장음표시 사용
141쪽
quod uterque hic motus, inaque mutatio, ione F volun furia sed sola hominis anima, quae accepit a Deo motumvohmtarium, hu Aenumst similis, a mole iissima grauissimaque hera necesitare,quantum licuit,manumissa, iure accusari posset,si liberatorem suum non coleret. Et mox alia subijcit de homine donato libertate , potestate utrumlibet e duobus oppositis eligendi, seclusa omni necessitate&deuinctione ad partem alterutram. S. Bem ardus explicatissime δ: frequentissime idem tradit lib. degrat silib. arbit. satis sint illa ex eo opus. culo sub initium Tractans enim multiplicem libertatem libero nostro arbitrio assignabilem AE t, inquit,
quam maris ei congruere arbitror libertatem, quam dicere possumus a necessitate, eo quod necessarium voluntario apud Zernardum nomen voluntaris, sumitur pro libero contrarium esse ideatur. Si quidem quod ex necessita-tate sit, non iam ex voluntate, me conuerso similiter. Et mox addit, hanc libertatem a necessitate , meo, sinistis Angelis, de quibusvis hominibus, daemonibus,communem esse. Et sub initium libri,ait, I binecessitas, ibi libertas non est. V. Idem passim tradunt Patres reliqui versatilem lubertatis nostrae genium describentes Autori tamen reclamantiri necessitatem agendi cum libertate item agendi cohaerere assirmanti praei uerunt non modo Caluinus lib. 1 snstit. cap. 1. 5 scurrarum aeui nostris, cile princeps Petrus Molinaeus in scuto fidei ad artic. s. sed etiam antea viciessus, quem id probasse ijsdem argumentis quibus nunc autor utitur, nemperiura in Deo de beatis necessitas non tollit libertatem, resert
142쪽
STRI BILICINE NOVAE sENTENTIAE. 23
Thomas vald. lib. i. doct. cap. 22. dc quo posteriore loco. num. 9.aliquos citato DiuoThoma,voluntatem hominis ambulatoriam,compedibus necessit
iis astrinxisse,grauiter expostulat 4 merito ibid. cap. 23.num. 6.ait, Metaphysicam Pauli esse in contrarium; Nam Apostolus in epist.ad Philemo. verta . sit. Corinth. . pro eodem habet,esse liberum, mon habere necessitatem operandi. Necessitas enim inhibet vltroneum illum motum qui est de ratione libertatis, ac proinde libertatem exscindit. Et ita fert communis consensus Scholasticorum.
E insicuti Scholastici, contra sentire vis. Nec repugnant quidam e veteribus Scholasticis,qui
visi sunt admittere necessitatem cum libertate cohaere. m. Alio enim respexerunt quam nunc faciamus. Et nonnulli quidem viliquet ex Gregorio in I. d.io. qu. Vnica art. 2. pQ s.conclus Capreolo in I. l. 6. qu.Vnica
art. . ad argumenta Scottosntra quartam Argentina iii. d. t. q. ad argum .contras. Almaino tract. I. Moral. c. I.
notab a libertatem usurparunt aliter quam nunc fiat. Distinxerunt enim libertatem a libero arbitrio;&cum admittant liberum arbitrium excludere necessitatem,
aiunt tamen libertatem cohaerere cum necessitate, eo
quod libertatem libero arbitrio contradistinctam usurpent pro sola complacentia voluntaria Violentia experte, non tamen indifferente, vere libera. Ali vero tantum voluerunt libertatem ad aliquid cohaerere cum necessitate ad aliud. v. g. admiserunt in Deo libertatem volendi cum necessitate D
143쪽
aditis diuini immanentis, aequi pollentis nostrae liberae volitioni ac non volitioni,recte explicatur per indifferentem illius unius actus terminationem monterminationem cum qua terminationis contingentia,r cte cohaeret diuinae essentiae immutabilitas, ac diuini actus necessitas in seipso licet diuinae volitionis neces.sitas qua ex parte libera est, id est quoad terminationem , nullo modo cohaereret cum diuina libertate: quia libertas dicit exsolutionem, quam necessiitaSeX- scindit unde quoad unum idem inconciliabiliter dissident. Tradidit hanc,necessitatis cum diuina liber- tate vel pugnantis et cohaerentis, illinctionem,
S. Bonavent inci. d. 23. ar 2. quavi. . num. 4. Vbi eam necessitatem qua pugnat cum libertate,Vocat nece Larem coactionis, quam ait interuenire cum facultas
non est actus sui domina, nec se ad illum mouet pro libito. Eam vero diuinam necessitatem quae potest
cum libertate cohaerere, vocat necessitatem immutabili
taris Aduersarius ergo qui affrmat libertatem, necessitatem cohaerere quoad idem, libertatem,sur pat propriὸ ac prout est fundamentum moralitatis,necessitatem ver intelligit, eam quae excludit dominium potentiae in actum suum , longe aliter sentit quam scholastici praediisti, nec potest erroris notain hac in parte defugere.
