장음표시 사용
511쪽
plures ad rem praesentem adducere. Cum autem qu pro possitae sunt,&praesertim prima, manifeste eum-cant radicem indigentiae diuini concurius in creatura
operante, esse rationem entis participati ac potentialis,deposcentis perpetua mentis a se manu tenentiam,
tum quoad esse, tum quoad operationem suam ratio vero entis participati de potentialis aeque cadat iii agentia libera atque in alia, manifestum videtur, non aliter hac in parte de causis liberis philosophandum esse, quam de necessarijs, vel absque libertate operantibus. Nam si voluntas creata non exigit cooperationem ausia primae ad actum suum liberum, nequaquam id habet quia libera est, sed quia respectu actus liberi habet virtutem proximana ct immediatam, quae sola ad talis actus profusionem suis ciat alioqui enim actus non eliceretur. Vnde quamuis dicere quis posset, virtutem huiusmodi, plenam, extrinsecae assistentiae non indigam, debui se concedi voluntati intuitu libertatis qua pollet, tamen formaliter ratio cur possit sola in adium liberum . dari debet, quia est plenari tegra virtus resopcctu illius Atqui voluntas non est essicacior aut potentior respectu sui actus liberi, quam respectu sui actus necessarii cudit una: eadem respeistia virtus que Ergo si potest se sola elicere actum liberum,
aeqire poterit se laeticere actum necessarium. Imo
multo magis , quia quamuis actus liber possit esse
substantialiter idem cum necessario, tamen modus rodeundi libere a causa ,est longe sublimior ac nobilior,quam modus manaticliab ea eiic necessitate. Vn-
512쪽
de si prior non postulat concursum extrinsecum,ne
que posterior eum postulabit. Quod si voluntas potest actum suum necessarium, eodem iure quoliberum,elicere absque Dei cooperatione; dubitare non licet,quin aliae quoque causae naturales, necessaruae, aeque pollini per seipsas sis eclusa Dei assistentiaco eluciente, suas operationes causa re. Est enim omnimoda paritas. Quare videtur mihi Sequanus Theologus omnino in consequenter loqui, cum concessa necessitate diuinae cooperationis ad actum libertatis eX pertem, eam tamen necessitatem negat respectu
actus liberi, etiam boni, de quo maxima fuit ratio censendi quod sit a Deo. Hinc vero euertitur praetensa ab aduersario necessitas reformandi principium vulgatum quo diuinus concursus ad omnes actiones nostras neccsianus assarmatur,nec tam eius reformatio,quam deformatio desperuersio dicenda est, qua principi uillud ad solos actus necessarios restringitur Rrgula sanes dei 5: quae hs iunguntur,irre Amatae sim nobilisseunt,autore Tertuli. li. develand. virg. c. I. Erronum est,ac Vie Apostolo loquitur S.Cyprian. li.devnit Eccles n. 3 labentium deformationem religionis,mirlutim utimetus abnegantium moliri reformationem, eorum quae bene sunt constituta, 'uia cum fidei placitis sunt nexa,ne tentari quidem debuerant. loriantur, ait Irenaeus lib. 3. cap. i. emendatores se esse. Graulis me item sanctus Hilarius libro ad Constantium Augustum,eapostulat per specie reformationis antiquae
513쪽
Quod enim emendatum It semper pro citi et idum omnis emendatio dii bcet, emendat:onem omnem emtndatio consequuta condemnit: csi iam quicquid illud ID, nouemendatio aliqua sit emendation , seu cucra esse dam
Rationes contra concursum culti odi.
X X; I. Res arent dissoluenda rationes quibus Durandus S Aureolus necessitatem diuini nobi cum concursus appetierunt,nisi vere dixisset O cham in i .d. Σ. literat, nullam huiu modi rationum se reuera multum apparιntem. Si qua tamen sunt in contrarium rationes, quae speciem aliquam dissicultatis possint ingerere,ea praesertim est quam Pelagius urgebat,ducta ex clade libertati inferenda per diuinum concursum itemque ea quae plerosque antiquos Scholasticos male vexavit, metuentes temerationi sanctitatis diuinae per inquxum in malitiam, si Deus actum turpitudini morali subiacente coe sciat. Quae item fuere motiua quibus autor quem excutimus ad hanc crambem recoquendam adduinis est. Quod ergo de his diis cultatibus mox silmae turus, coeterae
vero a Gregorio in z. d. 3 . qu. I.articis ad argumenta contra tertiam, sufficienter extricentur, moras hic in eis non nectam. Palmaris
514쪽
CONCvχsvs DEI,VERAE LIBERT.NON OBEST. 87 Palmaru quoad actus liberos; ex eo quod nul sproferatur modus idonem ponendi ni,innodo Deus videat quandonam sit
Sie obstructo ac praecluso unico perfugio quo re cipiebat se Theologus Sequanus cum qu abimui,
