장음표시 사용
281쪽
bis PAR I CArv XI. gari de libertate sententiae assertoribus, aegre persuadeor vete obiici, qui videam tam multos labori cum primis deditos, S indefesso studio in scientiarum pericrutationem incumbentes, de quod Didymo cognomen fuit ob immanem studendi laborcm, Calchente- ros,nec de noua sententia cogitasse priusquam ab autore cuderetur nec iam cusam approbasse Nolo in re perspicua videri copiosus. Unicum tamen exemplum si protulero, non potero mensuram debitam transgressus videri. An vero ignauus iudicio autoris Franciscus Suares, quem videre memini senem adolescens, irrequieto studio litera
riis commentationibus incubantcna, ct inscientiarum
scrutatione perpetuum, usque eo ut etiam inter peregrinandum aliquid semper eius generis agitaret,quod
appulsus inhospitium chartis committcre tempus vero si quod furtim decerpere posset,incredibili parcitate sublegeret Extant testes exquisita huius scriptoris diligentiae,Tomi iusta magnitudita is duo supra viginti praeter eos qui cudendi supersunt. Vt plane admiraculum accedat, hominc in unum de rebus altissimis, tam exquisite,tam solide, tanta eruditionis sacrae
redundantia, scribere potuisse tam multa quibus vix legendis homo mediocriter diligens par esse queat.
Omnes ille Patres immenso labore peruolutarat; omnes Doctores scholasticos,quorum non est numerus, diligenter uolucrati in sacris interpretibus crat verta tissimus;Iuris utriusque consultos,sed Canonici maxime,lta legerat expenderatque, ut quod moralia eius
scripta produnt, scutentias de placita singulorum,
282쪽
cv Nova LIBERTA IACEAT. 63 videretur habere in numerato,Conciliorum sacrorum erat scientissimus, nec rudis historiae sacrae. Denique
iuba sacrae disciplina haberi potuit, &verb habitus est. Nam Philolbphicam peritiam exquisite solidis,
ordinatis,pereruditis voluminibus testatam, in tanta apud eandem diuinae sapientiqvbertate,ut despicatiorem sciens praetereo. Hunc hominem ignauiae nunc primum notari, eo quo te omnino tractata ex instituto libertatis natura; primo videlicet libro operis deauxiliis, S prolegomeno. i. de gratia, de disp. 9. Metaph. nusquam in hoc negotium nisi oscitanter incubuerit,nec peruaserit arcanum noua de libertate sententiae admodum verisimile est non satis fidei apud aequos arbitros habiturum; reque qui aduersario illud Ammiani lib. 8.occinendum duc ita. Quis innocens esse poterito accusare
Eiusdem accestones absterguntur. VII. Plausuum captatio, S placendi amor, quorsum cum ignauia in unam causam retenta veteris delibertate sententiae conflatae sint ab autore dubitatio esse potest. Quanquam si paulo attentius id scrutamur,non est ea consociatio destituta fundamento. Est enim admodum ignaui animi a recto deficere displicendi metu, aut veritatis dispendio fumum humanorum iudiciorum4 marcentem illico gratiam emercari Ut ut porro se habuerit facta ab autore coniugatio, ratum est ac fixum apud sipientes, placendi amorem
283쪽
. PAR I. Arv XLLhumanorum plausuum captationem, fontem esse
grauissimorum malorum,& rem omnium in Dei Ecclesia perniciosissimamci ut non abs re Psaltes regius, conteria Deo dicat ossa eorum qui hominibus studiose, te affectate placent, ac confusos denunciet, quonia Deus spreuit eos. Et Apostos as diserte contestetu non fore se Christi seruum, si hommibus placeret, eorum gratiam plaususque captaret. Hunc inter primarios haercium omnium fontes,numerat Anastasius Suaalita c. s. DuclS viae.Execrabilem cupiditatem nominat S.Cyrillus lib. . de adorat. aitque hanc esse vestem ex duobus contextam, adulteratam,damnatam Deuteron. 2 2. tanquam crimen grauissimum, tui nulla reprehensi sit jam. Hinc illa peruersitas, quae miserrimar&ciei Ecclesiam deformantis causa est inter praecipuas primaria,quod quia Deo tonare,coruscare, Iulminare iubentur, ad eorum se potius nutum fingant qui dicunt, Loquimilla nobis placentia Hinc inquam illaetaeruatio dictionis Christianorum Oratorum quam masculami torosam esse oportuerat, ita ut cum in verbis oris sui dolare, occidere audientiam dei eret,
