장음표시 사용
121쪽
rox PAR I CArv IU.digio dicitur,ac quod actus prout homini vitalis non sit a Deo, quod est ex terminis perspicuum. Sicut enim vitalitas est denominatio a principio in trinseco, ideoque non potest peti a principio extrinseco cuiusmodi est Deus cita libertas actus est denominatio petita a potentia libera determinante seipsam proindeque repugnat,eam actus denominationem refundi in aliam causam,praeter ipsaminet libere operantis scque dete minantis voluntatem. At potentia libera creaturae, iron excludit imo inuoluit laabitudinem ad causam extrinsecam a qua producatur, sed tantum excludit habitudinem ad extrinsecam causam arizia determinetur. Quare omnino vere dii itar,actum liberum peccati prout liberum, non esse a Deo, tametsi potentia libera ad peccandum sit a Dco. Actus vero honestus praesertim supernaturalis, tametsi quatenus liber ho-
muri non est a Deo ob eandem rationem,tamen multis aliis titulis Deo tribuitur Nempe quatenus a Deo praecipitur aut suadetur, Lex eius eliciendi intentione tribuuntur homini a Deo suppetiae indebitae quibus fieri ab homine possit qua ratione dicimur creari a
Deo in operibus bonis in Christo LES . Cum econtra, Deus, peccatum prohibeat admittendum,&seuere ulciscatur admissum.
X V. Porro peccatum prout liberum, de quoad imoralitatem in libertate fundatam, non esse a Deo ut causa morali,dixerant ante Vas quem graues hcologi, alij que post cum quos naso suspedere adunco non
ausit aduersarius. Ita enim Canus lib. 2. de locis cap. 4,ad s. Roas. de praedest. quaest. . s. s. n. 83. Solus lib.
122쪽
At potentiam peccandi a Deo esse ante Vasqueni&polt eum docuere quam plurimi nominatim Magister in i. d. 11 5: pulchre S. Bona ibi lub. 6 circa Iterum. Item rursus Magister in z.d. 4. 5 ibi Scottas
qu. i. dc Gabr. qu. I. art. 2. S 3. Sala l. 2. traei. is. disp. IO. num. 2. Videturque expressa sententias. Auo ulli
ni i. degrat. Christ. c. i7 ubi ait Deum nobis deduse potentiam Lad bene&ad male agendum. Et lib. denatu. boni cap. 32. assirmat, malos accipere a Deo,male
agendi potestatem. Igitur potentia peccandi, iuxta D. Augustinum est a Deo. Idem assirmat Didymus lib. contra Manichaeos, de probat ratione optima quia nimirum nisi Deus dedisset potentiam peccandi, nor, dedisset potentiam libere amplexandi bonum quia potestas liberE S cum laude amplexandi bonum,con-
notat concomitantem potentiam amplexandi malum si allubescat. Iuxta generalem regulam quod iubera potestas faciendi unum, iungitur ficultati circa oppositum. Id quod tradit D. Augustinus ii de spiritu Sesti cap. si a praeiuerat Aristoteles 3. Et hic cap. 1. verbis illis. Quibus in rebus in nostra potessare situm est agere in i o non agere, Grin rubuc non agere in iis sedi a m Quae verba optime ibi S. Thomas exii in hunc modum glossiat. Si operari est in potestate nostra, oportet etiam quod non operari, sit in potestate nostra.
123쪽
io P Aps L Ap v IV. enim non operari non esset in potestate nostra, impol Mila esset nos non operari: Ergo necesse essit nos operari. Et sic, operari, non esset ex nobis sed ex ηecesitate. Sic ergo di-rendum est uod in ambuscunque rebus, firmatio est in nobis, negati e conuerso. Operationes autem virtutumo mitiorum disserunt secundum firmationem innegationem,&c. Unde consequens est,quod soperatio iuirtutam
est in nobis,ut probatum est, plodetiam operatio uir sit in nobis. Itaque cum potentia peccandi non sit in ala sed usum illum optimum habeat,reddendi nos libere potentes ad bonum,merito infert Didymus,datam fuisse Deo potentiam peccandi, hancque ait fuisse sententiam omnium recte philosophantium Eandem aperte supponunt Nemes lib.deho m. cap. i. Nyssenus
orat. demortuis, Arnobius lib. 2. Tertuli. 2. in Marc. cap. 6. S. Basil. homil. quod Deus non sit autor malorum, cali plerique P P. retundentes criminationcma quibusdam male sanis in Deum intortam, ob collatam homini potestatem peccandi. eque enim bii P. cum huiusmodi blasphemos repellunt, inficiantur Deum contulisse homini potcstatem peccandici sed admissa concessione illius potestatis facta diuinitus, addunt,potestatem peccandi bonam esse, nam est ip- fame potestas bene operandi, descessandia scelere,quq utique optima est: solum autem abusum illius p0-
testatis, liue exercitium eius contra Dei praescriptum, vitio verti: minae autem nouum esse, ut res bona
abusui pateat, supponunt praedicti Patres, segregio conficiliatri Augustinus agens de eloquentia, lib. i.
