장음표시 사용
401쪽
voluiitatis dispositioni, circa illum actum, eique op- possitum non actum permittitur 3 Nititur aduersarius lib. s.cap.x'. anum. s. hac sedi Lsicultate extricare sed retiera magis ac magis se irretit. Adio itur enim admittere, dari diuinam praede finitio-nctia' antecedentem 5 absolutam, itemque subiunctam ei praedeterminatio item qu e recidat in nihilum, nec sortiatur e sedium. Haec vero tanta est absurditas, vin hil attineat eam amplificar ipsaque voce diuinae determinutionis sussicienter refellitur. Hoc autem gratis
admisso, manet difficultas de actu cui negata sit diuina
praedeterminatio,cuiusmodi sunt omnes illi quos non exercemus. Hi namque iuxta aduersarium non possunt elici, quia caremus principio ad eorum productionem essentialiter requisito, nempe diuina determinatione. Igitur homo non est indifferens ad huius modi actus,nec laudandus est quis ex eo quod potuerit iacere malum, non fecit. Revera enim non potuit iacere malum quod omisit Caruit enim diuina determinatione ad exercendum actum, quam si accepisset, operatus fuisset nunc autem abstinuit operatione
quia operari non potuit, quod non est laudis argu
Probatio L. ex actu G. VIII secundo principaliter argumentor, probo determinationem voluntatis nostrae quoad cxercitium,non esse a Deo:quia si ita esset, Deus praedcter. minaret hominem ad peccandum, proindeque esset peccati
402쪽
EXERCIT AC NOVA LIBERT. NON EGET uepeccati autor, quod vel cogitatu laorrendum est, nec nec nisi cum enormi blasphemia atrocitate,a Caluino& quibusdam de Lutheri ganea est affirmatum. Vt hoc argumentum rem solide conficiat, probandum duntaxat est, posito quod Deus determinet voluntatem ad exercitium,sequi quod determinet ad peccandum nam coetera sunt perspicua dc extra controuersiam. Probatur igitur illa sequela quia is dicendus est praedeterminare ad peccandum, qui praedeterminat adponendum fundamentum quo in talibus adiunctis posito,non potest non exurgere malitia,sive sit priuario siue formalitas positiva resultans ex libera positio ne actus in talibus circumstantiis. Vtrumlibet enim quis statuat,perinde est ad rem praesentem quia malitia quicquid tandem esse dicatur, non potest per se directe heri,sed resultat ex tali modo operandi, nempe ex operatione contra regulam,supposita aduertentiain potestate abstinendi eo opere. Vnde malitia ea tenus tantum potest praedeterminari,quatenus praedeterminatur fundamentum ex quo apta est exurgere;ldest actus possitiuus cui aduenit in talibus adiunctis, &in tali hominis dispositione Atqui non potest adna ti, quod Deus praedeterminet nominem ad pone dum actum possitiuum malitia substratum 'uia sic Deus ipse implanaret hominem, quod Spiritus sanctus Ecclesiastici 1 arguit mendacii. Quomodo enim non implanaret hominem, quandoquidem ex se, Lex mera sua voluntate, nullo habito respectu eius quod homo ex se velit, urgeret illum,imis adigeret adponendum talem actum , cui in talibus circunstantiis
403쪽
agnoscit non posse non conseri, implantari malitias
Praedeterminatio enim mouens S exequens de qua
agimus, cum ita instrat actum et homo non possit
eum non ponere, eam quam dixi adaetionem contrunet: Ac proinde sit Deus, adactum malitia substratum tavirulentiae Decundum pr determinat,implanath minem, eique subministrat iustissimam causam expostulationis, si vituperetur aut plectatur ob admissum actum positiuum, ex quo non potest non exurgere malitia. Quomodo vero dici poterit Deum auersari peccatum occidisse impium vi sic,ac implatatem eius, si ex se atria ac decernit id e quo malitia non potest non progerminare itemque si urget Ladigit ad id ponendum, ob quod in talibus circunstantiis positum, homo consequentis inde moralitatis, siue peccati, causi censetur Igitur Deus non praedeterminat hominem ad ponendum actum positiuum substratum malitiae. Non 'rsequor latius hanc argumentatIOnem, quod in Morali dist. .anum. 3 3. valide, obseptis ac praeclusis nugijs omnibus sit proposita. Recte igitur ac solide erea inferimus quod hoc loco intcndimus, nempe falsum esse, vi subordinationis essentialis quam causa secunda habet ad Deum oportere causam secundam determinaria prima quo texercitium. Id enim manifeste videria non polle admitti quoad actuanpositiuum malitia substratum, quamnis respectu eius
aeque locum habeat essentialis lubOrdi iratio causae se cundae ad Deum 'amam cautam.
