸ praediemur , habet ex ordine & habitudine sui formalis fgnifieati ad
subjectum . Vide quae dixi dub I. SECTIO IV.
ta non est illa, quae eonstat praedieato Multae quippe praedi eationes eonstant praedieato
completo, quae non sunt completae sed incompletae; v g. hae, Perrus est Ama, satinus es sina . equus es bratum, Leo es horum , ere. Hae , inquam.
pt irationes eonstant praedicato eompleto: atqui tamen non sunt praeAieationes eompletae, sed in. complet aer ergo praeditationes constantes pmd ἱ- eato eompleto non sunt semper eompletae; sed sunt quandoque in eo repletae. νήαν patet ex M.
Maas μῶυ : Quia, ut praedieatio sit completa , debet piaedieatum ejus praedieati eomplet/1 debee praedicatum ejus importare omnia essentialia, quae importantur per subjectum. Atqui in istis prisdieationibus piae licatum non imporiat omnia es.sentialia, quae important ut per subjectumr uti etiam patet ex dictis . Ergo istae praedi eationes non sunt completae, sed incompletae . 7. Quia tamen exempla ista non soldm duisbia sunt, Et ambigua; sed apud quosdam etiam paradoxa, addu eo alia retia apud omnes. Neque enim vetitas huius Onelusionis dependet hvetitate istorum , quae tu soli h dicis, uel cogitas
esse para Aoxa . Hae praedicationes, mma es mala. νιaras . Leo es maιeriatus , oec sunt praedicationes
ineompletae r in illis quippe pt Ieatum non die;t omnia essentialia,quae die untur per subjectum.
Atqui tamen constant praedi eato eompicto e Mia aeriarum quippe est vere praedieatum Iogiee eom. pletum . Ergo possunt praedirationes constare praedicat eompleto, S tamen non esse completae , sed ineompletae. Proba ιν miκω: Quia omne
praedicatum est completum , euius formale signa. seatum est eompletum atqui hoe praedicatum M Iροι tam habet signi siratum formale eomple tum : ergo ipsum est praedieatum completum. t Pales minoν Quia fgni statum istius praedicati imale est materia : atqui materia est quid comis
pletum : non quidem phuesta; sed logiee. Moteria enim species infima est: materias quippe spinete diversas putavi semper esse a veritate alienas. Omnis autem infima species est pridieatum logice completum r adeoque etiam materia es praediis
ea tum logieἡ eompletum: Ergo is ud in te tum Marerratam habet fgnificatum sormale, quod est logiee eompletum: ageoque est piaedicatum
s. st Ieatio itaque eompleta des niti debethoe mo/or Praedieatio eompleta est illa , in qua
praediratum Ae subiecto pioieatur eomplet/. Eo. inquam, illa, in qua praedicatum signifieat omnia essentialia, quaesgnificantur per subjectum Tales sunt hae: ne homo es rimo , bie equus es equus , hoc eus est ens , Barephalus es equus . resimiles aliae . In omnibus quippe illis praedieatum signi stat omnἱa essentialia , quae die untur per subjectum: ut planum est attendenti. Rario eskaee r Quia qualitas praedicationis desumi debet ex habitudine praedieati ag subiectum: adeoque . ut pingieatio dieatur completa , vel in com plet a . non satis est praediratum ejus esse eompletiam; sed debet eomplete inesse ae praedieati. Sicut λ. ut pridieatio dieatur esse substantialis, vel aeei denis talis , non satis est prassicatum eius e Te substantiale, vel aee identale; sed debet subn a ratia liter . vel actigenialiter praedieari. Ut supta Hiab. 2. dixi latius. q. DIes secania: Similiter praedi at Io . neom.
pleia non est illa, quae eonstat praedicato . necim-Pleto
286쪽
pleto; sed est Illa, in qua praedieatum praedicatur ineompleiἡ de subjecto. Est, inquam, illa,
in qua praediratum non significat omnia essentialia , quae sgnifieantne per subiectum . Quales sunt hae, Moes eas , homo es Iabsantia , lomao otiens , somo est ana a , homo est rationalia , de aliae similes . Raris est Quia, uti j.m dixi,
multae praedirationes in completae eonstant predi. cato eompletor ae e eontra multae pisgieationes completae constant pisdieato ineompletor ergo
praedieatio ineompleta nequit definiri esse illa, quae eonstat pridieato incompleto; sed destitii debet esse illa, in qua predicatum piad leatur in. completer in qua , inquam, praedieatum non dicit, neque sgnificat omnia essentiali , quaed Ieuntur, vel signifieantur per subjectum . Prima pars antecedentis jam satis ostensa est . de pto.
