장음표시 사용
151쪽
8.concessa peccantibus sola indifferentia passiua qualis est brutorum, d lapidum, ac materia primae, addit, eam non modo non esse libertatem,sed etiam libertati repugnare. Et recte plane supponit aduersa ius,in differentiam passivam non susscere ad veram libertatem, quod in Mor. dist. xanum. 92 probaui cum Durando Gregorio, Voga estque ex libertatis notione perspicuum. At indifferentiam peccantis non esse actu uam, sed duntaxat passivam, atque adeo non esse peccatorem qui agit, sed mere passive se habere hoe enim est esse tantum passive indifferentem herror cst exploratus quia sequeretur peccatorem reum ficti,, poenis immanibus subiacere,pro opere non suo Menainisse vero hic oportebat autorem, vitanda esse sententiarum extrema. Iuxta Lutherum quem eo nomine acriter castigat Rossensis artic. 36 non inest homini libertas nisi ad malum Aduersarius autem non dat homini libertatem nisi ad bonum. Vox Nouatiani estii de Trinit. cap. o. Veritas inter extremos errores media pendet,ut Christus inter latrones. Et Lmones ac Lmnati absque peccato
XI. Videtur praeterea erroneum quod aiebat noua sententia daemoncsi damnatos non peccare, quia cum no adhaereant Deo, sunt expertes libertatis. Haec
nota si agatur de peccato non vage sed determinate, non videtur ullo nitro, vitave herba hortili multipli catione elui posse Nam damnatos Deum blasphem
152쪽
STRiBILICINES NOVAE ENTENTIAE. Is 3 re, certum est. Eos autem nulla extrinseca necessitate
adigi ad blasphemandum, recte statuit Dionys Ci-
trinseco dici possunt necessitari ad execrandum illum actum. Et idem est de aliis celeribus quae iugiter designant, S cum facultas suppetit, exequuntur. Quid enim inest damnato quod eum ad peccandum necessitet 'Eius voluntas est ex se exsoluta a necessitate Habi. tus quilibet, di iustum supplicium repensum anterioribus culpis, nihil tale praestare possunt. Ergo assirmare illos non esse liberos in actibus quos proposui, Acc-leris puros eos praestare,crroneuni est. Sane S. Bernardus,imaginem Dei in homine inter pretatus libertatem, scr. l. de an nunc.ait eam Dei imaginem perstare in peccatore, etiam in gehenna ct uri quidem eam posse, sed non exuri, ardere sed non dele ri,contra quam contingere ait diuinae similitudini, si ue virtutibus, quae in Tartaro pereunt, obliterantur. Idem Bernardus tract. degrat.&lib. arbit sic scribit de daemonis libertate. Quomodo ad bonum conuersus per gratiam humanae voluntatis consensus, eo libere bonum in bono liberum hominem facit quo voluntarius es Pι- tur,non inuitus pertrahitur: sic ante deuolutis in malum, in malo nihilominus tam liberum quam 'ontaneum consitat sua utique voluntate ductum non aliunde coasilum ut
malus sit. Etsicut caelestis Angelus, aut etiam Deus ipse,
permanet libere bonus, propria ii delicet uoluntate non aliqua extrinseca necessitate: agit de bonitate Dei quoad actus externos in quibus iugis est, cum pos t si vellet ab eis feriari: Sic profesto diabo sus aeque libere in malum
153쪽
incorruit m persi Sit,seu v lique voluntario nutu non alieno impulpu. Manet ergo libertas voluntatis, ubi etiam fit. captiuitas mentis, tam plena quidem in malis quam crinlionis,fled in bonis ordinatior. Et infra. Nec Deus caret libero arbitrio, nec Diatolus, quoniam quod i e spe non pote imabis, non infirma Paeirnecessitas sed 'ma in bono voluntas, uoluntaria firmitas quodque is non valet ins num restirare,non aliena faciliuiolenta oppressiosed siua situs in meso ob linata voluntas , ac volimtaria obstinatio. Cuod ait, daemonem non posse in bonum respirare propter volturiariam pervicaciam,fauet sententi non ignobilium laeologorum, qui concedunt daemoni bus ac damnatis, facultatem bonum aliquod morale opus exequendi si velint Ad bonos tamen actus su pernaturales nullo modo possunt alsurgere daemones ac damnati, quia desunt eis praerequisita ad cudendos lauiusmodi actus Et hoc voluit D. Augustinus cum negauit damnatos habere libertatem ad bonum , ut Camerac. lib. te liber.arbit.cap. .inme,refert. Omnia eorum scelera, Dei non ipsorum opera. XLI. Non hic stetit daemonum damnatorum excutitio quam instituit noua sententia,liberans eos a peccatis omnibus propter defectum libertatis. Vnum addidit quod cum chartae illineretur, mirum est si non attramentum versiam sit in minium,ut in Iulianum dixit Augustinus Addidit inquam noua sentcntia daemones S damnatos non modo non peccare, sed ne
agere quidem DE ZA1 spe qui operatur motus illos in
154쪽
STRI BILICINE NOVAE SENTENTIAE.
