장음표시 사용
71쪽
eo non esse Pauci quidem scholastici, ut Scotus, Ac nonnulli ex eiu&partiariis,dixerunt procestionem Spiritus lanisti liberam esse, sed imale ab aurore pro suan ua sententia allegantur quia rationem illius libertatis qua donant eam processionem, nequaquam petunt ex amplitudine aut adhaesione cum D co , sed ex eo
quod processio illa sit a principio intrinseco praesupposita cognitione singulorum in quibus est actus, quae est definitio voluntarispresie accepti, libero aim
terioris Unde sumunt liberum pro voluntario, eaque ratione recte dicunt, processionem illam csse liberam, non autem ea ratione qua aduersario placuit eam liberam appellare Antiqui eam impropriam libertatem cum ratione voluntari recurrentem vocabant liberiatatem complacentia, ut notat Angestus c. i mor. t. a. notis. a. MAlmainus tractici morat. c. I ncuab. 3 ad uertens eam libertatem non esse moralitatis funda . mentum, atque adeo semouendam esse a tractatione
morali ad quam libertas propria maxime pertinet. Ac ne in hoc quidem improprio sensu, quisquam hacte
nus ante autorem excepto victeta 3 Trialogi c. 18. apud vald. i. doctr. c. i. n.1.liberam appellauit vehappellare potuit processionem Sissumptam intrinsece ac perseipsam, quia non est per voluntatem cui prς-
supponitur notitia. Et immeritoallagatur D.Augustiunus tanquam autor illius modi loquendi, quem reueranusquam vel adhibet vel insinuat Esto obieetiue,sca prout generatio termina volitionem Patris necessa riam. vult enim Pater aetemus,esse, atque adeὀ etiam
generare, generatio filiiὶ quibusdam dicta interdum
72쪽
CONTRA NovAM LIBERTATI QUIDDITATEM. 63ω voluntaria, non tamen intrinsece ac per seipsam siue eo voluntarismodo qui dicitur cautilis. At hoc est illud voluntarium quod late usurpata voce, liberum quandoque nominatur. Quod vero iuxta aducriarium,ad libertatem proprie dictam processionis Spiritus sanctiἰpotest suffcere eius exemptio a coactione, est plane falsum quia ut infra dicam contraCaluinum, qui autori hac in parte praeivit, exemptio a coactione cadit etiam in bruta, nec sufficit ad libertatem proprie dictam. X. Porro aduerserius,ita de diuina libertate in sensu apud ipsum solum obuio philosophatus est, ut a men iuxta receptam quoque libertatis notionem, Vel le videatur Deum liberum esse: non quod liberum sit Deo sese intra semetipsum communicare ac dissande re, hoc enim reijcit ut vidimus, sed quod communiocatio eius intra semetipsum sit liberrima initque haec
duo discrepare quam longissime Liber est Deus in fui communicatione Et, liberum est Deo ut fecundini L
Lm communicationem se communicer. FVero ingenue
profiteor,postquam duo illa in omncm patiem vertaui.nullum mihi inter ea sublucere discrimen nec fatis
dispicere, quae me visus suppressio est praeaduersariuperspicacissima acie, quomodo si Deus in sui communicatione liberrimus est, ut aduersarius affrinat non sit ea sui communicatio libera Deo. Nam si- quem liberum esse in agendo, cichionem esse illi liberam synon ima sunt. Ergo cum paritasvi proportio omnimoda interueniat, est enim actio quoque communicatio quaedam, tametsi cum distinctione naturae
73쪽
