장음표시 사용
131쪽
An praedictu noua sententia vacet
l. Ani in ris quibus proximis tribus
capitibus nouam sententiam oppugnauimus, perspicue eam reuincunt &falsitatis Minanitatis.Nunc exquirendum sequitur,an quod plerique subuerentur,nec pauci aperte produnt,insit ei fermentum aliquod doctrinae non fanae,&anguis virulenti dogmatis, ea in herba delitescat. Exquirendum inquam, non statuendum. Nam uniuersa quae subijciam, quantumuis censura speciem prae se ferrent,nolim accipi quasi prolata Egendi aduersari gratia, vel iudicii de eius sententia ferendi. Has ego non esse partes meas probe memini. Sed quod cuiuis non imperito,dum aliena scrip ta legit, iuris esse solet; vide eis cum charitate, non ut centar aut iudex, sed et lector pronunciet, hoc unum mihi in hac causa concedi velim. Quia vero illud hoc loco non ago, ut notas quae propositionibus aduerti-rij inurentur, exquisite admetiar ad virus quod posset esse ijsdem illitum,quamuis non me lateat supra pro-Iositionem erroneam presse acceptam alium esse in ignitatis gradum tetriorem ac horridiorem quo propositio aliqua notari potest, duas tanton hoc S sc-quenti capite, notas Variorum aduersari placitorum
132쪽
STRiBILICINE NOVAE SENTENTIAE. Issmemorabo, nempe errorem temeritatem Meminisse item velim Lectorem, non id mihi esse hoc loco
propositum,ut de omnibus pronunciem,sive erronee
liue temere dictis , quibus aduersari scriptio prope uniuersa perspersa plerisque visa est quanto iure, monstrabo ad libri calcem in florilegio hirsuto. Nunc
igitur id tantum exquiro an noua sententia quoad libertatis rationem formalem,eiusque radicem, Malia superius adducta,errore aut temeritate Vacet. Neque vero est, cur syncere citra adulationem sensum meum aperiendo de naruis aut tuberibus doctrinae aduersirij, vel in offensionem eius incurrere ,
vel asper audire extimescam. Qui enim libere&praefervide de nostrorum primoribus, Molina, Suare, Vasque Lessio, aperuit sensum suum , intelligendus est idem de sui placitis candide, amice praestandi potestatem fecisse multoque magis essendus est,habere in Votis argui cum charitate, quod praestare conabor, quam expetierit cum charitate arguere, quod ab eo in nostros praestitum,censere ac debeo volo. Nec enim dubium quin autor Methodio assentiatur, cuius ea est sententia sane praeclara apud Epiphanium haeres, . Maius bonum esse puto reia ui quam redarguere, quanto
maius est ut quis it se a malo liberetur, quam ut alium libe- ret. Et ut autor nihil circa aliorum sententias mouisset; excutiendus plane esset in vetitatis scrutatione,cui Omnes operam damus, vanus ille offendendi maleve audiendi metus Medicos agimus animorum, quoties
ad dedocendam alsitatem accingimur. Atqui vicit apud S.Cyprianum lib. de lapsis,boni Medici est,blan-
133쪽
1M PAR I CAP v V. dimentis adulantibus non fallere. Imo imperitus stMedicus qui tumentes, bicrum sim manu parcente contrecta e in altis recessibus discerum, trus inclusum dum struat exaggerat Aperiendum vulnus est secandum σpureaminibus amputatis,medelafortiore curandum G feretur, clamet licet aes conqueratur aeger impatiens per
dolorem gratias aget postmodum cum sesserit sanitatem. Mihi sane idem qui S. Ambrosio epist. 7 animus est, nec fuit cur de pari sensu, affectu aduersarij, dissiderem. Ego beneficio annumero,siquis mea legens scripta, dicat mihi quo videatur moueri. Primum quia e r in his quae sciofaripossum. Multa autem praetereunt,miata quibσdam aliter sonant. Pulchrum est siferi potest, cauere omnia. Deinde quia non debeo moleste ferre si cum de Apo- sici ipsis Euangelicis Dominici que verbir, plerique multas quaestiones perant,etiam in meisscriptis reperiant de quo diss=utandum putent. Satis prolusium Ladremi'
Subflantia nouae sententiae , foetus Cabsint. II. In ipsis noua sententiae praecordi js, Virus peria L. ciosum deprehendi videtur, quatenus flatum verael bertatis non aliuna agnoscit quam statum gratiae at . que adeo libertatem illam a qua liberi dicimura idonei moraliter agere, non aliam esse stat ut quam gratiam sanctificantem, nec alios actus aliudve illius libertatis exercitium admittit, quὶm opera sancta quibus Deo adhaeremus quia cum iuxta hanc sententiaria nulla sit vera libertas & proprie dicta, praeter Ebcria.