404쪽
Aduersari implexitas, oe inconstantia
LX Respondet aduersarius lib. I. cap. 26. num. 4.&s Deum nec ad formale peccati nos mouere,siue prae-
determinare, ut probauerat num. l. neque ad materiale,ut probauerat num 2 mouere tamen ac praedeteris
minare nos ad actus qui mali sunt,quatenus ut actus, quatenus sunt humani, o quatenus sunt media ciuibus Deus utitur ad mandanda executioni consilia Hia quam ait esse sententiam Diu.Thomae in L. d. 34.
a. quia his locis dixit, actum peccati quatenus actias est,causari a Deo. Idem tribuit S. Dionysio cap. . diu. nomin quia dixit, Deum esse causam effectivam eius quod quomodolibet est, atque adeo etiam a Sio . sitivi malitiae substrati, qui utique Machiis est, essentialiter bonus. Unde Deus ob malitiam ei bonitati adiunctam , non est spoliandus iure quod habet in quodvisens ac bonum quod ius in eo situm est, ut Deus ad illud exemplariter finaliter , .esscienter praedeterminet. Quid quod creatura, etiam in malis actibus tendit in finem ultimum,lendetque ab eo A qui secundum ordinem finium est ordo agentium.EDgo creatura,in malis quoque actibus, a Deo tanquam ab agente primo pendere moueri debet, quod est ab eo ad exercitium praemoueri, praedeterminari. Sicque malum a bono procedit, cum finaliter ratione intentionis summi boni, quae ad quemcunque actum
405쪽
etiamsi malum non mouet,tum essicienter. Hoc in
plastro autor a stam a se vulneri illato medelam:
Sed cerct non est resima in Galaad, medicus non est ibi. Nam quamuis certum sit, aetiam malitiae sub stratum prout aetiis eli, peiadere a Deo, idque unum tradiderint S. Thomas S. Dionysiius, qui protruti otiose allegantur ad stabiliendum autoris responsem,tuod longe aliud fert Tamen aliud erat quod osten ere oportuerat. Nempe monstrandum fuerat, quomodo Deus non praedeterminet ad peccatum , sitque eius causa, eo modo quo peccatum potest habere causim, lex sed antecedenter ad hominis voluntatem praedeterminat ad actum positiuum,cui in his circun- stantiis, malitia necessari5 adiungitur Attantum abest ut aduersarius id ostendat,ut potius id stabiliat, ex quo diximus aperte sequi actionem Dei in peccatum. Qua re argumentum propositum perstat inconcussum. X. Manifeste vero.aduersirius, sibi ipsi hoc loco&
aliis contradicit. Nam lib. s.cap. 2 .num. I. diserte ad o
mittit, quicquid est in actu malo praeter priuationem, praedeterminari a Deo. At materiale peccati,est aliquid in actu peccati quod non est priuatio. quae iuxta aduersarium est ipsa malitia Ergo male hic in speciem negat Dcum determinare ad materiale peccati. Cuid quod hoc ipso loco quo tam secure negat determinar ri nos a Deo ad materiale peccati, idque suae sententiae impingi grauiter serinum. 8. addit tamen Deum prae- deterini nare voluntatem ad actum posuiuum forma
Emalitiae substrat aniZAt quid si maloiale peccati,ni
406쪽
si actus ille quatenus en possitiuum de Metaphysice
bonum3 Ridiculum lane videtur, quod nulla. illo .dicitur, materiale mali moralis, non tantum coniunctum esse
malo, o defectui, siue disconuenientiae ad naturam rati natem edistud ipsum intrinsece includere penitusque imbibere. Hoc si verum esset,materiale transiret in formale, essetque peccatum, quod ei contra suppositionem. Item iuxta haec omes peccati baptismo superstes, que