Argumentum in contrarium, contritum.
VI. Non est autem dissimulandum argumentum quo autor eam necessitatis proprie dictaeri veret liber-
144쪽
STRI BILIGINE Novari ENTENTI Eueratis cohaesionem frequenter stabilit,i nominatim lib. i. cap. 3 . num. . nempe quod liberum opponatur seruo, non autem necessario. Nam Philosophi necessario opponunt contingens , non autem li
Hoc telum nullo negotio retundi potest. Dimissis autem innumeris quae de multiplici acceptioneri notione contingentis,accumulat Gabr. in I. d. 8 quaest. Unica art. i.&inci. d. 23. dubio ultimo post Camerac. in . quest .art. i. breuiter dico, contingens,niuerse loquendo cum de causis, effectibus agitur, esse aliquid commune cauis liberet, cauta naturali impedibili,ac effectibus utriusque. Nam contingens dicitur,quod ita est ut seclusa existentia posset non esse, vel quod ita erit, ut posset carere esse: Et illa possibilitas non essendi potest vel ex causae indifferentia activa vel ex eius infirmitate prouenire posset siquidem effectus qui est,non habere esse, vel quia causa posset illud non dare si vellet, vel quia causa posset a dando impediri: propterea causidicitur contingens, vel quia cum sit domina aetiis sui, ita illum ponitu possct non ponere omnibus eodem modo se habentinus, in quo differta caussis necessarijs ut optime tradit Gabriel artic. illo i conclus 3 demonstrans per hoc causam dici deesse liberam. Vel certe causa dicitur contingens quia ita operatur ut posset non operari, non ex intrinseca
potestate causa in actum suum, sed ex imperfectione& debilitate eius,ob quam inij ci ei potest impedimentum, ipsa potest prohiberi actione. Et utroque etiam modo,effectus dici potest contingens.
145쪽
iis Anc I AP v V. Si ergo contingens sumatur adeo uniuertiliter,cem tum est,contria gens non esse idem cum libero, sed latatius eo patere. Si tamen reli ringamus contingens ad primum membrum, nempe ad illud quod potet operati vel non operari pro potestate quam habet in. actum suum, vel ad illud quod esse potest aut non esse ob eam causae potestatem , sic contingens est idem quod liberum, ut Cameracensis de Gabriel supra loquuntur imo communiter antiqui, apud quos libertas proprie dicta passim vocatur, libertas contingentia, ut videre est apud Almarmum tract i Moral. cap. i. Est in ianc rem locus pulcherrimus apud Nemesium lib.