itae plaedieatio, me eas es ens. Me vitens es ei. vens , similesque aliae, sunt praedirationes com . pleiae : in illis quippe praedieatum dieit omnia essentialia , quae die untur per subjectum . Atqui tamen constant praedicato incompleto: Ens enim, dimoni sunt praedi eata manifest E ineompleta :cum per multas essentiales differentias, seu quas differentias sint contrahibilia ae persectibilia. Er. go praedicatio eompleta Gnuare potest praediratoineompleto. 8o. Ex quibus omnibur coctile r Quod laterpraedicata, quaedam sint completa, ac timul eom. pleid praemeentur. Ut Bama respectu hujus de istius hominis , Equus respectu Pegasi, de huee. phali, dce. Quaedam sunt quidem eompleta i atineompleta praedieantur. Ut Nomo respectu Pettici Fauni, Artisum respectu equi ct leonis, Mire. Matum respectu hominis, de lapidis, Ece. Quae . dam sunt incompleta: ae smul ineomplete praedieantur. Ut animai respectu hominis it bruti, Ra lanati respectu Petti dc Pauli. Quaedam sunt quidem ineompleta , attamen completὸ praedi- eantur. Ut animal respectu hujus di istius anima. Iis, Eas respectu hujus de istius eatis, die. Quae omnia sunt bene notanda, ob illa. quae dicturus, do hine illaturus sum in mea Logiea .
Quia partim inινdnsea , partim extrinseca gi. D-ν solutum adverto i Non poste hie V disti tigui tuter praedicaνι ι nisinsece, A .auhisia, de τε esse prae die tam intrinsecum, vel trinsecum. Haee duci, inquam, non debent hie dis ingui, sed planὰ inter se eonverti , ae eonfundi: sunt enim omnino eadem: seut supra dixi de 'ν praeduris essent aliter esse praedicarum Gemisti. Quidquid ergo praedicatur intrin. ce, hoe est pi dieatum intrin seeum . de quidquid est pizd ea tum intrinsecum. hoe praedicatur intrinsece . Rario iam dicta .s aB Musi Quia
Inter hoee duo solummodo potest distingui. tibi ex alio sumitur qualitas praedi eati, ex alio qua litas prdidieationi se ubi qualitas praegieati desimitur ex qualitate sgnificati sotmalis, qualitas vero naedi rationis desumitur ex habitudine signi-
seati formalis ad subiectum. Via vetδ tam qua litas praedi eati, qu m qualitas pradicationis desumitur ex habitudine sgniseati formalis ad sub.jectum , inter hae duo non potest distingui; sed
tune esie tale praedicatum idem omnino est, quod taliter praedicari. Atqui in hoc proposto tam praedicati, quam prae/ieationis qualitas desumi. t ut ex habitudine sgnifieati sotmalis ad subje-isium 1 Nam, uti statim dieam, praedicari intrina sece est ligni fieatum formale praedieati esse initi n- seeum sub ecto ; item praedieatum intrinseeum
est illud , euius Iotmale sgniseatum est intrins cum subiecto. Eigo nequit hie dis ingui inter
secum a sed haee duo plane idem sunt, plane inter se confunduntur, ae eonvertuntur. Quo post 82. A o. er dica pν m/: Plaeditatio initio sera est illa, quae constat praedi eato intrinseeo. Est, inquam, illa, in qua signifieatum formale piadiditati est intrinseeum subiecto: illud enim piae dieatum est intrinseeum. euius signi a tum sui male est intrinseeum subiecto . Talia sunt Album, nigrum, eo inatam respectu parietis, sians serim, homo , animal, rationati, ν bile respectu hominis , die. omnia quippe horum piaedi eatorum imalia sani seata sunt homini, aut patieti intrinseca, ae intrinseeἡeonjuncta : ut elatum est altendenti . Itaque omnes hae praedicationes . Homo sar, Lma sedet, homo es aκimal, homo esri itis, parus est anus , e c. sunt praedi eationes intrinseeae: eonstant quippe praedicato intrins cor constant, inquam, praedicato. eujus sor- male sgniseatum es intrinsecum sub ecto. 83. Dis ἱ , Praeduorum inre Uerum es illvid. rejus Anseartim Drmale est iri insecum stibiisa ruuia ad praedi eatum intrinsecum nequaquam satis est , si eius signifieatum rectum , ae materiale sit intrinseeum subjecto; sed ἡebet ligni seatum formale, debet, inquam, tam formale, qu tu malet Iale signifieatum eius cs eoneretum suetit esse intrinseeum subjecto. Nam, ut statim Abeam , etiam praedieata adaequa te extrinseea hubent ; ae habete debent significatum rectum , aumateriale intrinseeum subjecto e adeoque , ut praedieatum aliquod dieatur esse intrinseeum, non satis est, ut habeat significatum materiale; sed insuper habere debet fgnifieatum Armale initio seeum subjectoi uti etiam patet in omnibus exemplis jam adductis. 34. Drto sitiari : praedieatum extrinseeum est illud, euius sormale seniseatum est extrinse- eum subjecto. Qualia sunt, yUam , auditum italemctam , respectu parietis, Nanoνaum, ada. ν tum , Mesam respectu Dei, Calefac eas, illum .