124쪽
XV. Alio tamcn scias quidam DD. meritissimo
inficiati sunt,libertatem peccandi, vel potestatem ma- .le agendi, esse a Deo sumpta nimirum libertate pe . candi pro exsolutione ab omni lege honestos actus priae scribente. Qua rario ne Card. Bellarminus in responsione ad Paulum Seruitam quae habetur tomo K. cum reprehensus ab illo mastigia fuisset, quod libertatem peccandi, non a Deo sed a Diabolo esse dixisset, idque Serui tali releos arguisset ratus negari eo pacto liberi arbitri dependentiam a Deo: Respondet, nunquam sibi in mentem venisse, negare quin liberum arbitrium sit a Deo sed libertatem peccancti quam a Diabolo esse dixerat, longe distinguia natur, i libertate respiciente bonum malum morale ro hominis arbitrio: nihil enim aliud esse,quam licentiam male agendi, qualem concedit filio male blandus parcns, cum per nimiam indulgentiam sinit eum desertis stu- dij meretricari S popinonem agere quam male agendi libertatem, patet non esse liberum arbitrium, quod non pater filio dat, sed natura ipsa insevit. Est ergo est scenatio, peruerso liberi arbitris,con notata fermissione impunitatis, formali vel virtuali appro-atione eius qui libertatem concedit. Hanc libertatem peccandi si concederet Deus , non posset hominem a peccato deterrere intentatis suppliciis, eaque post admissum peccatum irrogare,cum tamen Vtrunque pra
stet,iuxta illud Augustini cap. 1. Enchirid. A fortis supplicium comminatus fuerat hominis peccaret,sic eum munerans libero arbitrio, ut terreret exitio. Ipsaque scriptura Ecclesiastici rue .cum dixisset collatum a Deo fuiL
125쪽
Sos PAR I CArv IV. se homini liberum arbitrium, quo posset adaquam ad ignem manum extendere id est peccare per abusuin potestatis collatae, vel recte operari adhibendo eam ad Dei mentem,ne quis existimaret liberum arbitrium a Deo homini concessum, qua parte spectat malum, cliti licentiam Dale agendi, odit Deum nemini dedi ἐs'anii peccandi Graece Mimri quae vox licentiam ac libertatem lonat, nec male expressa est Latina voce stati . Sensus enim est, Deum nullum omnino tempus concessisse,in quo malis actibus inquinari liceret Damnatos, selibertatis, peccati esse capaces,
X; I. Itaque argumentum quod tertio loco conficiebam contra radicem libertatis propositam abaduersario, omnino optimum est Loffuciae quibus aduersarius splendorem eius obtenebrare tentauit, etia-nuerunt. Quod autem in eo argumento generaliter
de peccantibus diximus, specialiter de damnatis affr- mandum est. Nam damnatorum superbia semperascendit, ut est apud Psaltem, atque adeo iugiter peccant. Et tamen nemo non videt cos libere peccare Aquo enim ad pec andum v. g. ad blasphemandum diuuarum numen adigerentur Vnde S. Bernardus lib.degrat. de lib. arbita agnoscens in daemone liberum arbitrium ait, Quod non valet in bonum re prare, non aliena facit violenta oppressio sed sua ipsius in malo obstinata v luntas,et voluntaria obstinatio. Respondet aduersarius lib. a.cap. 28 dest'. damna
126쪽
Nou A LIBERTATI RADIX EVELLITUR. 1 Itos libertate prorsus spoliari, ac ne peccatum quid cim in illos cadere Iino relata recentiorum sententia, ne-iantium beatis libertatem circa amorem Dei clare vi- ea quae ad actum illum necessirio consequuntur concedentium autem damnatis libertatem peccandi, V. E. blasplaemandi numen, vel hunc aut illum tentatione vexandi,aliάque non absimilia praestandi,subdit autor hoc ab iis proferri, non nestupore profecto, non
meo tantum sed omnium qui paulo accuratius libertatis naturam examinauertiatdeo quod libertas sit perfectio eximia, quam in beatis potiti splendere par sit, quam damnatis. Itaque ipse quidem , longe aliam viam
