Noua libertatis explicatio, ad lucem obscurissimis quibusque theologicis difficultatibus affundendam, nuper adinuenta, & duobus libris proposita, hac antistropha tractatione discussa a Theophilo Raynaudo ... Accessit examen nouae theologiae, negantis

271쪽

RETvs I TELORvM ADVERSARII. a rsit homo mancipium .Haec tamen libertas, nihil resextad praesens negotium,quo tractamus libertatem plu-losophicam moralitatis fundatricem. Quod si autor consentanee ad rem praesentem,Velit agere delibertate philosophica sic dico,hominem secundum se.liberum esse in actu primo; quia est dominus sui actus stacundi.Non enim dominium quo homo est liber, habet pro obiecto ipsum hominem secundum se , sed actum ita ab homine elicibilem vi possit non elici, quod est perfecte dominari tali actui, deque eo disponere plene, ac summo iure importato per dominium,

quodlib. Io.qu. 9. Iub finem. Ex his conteritur quoque secundum argumentunita Nam dominium non esse actuum, nisum est, ut iant, dixi uossumusque etiam, actui nostro dominari non dominando obiectis quandoquidem constat nos dii ponere ut libet de actu nostro circa Deum , quod est tali actui dominari, etiamsi manifestum sit , Deu nisubesse nostro dominio non posse Plerique item minantur cupiditatibus appetitionibus suis uata il- .lud,sub te erit appetitus tuus, oetu dominaberis V s ic tamen obiecta illarum cuniditatum Mappetitionuna plemnque nullonaodo rubiacent dominio eius qui actui suo circa illa obiecta elicito domuiatur. Itaque licet iacultas libera iuxta S. Bonaventuram in a. d. xv art. l. qu i num. 6 dici possit haberedominium respoctuo Diecti , quatenus potest obiectum respuere aut prosequi tamen proprie dominium illud cadit ini

272쪽

ne deteriminatione,ut idem S. D. optime exponit ibid.

X V. Neque vero cum homini hoc dominium co- cedimus vilioertatis, obnoxi sumus illi censurae qua autor lib. I.c. 17. n. . percellit eos qui homini tale dominium tribuunt in suosae usi dicens eos censere independentiam a Deo, desiderari ad libertatem creatam: Vnde usurpatis imo exacutis D. Augustini in Pelagianos vocibus lib. de spir Sessit. c. 34.ita in eos conclamat autor: An vero homine sanae mentis, ita liberi esse volunt, ut nec Deum velim habere dominum Absit a nobis illud cogitationis portentum iura diuina suprema δρinabdicabilia,illaesa esse volumus. Quae tamen Deus i beraliter homini indulsiit,dignatus honore suo arqualem homini impendere , ut Nyssenus dixit orat. demortuis, ea quoque seruari integra pare si cum iustum non sit, autore Cassiodoro lib. 2. epist. i. vi quae princeps liberaliter contulit, iubditi minuant. At libertas iuxta Tertullianum α.in Marcio. cap. 6. libri pens est emancipati a Deo boni. Vide quae protuli in orat. dist. 2. n. ito ubi quomodo ea emancipatio diuinis iuribus creatam libertatem non subducat, breuiter sed sufficienter attigi. XVI. Est ergo libertas, facultas actus sui domina.

λυπιξουmori re vocarunt Graeci, significantissimo nomine: ut idcirco Caluino stomachum mouent, S uai

quam arrogantiae plenum reij ci voluerit lib. 1. instit. cap. L. n. q. At vereor ne alio fortassis Lexico usus sit Caluinus,quam quod autor probatur. Nam in operis

273쪽

tur statum quo homo sui iuris est propter obuersionem ad Deum, id est statumChristiana libertatis quasi ciuilis Verum Graeci quos Graecarum Vocum vini tenuisse par est credere, longe aliter eam, ocem usu pant, Millam ipsam notionem quam Caluinus agnoscit voci subiectam, rem auersatus, eidem subiiciunt, amplectuntur ut veram. Videsiis damas enum L. fid.