est in sui communicatione ut aduersarius admittit, liberam ouoque esse Deo communicationem illam, quod a luersarius negat verbis illis, Non est tiberum Deo, in secundiιmiliam communicationem se communicen. Ubi dissimulo implexam battologiam. Quid enim est Iec dum illam communicationem se communicet AEquequadrat quod ex aduersarioadaebam, libertatem Dei aliutra, non esse secundum exercitium sed secundum statum. At cum status libertatis iuxta autorem, sit libertatis actus primus, Lesse ac posse praeuium ad agere actu,quomodo ponit in Deo statum libertatis, qui intrinseceri essentialiter φectat actum secundum qui cliciatur conformiter ad actum primum, destamen negat in Deum cadere actum secundum Z Haec sane ma- niseste repugnant habere Deum potentiam ad actum, nec tamen posse habere actum illum quem potentia egentialiter connotat Perinde ac si dicerem, alicui inesse visum qui est potentia elicienda visionem, nec tamen posse videremam hoc ipsum est,actum videlissinon posse in eum cadere. Neque vero constans est Laaedisius in negando exercitio diuina libertatisad in-m.1llud enim admittitissi. 2.α2.n. a. Explosa noua libertas beatorum circa
XI De praetenti ab eo libertate beatorum circa Dei amorem cadem prope dicenda lant quae de diuina libertate. Nimirum iuxta receptam libertatis notionem
cla qua disputandam est, quicquid sit de vocibus, eos
74쪽
nullo modo esse liberos in eo actu quae incoinmunis Doctorum sententia apud Valentiam. d. r. q. .pItaquecum argumentum tertium quodconfecimus, stipponan notionem p taedictam , non infirmatur ab aduersarioιrem auocante ad aliud genus libertatis onunibus retro Doctoribus incomperiς de quo non quPrebatur,imo quod ex suppossita illa libertatis notione
evertebatur. Quod autem aduersarius, amorem beatificum ait esse actionem Dei in nobis,pertinet ad obsoletam paucorum NominaliumTheologiam passima recentioribras explosim Quinimo communissima nunc sententia fert,impossibile esse, Lachis vitales est sciantur quocunque modo in nobis sine nobis Physice coeffcientibus, de quo plenius qui cum Vega disputant quoad effectionem actuum gratia praeuenientis
Coelenam quod nego beatis libertatem dirca Dei amorem, non ita accipi volo, quasi beati circa nihil aliud vera libertate potiantur, S nullo modo sint acti.
uecindisserentes quod aduersarius lib4. Ca 7.u.I.&2. male contendit iuxta nos esse necessario admittendum.Argumentum eius est, quia sancti nihil velle aut agere queunt nisi attendendo ad Deum clarὰ visum, in quo illis omnia sum euidentia, proinde exulat ab eis indifferentia culpae expers, quae ignorationem supponitdllam vero aliam agendiri non agendi indiffe- gentiam quae culpam continet, qualis eri eorum quibus perinde est, siue Deo adhaereant suae non adhaereant e stat non cadere in beatos HOcareturnen
tinninane est. Nam chlamuis beati nihil possint velle
75쪽
ausi attendendo ad Deum clare visum, id est, nulla ratione queam a praescripto diuina voluntatis discedere, in plerisque tamen operibus, te quibus nullum illis propositum est diuinum decretum, quae aeque ad Dei gloriam ommoda possunt videri, siue suscipiantur siue omittantur, salua illis est in distercntia ae tua. Non igitur tenemur dissileri omnem plane verae libertatis siue indifferetiae activae, sum in beatis, quoad
omnia,etiamsi eam negemus quoad amorem Dei clare visit, ea quaecum illo nexa sunt,in quibus aduersa rius florem libertatis agnos ebat, repugnante diserte S. Thoma quaest. 22. de verit. artic. 8 sub finem com