damnatis, daemonibus, qui operationes eorum esse videntur at ipsos nequaquam operari. Quod hoc doctrinae prodigium, imo portentosiana monstrum Satan ad Abelis fratris caedem incitauit Cainuna; Animonem ad conspurcandam sororem pellexit Iudam ad Christi proditionem incendit;Animauit Iudaeos ut Barrabant dimissum vellent, I ES V M vero perderent Herodem ad contrucidandos innocentes instigauit, Antichristum ad foeda Sihorrenda quaeque perpetranda, cumulandam anteriorum quorumuislcelerum me suram urgebir. Has non Satanae operationes, scd Dei esse,quis sine horti pilatione de fremitu audiat inuentus est qui licendo adij ceret ad horrendam illam vocem quae superius sicculum inccstauit Tam opus Dei est proditio Iudae, quam vocatio Pauli. Quod enim tetrius est . omnium quoque daemonum di damnatorum detestandi quique actus , autori Deo adscribuntur in solidum , ita ut daemones di damnati ne agant
quidem; Deus in illis de per illos, horti da de infindaquaeque ipsis otiantibus operatur , iuxta autorem Quem in re in qua ipsa verba modusique opten i horrorem incutiunt, telum est ex eius pharetram innoxiam do strinam Gabrielis Uasques, hic iustissime intortum, sanctitatem communis doctrinae violare non es veratum, iis Deo adscribendis quae sua esse opeiadaemon, ipse non diffitetur, non positim fatia suspiccre lata Lue refugere.
155쪽
XIII. Eiusdem nouae sententi aenaeIRIS alius, di in dubitatus error,videtur esse, quod assirmat, moueri a seipso siue seipsum determinare ad operandum cum potestate non operandi libertatem non dicere, sed excludere. Ita asseri ab autore iam retulimus. Et expressissime id habet lib. 2. cap. l . num. 2. Verbis illis. Asueri a seipso,prout importat moueri, non dicit libertatem sed priuationem ubertatis. Dicit enim limitationem, dependentiam subiectionem , dicit agi ab alio, quae sunt opposita libertatis. Et quanquam opponas , sum, moueri a se, illudque identidem inculcare nitaris, quia tamen nihil prorsus a seipso mouetur sed oportet aliquam inter mouens mobile distinctionem interuenire, semper verum est, quod mouetur,etiam a seipso, ab alio moueri, c fagi, quod est contrarium libertati Mox tamen autor admittit, creaturam rationalem etiamsi aseno i moueatur, tamen mouere seipsam, idque ad libertatem eius per
Vertilm hoc acumen est omni pistillo retusius. Nam
creaturam se mouere,& creaturam a se moueri, adeo reciproca imo synonima sunt,ut nihil praeterea Impossibile quippe est, verum esse quod ipsam et creatura se
moueat, tamen non moueatur. Si ergo cum se mouet, mouetur, peto a quo moueatur, praecise vi motus
156쪽
quo ipsi se mouet. Ipsi termini aperte produnt,principium illius motus ut sic, esse ipsammet creaturam. Ergo creaturam a se moueri,non dicit dependentiam ab alio praedeterminante ad agendum, ac proinde non exscindit libertatem ut aduersarius male assirmabat. Quinimo eius ratiocinatio, omnem plane actuu creatorum libertatem tollit e medio. Nam si moueri ab alio est contrarium libertati, ut autor dixit, & nihil prorsus est quod a seipso moueatur, ut idem affrmat, sequitur nihil esse quod agat libere. Adde quod si nihil cit quod a seipso moueatur tautor ait, non ergo moueri a seipso dicit libertatis priuationem Caeterum uniuerse loquendo,ut auto loquitur,falsὰ plane dicitur nihil esse quod a seipso moueatur. Substantia enim perficit ac mouet seipsam, proflandendo proprietates