nans , creatis respectu ignis, solis, Dei, dee. Vi. 11o en m. auditio, intellectio, quς sunt istorumpi dira totum fgniseata formalia , non sunt in. trio sua , sed extrinseea parieti viso, aut intelle. : viso enim non est in te visa, sed in te ubdente. Et ita est de omnibus aliis, ut saei te fiet planum attendenti. Itaque plaedleat; oexitans ea , quae est praedieatio constans praedicato extrin. seeo , est illa, in qua signifieatum formale praeis dieati est edittin seeum subiecto. Quales sunt hae. Immo est B sas , lovis es aviditas , Deus sonoratin , Deira adoratis , dcc. Honor enim, di adoratio
287쪽
on sunt in honorato, & agorato, sed in hono ii quippe est forma quaedam rebus universalibuarante, di adorante; ut elarum est. partim intrinseca , partim extrinseca r ut dieam
Ju, formati senseartim est exis V eum sabjecta : l es fimilis Paulo , Paulus es dis itis Io M. Si Quia ejus signifieaium materiale, Ac rectumne, militudo enim, Ec dissimilitudo, quae sunt ibi quit esse subjecto evitin secum. Hoe enim quam signiscatum Rrmale praedi eati , sunt subjecto maxime d bet esse subjecto intrinseeum: adeo Hquid partim extrinseeum , partim intrinseeum. que pitdieitum extrinseeum est illud, euius si HUti enim Philosophi ordinarie doeent, simili. gni statum materiale est subiecto intrinseeum; tudo dicti sundamentum , simul & terminum ni male veto est subiecto extrinsecum . Talia sun/amento extrinseeum a. adeoque es suada enim sunt omnia praedieata adducta r ut facile mento sbi in praedicatione subjecto partim in. videbis, si eonsideres. Et νdiis es: Quia praedi, trinseca, partim extrinsera. De quo laiὰ in Me ea tum extrinsecum Hebet habere sgnifieatum re-0taphysica .ctum , & materiale eum subjecto realiter identi. fieatum t atqui sgnifieatum subjecto identi fiea.
tum est subjecto intrinseeum ; ut elarum est: DUBIUM vinhae enim est ipsum subiectum, quoa sbi ipsi non
potest non esse intrinseeum . Ergo praedi eatum sata fit Maedicaris, seu deuoraInitia rea extrinseeum Hebet habere signifieatum rectum , sa id rarisati pseu materiale subiecto intrinseeum. Pνonfuν --δεν Quia praedi ea tum debet esse praedieabile de 38. I ' odem plane modo philosophangum Est
stio subjector debet de suo subiecto posse praedi- A de praedicatione reali, de rationis, sis eati di alioquin enim quomodo praedi eatum cui iam philosophabar de pridieatione intrinses. Yὸt Ergo debet habere signifieatum rectum eum ae extrinseea . Praediratio itaque realis est illa 'subjεcto realiter identi statum . Patra conseq. quae constat Praedicato reali ; & praeciaeatio tu. Quia in omni praedi eatione amrmativa extrema tionis est illa , quae eonstat praedimici ratio. 33ὰntificili debent in suis fgnifieatis rectis: de. nis. Voeat ut vero praedieatum reale illud, quod bet, inquam , fgnifieatum rectum praedicati esse pro suo signifieato formali habet aliquid reale. id/hii se, tum subjecto . Atqui praedicatum ex o alia sunt, L , mur, auus , niter, falla , et in eum pridieatur de suo subjector ergo ha. Iedens , e ηuus, istellaris, cie Dieo, M ibhhie debet signis eatum rectum subiecto idem i- lud , ecus formati fans, tam os ad Dud νεά.: scatum. Quia significatum eius tectum, di materia lenoa 86. Ea quo pater o Quod praealeatum extrin. debet esse reale r hoe enim potest esse qui3 ratio. Deum debeat semper esse eoncretum. In quo dis nis, dc fictum. v. g. eum die , Nias finivallo Dit praedieato intrinseeo, quod indisserenter est a me confictus , C ina es ama ni Iussa , ea. vel abstractum, vel eoneretum esse potest: uti ignita, ficta, oec ista pressieata sunt predieata, patet in hisce praedicationibus, Roma es animal, realia: eorum quippe sani seata formalia, vitam