fiant ei quasi carmen Musicum, quod DChrysosto- naus lib. .de sacerd nec temet alibi, tanquam lutulentum turbidi huius fontis profluuium longa oratione deplorat, tona. . Gr col. serm. 3 peiores homicidiis esse huiusmodi homines dicat.qui diem hominis desiderantes,proferunt diserta non fortia, ad audientiae popularis i ecebram culto sermone scata . ut Cyprianus quoque ad Donatum expostulauit.Nazian Zenus Oralaa 6. has esse AEgyptiacas Ecclesiae plagas dicit Beda fl
284쪽
Cv Nou LIBERTA IACEAT.in Deuteron. c. 3.idololatriae speciem aliqua hic agnoscit. Sed praeclare, ut caetera in hanc rem prema,S. Gregorius 6. Moral.c. 18.obseruat hanc agendi rationem
vocatam ab Apostolo adulterationem verbi Dei, quod qui huiusmodi sunt intenti in solam delectationem a plausu eorum quibus placere satagunt, de prole Christo generanda non sint solliciti. Liquere puto,plausuum captatiori placendi amor, quanto sint probro, de in quibus merito timeri debeant. Nempe in iis qui dicendi ad populum prouinciam sustinent, aut ex ossicio dirigendis mouendisve aliis debent insistere. Hos enim metus iustus esse potest,ne placendi amor enervet, gratiae eorum capta tio quibuscum seuerius agendum uerat,iabefactet. At in retinenda vetere libertatis notione,& noua non ad-1nittenda,quis locus esse plausuum captationi, humanae gratiae studio queat Cuius enim quaerat seuorem,cuius plausum ambiat,cui placere satagat, qui de amplitudine, eminentia non cogitat ' Quare hic locus profundiorem attentioremque autoris meditati nem postulativi ea suae sententiae aduersariis impingat
quae possint credibiliora videri. Repellitur tertia causa. VIII. Tertia causi proferebatur,iactatio multit
dinis autorum veteris sentciatiae, quos sine penitiore exalhine secuti sint recentiores, ut muli solent detritis
itineribus insiistere, impressa pridem vestigia clege re. Non possumus inficiari, hinc magnam omnino
285쪽
ex autorum numero sententia, Vix percepta rationum
extima secies, iis placitis adhaerescunt quae explose oportuerat. Et verissimum est etiam quoad disciplinas,quod circa fidei scita tradit S. Hilar initio seit de
Trinit .nempe nihil esse periculossius,quam cum multi eodem inuoluuntur errore , nec alia ex causa quam quod multi praei uerint, in eundem gurguem praecipi tes ruunt. Est profecto disciplinis exitiale eiusmodi 5ssilium. Quis enim nesciat, ut est apud Lactantium lib. 1. instit.cap., ollus esse momenti in paucioribus doctis,quam inpluribus imperitis rat multitudo praesertim copiosa, vix peritorum est. Hoc itaque fixum esto, non esse ex autorum numero,ut in tribunalibus circa susseagia D solet,de sententiarum veritate pronunciandum praesertim cum affectus plerunque, multos temere eon ciet in unam sententiam. Quo ex capite, religiosos eiusdem instituti quantumlibet multos, cum vni omnes sententiae adhaerent, non facere numerum, dixit
Nihilominus,argumentum sine dubioveritatis est, nec infirmum,aliquid omnibus videri. Et capitis pro ficto est male sani, abiecto omnium aliorum sensu, conculcatis cunctorum retro Doctorum inirentis,so lo suo spiculo lumine duci velle, praesertim nulla adigente tam valida rationum machina cuius impetus re pelli non possit Multitudo iure despicienda venit, cum est imperitorum cum docti quique ex aduhrso stant;cum reclamant qui sunt maturiore iudicio pei,s te damnum numeri autoritate ac dignitate Caece-