c. r Nemesium lib. deho m. cap 39. O. 5 4 i. Nice tam 3. thesau. c. a 7 qui hanc Vocem pulcherrime enua cleat verbis illis. 'υmξουσιν est mi ac reliαποτιν, hoc quod

in culiniue potestatesitum est. QMdenim domino subiectum est liberi arbitri non est vii, nil moris ergose arbitrajlibertas proprie est libera nec ullius dominationi subditu ad

rem concaepitam dominatio. Itaque incumbit aduersario Lexicon refingere, quo noua illa αυπιξε Mi α πιξω- momimi notio Graecis omnibus incomperta lucem vis deat,in omnes retro Grammatici dedoceantur et-

rorem.

Dicam in hac meta, nec praefidenter sed vere dicam, de aduersarii in communem tristam sententiam a gumentis, quod dixit in simili Claudianus Manaercus

lib. . de statu animae cap. LI. Vide quam paruo negotio, veritatis calor, frigentium verborum pruina liquefecerit.

274쪽

Vestigara germana causa, cur nouasententia caput has lenus non extulerit reiectis quinque manibus ab aduersario excogitatis , quibus cause totidem nouas sententia comminiscendi subrogantur.

ctam , de telis exarmatam , ac etiam exungulatam amplitudinem. Nunc excutienda restat

aduersari meditatio, quam instituit lib. i. toto cap. 36. vestigans causas cur doctrina ei quam primus ipse inuexit contraria,ade,hactenus inualuerit noua autem adeo iacuerit,ut neque ante illam ab ipso uulgatam, quisquam in eam ultro venerin neque post eandem uulgationem ullus repertus sit eorum quorum scriptis edendis prela quotidie feruent, qui eam sententiam amplexari in animum induxerit praeter unum fortas sis autoris symmisten,Philosophum triobolarem, at religiosi ordinis transfugam, ac ut ad plenam ludar germanitatem nihil desit,ipso die coenae dominica de

Apostolico quodam Collegio per posticum ad aliena

castra sipultes Scoticas quas gentilem eius Pelagi uni praegrauasse querebatur S. Hieronymus apostatice transgressum. Hunc inaudio, nam legedis huiusmodi scriptorum

275쪽

scriptorum geriis tempus perderc,religio iterit, symmistae postea suo suffratum, nouae sententia subscrip

sisse: non magno sane eius vel praesidio vel ornamento. Aliorum omnium nemo plane a vetere sententia deiciuit cum tamen tam libera esse soleant aeui huius nostratium praesertim ingenia, tamque nouitatum amantia, ncc modica complanatio ad invia hactenus in Theologicis S Philosothicis argumentistesqua de praerupta, beneficio huius sententia fieri videatur. Res profectd admiratione dignissima de merito vestiganda. Pristae libertatis retentae,nouae neglictae cause

quinque ex aduersario. II. Autor causis profert eius omnino quinque. Prima est, amor no stri, quo tu vir mores nostros e sententia nostris sensibus , fibus accommodata. adeo ut

quantumuis veritate prius adita vultum Dum maiestatemque detegente, auersemur occurrentem , erroris nostri

INSANO AMORE correpti. Est etiam ciusdem trunci ramus amor carnis, quod nemo sui abnegationem ita perfecte animo complexus est , ut non sibi semper multum indulgeat Amamus libertatem illam quae diss-- lota est, et vaga framque expers iubi Eonem etiam ad

Deum res uit. Amamus er opere usurpamus. Inde profectum ruta enderimus. Secunda est,ignauia socordia in sententias blanda facilitate arridentes laboris odio propendcia, prae sertiin si plausibilitas accedit, d qui admodum inua-

276쪽

luit placendi amor ita enim fere comparati sunt, etiaqui nauiae laboris amantes, ut placentia, O adgustum allor: in LIM 'raecipue' 'elint initantArcisse. Tertia est,autorum turba, quam aceruatim reliquivi grex arietem sunt secuti, ut proinde non pro plurimis, sed pro pauci limis namerari mereantur,cum omnes noqi. antcoccupantur iudicio sensuque ducantur, ut serua pecora. Quarta causa st , rubor sententiam suam tametsi falsitatis&multorum prorsus absurdorum , ne quidpcius dicat, revictam, retractandi coram uniuerso orbe, palinodiae teste. Probat porro se autor hanc causam proferens, schematum Tullianorum non rudem his praeter ς tera. Anticipata opinio nullis argumentorum ponderibus cedi nullis rationum machinis excutitur,ne ipsi quidem veritati reuita facie se ostentant acquiescit. Si citius illax spes o veritas, forte nostros habui es amplex s.