humanisas est animal sas, aratim est eo ratam , ad- licet consolo, Intellectio, erenit Io, sctio, dee. h do es color , &e. Omnia enim istarum praedica 'sunt formae veia reales; ct tamen eorum fgnisi. tionum praegicata sunt intrinseca r aliqua autem cata recta, seu materialia, videliret mons.stieis conereta, aliqua abstracta sunt. At vero praedi. valle. & ehymara sunt entia rationis ficta. Ergo, eatum exit in eum nequit esse abstractum,sed ne-x praedirati realis signiscatum rectum, ae materia
cessatio est eoneretum . Ratio es: Quia pradi . te esse potest quid rationis; solumque requiritur, tum extrinsecum debet esse praeἡieatum habens ut ejus fgnifieatum larmala st veti reale. fgniscatum rectum subiecto intrin eum, lar. 89. Ei qua pater: Quod entia rationsa ficta male .eto fgniseatum subjecto extrinsecum: at. possint denominati denominatione vere rea Ii . qui praedieatum abstractum, in quo signifieatumHSi .e quod de subiectis a ratione fictis pnialeati . tectum est simul signifieatum sotmale , nequit ae assirmari possint formae vere reales. tia enim. habere signifieatum tectum subiecto intrinseeum,ost in propositionibus jam statim adductis. Ae . . formale vero subiecto extrInseeum: se etenim ιιι se Quia omnis sorma, qudi alicui subjectoiflem fghiseatum eigem subiecto simul intrinse. quadrat, potes de illo assirmari, ae praediearit eum, ae extrinseeum esse deberet. Ergo praedi- praedieati enim consequitur esse . Atqui aliqDaeeatum extrinseeum nequit esse praedicatum ab . sormae reales possunt quadrate aliquibus subiectis fractum. ratione fictis : ergo istae formae possunt antem 87. Diearnsia: predieatio partἱm Iairin sera, ii de istis subjectis a ratione fictis. Probiseu, -- partim extrinseea est illa, quae eonstat praegieato n. a Quia intellectio , fictio, eonceptio, dem partim intrinseeo, partim extrinseeo. Est, in- sunt formae vese reales e sunt reales actus . aequam, illa, in qua fgnifieatum formale praegi. operationes intellectus. Atqui istae quadrati e en eati est subiecto partim intrinsecum, parit m ex. tibus a ratione fictis, non minus quam editibus trinsecum. Huiusmodi enim praedieatum S-- realibus: entia enim ficta intelligi, ac eo diei pimulistis partim intrinseeum, partim extrinseeum possunt, uti possunt realia. Ergo formae reales vocatur; v. g. hae praedicationes, 'a sonas stir, quadrare suo modo possunt entibus di ratione fi-
tim ext=in seis: ut disi supra di p. g. ris.1 sis. m. Praedieatum vero rat Ionis distari glaἰ Aebet 4. Item tales sunt hae . Nomo est oecus, animath duplex, seut duplex distingui soler eris ratio es rotis , auum ess uηJuesse . UniversalitasHnis . Ens enim rationis aliud est , ratio oe si
288쪽
llum, aliud est a ratione factum . Quae distinctio
non est mea, neque nova; sed Sincii Thomaei ut ostendam multis in Logiea . Ensa ratione s.ctum est ens s.ctu impossibile, fictu vero possibile:
est, inquam, ens quoddam . quod a parte rei neque est , neque per Deum seri potest; potest tamen a ratione fingi. Talia sunt chymaera,mons snein valle des milia: talia enim entia Deus nequidem potest sacere ; nolita tamen ratio potest illa sibi fingere: Ideoque voeantur entia a ratio.
ne scha, vel fingibilia. Ens rationis factum vo. eatur illud, quod est a ratione productum, seu factum; v. g intellectio, propositio, iu)icium, Aiseu istis, des nitio, diviso, demonsttatio. &e.
voeantur entia rationis facta: quia sunt entia a
non sunt sigmenta, sed sunt enita vere realia .
