Noua libertatis explicatio, ad lucem obscurissimis quibusque theologicis difficultatibus affundendam, nuper adinuenta, & duobus libris proposita, hac antistropha tractatione discussa a Theophilo Raynaudo ... Accessit examen nouae theologiae, negantis

351쪽

mirum potentiae, alteram actus. Et riorem ait csse in . trinsecam impeccabilitatem ex via natura status, qua potentia eximitur ab omni indisterentia ad malum, cuiusmodi est praedeterminatio beatorum S: Christi Domini,atque Deipara: non item Adami, etiam cum adhuc in florentissimo innocentiae statu, intcger visae scelerisque purus perstaret.Posterior prς icterminatio quae est quoad actius, supponit quidem manere vertibilitatem potentiae ad utramque contradictionis partem,quae vertibilitas vi prioris determinationis aufer tur; tamen insertactum praedeterminatum,quia facul'tas efficaciter ad cumtralaitur, ita ut idem actus prout a Deo est,in fallibiliter&immutabiliter ponaturi prout autem est a potentia creata, ponatur mutabiliter, α contingenter,& cum potentia aliter se habendi. Nam uod Deus secultati creatae immittit, saltem per mo-umfluentis,ut eam quopiam trahat, non est eiusmo divi ei obsisti non possit. Quod autor confirmat ex Tridentino sessu can. . ubi morionem quae ad communem fidelium sortem pertinet, definitur talem esse vi ei obsisti ab homine possit;quamuis id ad pr cellcntiores sanctos extendi non debere,assarmet autor, n. q. eo quod nemo itum, Cbrsum De aram, sam fis praecessentiores d p tirepotuit meo mouenti,nec id definire de omnibus voluerit Concilium,quipe de quo non m batur. Communestamen iusti poliant Deo excitantidissentire. Quamuis non una Deo pateat via, qua efficiat ut indeclinabiliter, Minsuperabilitcr, ac inuictisti me, verba sunt D. August l. de corrept. 5 grai c. I

352쪽

agantur ad bonum salua contingentia dc mutabilitate voluntatis Sicut enim causae naturales,salua continge tia sua qua aliter, aliter se habere pollunt, etiam duin sic agut,effectus suos per ordine ad caulam prima immutabiliter expromut, ita ut aliter omnino euenire nequeat ,sic causi morales ac liberq, possutiuuate Deo erumpere in opera,quq respectu quidem ipsi um causaru contingentia sint, possintq; aliter accidere,respe ctu tamen Dei hoc habeant,ut impediri non possint. Modum porro quo Deus humanivoluntatis muta bilitatem cum indeclinabili ad bonum adii sione confiugit, autor omnino duplicem proponit Priorist,pcrvalidam persuasionem,qua hominem quantumuistia duratum inflectat in eam quam volet partem : non ut hominibus persuadentibus euenit, explorado quςc gitatione fac motiones homini pelliciendo sint acco modatae me forte sit aliter faciat, tenacre se gerat,ec sua ex pectatione fiustretur, sed promendo e thesauris suis,cogitationem ac motionem flectendae dispositi, ni animaequatumuis profligatae accommodati Alier modusque autor ait else Deo digniore, is peculiarem,ac quem solum agnoscit esse aptum aut causanda perfectam hominis conuersionem, continetur via si premae potestatis,fecundum quam Deus qua Deus est,

totus natur autor ac dominus voluntatem hania nam intacta eius libertate ducit quo vult, ctiadit Diu. ThOm. I. 2.q. IC .ar. 4.ad i. do . post S. Aug.l de correp. grat. c. 4. silib. de grata dc lib. artat .c. aeo octa l. lnio

aperte idem e pressit Spiritus sanctus Prouerb. verbis illis , scut diuisiones aquarum, sic Risita