quandoquidem rect supponit, praedetermuratio . nem non coli rere cum libero voluntatis motu quaquauersum .idebque eam omnino repudiat non supererit quo diuertat, nisi ad sententiam nostrami ueniat idque facturum non dubito,si quq intorsit in eam argumenta, infringam, enervia esse demonstrem, quod secundo loco faciendum receperam. Ut autem nodo cuneum admoueamus, recolendum est eam illi in hoc negotio palmarem ac inexpedibilem occurrisse dissicultatem vi initio monui, quod censeat perspici non posse quomod Deus non agat cccco modosii cooperatur i,biscum ad actus liberos. Quis enim explicet quomodo Deus prudentet citra libertatis creata temerationem concursum suum illi impendat, in nihil videat a quo obiective determurari Lexcitari possit,cur nunc potius quam ante,vel post,cooperari cum voluntate debeat Tentatum quidem hactenus est a variis ut id exponerent, uno fere trium modorum; nempe vel . i. dicendo Deum attendere quid factura siet voluntas si se sola posset agere ici tunc impendere concursum, cum via det eam ita se habere, ut actura esset sile sola possct
515쪽
agere. Vel certe i. dicendo, Deum attendere secuturam voluntatis determinationem si per ipsum non stet,velitque cocurrere. Vel denique .dicendo, Deuspectare virtualem determinationem voluntatis,prς-
uiam determinationi eius formati,quae sita est in primo eiusdem actu elicito. Nam quod quarto dici poterat,attendere Deum hanc ipam formalem voluntatis determinationem nulla ratione admitti potest quia ut formalis determinatio non iam ex hypoth D sed absolute excudatur, exigitur concursus diuinus iuxta nostram sententiam. Non ergo potest spectari determuratio formalis, agnoscatur quando nam praecise sit exhibcndus concursus quia sic concursus esset,priusquam exhiberetur. Hoc postremum recte omnino statuitur ab aduersario.Quς autem circa tres alios propositos modos obijcit, excutienda sunt, quam solide vereque opponantur,dispiciendum. XXVII. Illud tamen ante omnia iuuat monere, primum secundum modum dicendi propositum, non esse reuera duplicem, sed in unicum recidere. Quod enim Deus dicatur ad concursus sui exhibiti nem,spectare quid voluntas creata faceret, si se sola&absque Dei concursu agere posset & quod dicatur spectare actionem quam conditionaliter praescit exorituram a voluntate si per ipsum non stet; Haec
inquam duo codem reci lunt. Nam si verum est,uoluntatem creatam . si non stet per Deum sine quo non potesta re,aeturam hoc aut illud. Ergo verum
est, eandem si absque Deo posset agere,idipsum praestituram in eo euentu quia tota ratio cur volum
516쪽
in eo euentu deposcat diuinam assistentiam, est impotentia qua praepeditur ne sola operetur. Si igitur impotentia agendi absque Deo excluderetur, non est dubium quin voluntas esset tunc operatura. Isque tametsi de facto Scabsolute est impossibili, tamen sub ea hypothesii est plane verum. Neque enim nouum est, ut quae simpliciter de absolute sunt falsa sint vera sub conditione, etiamsi impossibili. Est quippe impossibile ut Spiritus sanctus non procedat a Patre dc Filio, Lab utroque non distinguatur, dc tamen vere dicimus, quod si Spiritus sanctus non procederet a Filio,non distingueretur ab eo. Et eam veritatem quam communisTheologorum sensus contra Graecos agnoscit, non potest Deus igno rare,cuius oculatissimus intellectus non potest non
peruadere ad quodcunqueverum:cum eo ipso quod veru est,sit cognoscibilesvi certum sit nihil cognosse cibile effugere obtutum intellectus infinite perspicacis cuiusmodi est diuinus Verum igitur est quod si
perimpossibile causa secunda posset se sola agere,no praeueniret nec subsequeretur quasdam circunstantiassedijspositis operaretur. At omne verum videt Deus. Igitur hoc videt. Et hoc ipsum est quod aliter dicitur,in illis circunstantij quandoquidem creatura impotens est ad per se agendum,videri Deo oper tionem ex voluntate secuturam,si per Deum no iter, quo opitulante potest agere , non opitulante non pote actura tamen sit agere pomi Sunt itaque duo illa adeo intime nexat inuicem implicita , ut
diuelli non debeanti Creatura nunc si se sola posci
517쪽
operari operaretur. Et, Creaturas non stet per Deum dii et non potest agere,) nune operabitur. Quae cauu eii cur pleruitque iidero autores, nunc uno,
nunc alio ex his modis rem istam explicent. Ut tamen distinctea perspicue stingula dissicultatum ab aduersiario propositarum capita dissoluamus, recensebimus tanquam duos hos dicendi modos, qui reuera non nisi unum plenum atque completum G
ciunt. Nunc aduersarium audiamus.
Deum dici primo non pos 'octare , quidsuctura esset
moluntas sisti posset agere, prima aduersarij ratio, ex ta notitiae impossibilaate, di indignitate.