de hom .cap. O. sic enim ex interprete loquitur,monstrans obiectum libertatis, siue liberum , idem esse quod contingens δε ἡ δεον Proprie in nostra potestate sunt omnia quae ad animvmpertinent inde quibus consultamus. Confultamus enim,perinde quas m nostra sit potestate agere,quod proponitur Ostensum est autem supra,
consultationem es rerum contingentium,per equem utrum-qκ partem quodgenus contingentium sic definitur Ouod cum ipsum possumus, tum eius oppositum. Huius optio penes nostram mentem est, lac actionis est principium eaque in nostra potestate sunt quae aeque in utramquepartem contingunt ut molierio non moueri, persequi montem sequi appetere res necessarias, non appetere, mentiri oenon mentiri, re re non dare , laetari quibus rebus oportet
non latari,denique quaecunque eiusmodisunt, in iis vi- ti, virtutis opera insint horum enim penes nos potestra est. Huic contingenti opponitur necessarium mola quomodolibet acceptum, est enua omnino multi-
146쪽
STRI BILIGINE NOVI SENTENTIAE. 27plex necessari accepti ad quatuordecim recenset Pen-la Otus lib. I. propugia cap. i. sed necessarium exucketu causae, non habentis potcstatem in actum suum. Et ita Camerac.ac Gabriel, supra desali relati in Morali dist . h. num. 6 .imo communiter omnes Vt videas quanto iure aduersiarius dicat,iuxta Philosophos, liberum non opponi necessario. Labes prioria linis, non necessitatem,sed coactionem Iolam aduersari libertati. VII. Praetcrea erroneum plane videtur quod ad debatur in noua sententia ad veram libertatem sussi cere immunitatem a coactione. Hoc non modo est contra sententiam philosophicam quae solam voluntatem statuit formaliter liberam , iam intellectus quoque ut ait Ocham in . d. I. qu 6 litera As, mori omnes potentiae cognoscitiuae, appetitiuς immunes sunt a coactione,ut probat Durandus in .d. 9.qu. q. num i . sed tiam est contra Ecclesiς oraculum.Nam si immunitas a coactione ad libertatem sufficeret, fatendum est, ad veram libertatem sufficere rationem spontanci siue voluntarij libero anterioris. At hoc est expresse damnatum a Pio V. Ma Gregorio XIII .con tralatum,cuius haec erat propositio 38. Quod volunt ries hibere si,quamuis necessario fat: Vbi voluntarium
sumitur presse, seu pro spontaneo, quod solam coactionem excludit. Nec Bai tantum qui sine malitia errabat,sed Caluini quoque fuit ea opinatio Caluinus
enim,ut ei late expro Drat quicum coegerat Barthol O-
147쪽
maeus Camerarius lib. degrat. desti arbit. cap. 6. admisit libertatem hominis,du inmod perlibertatem indicetur tantum voluntarius, spontaneus operandi modus, iam coactionem excludens. En impuri calami virulentiam lib. 2. aduersus Pighium. Si coactioni poliatur libertas iberum esse arbitrium constanter alpuero;
et pro haeretico habeo quisquis hecus sentiat, si hoc liberum
vocetur, quia non cogatur aut iolenter trahatur extorto
motu,sed honte agatur sua. Sed cum aliud prorsus vulgo concipiant, dum hoc epitheton homini attribuunt,uelam diunt, vel legunt, ad facultates, iuresque referant, imaginatio haec in mentem veniat sabere sub potestate sua bonum c malum,m alterum eligere suapte natura queat, hac causa est cur mihi distuceat. Sirnilia habet hi Σ .instit. cap. 2. num. s. Subscribitque passim pusillus grex, nominatim magnus in eo aries Petrus Molinarus in scuto fidei ad artic. V. Praei uerat his omnibus vicieLfus,quem ex lib. 3. trialogi cap. 28. refert V vald. lib. I. doctrin cap. 12 num. s. &idem communiter dixisse V viciessistas, habet idem V vald idem cap. 23. num. 6. Stoicis fatariis idem tribuit Iulius Sirenius lib. 3. de se
VIII. Tentauit autor lib. l.cap. 29. num. 6. Baij dccaeterorum quos idem sensisse vidimus,damnationem se auertere; dicendo, idcirco damnatum Baium, quia censebat,quod fit spontanee,fieri libere libertate contradictionis quae ad meritum bonum malumque exigitur quo pacto motus illi qui rationem anteucr-tunt essent lineri, libertate ad peccatum susscientes se autem nihil tale dicere.
