장음표시 사용
101쪽
fundamento nititur quod autor lib. i. cap. illo p. n. 6.ait,si ego quatenus ego me na Oueam, motum fore violentum nec hominem a scipso moueri sine violentia,
nisi moueat motus ac determinatuS a Deo; quantumque homo a Dei motione recedit, tantum a naturalitate sibi congrui motus desciscere, Motum suum violentiae admistione inficere eo quod homo iuxta Platonem in Alcibiade. i. si spectetur in Deo uitiam et αυτο, ipsummet ipsum si vero in seipso consistere incipiat, essiciatur rum mpον. sum alterum. Ex hac ergo do istrina, aduersarius argumentum propositum clidet dicendo, non posse Deum voluntatis libertati officere quantumcunque valida necessitatione,quia actio inae exprompta, quantumcunque non ab ipsius hominis nutu prodeat, tamen non fiat ab alto,sed ab homine, quatenus ipsummet eius esse lausedabile, Deus est. Praecluditur.
III. H ic haereo. Neque enim habeo quomodo satis suseiciam hunc philosophandi modum. Sane ut
respontio quadret argumento cui adhibetur, necesse est admittere,hominem ita tra sire in Deum, ut una sit triusque entitas. Nam nisi Deus sit hoc modo unum nobiscum,impossibile erit concipere, eum qui mouetur a Deo non moueri ab alio, ex quo sequetur actionem vi talis motionis elicitam, non esse liberam. Atqui eam honitas cum Deo unitatem, non modo in
102쪽
NovA LIBERTATI RADIX EvELLiTvR. 8 Eudchete innumerae Synodi,ac Patres intortis censu rarum fulminibus prostrauere, sed etiam naturale lumen manifeste monstrat repugnare,ut egregie praeter caeterost idit S.Cyrillus epillo l. i. ad buccelsum MFerrandus Diaconus epist. i. ad Anatol. Estque res adeo clara, ut non censeam in ea haerendum. Neque vero quaedam scripturae loca quae monstrosum illum hoministransitum in Deum,externa specle videri possent sonare,eum reuera sensum habent. Dicimur enim unum cum Deo ficri & unus cum Deo spiritus esse, eo duntaxat modo, quo plures amicidicuntur esse cor unum anima una nempe per affectum, fatua quod vix monendum est, distinctione entitativa. Est in eam rem locus illustris apud Hieronymum lib. L. in Iouin .ad propositionem quartam. Ob- ij cienti enim Ioviniano omnes iustos,aequaliter iustos esse eo quod omnes unum sint cum Deo Respondet Hieronymus, non nos secundum naturam,sed secundum
gratiam,vnum esse in Patre Filio Neque enim eiusde uJubstantia est, quod Manichaei solent dicere anima huma natu Deus. Sed dilexisti inquit eos sicut, medii xisti. Vides ergo, quod in consortium s Uantia eius a se sumimur,non natura esse,sed iratis. Similiter dicitur Deus sire omnia in omnibus, eo proportione modo quo Apostolus dicit se sectum
Omnibus omnia, non per transitum realem in omnes
alios, S: alias sed quia ad cuiusque captum: genium fingebat sese. Erit ergo Deus omnia in omnibus absque reali in eos transitu,quia cuique beatorum conferet quicquid ei expetibile aut consentaneum csse po-
103쪽
terit. Vs iuria Hieronymiam epist. 47. Deus erit omnia in Onanibus quia in coelo mani hcstabit plene dona sua in onmibus bcatis, non ut nunc in uno donuvnum,in alio aliud Aut iuxta Cassianum Ollat. lo c.6.w7. decollat. 7. C. 6. Erit DeuSomnia in Omlaibus beatis,quia sancti Deum unum sitient, nihilque praeterea habebunt in .lcsiderio quc in ille latuit proportionaliter verticem persectionis huius vitae, anticipatana quandam status beatifici praegustationem iam ex hoc seculo. stac alius,crborum illorum sensus a cr-tullialao cap. 4 aduersus Praxcam insinuatus qui capitis texturae magis cohaeret. Nempe fore cum post seculi metam omnia in omnibus,id est summo ac pleno in omnes imperio potiturum Autor operis deincarnatione perperam Diuo Augustino tributi lib. 2.c. r. aliam insuper proponit eiusdem loci expositionem admodum piam,quam nolo omittere, Vbique,inquit, cir in omnibus dicimus esse Deum, pro eo quod nihil potest esse vacuum Deo: non tamen ιω se dicimus ut omnia sit nunc,in quibus est gentius intuendum est, quale