iniens,e contra statuit in beatis libertatem omnimodam esse, seruitutem nullam e contra autem in damnatis esse seruitutem omnimodam absque ulla prorsus sibertate Arcta quippe somnis malmaso innocentia lata est, ex D. Augustino in Psal io o. quod autor ita glosset, ut sensus sit,impio,pr sertim autem consummato, qui in profundum venerit, nullam prorsus libertatem competere. Imo ait autor cap.illo 28. num. 3. a
messunt in damnatis c daemonibus quidam motus qui operationes eorum esse videntur; non ita tamen res se baset. Deus operatur per illos, dirigendo latores in finem, ipsius etiam diabolicae tentationis ministerio Dat ipsi nequaquam operantur. Quod si damnati ne operantur quidem, multo minus peccant aut libere agunt, etiamsi pecca tum quod in via contraxere, quia diuinitus ablutum non est, supersit habitualiter inexplicatum eiusque sensus damnatos laceret in perpetuum. Non posse autem damiutos in eo statu peccares
127쪽
probat autor cap illo 29num. s. quia peccam quicunque aserrant a iustitiae cima debito ordine finis. Vnde δε quet, peccatum tantum ab tys committi qui sim in iura, cum debit,acfacultate tendendi ad finem Autorcs vero qui passitan agnoscunt damnatos peccare, exponit autor de sensu peccati in quod se sua sponte coniecere dum peregrinarentur Qui sciasus, abiecto carnis ostreo in hominibus,, in daemonibus discussa nebulositate illecebrarum peccati,longe acrior si atque vi-
uidior,quam cum peccatum perpetrabatur id ergo unum volunt prςdidi i autores iuxta aduersarium,quod damnatorum nutus, cogitatus, asscctus,motu que omnes,
infelici illo baractere autpotius stigmate inusti procedant: nam peccare quidem ipsi non possunt, qui iam amplius in
Vera ergo quaecunque libertas iuxta autorem, aeque damnatis deest, ac adhaesio cum Deo. Esto locum in cis habeat aliqualis, apparens libertas, quatenus ut loquitur cap. illo 29. num a. 5 cap. 28. num . .
volubilitatem ab uno in aliud in eis cernere licet, quae eatenus videtur libertas, quatenus sicut qui vere libere Ee adhaesione ad finem ultimum, modo in hoc modo in Iudfertur,nusti rei alligatus,sed friesum voluens reuoluens prout finis ordo opscerit Ita daemon ex adhaesione ad seipsum Velpotius ex aversione 2 odio Dei, modo hoc malum molitur modo aliud, quod conuenientius id odio fuerit, ad maiorem Deo in uriam irrogandam,potestatem sibi superstitem in eo impendens codocans At hoc est circumagia peccato, non autem agerem mouere segs . XVI l. . Haec omnia ab aduersario proferuntur,non
128쪽
ne pore profecto, non meo tantum set omnium qui
paulo accuratius libertatis naturam examinauerint. Nam
quod damnatos libertate exui vult, quia est perfectio elimia,telum est imbelle sine ictu:alioqui exuere dam. natos oportebit ipsonae esse,quod in substantiis spiritualibus est eximia perfectionis. Sicut e contra exi-nua haec persee io,libertas inquam, quia respectu cu tuscunque obiecti non est simpliciter maplex Melior ipsa quam non ipsa, nequaquam est concedenda