134쪽
STRI BILIGINE NOVAE SENTENTIAE. I scem a peccato quam confert gratia Dei per i E SI MCMRI ST V M , non pomini verae libertatis fiuctus ali esse quam sanctorum actuum quibus Deo viliculanuar. Tradit haec omnia autor locis capite i.
Haec est ipsis lima Caluini sententia Sensit enim Caluinus, statum libertatis non alium esse quam statum gratiar unde quia per Adae peccatum excidimus gratiis, comimentus est extinctum fuisse liberum arbitrium Eam namque vertibilitatem volim talis quam passim donamus nomine liberi arbitrii, omnino exterminatam vult, solo gratiae flatu, libertatis innobis statum definit. Ad us vero illius status, ait esse opera iusta, quod his eius verbis prolatis docet qui cum eo egerat ieritissime hominem nouerat, Bartholo maeus Camerarius lib. degrat.&lib.arbit cap. 3 Nihil ad arbitri libertatem attinet, an homosensu naturae ad num appetendum feratur,sed hoc requiritur ut bonum recta ratione diiudicet, cognitum far, electum prosequaturuQuam Camerarius fuisse ait Caluinianam libertatis actualis definitionern,S: iure subsannat ut mendosissi mana. Ipsissima vero est quam aduersarius profert de approbat toto opere. Vt proinde non gutta guttae similior videri possit, quam noua de si alusi actust bertate sententia,cum sententia Caluini. Nam ampli- Jo quam noua sententia gratiae superaddit, est tantum extrinseca denominatio. Sane libertatem status, quae cardo est totius huius negotij, non aliam Caluino esse praeter gratiam, notauit iampridem Driedo lib. a. de grat.&lib.arbit.trach. i. cap. .Lensaeus lib. I. deli
135쪽
us PARD I Ap v V. bertate Christ cap. 6. maldonatus Oan. s. num. 73. qui de hac libertatis peccato per gratiam formaliter collatae. libertatis a necessitate confisione per Caluinum facta, ea postulans,Mt,Digna verberibus aut igne potius ignorantia Atqui libertatem a peccato quae est ormaliter ipsa gratia, eadem omnino esse cum libertate a neccstitate,autor totidem verbis tradix,ut retulimus cap. i. ccxpresse ita habet lib. 2. cap. 3. num. 4.
Nullum igitur est in praecordiis ut ita dicam, totius nouae sententiae,discrimen aCaluini placito delibertate, quod tamen esse haereticum, nemo dubitat haereseolo rorum: S: vel ex eo abunde liquet, quod certum ex fide sit libertatem nobis per Adae peccatum non est se ablatam,quamuis certumst ablatum esse gratiq&. u.Augustinus quoque lib. 2. de peccat merit cap. I 8.est liberum arbitrium esse unum e bonis naturalibus, ex eo bonorum genere quo mali vitio suo abuti possunt, quoru neutrumcaait in libertatem a peccato siue in gratiam sanctificantem. Est itaque quod dico, certum ex fide,nec potest Caluini lentetia ab errore manifesto liberati. Quam autem cum ea consentiat
in plane una sit noua sententia liquere ex dictis,
Iabes alia nouasextentiae ex eadem scrobe exclusio potestatis utrolibet exilis,
III. Erroris insuper explorati labe, eximere non possum nouam sententiam, quatenus negat libertatem sit in ulse in potestate exsoluta alteruttius partis,
136쪽
STRI BII rc in Es Novi sENTENTI E ii stea licet deficiente vel exclusa saluam esse dicit libertatem, modo adsit amplitudo ex adhaesione cum Deo. Haec non posse ab errore excusari ex eo patere puto,
quod ut potestatem praedictam ad utrumque flexilcm atque vertibilem quaquauersum nobis eriperet, tanto studio per superioris seculi sectarios annisus est Satan:
nec cum eam potestatim impugnarent, aliud se impetere profiterentur, quam libertatem tunc in Ecclesia receptam. Et econtra ut libertatem silc expressam reti nerent Catholici Doctorcs, omni conatu sategere, ut
proinde dubium esse non possit, quin res inter lites de fide adeo agitata, ad fidei dogmata pertineat Calui