286쪽
roqui spiritus est singularitatis quem esse Ecclesiae
exitialem de ramum Patrum sententia censuit Psaltes depastam a singulari fero vineam deplorans, dedignari equi multitudinem, arita aliorum grestibus itinera alpernari. Quamuis enim quoad mores de vitae normam,intuta pland cynosura sit iudicium multitudinis praecurrentis,quod Seneca epist. s. S sepe alibi sapienter moneta tamen in iis quae a iudicio tantum pendent,qui plus vident oculi quam oculus, secutius insistitur viae quae plurium vestigiis sit protrita, cum manifestus error non deprehenditur, nec ratio inelu stabilis aliueauertit. In hac causa quid profert autor limiusmodi ρ Quare pace illius stabimus in semitis antiquis. Nolumus illud a Hieronymo epistol. . in singulares intortum, ad nos reprehendendos pertinere: Etiam muta animalia et ferarum ireges ductoressequuntur suos. In apibusprincipes sunt. Grues unam sequuntur ordine literato
Virulentia quartae causae defricatari
I X. Locum quartum inter causas retentae mordμcus veteris sententiae, sinouae reiectae, assignat autor, superbae pertinaciae.Haec est origo exiti magna partis haereticorum , praesertim eorum qui viventesmin fernum descendunt, idestuaterprete Nicolao i epist ad Mich. Imperat qui scientes pereunt,nec ex errore nisi fortassis studiose accito, a Claristi caula extorres fiunta Hinc illa S. Augustini ad lulianum Pelagianum lib. 1 cap. 3. Ostendi 1uamum in malis humanis valeat, eo quem
287쪽
bona ornitentia de mala verecundia palmam ferati Idem in tragmento concionis dei. Paules est undeci mum inter fragmenta tomi decimi. obduratorum tunc temporis Paganorum originem, refert ad superbam pertinaciam qua inuicem timebant, inuicem erubescebant. Quare paganum obstinatum in errore sicinatur. Ne confitearis humilem,time superbos,mei praeponi superbos qui pro te displicuit superbis. Sed, Rusticus Diaconus in ipso niae libri contra Acephalos,
hinc maxime timens obfirmationi in haeresi, ad obstruendum hunc erroiis ac perditionis fontem, urget Acephalum. Et e contra Facundus Hermian lib.io. Theodorum Mopsuestenum commendat, tanquam fortissime operatum,cum calcans gloriam magisterio longi temporis acquisitam,ademendationem dicti, in cons pone descendit longe aliter quάm subdit fecisse permul tos, qui ubi humanitus L sunt, homines se cognoscere
noluerunt, de prae pudor quanqua constitialsitatis,ueritati cedere, errorem abi, cere noluerunt Nimirum gloriar non parandae modo, sedi retinendae insanus amor,ad haereses, formandas, fouendas,expeditinsima via est Videsis Alphonsum de Castro lib. i.de iurta haereticor. punit. cap. Is γHinc liquet, quanta sit virulentia conuiti quod
quarta hac causa continetur. Nam per eam superbis,d duritiei,ac obfirmationis in errore,ac posthabitae hominum vocibus veritatis,incusantur, quotquot veteri de libertatis natura sententiae inhaerescunt. Sed
288쪽
Cv Nou LIBERTA IgCEAT asyllabemus inprimis abundantij imam consolationem, ut S. Augustinum dicere nemini lib. s. contra lit. Petil .cap. 6. cum non dissimilia de se iudicia.& criminationes repellit, hanc subiiciens causam patienter excipiendi probra illata.Si in eis quibus me criminantur, testimonium conscientiae meae nonstat contra me in constectu De qu nu
Ius oculus mortalis intenditur, non solum contri lari non δε- ιeo verum etiam gaudere exultare , quia merces mea
multa est in caelis. -nue enim intuendum e L, quamsit amarum,sed uam falsum quod audio,inquam ver pro cuiM nomines aec audio. Hoc unusquisque nostrum sibi securus ac laetus occinat,cum inuri sibi,tam sine causa, tetras illas quas dixi maculas superba pertinaciae, expetitur.