Item de his loquitur sanctus Thomas, dum entia rationis objectum Logi eae appellat. Qua in re modet nos Tli omissas a sancto Thoma devia te, pule hie tibi, ni fallat, osten flam in Logica . qi. Praedicatum itaque rationis etiam est du. pleu . Aliud v*eati potest predi ea tum lationis s-elum, aliud praedicatum rationis factum. Prae. dieatum a ratione situm est illud. eujus formale signifieatum est ens a ratione fictum. Qualia sunt ehymeta , mons sne valle , de limitia . prodidici. tum rationis fictum est illud , eujus formale s. gnis eatum est ens quoddam a ratione factum depioductum . Talia sunt . subjecitim , praedica ram , d avum . aevisum . enuntiatum , demon.
frarum , oee. Eorum enim fgnifieaia sol malia sunt subjectio , praedieatio, definitio, &e. quae non sunt figmenta , sed entia vere realia, a ratio. ne, seu intellectu facta di producta: ut elarius
est ipsa luee. Dieo, cujus uni uium formale.
oee. Quia ejus significatum rectum, ae materiale nullatenus debet esse tale. Hoc enim eue potest
qualeeumque ens . potest esse ens reale , ens ra
tionis factum, vel fictum e ut ne ilὰ patebit consdetanti Ex quo patet, quod hoc plaedleatum non sit praedieatum vetὰ rationis. sed vetὰ reale: seut ens rationis factum a praedieato hoe de sol. mali fgnifieatum , est ens vete reale. Posset hie inquiti de multis praedicatis. An snt praedicata rationis ficta, an rationis facta λ Sed hre huietoeo importuna sunt. Hie enim sola prinei pia generalia expcinci . Quaestionis istae speciales hahent sua speetalia loea .
lis est propositio, quae non solum in do fgniseat praedi ea tum inesse subjecto; sed insumi signifieat modum, quo illud
inest. Talis ; v. g. est haee , Homo est essentiam
reν animal. Hae , inquam . pro postio est modalis , quia signi seat non solummodo ad Imalitatem, quae est praedieatum, vel certe Limale piae. dieati signifieatum, inesse homini; sed insuper signis eat modum , quo animalitas homini inest: tigniscat enim animalitatem homini inese essen. tialiter. Proposito de inesse est propositio non eonstans modo. Est, inquam proposito, quae solummodo significat suum praedi ea tum inesse subjecto , non autem fgnificat modum , quo inest. Talis est haee , mino es animoI: fgnificat enim solummodo , quod animal ita, homini insi;
non vero signiscat modum, quo id est. Pro quo a. Adi νιι: Quid in hae mateι ia vocetur mo gus . Modus ei go apud Summulis as aeeipitur tribus modis. Primo latissime, pro quocumque termino geterminante alium . Ut eum Aleo, Pe ινιs es homo doctias, vox doctu, est modus voeis homo . Seeundo aee pitur ni ictius, pici voce de terminante seu modi seante signiscat onem verbi . Ut quando dico. P f. tis dispator docte buce. phasis curru c retro. Vox docte modiscat ac io. nem fgnis ea tam per vel bum d sputat, ex vox ce. I ri re modi fieat actionem fgniseatam per ver-hum currit e adeoque sunt isorum uel borummo gi . Tertio sumitur strictissime , pro voee modificante . dc determinante eopulam 1 topotiionis ad fgniscandum modum, quo praedie, tum inest subjecto. Tales sunt hae voces. Egentialiter , conrangenter, pessibilirer, oe. Hae enimeopulam propositionis trahunt , ae d terminant ad signifieandum modum , quo praedicarum in Ψistit suo subjecto e ut Deile patebit eoi sideranti, ac exempla formanti. Et ab his modis vocat ut propositio modalis. 3 sed quaeνιιών nune: Quot uplex sit modus , aequot uplex propositio modalis p Ubi ante om. nia refutandi sunt illi, qui putant uoces vere dc DLὸ esse mogos, ae has propolitioies, Petrauiterὸ est lore. , Primi fatiὰ o homo . miram esse homια in est tertim, Petrum esse equam Istim , esse propci itiones modales. Hi, inquam, non sunt admittendi. Rario est: Quia modus est vox signifieatis aliquem specialem modum , quo prae- dieatum ineuistit subjecto: ai qui voees vere de fise non signifieant talem aliquem modum: ergo non sunt modi, qui saetant propositionem esse