suas. Item quicquid vivit, prout vivit seipsum moum ac perficit. Quomodo tamen Philosophus vere pronunciauerit, tanquam basim altissimae de Dei existentia demonstrationis iecerit effatum illud, omne quod moueturab alio mouetur, ctatum a nobis abunde est in Natur.Theologia dist. s. num. o. monstratumque id non de quocunque motu, sed de transitu a non
esse adesse intelligi oportere, quo pacto perspicuum est quicquid mouetur moueri a alio nihil enisu sibi
est essendi causa. Placita fuliginosa, iam tacta. XIV. Praeterea vacetne errore quod autor diuinas processiones immanentes,statuat liberas,idque nomi
157쪽
natim a diuini verbi generatione pronunciet,non est hic consilium iterato discutere satis quippe de eo actum est superius interim pugnandum aduersari doctrinam Tantum dico S. Atthanasium orat in contra
Arianos, S. Ambrosium lib. . de fide cap. s. Epiphanium haeresi 60. Arianismi damnare illam propositionem, Filius libere a Patregem:- est. Superius quoque expensus iam a nobis est errori nultiplex,quo noua sententia, ut libertatem nostrorum operum meritoriorum magnificaret ac tueretur,
affirmabat eum qui Deo subijcitur, Mab eo mouetur, quatenus mouetur a Deo , moueri a seipso eo quod Deus sit ipsum esse hominis, di homini per gratiam Vnientem fiat intimior, quam sit ipse homo sibi ipsi. Vnio quippe illa Dei ad hominem pergratiam, tanta est iuxta autorem,ut homo ipse in Deum transeat, dc Deus fiat ipsum metesse eius. Unde cum homo a Deo
Inouetur,deautoris sententia,magis mouetur a seipso,
quam cum ipsemet homo secundum suum esse pro prium ac peculiare se movet Additque lib. l. cap. 6.num. 6. beatos licet ad Dei amorem necessitertitur, idcirco tamen libere in eum adium erumpere, quia sibi ipsime necessitatem imponunt amandi , quatenus Deus est illorum forma lactus purissimus. Vnde quam ab illo ita umto necessitate ortiuntur, hanc sii, ipsis vere meritόque censentur imponere. X V. Haec quamuis ab autore multipliciter condiantur, usque adeo tamen desipiunt, ut ne ingesto quidem uniuerso Moluccarum pipere dcfatuanda idcantur. Nam transitus hominis insemo, non nisi
158쪽
valde nactaphoricus est , S mysticus. Quisquis autem alium animae quantumcunque contemplativae aut etiam beata transitum in Deum comminiscitur, plane delirat, iudice Gersone epistolari ad Bartholomaeum Carthusiensem in causa Rulbrocliij, ubi ait eam phantasiam sic enim appellat, fuisse Parisiijs in
uno Augustiniano damnatam,tani'am sat m in- Duelligibilem. Quod vero deliri huius in Deum transitus patroni, obtenderent quaedam scripturae loca quae
aut Orcum quo agimus,frequenter Usurpat,operae pretium est audire quomodo Gerso ea exponenda tradat in priore ad praedictum Carthusianum epistola, cum refellit transitum animae in Deum per contemplationem lamorem. Dat videbiturfortastis, inquit, pro ista pertione facere illud Apostoli verbum qui adhaeret Deo, unus Lyritus est. Et multa Christi dicta sunt in hanc sententiam, imprecantis Patrem tmeles unum sint mcut Pater 2 Filius is, sunt unum Dudum vero certa est S. Patrum super his expositio dicentium , illam m- talam non esse essentialem , nec per praecisam similitudinem sed sola ibi notatur assimilatio articipatio quemadmodum dicit Lucas quod multitudinis credentium, erat cor unum inanima una: cir de duobis amicis itidem dici
vulgaris ' habet quemadmodum etiam carbo ignituso aer istaminatus , unum appellantur cum suo igne lumine. Hoc tropo probat Boetius, hominem bonum esse Deum, iuxta istud Psalmi, Ego dixi, Dissic non quidem per veritatem minitatem diuina sentiae, m locutionem propriam, sed participatiue Uimilative imitatius nuncupative.