Quia serius adueni r rep il a patiere , ne veritatis quidem appli et merebere. Opinio emuti locum ci em appetis appetiuit priore occupauit. Hanc figuram,loquentiae Magistri,nominant prosopopoeiam. Quinta causa recensetur ab autore, facilitas maior obsistendi haereticis quae in vulgari sententia ostentatur Metimur autem sententIarum veritatem facilitate: utilitate non sine iniuria: quadam proditione veritatis. At vel si inextricabiles consequerentur nodi,non

est abij cienda veritas cognita; alioqui periclitabitur Κ-des mysteriorum augusti simae Trinitatisin Incarna

tion IS. Ne crue tamen tot aut tam graues m Deum,

Natos, i nominem,ingratia,in libertatem suboriun-

277쪽

Cv NOVA LIBERTA IACEAT. 237tur iniuriae ex noua sententia,quam ex vulgata qua opponiteratiam libertati; tb. ecfatuasit, obsit lendum a tiae docet quae beatos libertate stoliat, nec homini si adactus futuros', prout futimos, ubertatem permittit; quae Deum ait dare non posse bona opera vi autorem dominum ed tantum vi extrinsecum suasorem atque tibicinem Quae autor cuin apertillime dicat haberi ex sententia vulgata, exclamat nihil esse ea absurdius, madisve paradoxum,magi ridiculam magis intolerandum. Vi ut eius autores cauere videantur, ne Deum autorem mali faciant, interim negantes sum esse autorem boni , bonorum operum gloriam creaturae deferentes.

II l. Ex tribui contracta fideliter,quae autor longiori oratione prosecutus est. Vsupatis magnam partem ipsit usta et verbis. Et poterant quidem univcris haraestuantis prae zelo animi spumae, una illa ex Augustino spongia elui qua confictas au etiliano de innoxij scalumnias abitergit lib., cap. 4. Haec si dicam letalibus esse dicta quales vos estis iresfondetis proba: Quid enim tu probasti Aut si eo putas probari quo dicuntur, non pura est eadem repetere: Recita ista ipsa tibi, Cy a uobι m. s.

Ecce et ego probaui si hoc est probare. Quae vero intra

paucas lineas per innocuos calumniam passos dicta repraesentat, nolo mea facere. Non ad nos pertinet Imcquid dicitis. Non iuidamus,non fecimus, quid loquamini e nitus ignoramus. Vas qui nihil aliudsultis quam dicere quod

probare omnino non potestis, quid aliud quam os vestrum maledictione, amaritudine plenum est Haec ut dixi mea esse nolo, memor quid Clarilliana inter Catholicos charitas quantumuis male appetita, quid patientia,

278쪽

videamur, ratiota es propositas librare S an non potius hae ipsae vel admodum affines caus ad novandum propellant,considerare operaepretium cst. AEqu cadunt in omnes plane Doctores. IV. Illud tamen ante omnia iuuat aduertere, non esse quod quisquam recentiorum solum se petioratione proposita arbitretur,4 coenos illa quinque praedictarum causarum sane luto seruaspergine commaculari. Nam quaecunque tandem autori mens sederit,perspicuum plane it,omnes aeque et antiquos &nouos. Omnes sane ad unum nouos cuiusuis institutiacordiaris Doctores, etiam post exortum hoc nouae sententiae iubar, nemo nescit antiquae sententi .hactenus astipulatos esse Ita ut quamuis circa grauissimas totoque orbe celcberrimas de diuinis auxiliis disceptationes dissidia serueant hactenus incomposita commodissimum foret alteri parti qua auesiliorum Lficacium ineludiabilitatem tuetur, praecipuum quo ab aduersarijs petitur telum,temerata scilicet ut putant aut timent, eo pacto libertatis, declinare aut excipere absque noxa,obiecto hoc nouae de libertate sententiae scuto Tamen nemo hactenus veterem de libertate sententiam abiicere, nouae albam tibi parmam obducere consilium coeperit. De anterioribus vero Doctoribus, qui superioribus seculis rem Theologicam Philosophicam illustrarunt, perspicuum quoque est,nullum autori praesuisse,quod euidenter in uiperi