seat in existentiam veram ; vox fatiὸ signifieae inexistentiam falsam di atqui inexissentia vera non est aliqua speetatis In existentia , neque ver/inexistere est aliquo speciali modo inestistere omnis enim inexissentia est vera in existentia rquae enim non est inexistentia vera , non est
etiam ineesistentiar vox enim tera voeem inexa
ferula non restringit. neque speelseat; sed solummodo exponit, & explanat. Similitet vetὰ in existere non est aliquo speetali mo/o in exist rer omne enim inevistere est verὰ Inetiistere: praedi eatum subiecto suo non vere quadrans, aut inexistens, nullo modo illi quadrat aut in i kistiti vo2 enim heia voeem Inexsere non speei-seat; sed solummodo explanat. Ergo vox t M' noti signifieat speetalem in existen3i , aut conveniendi modum ; sed modum inexistendi, seu
289쪽
eonveniendi in tenere solummodo explanat de ponit r adeoque non est modus , qui saeiat
4. Similitet vox DI / non sgnigeat speetalem
aliquem modum ines istentiae . seu eonvenientiae; sed signifieat non eo nupnientiam , seu negatio. Nem convenientiae: false enim eon .eui te idem
est , quod non convenire ; dc dieete , μιν in Ad es equus, idem est , quod dieere, Pedius non est equas . Ergo vox DLe non est modus sa-eiens propositionem esse modalem. Ex qua effata sumi poetest eonymaris: Quia hae pragicatio. nes, Perras es homo, de μινus o vere lamo item hae , petras non es equus, de P/ινM es δεδιὸ esuas, sunt synon imae, eluciemque per omnias gnifieationis: ergo voces veri fles A. non sunt
mogi. Prolatum e sequentias Quia inter praedi. cationes synon imas vel utraque , vel neptra eon stat modor atqui istae praefatς praedicationes sunt synon imae r ergo vel neutra, vel utraque eon. sat modo: atqui haee Ptmdieatio . Pentis est εὐ--o i non constat modo : ergo neque hre, '. aras es veνὸ hama, consat modo i atqui tamen hae constat voce ver/. Ergo vox vere non est modus ne lens propositionem modalem .
s. Communis sententia ponit quatuor reoὰ es ; videlicti e ι venire , primitis, , meessariaec ι stititeν. Raι ε αει dis es sine quia reo. dui est vox ssnifieans speetalem aliquem modum , quo praedie tum inexistit . quadrat seu eonvenit subjecto: atqui istae quatuor voees sunt tales: ergo sunt modi saetentes propositionem modalem . Conredo haee omnia: eoneedo has quatuor voces esse modos, fateteque proposito,nem esse modalem; sed nego illas solas esse reo. s. Dieo praeter illas esse adhue alias votes, quae propositionem saetant esse modalem . Tales iunt egentiarure , s sane adrre , aecident tiro , latrinsec/, exis instia , eampleιλ. incompler/, ere.
Quid ni enim Τ Modus quippe est vox signi stans
certum modum conveniendi, quo praedieatum convenit subiecto r atqui istae voees taliter sani. scant. non minus quam quatuor istae vores ordi. variae: ergo sunt vete modi. Sed ge hi, nihil amplius. Muha , Immo plurima dieunt Sum. stulissae de propositione modali. De eius oppoli tione , conversone, aequipollentia, Ece. Sed istis omnibus ehartam non maeulo a video enim . modernis philolaph Is pro vanitatibus . di super sitionibus Summulistieis eontemni. Maneamus ergo in propositione rategoriea de inesse.
L partieularem, universalem , ae indefin, tam . Dixi sonem hane tradit, de explieat C,
sangularissct illa, quae e stat sub)ecto singulati. Quales stant hae, Hreus es timo, homo an is itima, FI ivis Mulvis es Fras DK, Filius Pbulam i
evis eis aι subem fis gia σι. Quia non debet leonstare pridieato sngulari; potest enIm eon.