353쪽

in manu Dei est, quocunque voluerit inclinabit illud Hortulanus siquidem cuius exemplum ibi adhibetur, via

potestatis,ilon autem persuasionis, derivat aquam in rivulos quo expedire iudicant. Similiter ergo Deus, quia Deus est,ct omnipotens, humanam voluntatcmpotentiae suae veluti manu admota,rissectit accircumagit quo lubet. V. His iactis findamentis, autor rationem conciliandae libertatis creatae cum forma praedeterminante init in hunc modum. Si forma praedeterminanS,po

remiam praedeterminet, quod communiter non con

tingit, tollitur quidem potestas peccandi, tamen ea

potestas,neque est libertas,neque pars libertatis Germana vero mertas quae in adhaesione ad Deum cernitur,tunc maximSessio rescit tantum abest ut periclitetur eius incolumitas. Si vero forma praedeterminans, duntaxat praedeterminet actum, tunc etiam libertas

peccantium salua est,quia non obstante tali praedeterminatione, Sessiiue Deus via persuasionis, siue via supremae potestatis procedat, manet voluntati potentia ad abiiciendam motionem diuinam, deficiendumque a recto ordine. Atque ita autor iuxta suam nouam de libertate sententiam,nullo negotio conciliat liberatatem creatam , cum praedeterminatione quacunque.

At iuxta vulgarem libertatis notionem,prior prae- determinatio quae est potentiae, non potest cum libertate cohaerere; quia libertatem vulgari illo modo acceptam prorsus exscindit, tollendo indifferentiam achmuam ad utrunque oppositorum. Nam eorum unum

354쪽

poni non posset absque peccato. At peccatum non potest locum habere posita potentiae praedetermin tione,quae peccabilitatis exclusione continetur.Posterior item praedeterminatio, qua cst actuum, non potest cum vulgata libertatis notione cohaereres quia quinauis ex parte potentia: creatae sinat aetiim esse impedibilem, tamen ex parte Dei, talem illum reddit, ut pro voluntatis arbitrio poni aut excludi non possit, sed indeclinabiliter, insuperabiliter,inuictissimeque ponatur: ac proinde concordia libertatis, formae actum praedeterminantis,retenta vulgari libertatis explicatione, videtur desperanda.

Naui doctrina proposiM. VI. In proposita autoris doctrina displicent permulta omittamus veris in praesentia,quod ait,impcccabilitatem etiam extra statum gloriae, cuiusmodi putat fuisse impeccabilitatem Deipvς, esse aliquid intrinsecum, Linhaerens facultati eius qui exoroitare Erecto non potest. Apud me namque Dcipara,quamuis, robustissimis motionibus per eximium priuilegium collatis, ab omni quantumlibet minuto peccato nitens temper ac pura fuit, tamen peccabilitatem, quamdiu mortale hoc corpus circumtulit, nunquam Xulta. idque uniuerse de viatoribus confirmatis in gratia incet S.Thom. quaest.24 de verit.art. s. kidem de Apostolis iam in gratia confimatis hoc est post ex ccpetuna, in Pentecoste Spiritum tinctum, affrmat discrte sanctus Macati hom. a. i. quod moneo, ne quis Dei

355쪽

paradicon firmatione in gratia, etiam cum m ortali compore contecta viueret, eius impeccabilitatem censeat perspicuam. Diserte autem Deiparae in hac vita peccabilitatem, quamuis nitentissime, ipsos beatos Ang los animi puritate superantis, agnoscunt Durand in 3. d. 3. quaest. . numer. 7. Pauc in s. d. s. disp. . Sesagarius in cap. t. Prouerb anum. ex parte Ocham in s. quaest.2. litera .cr D. Quod si Deiparae iam ex hac vita impeccabilitatem tueri placeat, cum Suare lib. . de praedest. cap o. num ii. Valentino Herice i. p. dis 2 .anum. 1 non est tamen quod adi, galassirmare,eam impeccabilitatem esse aliquid inhaerens&intrinsecum, cum per meram subtractionem concursus ad peccandum requisiti, ac tiam persub motionem obiectorum Loccasionum peccandi, seclusa quavis Arma intrinseca,liceat exponere quomodo non posset Deipara prolabi in peccatum contra praecepta negativa ac etiam contra assirmativa Nani

quoad haec quoque priaecepta, potest inhiberi peccatum ne a facultate antecedenter intrinsece immutata

progerminet siue obducta intellectus luceladuerteria,quae ad peccandum plane exigitur siue per solam abreptionem potentiae ad cooperandum , excudendumque actum praeceptum, nulla anteriori ad actum immissione se sta in potentiam,nullaque eius sollicitatione aut vellicatione per internam formam pr missa. Qua ratione impeccabilitas, nullo intrinseco de iacultati inhaerente antecedenter ad actum, quale aduersarius inuehebat, continetur. Verum hoc,ut dixi,nunc dimittamus, quia non multum infert ad praesens negotium. Vll. Illud