xili facultate abroganda, a Catholica Ecclesita dissidere c6que nomine, ab omnibus Catholicis, hostis libertatis audivit. Aduersarius ergo qui libertatem negat essentialiter esse facultatem utrolibet flexilem,ricum deuinctione flexilitate illam excludente ait posse consistere libertatem, si adsit adhaesio cum eo , de exurgens inde denominatio ampli ac eminentis quo pacto Caluinum erroris hac in parte insimulare poterit,&eum nomine abrogatae libertatis damnarres Aut quibus scripturis Patrumve conciliorum testimoniis,armabitur aduersus Caluinum hac in parte Nam nos quidem iis instruemur testimoniis, quibus potestas adtiue indifferens, facultas ad utrumlibet,homini data celebratur, quae innumera sunt, apertissima: quia eiusmodi facultatem nobis eripit Caluinus, pronunciabimus eum haereticumri hostem libertatis, quod videamus eam potestatem in Ecclesia hactenus
137쪽
lim PAR . I. Ap v V. libertatis nomine fuisse insignitam, conformiter adscripturas in quibus saepe, posse, idem sonat quod velle,
ut notat Valdens lib. i.doctr.cap. II. num. 6. Non lique tergo qua ratione notam erroris defugere possit inficiatio illa potestatis trolibet flexilis tanquam essentialis libertati. Item labes alia, cohaesio libertatis necessitatis in agendo. I . Eiusdem furfuris est quod praeterea in noua sententia asseritur, libertatem veram Sc proprie dictam ac moralitatis fundatricem,cohaerere cum necessitate. Diserte sane S.Thomas quaest. 9.de malo art. unico,ait inter Christianos haeresim esse, apud Philo sophos autem esse opinionem extraneam totius Philosophi eucrsiluam, negare libertati exsolutionem a necessitate: SS. quoque Patres semper a libertate excludunt necessitatem, negantque eas posse coli re- re, idcirco hominem necessitate fuisse exsolutum,ut
liber esset, factorum ratio iure ab eo reposci posset. Paucos proferre non erit inutile. S. Hilarius in Psalm L .ad illud,tunc loquetur, sic scribit. Unicuique nostrum libertatem vitae en siue permisit
Deus,non necessitate in alterutrum affigens,ut numquemque ex natura bonum malumve se lex cogeret sed qui nos per beneuolentiam viendae beatitudinissu creasper, profectum nobis ad id eritum vitae innocentis honestaeque constituit. Quid autem honoris ac praemi , bonitatis necesitaSm raretur,cum malos nos esse, is qDaedam nobis conserta non
138쪽
sineret Voluntati ergopermissa bonitas est. xv nrium μbi Uluntas bonitatis acquireret, setque nobis arernae huius se. ilitudinis profestas atque usus ex merito , non nece iras indiscreta perlegem Addit, quamuis lege creationis non simus necessitate ad bonuin adstricti, tamen vi esset merito locus, de stimulus ad virtutem non deesset, additam supplici comminationem : quia meritum necessitas naturae non habere adiecit, ut libertatem lsam quotidie propositus e contrario Cna terror argueret. Atqlieita per rationem aqui atque illi ad meritum rami pirmissa libertas est, per bonitatem Dei vis libertatis metu connitutionis arctata est, ut beneven meriti fles mono et,
malum nosse,propositae ultionis parnasuaderet. S. Basilius hora. quod Deus non sit autor malorum. Deo eum puta fore amicum,non qiui coactus, ed quislonte
sua viristeque illi obtemperat. Virtu mero ex voluntate perficitur, non ex necessitate Voluntas autem ab itispendet
quae in nobis sunt sita. Quod vero in nobissitum est, volun rarium 'ontaneum est inera sectorem reprehendit
quod non tales nos natura fecit qui peccare nequeamus, ni hil aliud opinari idetur quam naturam ratione carentem, ea quae rationis est particeps esse potiorem e r illa quae non mouentur nec mente ducuntur,ij qua eligunt, iussicant, conferunt, omnino praestare. Hanc exclusae a nobis necessi. tatis rationem, aeque adhibent ali Patres, si iliter rationem reddentes cur creari debuerimus eae solutiane cessitate. Itaque possum quoque isti in hanc rema, duci. Tertullianum, Nemesium, Arnobium,sic philosophatos,iam supra vidimus. S. Ambrosius lib. i. de Iacob cani. Non seruili ad
139쪽
rio PAR I. CAP v V. obediendum constri ima neces iresd oluntate arbitra, siue ad virtutem propendemus siue ad culpam inclinamur.Et
id onora illiberas ctus adem orem tralat,aat volunt mr uocat rationem secuta.