159쪽
XVI. Vides cuiusmodi transitus hominis in Deum, concedi ad summum pollit; hoc est, non nisi admodum metaphoricus. Ex tali autem transitu,inferre quae autor inferebat,multo absurdius est,quam ex eo quod peccator in scripturis dicatur transire in equum demulum,inferre vere peccatore posse generare equum,
Malia praestare, quae ab equo non mystico sed vero duntaxat ac reali proficisci possunt. Cuod si iocari in re tanta incongruuna est , inferre sane scrio licebit, quandoquidem homo per gratiam fit ipsemet Deus,
kidcirco cum Deus eum mouet, non a Deo sed a se mouetur licebit inquam inferre, creationcm4 con seruationem mundi ,esse hominis operationes. Item
generationem Filij, processionem Spiritus sancti, esse actiones hominis, eique physice tanquam principio tribuendas: Et nouam denique ac plusquam monstro sim communicationem idiomatuml, Deum inter ac puros homines iustos,esse confingendam. Haec si
dici non possim mi ab homines, qui ut loquitur Theophilus Alexandrinus in i Pasch currum i ultitiae suae ultra AEthiopiae flumina agitarit, fatendum est, mysticos plerosque loquendi modos , ut eos qui propositi sunt, ae similes quos aduersirius assectare solet,agendis in stuporem imbecillibus ingeniis .g muliercularum,admodum opportunos escia vitis autem cordatis ac solide eruditis, iure despici tanquam malae messis sementem, genitale virus e quo non raro ingens errorum foetura sobolescat qua de re inferius pluscula.
160쪽
STRI BILICINE Novae ENTENTIAE. I rPleraque de merito, ininta.
Quo porro loco habebimus quod autor lib. i. cap. s. num. 8 habet quoad meritum in bonis operibus 3 Argumentum sibi ipse obiecerat huiusmodi, contra doctrinam quam ibi stabilierat de nulla in nobis libertate exercitij circa Deum. Exercemus circa finem vitimum actus aliquos meritorios,ac proinde liberos emgo libcrtas exercitisnon datur tantum circa media, sed
etiam circa Deum. Hoc argumentum ita extricat autor,ut plane seipsum implicet. Ait enim, actum quo Deum attingimus v. g. conuersionem ad Deum,duo continerta Vnum est,prccisa ipsa conuersio ad Deum: alterum est,auersio a creaturis, quibus vel quis iam inhaesit, vel facile posset inhaerere. Haec auersio, est meritoria tanquam actus noster: illa vero conuersio praecis sumpta,non est meritoria prout actus noster est, sed tanquam opus Dei per Christum in nobis reperitur-ue in nobis actus ille, quamuis non sit proprie no eruast item meritorius, quamuis nos proprie tali
actu non mereamur. Ex eo tamen quod sit meritorius,
competit ei libertas aliqua, quia communis sensus fert, omnem actum meritorium esse liberum. Hactenus enodatio praedicti argumenti adhibita ab autore. CVa l. Sed in ea primum miror, quomodis autor qui non solet communi sensu velut vulgi sermonibus moueri, hic praeter morem agnoscat, amas qui circa Deum versantur esse liberos, quia omnes ita lentiunt, cum esset in promptu ipsa ratio noua libertatis, siue