est hoc quod perse Zionem beatitudini, rerumque finem significat, quod non flumin Ommbus Deus esse dicitur, sed etiam omnia esse dicitur Deus. Quaesum ergo ista omnia
quae Deus futurus it,inquiramus. Et ego 'ι-dem arbitror,quia hoc quod in omnibus omnia Deu es di curer significet etiam insi relis Deum omnia esse. Persingi
Ios autem . omnia erit hoc mod4, ut quicquid rationabilis mens expurgata omnium variorum face,at IV omni penitus extersa nube malitiae, De entire, et intelligere. et colitare
potest omnia Deli sit:nec ultra iam ab aliquid si Deum
104쪽
Nou LIBERTATI RADIX EVELLITUR. 81 entiat Deum coguet Deum etdeat Deum teneat, omnis motus suus , Deus sit: cita erit ei omnia Deus. Non encm iam ultra boni malique discretio, quia nusquam malum. Omnia enim ei Deus est, cui iam non adιacet malum. Nec ultra ex arboresciend bonum O malum edere concupiscet, cui semper in bono e Lo cui omnia Deus A. Sic ergostas ad principium reparatus, rerum exitus co latus inuiys,restιtueti qumstatum quem tunc habuit natura rationalιs, cum de ligno sciendi bonum, malum edere non egebat. Et amoto omni malitia sensu, ad lacerumparamque detersi, solus Deus qui sinus bonus, hic ei fetomnia; non in paucis aliquibus vel in biribus , sed ut in omnibus ipse sit omnia. Et cum iam nasci am mors,nu
quam aculeus mortis nusquam ommno malum, tunc vere Deus omnia in omnibus erit Protuli tam multas, at a-que varias loci illius interpretationes,ut liqueat quam varie locus ille qui aduersario est murus aheneus; evinenim habet ad stabilienda multa inaudita mysteria, semper ad manum; in sensus longe alios accipi possit, quam ad stabiliendum realem nescio quem inimagianabilem transitum hominis in Deum, vi cuius transitus dicere liceat, motum a Deo in homine causatum,
ab ipso homine essici Disserit plenε de hoc Apostoli loco Valdensis l. i. doctr. cap. occalione viciessi, quem refert in his Apostoli verbis nidum reperisse
idearum, pereas hominis cum Deo identircitem Vt videas non nouum esse abuti hoc loco ad astruendam hominis identitatem cum Deo. Eoo cum Augustino concludo lib. de natu, grat cap. q. Si abci ip tant
105쪽
8 PAR I CAP v IV. tiam conuertamur, e r boc efficiamur prorsus quod i e est, viderint quemadmodum astruant sententiam suam, mihi hoc fateor non esse persuasum Agit de nostro in Deum
Qitare argumentum quod conficiebam,perstat inconcussum quia cum Deus quantumcunque hominem diligat,sit semper ab eo seiunctissimus entitatiue, nec honio in eum transeat nisi mystice, per asse- etiam titendum est, hominem si a Deo ad agendum
adigatur,moueri ab alio, S extrinlecus ad operandum Vrgeri,non immanente Operari, atque adeo agi non agere,ut exigeretur ad libertatem operationis Nenio sane dixerit actionem ab uno amicorum prodeuntem
adigente altero amico esse homini adaisto liberam, quamuis amici sint, num corradivna anima Actionem item unius amici, eo ipso quod est ab altero amicorum,esse alteri amico Physice immanentem Labintrinseco principio respectu eius, nemo ita desipiat ut admittat. At Deus quantumlibet hominem amore prosequatur, Δί ab homine redam etur, infinities plus distat ab homine, quam creatura quaecunque ab alia discrepet. Ac proinde actio Dei in homine passive se habente,est homini extrinseca, ab altero. Nec Plato in Alcibiade. i. deneganda hac Deum inter&hominem alteritate cogitauit Agebat enim de diuinis ideis, ratione quarum homo in Deo est ipse Deus, quia r . raesentatio hominis a Deo non differt Vel certe age . a Plato de homine causaliter accepto,seu de vi diuuna hominis effectiva. Haec autem quid ad rem praesen