279쪽

ribus cuici. Et quamuis unicus e Patribus quem aduersarius pro se profert, adiunctis duobus quos vult posse videri idem sensisse;pauci etiam Philosophi sum. mo labore emendicati vix senarius Scholasticorum

violentissima obtorsione compulsus intrare, aduersario patrocinarentur,quod nunquam dabimus. Tamen confertissimae Patrum, Philosophorum, Scholastico rum,turmae vetere sententia stant apertissime. Quod si omnia dictionaria consulimus, nec uniuersalem in

omnia hallucinationem irrepsisse hactenusque deprehensim non esse fateri volumus, tenus humanum vniuersum in eade est naui Ne Catholicae Ecclesiae alumnos speciatim proferam, quibus cum Caluinori nouis

ut istorum atavos vocabat Oenomaus, venefici con tentio est, non de amplitudine ceminentia, pro qua Ecclesia Catholica Christo humilium principi adhaerescens certare non solet, sed de potestate utrumlibet

agendi quam libertatis nomine expressam admittit Ecclesia, leno impurissimus Caluinus, .uniuersuro Lemanicum prostibulum auersatur. Innumerabiles itaque cuiusuis aeui D. Patres, Philosophi, Schol stici Innumerabiles le Sarar Agar siilii in libertatis

notione concordes, in astectione tantum dissidentes

liare dixerim Omnes quotquot ad hanc diem dulce libertatis nomen usurparunt, sipraescrtim quotquot iam lucis orto sydere discustis antiquis tenebris usu pare perseuerant, subiecta illi notione quae in dictionariis omnibus prostat, iraescriptione plusquam longissima robur accepit Omnes inquam praedicti,ctiinmationi ab aduersario institutae, tropositis ab X, m

280쪽

Cv Nou LIBERTAS' IACEAT. si amore,in barat larum peccatorum decidisse, autorcst.

Ne dubium quin si illorum casus attendamu qui cadentes apertos habent oculos qui in quam non haere sim a prima aetate combiberunt, sed electione in erroris foueam praecipites ruunt,praesertim verbium a religiosis septis ad satanae castra per apostasiam transgrediuntur, omnes ex hoc capite actos in ruinam, si unis depreliensuri. Nam effectus consequentes, plus satis hanc causam produnt, ut notauit S. Ambrosius in sues illud saltis vidi i pium, S c iis aptans qui de monasteriis exierunt, oenunc laxuriasunt .mstri.

Haec cum ita sint, iudicium ello lectoris, quale sit

coenum quo Catholicos Doctores tam multos quam supra retuli atque adeo ad unum omnes respergit autor,cum quod in haereticis lutulentissimum est,illis a Dfricat, nimium sui amorem, indulgentiam carni praestitam,&amorem effroenis libertatis, respuentis subiectionem ad Deum. Hic sane auror, eorum qui honorem ipsius charum habeant, verecundiam flagellat. Quis enim non crubescat ad tam atrocem censuram, nullo plane nixam fundamento Nam satis conliat, vetercinde libertate sententiam, ab innumeris neque delicatum ac molle vitae gcnus, neque carnis studium, ncque Scenem libatatem consectatis fuisse probaram. Itaque primam causam deiectae hactenus nouae sententiae, veteris retentae, habemus pro nulla.

Fullo secundae detergitur. VI. Ignaviam,quae secundo loco obiiciebatur,u.-