beatis circa omnia obiecta, v. g. circa Deum quaecum eo sunt nexa necessario, sed tantum quoad alia obiecta defectibus admixta, qua expeti vel non expeti,aut etiam repudiari possunt, ob consertam bonitati malitiam vel ob non plenam eorum bonitatem. Itaque ex meritis obiecti statuendum est an sit circa illud libertas:Atqui Deus est bonum purissimum ac plenissimum, proindeque cum clare conspicitur,non modo repudiari nequit, sed etiam feriari erga se voluntatem non sinit Damnati veris,nullum tale obiectum neces sitans propositum laabent; ut ultra obiectorum Nrita a Deo necessitentur ad operandum quae rectae rationi sunt dissentanea fieri non potest. Quomodo enim infinita bonitas,daemonem aut animam damn tam urgeret ad blasphemandumZQuomodo Deus laemonem armaret contra electosque is assidue infestus est,eumque adigeret ad disturbanda sua consilia Nul lum autem aliud principium a quo daemonis damnatus ad praedicta opera necessitentur, proferri potest. Nam praeconceptum Dei odium, ex quo aduersarius instituat damnatum necessitari ad quaedam opera, ad
129쪽
summum posset necessitare ad a. tu malos odium subsequetues , Ad ipsum vero odium quid necessitaret Quod si odium Dei est damnato liberum, opera ex eius praesuppositione necessario facta, sunt tantum
nccessaria ex suppositione libertatem non lardente. Sicut amor medi unici praesupposito efficaci amore finis, nece Titius est, sed necessitate tantum consequente quae iura libertatis non temerat. Et in nobis quidem carne circumamictis,odium incensissimum, posset libertatem S suimetipsius de omnium consequentium operum praepedire, propter intellectus obtenebrationem ex turbatione phantasiae Sc appetitus sensitivi.
At in spiritibus puris nihil tale cernitur. Sed neque vi habitus intensi vinciri posse eorum libertatem, liquet
ex dictis in Morali dist. L. anum. 291. Alibi etiam monstrauimus daemones animas separatas non posse viquorumcunque habituum verti in insaniam, contra falsum Victoriae placitum ibi conuulsum. XVIII. Quare quamuis damnatorum malitia multipliciter arctetur,nec ea cordis latitudine potiatur in qua innocentes spatiantur, tamen non destituuntur
libertate peccandi, sed si lubet peccant quamuis quia
extra viam sunt, non demereantur sic peccando, ut
notat OlΚot in 1 qu i litera R. alioqui a peccato quocunque desistunt, pleraque item opera mercnaturalia libere exercent imo posse ab eis exerceri bonum aliquod opus morale, grauissimorum Theologorum sententia tulit,ut Scot in 1. d. 7. quaest. Unica, Durandi ibid. qu. h. num .i2. Valentiae l. p. d. q. qu I.
p. i. De solis supernaturalibus operibus rectissime di-
130쪽
citur, lamnatos, qhaoad ea esse prorsus ieriles, in foecundos. Sunt enim ligna prorsus cxsucca de arida,
quippe igni addicta, ideoque nullo unquam coelestis
benedictionis rore madentia, ut pulchre tradit S. Cyrillus io .in Ioan cap. 4. Itaque quia ut optime dixit Nicol. i. Epistol.ad Mich. Imperat incassum terra comilis vomere lineuae nostra proscinditrur, nisi coelestis roris aspersione in datur, mirum non est quod terra damna torum diuinis stillicidijs nunqua inebriata vel etiam
tincta,nunquam laetetur germinans, sed in aeternum sterilescat. Secus vero est de actibus naturalibus pure moralibus, ad quos proinde exercendos Vcrure, liberum est damnatis iuxta praedictos autores: Mult5que magis certum est,tiberum csse damnatis,abstinerea blasphemiis de odio Dei,reliquitque atrocissimis scoleribus in quae assidue iunt. Quae esse scelera negare non licet, cum nullum principium ad cudendam moralem malitiam requisitum desideretur Physicos au tem rudimentarios appello,quoad illud quod aduersarius assiimpsit, damnatos hoc vel illud contra Deua amoliendo , aut blasphemando , ne agere quidem. Cuod item subdebat autor Deum mala opera per
damnatos operari,quam procul a Caluino absit, e6que Tartari extremo excremento quo Deum fecit peccati autorem,alibi tractandum est. Vltimum argumentum contra libertatis radicem
ab aduersario a gnatam , peti potest ab autoritate. Longe enim aliter de radice libertati, philosophati