aduersarius num x perabsurde ait pertinere ad materiale peccati,esset malus formaliter, atque adeo peccatum,contra expressam Concili Tridentini delinitionem. Nec refert, quod iuxta aduersarium fomes, actus malitia substrati,quatenus mdcliberati, non sint contra regulam rectae rationis, sed tantum disconueniant naturae rationali. Hoc inquam non refert. anisi disconuenirent naturae quq est terminus dissonanti qmediatus cremotus,deberent prius disconuenire termino ma mediato proximo, hoc est regulis practicae, cui tamen ob indeliberationem non diubnant. Ergo neque naturae distanant, vel saltem non plus natura dissonant quam regulae nec nisi materialiter utrique repu nant, quatenus scilicet haec entitas actus, si ades.set aduertentia S consensus, fieret moraliter formaliter mala: omes vero , quatenus cst seminariuna
actuum qui possunt in malos efformari,cstque sartagobbidinis, in qua depopulatricis flamin. vagus ardor πω Ela perlustran incendium,ebullire iacit concupiscibi biles motus, ut loquitur autor sermonis de natione circuncisHanis apud S.Cyprianum
407쪽
i Asta II. CAP v III. Qui hic absit a Caluino. XI. Non potest ergo aduersirius defugere, quin se.
teatur Deum praedeterminare hominem ad materiale peccati, cum praedeterminare dicat alentitatem positivam substratam malitiae Ac proinde aegre poterit suani hanc sententiam ita defricare, extergere,vini hil Caluinianae fuliginis eidem concretum semper 5 agglutinatum,ac conuisceratum remaneat. Nam Catiuinus ad cuius vipereos in hac re sibilos orbis cohorruit,sola praedeterminatione ad materiale peccati in talibus circunstantiis contentus est Equidem, inquit lib. de aeterna Dei praedestinat quae mala sunt,quatentu mala sunt quae malo animo perpetrant homines, Deo minime placere fateor:sed quod otiosum eapermittere Not,qua scriptura non tantum eo volente sed autore feri pronunciat,nimis stiuolum est effugium. Hoc secundum dicit
propter praedestinationem, praedeterminationemachus possitivi malitiae substrati. In prioribus autem verbis diserte ait, Deum non praedeterminare forma te peccati,sive malitiam Clarius etiam idem tradit hic si cophanta lib. i. instit. cap. g. g. 2.3. 4. &inantidoto ad canonem sextum sessionis sextae ConciliiTridentini,quibus locis tradit, Deum odisse quidem perfidiam, ia est, formiale peccati, sed velle defectionem positivam perfidiae substratam, quae est illius peccati
Et conclamat quidem metitissimo in Caluinum autor,tanquam in blasphemum,&quod de eius atavis
408쪽
tem diabolum ipsum impietate ac scelere, quippe qui
plane faciat Deum peccati autorem De noc bono opere non lapidamus autorem,sed quaerimus quomodo ipse hac in parte a Caluino disti lcat. Nam Caluinus cohorruit profiteri in actu signato, Deum esse autorem peccati. Conuincitur tamen id asseruisse, quia eccatum quod commissionis appellatur, siue forma- iter sit priuatio, ut aut late contendit in opere de libertate, ad quam scilicet id magni intererat, lib. 2. ca is i iue sit positiuum quid tego verissimum est, stimo,&late probaui in Mor. dist. . num. 2F2. cum inquam peccatum comissionis formaliter spectatum v ct sit priuatio,vel formalitas conno taliua,quaru ne tra ponitur aut producitur absolute, simpliciter, sed tantum fit facto fundamento, aut adhibito certo operandi modo resultat,ut quaecunque priuationes callet pleraeque formalitates, metum ut causam referri debet, qui ponit fundamentum formalitatis aut priuationis illius, qua fundamentum est hoc est, quatcnus cx eo in talibus circunstantiis progerminat necessario forma litas vel priuatio Caluinusautem conuincitur hoc ad- Inutere, quia cen sc Deum praedestinatione sua adigere ex se hominem,non quidem ad formale peccati, edadpositiuum actum ei Iubstrarum. Quae ergo est inter Caluinumis autorem,