106쪽
NovA LIBERTATI RADIX EVELLITvR. 37 Ratio secunda, quia daretur libertas ante eius
IV. Secundo contra propositam ab aduersario libertatis radicem &inde exortam libertatem forma lem,arguineiator, quia certum est,adhaestionem viatoris cum Deo esse actum liberum Est enim actus meri torius, quod non haberet si libertate destitueretur. At
qui supposita aduersari sententia, actus adhaesionisiaon posset dici liber. Nam ea adhaesio cum sit radix libertatis formalis, non potest subsequi ermensuum siue amplitudinem, S ratione eius esse libera formali ter. Sumo ergo actum adhaesionis, Δ de eo ut antecedente amplitudinem, omnemque denominationem ab ipso progerminantem,interrogo sit liber necne. Si non est liber, eroo non est actus moraliter bonus atque meritorius,quod absit ut quis admittat. Si vero E ber est, ergo dabitur libertas formalis ante libertatem formalem,ab aduersario propositam,hoc est an te amplitudinem dabitur item germen principians radicem suam, nempe libertas principiabit adnaesionem, quae dicebatur radix esse libertatis. Nec potest aduersarius argumenti huius impetum declinare, dicendo , in euentu proposito quod habet rationem aetiis primi liberi non esse adhaesi nem actualem, sed gratiam sanctificantem quae iuxta Apostolum est substantia absconditi cordis hominis bel certe esse denominationem ab anteri re actu adhaerendi, quae moraliter superstes sit, α
107쪽
M PAR I. CAP v IV. homine essiciat vel denominet liberum. Nihil inquam horum dici potest. Sumo enim hominem lustrali is bapti linia quis inexpiatum, S qui nullo antea pe: fectae conuersionis actu, adhaeserit Deo si- ni suo illius ergo primae adhaesionis principium formaliter causaliter liberum quaerimus; cum iuxta aduersari placita asssignari nequeat, superest ut
consequenter negetur eum esse liberum, atque adeo etiam bonum moraliter, quae quanta esset doctrinae peruersitas nihil attinet dicere. Tertia , quia non omnis libere agens adhaeret Deo. V. Tertio argumento qua iuxta sententiam quam impugnamus, admittendum consequenter est, omnem plane libere operantem, attingere ae u Deum,
eique subiicia adhaerere. Neque enim potest esse libertas formalis sine radicati . quae de aduersari sententia,huiusmodi adhaestione subiectione continetur. At omnem actum liberum attingere Deum, non
modo ridiculum est,sed ita falsum ut nulla ratione ad mitti possit, quod duobus praecipue modis ostenditur. Nam probabilis est grauissimorum Theologorum Philosophorum sententia, dari plerosque actus liberos qui non modo ex obiecto, sed etiam attentis omnibus circunstantiis sint indifferentes. Ita enimur
dunt D. Bonavent in Σ. d. i. n. 12 Scotusa Sco
108쪽
mo: Augustino notaui, eandem quoque fuisse Philosophorum olim communem sententiam. Et quamuis aduersarius ibi .cap. 13. maxime effervescat in hanc
doctrinam , iisque loquendi phaleris disputationem aduersus eam conuestiat, quae Aphtoni potius pro-
gymnasmata quam maturitatem Theologicam redoleant Tamen nihil plane profert quod ei sententiae probabilitatern adiudicet, S ab illius patronis absque graui labore retundendum non sit. Admissa autem ea sententia, quae vere est probabilis,nec minus idoneis, certe non admodum disparibus,fundamentis nititur quam contraria ruit uniuersa aduersarii doctrina,quia actus indifferens non fertur reipsa, formaliter in Deum,nam eo ipso bonus esset. Ergo cum actus indiDa ferens supponatur esse deliberatus de humanus, atque adeὀliber,perspicuum est, libertatem non dimanare ex adii sione cum eo , nec libertatem formaliter contineri amplitudine ad eam adhaesionem consequente.