S. Hieronymus epist. 46 tractans illud, c diuisit eis substantiam, ita loquitur Significantius in Graeco legitur KMaiia ς αύτοῖς βίον, id est,dedit eis liberum arbitrium, te is mentis propriae libertatem, ut viveret unusquisque non ex imperio Dei sed ex obseuuio suo, id est non
ex necestate ed ex voluntate,vesiuirtus haberet locum, ut a caeteris animantibus di faremus, dum ad exemplum Dei, permissem nobi sfacere quod velimus, nisis in peccatores aequum iudicium, Cr sanctos iustos iustum prae
S. Augustinus lib. de natura frat cap. 6 . approbat dictum S .Hieronymi in hanc rem a Pelagio relatum. Quod ait a memorato di tam esse presbytero, liberi arbitrii nos condidit Deus, ne ad virtutem nec ad vitia nee tute trainmur, alioqui ubi nec ita nec corona est quis non agnoscat quis non toto corde suscipiat quis aliter conditam humanam negetesse naturam Et lib.de vera relig. cap. 4. Quoniam peccari non dubium est nec hoc quidem dubitandum video, habere animas liberum voluntatis urbi irrum Tales enim seruos suos meliores esse Deus iudicastrsi ei seruirent liberaliteri quod nullo modo feri posset, si non voluntate sed necessitate seruarent. Tandem ut alia eiusquam plurima sileam liba . contra Faustum cap. s. liberum arbitrium voluntatis quo vel sene vel male uiuatur, propter iustum iudiciumDet,ab omni nece diate liberum est: Non potest luculentius affirmari quod intendmaus. Theodo-
140쪽
STRI BILICINE NOVAE SENTENTIAE. I 2ITheodotus Ancyranus homil in Natiu. Saluat. quς
emtiom. 6. Conc. Ephesseditio Pestani cap. IO. hominem celebrans a libertate,sic stribit. Solum hoc anima inter caetera omnia, liberum conditum est. Solum enim hominem fui arbitri suaeque voluntatis dominum constituit Deus. Nonne cernis solem naturali quadam mi adactum
volui ' nonne constantem semperque sibi similem illiuπωnuersionem aduerti. Cur autem eodem semper modo circumagitur ' Quia iudicium non habet. Tu autem productus dis liber fac quod lubet necessitatem quate vi impellat, nullam pateris , liberum est animi tu iudicium Sol famul turnecessitati, homo pententiam sortitus est liberam. Iam dicobsecro me praestantior estseruusne Dan Dominus Necessitatis iugo subiectus an ab omni necessitate immunis Vides pugnam necessitatis Llibertatis iuxta hunc
Philo lib. quod Deus sit immutabilis, pugnam praedictam aeque monstrat,homine ex hoc capite cunctis brutis praelato. Sic enim de anima rationali lo-Juitur Solam hancpater iussit esse liberam,exemptam
imissam e necessitatis inculis,donatamque munere decentissimo voluntatis q/ontaneae , quatenus eius capax erat. Nam brutae animantes, quarum animabus non inest mens
donatapriuilegio susiugata fraenataeque traduntura imi nisterium hominum,tanquam heris mancipia.Homo autem liberum facultatem sui iuris sententiam sortitus , ex destinato pleraque faciens, merito vituperium incurrit, si
prudens sciensque peccat: sicut diuerso laudem, quandosa liunt benefacit. Nam stirpium animabumque nec