quoad hoc distetcntia doctrime, cum aut O aeque ad nnittat, Deum ex c determinare Catilinam ad voliti nem occidendi potestate priuata, prouet ea voliti est in genere naturae, quod autor habet lib. 2. casHa .M. Id δ
409쪽
381 PAR II. Ap v III. uniuersaliter loquendo contendat Deum ex se non urgere modo, seda adigere, hoc enim est, praedete minare, adigere inquam hominem ut ponat fundamentum moralitatis vetitae, hoc est actionem generis naturae in his circunstantiis in quibus malitia non potest non adiungi tali actioni quippe quae circa obiectum vetitum, de cum prohibitionis aduertentia eliciatur Aut quomodo non aeque autor ac Caluinus, praecludit omnem plane iustam accusationem peccatoris, qui videri debebit laudabiliter operatus, quandoquidem ut aduersari,contra Caluinum verba lib. r. cap. 22 nu. 7. Contra ipsum aduersarium retorqueam, sciuit Deum suo decreto,sua voluntate ensit istum sua pe- ratione hunc illi assectum imprimere,osecutus est udalivdfacere debui, Licetne enim Deo volenti er operanti resipere Eam cuiusuis peccati excusationem, S Dei in omnibus sceleribus accusationem,aeque impii suggerit doctrina aduersarii. Et tamen cuiusmodi sit ea accusatio, excusatio, nemo non videt, despulchre tradit S. Ambros lib. i. de Cain cap. 9 verbis illis. M peccatum suum ad quandam referunt, ut Gentiles asperunt, creti aut operis sui necessitatem, diuina arguere videntur,qi si ipsorum is, cui fa peccati sit. Qui enim necessitate aliqua coactus occiderit, quasi inuitus occidit. Ea vero quae a nobis sunt, excusationem non habent, qua autem praeternos sunt,excusabilia sunt. Sed quantograuius peccato ipso, ad Deum referre quod feceris. reatus tui inuideam, transfundere in autorem non criminis,sed innocentiae X li I. Versat se in omnem partem autor lib. 2. Cap. a1.ut hoc ictum declinet aut auertat.' Sed irrito plane
410쪽
pracdefiniri, praedererminaria Deo,absoluteassecundum femorasse secundum ordinem quem illis indit ad finem prouidentiae idipium eliquod Caluinus ait, Deum ina- planare laomines optimo consilio ut scilicet ad finem omnibus suis operibus praefixum, gloriae inquam suae amplificationem perueniat. Et tamen hic fisso ps, eo responso teterrimam faciem horrendi dogmatis non lauit, quia iuxta edictum sanctissimum quod prostat apud Apostolum,non sunt facienda mala ut eueniant bona. Nec quisquam excusetum putet adulterum qui libidinari se dicat eo animo, ut prolem suscipiat quam sancte educet, It ad gloriam Dei promouendam instituat. Aut foeneratorem, qui aliena sublegere se dicat, ut habeat unde in pauperes effundat ad Dei glo
Eundem Caluini assiatum uspiritum pestiferum, redolent illa ab autore tradita ibid. n. 3. kseqq. nempe peccatum subsequens quatenus iusta peccatoris poena
est,a Deo esse, non ob iustam permissionem occasionum labendi,&subtractionem auxiliorum quae peccatum inhibuissent, quo sensus.Augustinus 1.contra Iulia c. s. l. degrat. 5 lib. arbit.c. 2 i. ω23.dixit peccatum subsequens esse poenam prςcedentis: sedit in te ligitur ex n.6 L . quia hominem peccato subiicit, illudque assumit, regnare facit supra peccatores adeo uti eam subiee ionem , diuina iusticla statuente, de diuina potentia operante factam, committant noua illa teccata,operanteDeo in cordibus ipsorum.Absit vero, absit,in rursum absit, haec ut admittamus,