VI. Quod praeterea firmissime euincitur ex amimoraliter malo. Nam indubitatum est, eum qui male
moraliter operatur, libere agere neque tamen qui ita Operatur, vel Deo subiicitur adhaeret, vela creatis auertitur. Utrunque de fide est, ct naturae quoque lumine notum. Nam quod qui peccat auertatura D ,&derelinquens fontem aquae vivae fodiat sibi cisternas dissipata quae continere non valent aquaS.peripi cua oraculorum sacrorum testificatione compcitum
est. ὀd ver,is qui peccat,libere peccet, que certum
109쪽
PAR I. CArv IV. est.Nam nisi libertate potiretur, non peccaret. Fuerunt quidem qui censerent, hominem cum elicit actione malam destitui libertateri non peccare tunc, sed peccasse ante,quos late refellit Gul Paristib.de vir.
e. Lo.Vt tamen detur peccatum exclusa prorsus libertate, fingere quidem licet. Nec est quod frustra hie
accumulem testimonia sacra,quibus peccatorem peccando libertatem suam expromere M libere agere, aperte traditur Patres quoque ad unum omnes se fragantur, Ut supcruacaneum sit aliquorum loca nominatim appendere illustrissime prae caeteris id tradit S. Augustinus lib. de vera relig.cap., .aTrinan pecta tum usque adeo esse liberum , ut si dicatur liberum non esse,eo ipso peccatum esse negetur. Et inde probat dari liberum arbitrium, quod constet admitti ab homine peccata, quae non nili libero arbitrio admittuntur. Splendidissime quoque peccantis libertatem agnoscit ho. l. contra duas epist.cap. 2. 4. Item lib. Meiusdem operis cap. 1 diserte ait, esse in hominibus liberum arbitrium quod ad peccandum valeat in iis qui si untur diabolo. Et lib. de natura&gratia cap. 6 cum Pelagius locum ex D. Chrysostomo protulisset quo Trinarat, peccatum esse, a Tum malignum de ambitrii libertate descendentem, Respondet D. Augustinus, Qui 'denegat Suraliter . Ambrosius lib. i. de Iacob cap. i.distinctissime ait,eum qui peccat libere peccare Ia quod etiam optime tradunt S. Anselmus parte I
110쪽
NovA LIBERTATI RADIX EVELLITvR. rinitio tomi terti in Ioannem, cum numerat inter paradoxa Gentilium, asserere quod solus sapiens, tu stus sit liber inutile est in re tam clara suffragatores proferre. Datur ergo acrias liberabiliue adhaesione
cum Deo, imo continens aversionem a Deo Datque adeo libertas perperam exponitur per amplitudincinprogerminantem ex adhaesione cum D eo. Peccandi potentiam , libertatem non continere, doctrina aduersarii. VII. Respondet aduersarius lib. i. toto cap. 1.peccandi potentiam neque esse libertatcm,nequc partem libertatis, sed defectum. Et hancisse ait, indubitatam L Arinam omnium pene grauiorum autorum suffragio nia
xam. Et mox n. s. vocat, do Trinam clarisamam,certis
simamque, inquam nemo in dubium reuocare hactenus --sκ fuerat,quamuis aliqui inter Neotericos, praesertim Gabriel friues c Leonardus Lesius sanctitatem eius violare non ni veriti Rursusque cap. 32 sequenti, i 4 laudat D. omam,D.B rnardum,Ricbardum, Capreolum, aliosplerosque,qui religiose semper docuerunt peccandi potentiam a Deo non spe. Acerrinu autem suffgit V aD
quem,qui illorum autoritate contempta,in rem qua uel ue b, se modusque liquendi pene horrorem incutiant,peccan di potentiam Deo adscribere maluit i. 2.d. in .c. io. O tammen ibid.c. .nga uertatem quae actibus nostri, ompetit, a Deo dependere libertatem videliceta Dum humanorum, tenuius aliivissc exilius reputans infelicipeccandi potentia, tuam a Deo esse profitetur Doctrina prodigios D.