Argumentum quartum ex suspensione actus. X t l. v ΑRTo principaliter argumento , quia suspensio actus cum posses agere, si aliquid liberum, ut bene expendit Gerso trach de perfect cordis parte α. sub initium nemoque de hoc dubitet, qui memineti laudatum in scripturis iusse eum qui potuit transgredi, non est transgressus, facere mala Sc non fecit, quae laus immerito exhiberetur, nisi suspensio actus qui poni potuit seconsulto praetermittitur, libera esset. Atqui in huiusmodi suspensione non apparet amplitudo ulla, cum sit negatio mera, nec ullam potentiae exporrectionem ad operationem contineat:
Non igitur verum est, libertatem posse exponi per
amplitudinena. Responderi potest ex doctrina autoris lib. t. c. I i. αβ suspensionem actus non pertinere ad formalem libertatis
76쪽
CONTRA NOvAM LIBERTATIS QUIDDITATEM. 37
libertatis rationem. Imo perperam ad eius explicationem usurpari, quia perspicuum est, Deum qui liberrime mundum conseruat, non posse supposito decreto suo resilire ab actu quo mundum conseruare decreuit, quia sic statueretur in luce Dei, vicissitudinis obumbratio I tamen Deus liberrime agit, quia blasua bonitate ducitur ad operandum : Igitur libertas non est exponenda per facultatem desistendi ab actu, quae in Deum licet libere agentem non cadit, sed per ordinem ad bonum ampli simium , quod meo semper, nobis quoties libere agimus, obuersa
tur. Hic aduerticius irremeabile hypobrichium ijs qui libertatem per desistendi potentiam explicant,
Sed contra, quia nulla ratione negari potest, quin facultas desiistendi ab opere,spee et rormaliter ac directe ad libertatem , alioqui suspensito illa destitueretur
libertate;nec esset laudis armimentum cum sermo est de abstinentia a prauo opere; neque imperio esset obnoxia,cum agitur de omissione actus praecepti. Haec ex ipsis terminis videntur euidentia, ut non sit cur in eorum pleniori siue illustrationestiuo confirmatione, tempus operam fi ustra teramus. Exemplum vero quo aduersarius nos urget,nullo modo nobis incommodat. Nam quamuis ultro demus non posse Deum
ab actu suo desistere; actus enim ille est ipsemet Deus,
Maeternitate ac immutabilitate potitur , non mutus quam essentia cui aduenire intelligitur: Iamen libertas Dei non est explicanda perpositionem S desitionem actus, quae locum conon habet ob lummam
77쪽
canda est per terminationem vel non terminationem
actus illius necessarii quoad esses,quia aetus entitatiue necessarius potest iuxta Dei beneplacitum terminari ad obiectum creatum , vel ad illud non terminari. Quod autem posito semel diuino decreto, terminatione ad aliquid non possit Deus ab ea actus sui terminatione desistere,non laedit diuinam libertatem, quia est tantum necessitas ex suppositione quae cuna libertate apte colaa ret,quatenus prius natura quam intelligamus terminationem illam poni, intelligimus in potestateDei esse, illam non pondere. Sicut nos quamuis non possimus non licere actiam quem elicimus,posseto quod nos ad eum determinauerimus, libere tamenopcramur, quia prius natura quam eam determinationem poneremus, in potestate habuimus eam non ponere iuxta doctrinam Scoti in Σ. d. t.' . itera E.&ilis. d. g. btera H. alibi stabilitam,agendo delibertate in ipso operationis exercitio.
Quintum argumentum ex proportione ad libertatem ciuilem.