nare praedicato universali r uti patet In exemplis adgudis. Dummodo ergo subjectum fuerit siti. gulare , tota propositio est singulatis. Potest, inquam, proposito singulatis constare praedi eaiato universali, aecepto non sollim particularum, sed etiam aceepto universaliter. Ita fit his , P. Irus Boa o brutum, Barapsatur non es Aama , Ioannes non es distis, oe. Istae propositiones sin. gulares negativae sunt , in quibus praedi ea tum semper disti itur: ut dixi supra dio. Is Ab a. . Propositio uniuersalis non est illa, quae eonstat subjecto universali. Nam etiam hae propositiones , Homo est auus , as Ia homo est n mia, ere. eonstant subiecto universalit atqui ta. men non sunt universales, sed partieulares: ergoepropositio universalis non est illa , quae constat
subjecto universali. Constare enim subjecto uni. .et sali soli propositioni singulati repugnat; con. venit veto non soli propostioni universali, sed etiam partieulati, ae indefinitae a adeoquepto. positio eonstans iubiecto universali non semperest universalis . Covarruvias definit illam hoe modo : Pνυ sis universos est ilia , quae res ascommani gnum an vessisti an u. IA AE t Pro postici uniuersalis est illa , quae eonstat subjectoeommuni habente sibi sgnum universite praefi
g. Sed, salua reverentia istius summi reεὶ in Iute Patroni de Magistit, des nitio illa non est
convertibilis , 8c adaequata. Nam dantur propinstiones uni eters les . quae tamen non eonstant subiecto eommuni habente sibi unita sale praefixum i emo ista ἡ es nitio non est suo definito adaequata , dc eonvertibilis. Prolatur anteeerius rouia hae propositones, Roma es anima , an malvivens, homo est νι ilia , ct aliae similes Indefinitae In materia necessaria, sunt pi postiones universales: atqui tamen istae pio postiones tedimino eommuni signum universale non apponunt ergo dantur propostiones veth universales, quae tamen termino eommuni non apponunt in oti munivertiter ageoque tae definitici non movente omni propositioni univetiali, neque est eonve tibilis eum suo gefinito . Patri major r Quia , ut habet Glossa eommuniter recepta Cap in eis . De Elis in s. verbo adoram. Et fatetur Cosar. Ioca Jam Grauo . 6 2 sqq. Proposito indes nita ici nn terra necessatia , vel in materia Legis aut Camonis regulam tradere intendentis . aqui pollet uti; versalie atqui pro postio aequipollens universali enuerὸ univei satis: ergo issae praefatae propositiones indefintiae sunt vetὸ universales . Probatus minoν r
Ia proposito aequi pollens alteri idem est, quod propositio alteri θω nima; adeoque Pro. postio aequi polleas universui idem en . quod pto postio synonima propositioni universalit alis qui propositio synonima pro stioni universali est vete un; versalis a ut planum est i telligenti terminos. Ergo etiam proposito aequippollens prepositioni universali est propositio vero Messer.
s. μου; Philosophum Summul Is benλ iamἔ-l; rem . qui mihi negavit maiorem ; Aixitquoptopositiones non esse propositionea is non imas rude
290쪽
adeoque neque has propositiones, omnis homo es animat. de homo est anam I, esse propositiones synon imas . Uetum tamen harum propositionum synonimiam puto esse tam eertam, ni de illa non
possit dubitari . Raria es a Quia propositiones
constantes eodem subjecto, eodemque praedieato, eodem modo aereptis , sunt peomstiones synon imae r atqui istae duae praeallegatae proposito. ves , de generaliter omnes propositiones aequi pol. Ientes , constant eodem subiecto , eodemque praedi eam . eodem modo aereptis a ergo sunt
propositiones synon imae. φθιν es tiara: Quia propositiones synon imae sunt propostiones idem eodem modo signifieanies r quid enim so-rent at Iud λ Atqui propositiones eodem subidicto, eodemque praedieato, eodem modo acceptis constantes , sunt propositiones idem eodem mci. do signifieantes, ut elatum est. Diversa enim
propostionum signifieatio vel ex diuersitate sub.jecti, vel ex diverstate praedieati, vel ex diverso modo aee piendi piaedieatum, vel subiectum . d. sumi debet. Ergo pro stiones eodem subiecto .
eodemque praedicato, eodem modo acceptis eon
stantes . sunt propositiones synon imae . Quod vero istae praeallegatae propositiones eogem subjecto , eodemque praediraici constent , patet ad oeulum . Quod earum praedi eatum , de subje.
Dum eoaem modo aeeipiantur . etiam patet rNam samo , qui est subiectum , utrobique capi.tur universaliter, seu eo lative: Animia vero
quod predicatum est, utrobique rapitur disiunctim. vel eonfuia: ut elarum est ex illis, quaedi, i supra de suppositionibus agens. o. Reeapitulando ergo iam dicta, se μου.
samentum: Inter duas propositiones synon ima impossibile est unam esse, alteram non esse universalem ; sed neeessario vel utraque, vel neutra est universalis r atqui hae propositiones , Omnis homo est ammia, de homo es animaI, sunt propositiones Inon imaei ergo vel utraque, vel neutra est uni. versalis r atqui prima est universalis: ergo & al tela in uniuersalisa atqui tamen illa subjecto
suo communi non apponit fgnum uniuersale ergo dantur propositiones uni .ersales , quae subjecto suci eommuni non apponunt signum univer.