148쪽
STRI BILIGINE Novae ENTENTIAE ras Verum si Baius damnatus cst, quia libertatem ad meritum demeritumque requisitam censuit retineri posita sola ratione voluntarij non video quomodo aduersatius se in eadem damnatione esse non videat, quippe qui in ipsa prope operis fronte, contestatur sermonem sibi toto opere rore de libertate ad meritum ac demeritum praerequisita Si ergo aduersarius, lauiusmodi proprie dictam libertatem, agnosti posita sola immunitate a coactione perstare incolumem, ut reuera agnoscit:) nulla profecto superest via declinandi impactam Baio notam, de Caluinianae doctringsocietatem hac in parte. libertatem seruitute , non necesitate
IX. Proditque in seper illud doctrinae cum Caluino commercium, quod aduersarius locis supra anno
tatis,&nominatim lib. l. cap. 6.num. lo. Vcram liberta
tem non necessitati sed seruituti opponi docet,quae est ipsissima Caluini doctritia in opere contra Pighium pag. 66. Vt Camerarius lib.de lib.arbit cap. 6 retulit ac refellit. Inde autem videtur pro fiuxisse hic error,qubdlibertas ciuilis seruituti orponitur,non necessitati. Seruus enim liber est physice,& necessitati cuiuis subduci xur physice loquendo ciuiliter tamen non est liber, quia de iure, nutibus Domini addicitur. Unde quia scriptura saepe memorant Christianam libertatem, ciuili libertati pure humanae proportionalem,Caluinus,& qui ei improvide adhaesit aduerticius, eam liberta
149쪽
ter soli seruituti oppositam, curia vera libertate com miscuerunt,t: excludi a libertate necessitatem sunt in ficiati Quanquam ante laos quoque, Democritus AcChrysippus apud Eusebium 6. praepar. cap. 6 cum libertatem, alter ex parte alter omnino exscinderent, eam libcrtatis exclusionem,nominarunt seruitutem ac se servitutem 4 voluntatem vel ferusn vel semifer uam dixerunt, rati libertatem cum seruitute pugnare, non cum necessitate,ut etiam censuit Caluinus.
Liquet porro ex dictis, nihil cum Caluiniano hoc fermento commune rabere, quod interdum aiunt DD.aliqui quorum doctrinae lynceritas est extra dubium nempe libertatem esse immunitatem a coactio- me, Scopponi ieruituti. Utrunque habet S. Bonavent in ala. Σ1Hub. circa literam. Verum S. Bonaventura expresse declarat,eam coactionem a qua statuit libertatem proprie die tam eximi esse necessitationem oppositam determinationi a seipso, siue oppossitam dominio in actum suum: quod aperte tradit ibid. nu.37. libertatem seruituti coamonis oppositam, appellans libertatem a necessitate, de quidem ab ea necessitate qua facultati eripitur dominium in actum suum,ut in
feci us exponit eadem dis . artic. a. quaeli. 2. num Si militer seruitutem libertati oppositam S. Bonau.intelligit necessitationem. Eam quippe crulitatem,contra
diitinguit seruituti subiectionis , ad quam reducitur
seruitus ciuilis. Itaque tantum abest, ut dicat libertatem non opponi necessitati sed seruituti,ut pro eodcm habeat necessitatem cum libertate pugnantem 5 feruitutem libertatis proprie dictae exclusiuam x t liquet
150쪽
STRiBILIGINE: NOVAE ENTENTIAE. 31 . num. 37. ex plurimis locis eiusdem distinctio
Quod de S. Bonaventura dixi, aeque dicendum est de Alphon a Castro,qui . mas. haer. I. cum dixisset libertatem proprie dictam opponi necessitati subdit,velut verius dicam, actimi illico tamen ita scο- plicat Castro, ut appareat eum surpasse coactionem pro necessitatione , necessitatem autem, ibi accepisse pro immutabilitare,vel necessitate essendi, quam pos secum libertate cohaerere,liquet ex Deo. At aduersarius, necessitatem proprie escham negat cum verili, bertate pugnare, nec seruitutem usurpat pro seruitute necessitationis, quae lath sumpta voce dicitur seruitus coactionissed usurpat seruitutem ciuiliter, tametsi in sensu Christiano, prout scilicet qui peccato subiacet, seruitute premi dicitur; quo eodem sensuri modo voces illas usurpat Caluinus,tradens libertatem non cum necessitate sed cum seruitute pugnare. Proindeque longevi a Caluinori ab autore absunt S.Bonavent; ra,&Alphonsus,tametsi cortex verborum videriviro
bique posset non absimilis. Tuber nouae sententiae , peccatores ab M
X. Erroneum insuper videtur,veram proprieῶ- istam libertatem negare peccantibus, quod facit autor consequenter ad nouam sententiam, qua libertatem derivari vult ex adhesione ad Deum, quae a peccatoribus exulat. Imo lib.a. U.26ansire,&liba .cap. I rim