XIII. Qui NT principaliter argunte II Or ex proportione ad libertatem ciuilem,cuius et definitio tra.ditur lib. .isde statu hom. 5 3. i. instit. de iure person. Libertas est naturalis facultas eius quod cuique facere libet, nisiquod aut ivire obibetur. Et econtra,seruitus ciuilis,est addictio persona ad alterius voluntatem, negato ei ciuiliter voluntatis propriae dominio. Quae
78쪽
CONTRA NOVAM LIBERTATIS QUID DITATEM. Is
causa est, cur seruus quia propria voluntate non regitur propria quoque ratione practica quasi destitutus habeatur quia tanquam talia censetur ratio pracstica, quae dicta milia non profert regenda voluntati ac commodata. Unde non abs re serui,vcluti voluntatis propriae atque adeo etiam proprii intellectus practici expertes, habentur pro nullis'. quodamnet. Gerg. imris, seruus E de iure deIber. Et pulchre l. lege Aquilia ii ad LAquil. ubi serui exaequantur quadrupedibus.Alibi dicuntur non persenae Fauet Aristoteles r. Polit. c. . iuxtaqucm proprie dccundum naturam seruus est, qui rationis eo usque tantum est particeps, ut illam potius sentiat quam habeat unde alterius, ratione plena tentis,arbitrio regi debet,eique per Omnia subesse, quod ut Poeta d putat apud Platonem 6. deleg iis Iupiter mentis dimidium abstulerit, qui adseruitutem sunt destinati Refert ea quoque carmina Athenarus'. dipnosoph.c. . Cum ergo seruitus ciuilis contineatur ereptione potestatis ciuiliter expeditae ad agendum quod lubet, sidependentia a nutu alieno, siue ab aliena determinatione necesse e contra est, libertatem ciuilem contineri ea potcstate in proprium. actum,&exclusione determinationis extrinsecar. Ita
ut sicut seruus inuamuis Physice loquendo possit aliter se gerere, tamen ciuiliter, S spectato iure quo per seruitutem astringitur,non potest suopte nutu propria determinatione ferri Midcirco seruus dicitur: sic homo idcirco dicatur Sessit ciuiliter liber, quia nullius alterius determinationi subiacet, sed quo libuerit fertur, nullius astrictus voluntati. Vtrunque praeclaru
79쪽
pa s CApv II. expressit,&ad mores aptavit Iulianus ImperatorApo- stata orat. s. quae est in lanicos imperatos. Atqui libcrta Physica quae est moralitatis fundamentum, explicari proportione debet eodem modo quo ciuilis,ut per se patet ex eadem utriusque determinatione utique ob non dissimilem rationem, S proportionalem utriusque quidditatem. Ergo libertasPhysica siue proprie dicta,ri meritum vel demeritum fundans,de qua dis utamus,debet exponi per facultatem determinandi seipsum, vel per potestatem agendi
quod libuerit illud ve omittendi, non autem peramplitudinem 5 eminentiam cohaerentem cum determinatione ab alio. Sicut absurde hominem ciuiliter liberum quis describeret, dicendo eum esse ciuiliter liberum qui amplus est &eminens cum possint aliqui
neque eminentes esse,&tamen esse ciuiliter liberi,quia nec aliena vivunt quadra,nec lege reguntur. Non d spar argumentum formare quis possit, exametaphori , proportionali ferarum auium libertate. Quod enim ex varijs iuribus tradit Brissonius adiit. de verb ssenilic Libertas, etiam feris bauibus tribuitur. Vnde naturali libertate potiri, eamve recipere feraei auc dicuntur, cum in suam naturalem ex lutionem perueniunt, non coercuae humana custodia.
Ita habetur l. possideri is de acquir posts. 3 item feras. Et . Ferae, Inlii de rerum diuis Cum igitur libertas nostra quae est primarium libertat s analogatum, debeat conuenientiam habere cum hoc minus praecipuo analogato, alioqui enim idem nomen participare non .lcberct, recte sequitur si aliqualis brutorum
80쪽
libertas in exsolutione sita st nostram quoque in ea consiliere.
ubertatis rationem a noua sententia propositam.
N extremo azmine rationum contra formalem libertatis rationem hactenus improbatam, colloco argumentum quod a communi apud omnes gentes per Omnes aetates, libertatis notione desumitur, quod nemo non videtesse potentissimum,3 v ertullianus l. de testilaaon .an maec. i. scite dixit, Omni literatura notω, omni doctrina agitatius,omni editione vulgatius, toto homine maius. Neque enim verisimile ullo pacto est,omnes ad hic dicimab omni retro aetate homines hallucinatos esse, eatanformando libertatis notionem, quae reuera sit incongrua, iei non quadret. Nec quisquam adeo de seluoque ingenio praefidenter, arroganter statuat, terroris conuicta omnium mortalium unanimi consensione,abolitis omnibus ubilibet receptis loquendi modis,omnibusque dietionarijs hac in parte suppressis, ius sibi esse velit, adigere homines uniuersos ad no uum sensum efformandum , inguam quam non nouerant audiendam. Itaque si monstrauero, omnes