XXVIII. Impugnat primo primum dicendi
modum propositium , nempe quod Deus ad exhibendum concursum, excitetur obiect u operationis quam elicitura tunc esset voluntas, si se sola possee agere. Hoc impugnat quia cognitio qua Deus attingat quid voluntas creata esset operatura si se sola posset ager est impossibilis, indigna Deo .in qua rem laudat Granadum t. p. trach. 1. de scientia Dei disp. 3. sect. .&poterataeque citare Didacum Ruia de volunt. Dei disp. 20. sect E. ex eo enim aperte pro secit, cum ipsa quoque eius verba surpet. Probat autem eam cognitionem esse impossibilem, quia percam voluntas creata exhiberetur ut in cpendens, ac
proinde ut impeccabilis, quod adeo falsum est, visit plan impossibile Deum id scire,in tam absurdam
518쪽
cognitionem in Deum cadere. Et quamuis gratis daretur posse notitiam illam in Deum cadere,tamen non posset esse usui ad praelucendum diuina voluntati, eamque dirigendam ut assistat creaturae volenti peccare, S ut motum Physicum malitiae substratum coessiciat,quandoquidem voluntas Deo sic obiecta, proponeretur illi ut impeccabilis. Quod si gratis quoque concedere libeat,creatam voluntatem posse in eo statu obij cxpeccabilem, tamen adhuc impossibile erit Deum decernere concursum ad actionem quam creatura faceret si sola posset agere: quia actio
eruptura ab agente secundo si se solo posset agere,
differret specie bactione quae ab eodem agente simulque a Deo elicitur. Ergo Deus decerneret rem impossibilem, si decerneret, ut a se, ab agente se-
eundo prodeat illa ipsa actio,quae ab agente secundo prodiret si posset solum agere. Dissolvitur. Respondeo,posse hoc argumentum facile decli,
nari, exprimendo sententiam nomam illis aliis ver bis quae supra retulimus,& monstrauimus ex lubere secundum dicendi modum , recidentem reuera in hunc primum. Nempe dicendo Deum ut videat quando concurrere debeat, spectare actionem no stram conditionaliter secuturum,nempe si perDeum, non stet. Intorta enim in sententiam nostram sic ex. pressam aduersari argumenta cadunt imbellia sine ictu. lino euanescuntprorsus,quia subducitur totum.
519쪽
si PAR II. Capv IV. fundamentum quo nituntur. Vnde liquet quam non siit primi huius argumenti solutio desperanda, quantumuis in eo magna vis fiat Admissa tamen aliquali secretione, primi& secundi modi dicendi supra propossiti. XXIX. Respondeo,scientiam qua Deus cognos .cat quid voluntas creata esset actura si se sola posset agere, non esse impossibilem, vel Deo in dianam, ut falso assumitur Monstratum enim superius est, verum esse quod si voluntas per impossibile posset se
sola agere, non praeueniret, nec subsequeretur quasdam circunstantias, sed ijs possitis operaretur. Hoc autem verum non potest Deum latere, cum sit magna perfectio,& intellectum summe perspicacem de infinite cognoscitiuum, nullum plane quod verum ficognoscibile sit possit fugere. Et inde sequitur, eam notitiam non esse Deo indignam cum nullaserfectio simpliciter simplex siue illimis,4 a foecu-entiis nostris separabilis, Deum dedeceat. Quidni ergo ex eaveritate agnita, dicere liceat dirigi Deum obiective excitari,ut possitis circunstantijs illis ad iungat voluntati creatae concursum suum, eique ad reipse operandum opitulator accedat 'Et agnoscit quidem Deus, voluntatem creatam
si se sola posset agere, fore independentem quoad
agere, non tamen agnoscit eam fore independentem quoad esse. Sicut cum dico,se sententia Durundi praecis prout ab ipso proponitur, vera esset, agens crea
rum esset independens quoad agere , non idcirco dico agens creatum esse independens quoad esse, ut ne-
520쪽
que Durandus id affirmauit. Item quod caput est, independentia illa in agendo, non obiicitur Deo ut actualis Labsoluta quo pacto adiungeretur ei im- peccabilitas , sed obijcitur tantum suo conditione impossibili ac proinde quia conditio nunquam poni poterit, voluntas nunquam concipietur potiens impeccabilitate, quae non assectatur inde pendentiam in agendo conditio nate tantum conceptam, sed independentiam absolute, simpliciter
competentem naturae Quare Deus voluntatem
creatam sub ea hypothesi concipiens ut inde pendentem in agendo, adhuc concipit eam ut absolute&defacto aependentem ac peccabilem. Vnde potest ei praeparare ac decernere copcursum ad motum positiuum malitiae substratum, si in eum ipsa feratur , eumque sola eliceret , si se sola agere posset. Eum dico, non quod velim,actum voluntatis in ea hypothesi constitutae Deo obiectum esse numeri- ce vel specifice eundem qui postea absolute excudi tura Deo sim uiri creatura , quae erat postrema aduersari inllantia Sed quod videns Deus voluntatcinerupturam in actum, amoris v gQ si se sola posset
agere,accingatur ad concurrendum cum ea,Vt excu
dat actionem proportionalem qualemcumDeo potest elicere id est alterius quide indiuidualis ac speci Sentitatis,sed tamen similis & eiulde denominatic . ni , puta amoris. Quanqua quod specificam diuersitatem c5cedo, mi r id ione di voluntate sala erupturam, de eam actione quam voluntas cu Deo elicit, ad