X. Autor tamen genuino sic insigendo,non leuem plagam existimationi suae intulisse videri potetit, dum aequus Lectior quinam ii sint quos autor siuperbae pertinaciae insimulat,attentius expendet.Na cadat san Elii
eos qui nunc veteri modo philosophantur ea accusa tio,vel potius denigratio, si erroris conuicti perspicue probentur. Ea quippe laude se spoliant,quam secun
damnoitinat S. Augustinus lib. I. contra Orcsco. cum ait Sententiam falsam uniuam tenere prima laus est,secunda mutare. Quod alter uixit Cassianus lib. i.de
Incarn. cap. 4. primum est, errorem penitus non incurrere,
secundum,bene repudiare. At se vel specie tenus conuictos negant, Λ vere negant. Sed conuicti sanesint,a que adeo pertinaciae,nec cuiusvis sed superbiae rei ag tur,qui etiamnum perstant in antiqua sementiaden Hra libertatis. Qui l tamen iis fiet, qui ante illatviri
289쪽
mundo nouae sententiae iubar, idem antiquisententiae bona fide adliae terunt, ne tenui quidem cogitatione pulsati, re ut illuceret mundo lux noua, detegendaque esset sententia non prius audita cluam an aplexari omnes abiecta vetere astringerentur 'His quanto iure superbae pertinaciae nota inuritur Est unde huic negotio lucem affundam Planetarum orbes 'lurcs&solidos esse, peruulgata ad noliram usque aetatem existimatio fuerat. Nuper diligeaatissimi Astrono mi, ex diuturna phoenomenorum inspectione adlaibitis telescopiis quorum usus temporibus nostris seruatus est, lemonstrasse visii sunt unicum csse omnium planetarum coelum, in quo erratica sidera variis orbitis fluxis ac permeabilibus circumagantur. Quicquid de iis statuatur qui auditis nouis phoenomenis veteri sententia adhuc inhaerent, nemo tamen priscos illos qui de nouis phoenomenis nihil audiuerant, Lidcirco cuilibet planetae orbem proprium adscripserunt superbae
pertinaciae damnatos velit, quod sententiam mutare detrectarint, quam mutare cum alia de qua nulla subibat cogitatio,in eo potestate non fuit. Non secus de omnibus pronunciandum fuit, qui ante excretam orbi nouae sententiae lucem , id est, ante trinoctium, libertatis naturam, de sensu omnium hominum, per potestatem utrolibet flexilem expresserunt. XI. Desciscit sane ab usu cuius approbationem habemus a natura ipse consertanari congenitam nobis,
quisquis veteris placiti falsitate perspecta , haeret tamen, notari timens vel inconstantiae, vel contraeliquandoque erroris, aut adamata nouitatis. Quid
290쪽
Cv Nou LIBERTAS IACEAT. 2 ienim, inquit Arnobius lib. α. num. 6 o. hoc modo Lpam velimus infigere prioribus istis atque antiquissim seculis,quod inuentis frugibus glandes preverunt, repudiauerint arbuta quod corticibus contegi mamiciri desierint pedibus,postquam vestis excogitata est textilis , sues' commoditate succinctior Aut quod structis domibus timrioribuspuccessibus institutis, non antiquas adamaverint casulas, nec sub rupibus cauernis praeootauerint ut belluae permanere Commune est omnibus is ab ipsis pene incunabulis traditaem bona malis anteferre, inutilibus et tilia praeponere, quod esse constiterit pretiosius alius id conse larier petere. At in re praesenti nihil tale accidit,sive quoad nos quibus innotuit noua de libertate sententia, Min- nolint ut plane falsa, situ quoad anteriores, quos plane latuit. Vnde neutri dici possunt veteri sententia adhaesiis per superbam pertinaciam, ab humanis sermonibus, retractationis pudore, timentem sibi. Quod est iudicium autoris,de iis qui illatam orbi nouam sen
Ex his perspicuum duco,cuiusmodi sit quarta causa ab aduerserio proposita. Ad phaleras vero verborum quibus autor hanc quartam causim in calce exorn uit,illud unum Augustini repono ex lib. E contra Petil. capite i. Nullo modo sonat diseriis quod dicitur inepte. Quinta causa admittitur. XII. In extrema causa ab aduerserio prolata, hembam porrigo Verissimum quippe duco, sequendo nouam sententiam, aegerrime aut nullo modo posse Mna