sale ergo illa definitio non est adaequata. de eonvallibilis eum suo definito : ergo oportet quaerere allam, quae sit convertibilis , ae defini.
it. Ego do tibi Mner Propostici universalis est illa, quti eonstat subjecto communi uni eo aliter aeeepto. Quales sunt hae, Omnis Misa es
es ιναικα, de smiles aliae. Itaque ad proposui
nem universalem duae praei se requiruntur condi eicines. Hima est a Ut eonstet subjecto eo n. ni . Et haee condit;o eommunis etiam est prope.
stioni pani lati, ae indefinitae r hae enim etiam subiecto eommuni, seu universali eonstare dohent: ut dieam statim. Ahera e ditio est Uteonstet subjecto eommuni universaliter aceepto . Per quam distinguitur a propositiona partieulati, quae eonst,t subjecto eommuni partieulariter aee pio; ut dieam statim. Itaque ad propositionem universalem impertinens est quantitas, ad aereis lPici praedieati, attendique debet sola quantitas , lcis s. Lupi opera Tom. XII. de areepi Io subiecti. Praedieatum enim esse potest vel universale . vel singulare; uti patet in his , Nullas iama es equus . nvidus fama es me Mulvia , nullus equus est riuus, ore. Satis ergo est . ut subiectum si commune, vel universale. Similitet praedi eatum potest aeeipi tam partieulati. ire , disiunctivE . vel disiunctim. quam etiam
universaliter; adeoque ad propostionem universalem non requiritur, ut constet praedieato uni.
versali universaliter aecepto; sed solummodo , ut eonstet subjecto universali uni etersaliter secepto. Ιχ. Dues : Proposito uniuersalis est illa, in qua praedieatum de subjecto praedi eatur universa. litet ; ut Aieunt passim Summulistae r adeoque in propositione universili debet praedicatum uni uersaliter predieati de subjecto: atqui praedie ti universaliter idem est, quod aeeipi, seu supponi universaliter: ergo in pro postione universali debet non solum subjectum, sed & praedi.
ea tum sumi universaliter. Pruatis minis r Quiam dieatum praedieari idem est, quod praediea. tum supponit ut dixi supra disp. I . dabanu.-νε Is. Ergo praedicitum praedirati uni Versali, ter est illud supponi universaliter. Reis d. m. Iando majorem e Et dieo , quod praeditatum praegieari uniretialiter non sit praedieatum uni.
versaliter sumi , sed est praedieati de subjecto
uniuersaliter sumpto . Sic enim suum Axioma intelligunt omnes Summulistae I ver b. grat. in his prae/ieationibus , Homo es animal. omne an
mal est . meas . ista pliateata animes de missa de sabjectis suis peredieantur uniuersasteta non quia ipsa uni etialiter aeeipiantur; sed quia de subjectis universaliter sumptis praedieantur: Λ, qui potest praediratum de subiecto universaliter sumpto praedi eari, quamvis ipsum univetialiter non sumatur; mi elatum est : in prat fatis enimptaedieationibus , ubi de subiecto universaliter
sumpto praediratur, non sumitur universaliter,
seu eupulative ; sed sumitur dis unctim , seu eonsusE. Ergo longo aliud est praedicitum uni uersalitet sumi . aliud universaliter praedicati;
adeoque licti opus sit, ut in propositione uni. .ersali pr Aleatum universaliter praedicetur, non tamen opus est, at universalitur sumatur, sup. ponatur, seu aeeipiatur.
13. ad minaris probarionem haee enim In sp, elem bene eon eluditi νespondea d. ivuenda eon. se aena i Ergo praedicatum universaliter sumptum praedieati est predieatum universaliter lap. poni t se e uda. Ergo praediratum praedirari do subjecto universaliter sumpto est illud universali. ter supponii Amari suo. Ae huius meae nega. tionis ratio satis patet ex jam dictis. Quando ergo
subsecto, ista vox universatiro sumi potest duobus re is . Primo sumi potest, ut appellet supra me. dieatum . faeiatque hune sensum : Phaedicatum universaliter sumptum praedieat ut de subjecto. Ethoe nullo modo requititur ad pridieationem uni. uersalem a quidem praedieationi universali non
repugnat; non tamen ag illam requirituri uti s
iis patet ex dictis. Meundo vox ista sumi m. test . ut appellet supta subiectum, saeiatque hune sensum : Praedieatum praedieatur de subjecto universaliter sumpto. Et hoc requiritur ad hoe,