356쪽

VII. Illud potiti dispicietidum est , quam recte

autor duplicem diuinam praedeterminati: nem secernat,&libertatis crea. ae incolumitatem iisdem coniungat. Et inprimis non bene r determinatio actus apotentia praedeterna inatione sciungitur,ci una aliam firmitate ac veluti tenacitate superare dicitur. Nam reuera situ potetiam praedeterminari dicamus, siue actum, idem est vinculum respectivum &'potentiae S actus. Potentia enim dicitur praedeterminari per ordinem adactum, qui non potest ab ea non prodire, et certe ab canon potest exeri Actus autem dicitur praedeterminari per ordinem ad potentiam, a qua ita elicicndus

est, ut omitti non possit. Ergo duae illae praedeterminationes ita connexae sunt, ut seiungi ne ciueant. Hoc ut

liquidius per piciatur, quaeramus quid supra determinari, siue actum seorsum , siue potentiam scorsum. Quamcunque efformemus praedeterminationisi tionem, plane apparebit,duo illa perpr detcrminati nem ita illigari, ut neutrum dissociari ab altero queat, sed necessario in conceptu praedeterminationis cuiuscunque, actus S potentia inuicem nexa inuoluantur. Quorsum ergo aduersarius, duasi bis praedete minationes, 'uidem firmitate ac eluctabilitate di pares,obtrudit 'Proprie quidem loquendo, praedeterminatio est solius potetiae, sed per ordine adactii: quia sicut sola potentia determinatur ad operatione, quippe quae sola transit ab indeterminatione ad determinatione, ita sola dicenda est praedeterminari. Si tamen actu quoque praedetermina ridicae placeat, impossi

357쪽

adium profusura est vi determinationis non ab ipsa ibi voluntate iniet hae, sed illatae aliunde. Neque,cro satis consequenter eam actus prςdeterminationem exponit autor, concedens illa possita superesse potentiae facultatem adactum non pone sum. Hoc consequenter loquendo dici nequit. Impossibile enim est actum praedeterminatum non poni, quia eo ipso quod actus dicitur praedeterminatus , potentia quoque respectu eius est praedeterminata Atqui impossibile est potentiam praedeterminatam nerumpere in actum, quia detcrminatio, atque adeo etiam praedeterminatio,est constitutio potentiae extra indiL

ferentiam ad agendum; qua indisterentiathblata, perspicue ponitur actio. Ergo impossibile est cum praede

terminatione cohaerere facultatem potentiae ad non ponendum actum Deinde autor diuinam praedeterminationem statuit esse tandamentum primum cemiae: in fallibilis, et notionis qua Deus praeuidet futura libera; quod stare non posset,si actus praedeterminxtio non excluderet a potentia facultatem non ponendi talem actum. Tandem si humana voluntas cuius solus actus sit praedeterminatus potest actum illum suum non elicere,ergo potest cassam reddere voluntatem Dei essicacem, per quam actus seorsim a potentia prae determinatus it. A diuinam voluntatcm praedeterminantem,atque adcyessicacem Mabsolutam rrutam cadere est imposiabrie. Vt igiturauto conseque ter loquatur,necesse est ut cum omnibus aliis qui prae- determinationes actuum inuehunt, fateatur, praede' terminato actu potentiam non posse alio se ,

358쪽

NovcsENT. PRAED. ET LIBERT. NON GDER. 329 qium quis eam abducit praedeterminatio. Per eam , librem non conciliatur cum praedeterminatione potentiis.

VIII. Satis de naeuis quibus autor suam illam diui-

praedeterminationis partitionem commaculauit. Nunc videndum sequitur, quam male libertatem humanae voluntatis, cum sua illa duplici praedeterminatione retineri censeat, iuxta suam libertatis notio

nem c

Et potentiae quidem praedeterminationem, fatetur tollere libertatem peccantium, qua tamen excita a b iratur libertatem manere incolumem,co quod vera libertas sita sit in amplitudine ex adhaesione cum Deo, libertas autem peccantium non sit vere libertas sed defectus libertatis. At nos quia eam libertatem peccantium agnoscimus esse physice veram libertatem, plane arbitramur,sublataea libertate peccantium tolli libertatem. Et vero lique sublataea libertate quae est liberta peccantium, siue quae peccatum potest parere, tolli quoque eam libertatem qua homo potest si lubeat dium vocationi obtemperare, eamue ab icere. Nam abiicere diuinam vocationem cum posses ac deberes sequi,peccatum est. At certum est,hoatini libertatem posse diuinam vocationem abiicere, etiam cum eam de facto sequitur. Idque autor agnos it definiri inTrbdentino sess.6.can. . Fatendum ergo est libertatem peccantium non excludi ab iis qui incolumi libertate praedeterminantur.Quod si ea peccantium libertas,db

359쪽

33 PAR II. AP v I. catur excludi ab iis quorum potentia praedetermina ridicendum consequenter cst, eam praedetermina tionein excludere libertatem. Et ita plane res habet, cum libertas non amplitudine ex adhaesione cum Deo ut autor fingit, sed potestate utrumlibet operandi contineatur,eaque o testas,posita faculiatis r determinatione aperte ruat.

Circa hanc praedeterminationem, non videtur omittenda insignis temeritas qua autor circa citatunx Tridentini canonem usus est,cum mentionem eius se cisset inter stabiliendam hanc prirnam praedetermina tionem. Ait ergo autor illum canonem non esse ad sanetos eximios extendendum, sed de sola communi ac veluti plebeia vocatione accipi oportere; praecellentiores vero sanctos, Deo vocanti obsistere non potuisse. Possem hoc eius dictum non una securi concidere,

prolatis S. Pauli, aliorum profecto praecellentissimorum sanctorum exemplis, Quos grauissimi Patres tradunt diuinae vocationi obsistere potuisse si voluissenti Sed de ipsa re non disputo.Tantum dico,aduersarium non posse a temeritate excusari, qui generalem Concilij ct nnam fine fundae nento limitat, cui Cocilium absolute dicat diuinae vocationi obsisti aiu

sto posse, ipse id non de quouis iusto, sed de vulgo

duntaxat iustorum, deque communi vocatione, non de eximia accipi tradit. Prodit eam quam diuo temeritatem,quod in .p. Actorum Concilii Tridentini sub Paulo II anno is 6. folio Is . resertur, quendam ex

Theologis proposuisse,expedire videri,ut generalibus verbis praedicti Canonis quibus damnantur qui nc-

360쪽

gant hominem posse vocationi dissentire si velit, ad deretur limitatio quae ea verba restringeret ad communem vocationem Additurque ibidem,renuisses, tres arctare generalem canonis doctrinam appositione illarum vocum communi vocationi Quod ergo Concilium facere noluit, hoc aduersarius arsogata sibi supra Concilium autoritate intrepide praestitit, nec sine sale aut aceto, in eos qui a tali canonis limitatione abhorruerunt; cum addat, neminem pium aliter cogita

turum. De Christo sane qui supra legem omnem est, nihil eo loco pronunciauit Concilium, cui de puris duntaxat creaturis, deque filiis Dei adoptiuis sermo

erat,viliquet ex innumeris sexta illius sessionis partinculis. At quoad alios quo suis sanctos, valet uniuersali ter do et cina Concilij, nec limitari ab ullo priuata autoritate potesst,absque temeritatis labe . Nec cum praedetermisiatione actus. LX. Iam praedeterminatio posterio , quam autor praedetcrminationem actus vocabat, nullo modo cohaeret culibertate,quicquid aduersarius obtendat. In extricabilitcremm implexu est, quod autor admcndiaetus sic praedeterminati libertatem vulgarem, affr-mat.Nempe actu illum sic praedeterminatum, & posse non poni percona paratione ad potentiam creatam si cundum se sumpta, S: non posse non poni propter firmitate: immutabili rate diuinae praedeterminationis: Hoc, me quide iudice, supra quosvis nodos implexum est. Nam utatum assarmaret autor, semovendo diuina,