장음표시 사용
591쪽
NIL PRAES C. ET IMMVT CUM NOVA LlBERT. 333
Scientiam Dei. immutabilitatem decretorum Amnullum a noua libertatis notiouepraesidium
Diuina scientia futurorum onditionatorum , ad praenoti nem futurorum absolutorum veniendum est. Vsque adeo enim feracem bonorum Theologicorum germinum suam nouam libertatis notionem censuit aduersarius, ut ex
ea praesidium quoque diuinae praescientiae, α decretorum immutabilitati peti velit supponit ergo pexploratum, apud Theologos quoscunque sapienter ac digne Deo Philosophatos, plane ratum,
diuinam futurorum praenotionem in diuinis decretis ac praedefinitionibus tanquam in ratione formali, fundari oportere. Illud item ex Patrum, scholasticorum, ac etiam Philosophorum consensione, assumit diuinam praescientiam res futuras causare. Tandem fixam undecunque firmam diuinorum de rebus nostris decretorum semel latorum constamitamia immutabilitatem, is acris oraculis, Tatrum diistis, euidentique ratione, certam supponit. Haec porr0 omnia per nouam de libertate doctrinam stabiliti, inde monstrat autor l. i. c. a1 quod ca
592쪽
doctrina non admissa, labascant uniuersae nec apparea quomodo cohaerere possint cum libertate. iiiiii ritu antiquo per indisterentiam activam exposita. pii Nobis ergo demonstrandum incumbit , quaecun draque siue de diuinae scientia quasi motiuoi causali dittate in res creatas siue de diuinorum decretorum semel latorum immutabilitate rata sunt apud tTheologos, nihil praesidis a noua libertatis notione, fetusve principiis expectare; ut vel admittantur vel ricommodissime explicentur sed iuxta priscam liber iratis notionemrau cunque de diuinis illis perfectio nibus admittenda sunt, probe constare. Quia ad doctrinam de r cientia iuuare dicatur naua libertas. II. me scientia futurorum, illud in primis assirmat autor capite illo a s. n. i. iuxta nouam de libertate doctrinam, constare quod a grauissimis Theologis traditum, omnibus aroe approbandum censet; n, mirum hanc diuinam cientiam niti eminentissima ratione formali, nempe diuina praedefinitione, siue decreto aeterno, quo Deus ex seri antecedenter ad
nos, nutusque nostros sancit aliquid futurum. In hoc quippe omnium sublimissim .eminentissitam motiuo , iuxta nouam doctrinam, dici potast Deus percipere futura, qui in sua ipsorum praesentialitate quandoque extitura, attingit ut in obiecto materiali. Quod dici non potest salua prisca libertatis notione; quia indifferentia activa non cohqret
593쪽
cum antecedente illo decrcto, situ praede finitione diuina. Quin etiam absque hoc quasi motivo quod prisca libertatis explicatio cxcludit euerti diuitiam
omni scientiam contestatur autor . I. c. I 8. n. I. Additque eodem capite s. n. . perbelle hinc constare
quod passim Patres agnoscunt atque Philosophi,
nempe scientiam hanc Dei quae visionis appellatur, esse causam exilientiae rerum, sicut causa. Lentiae a. rum est scientia simplicis intelligentiae. Haec enim futurorum absolutorum praescientia, iuxta nouam de libet late do et rinam est nixa diuino decreto quod existentiam praecedit de eam causat id quod etiam scientiae decreto nixae 4 existentiam aeque praecedenti, iure tribuitur iuxta nouam de libertate doctrinam, cum qua antecessioni illi causali decret rum , de scientiae visionis perbelle conuenit: non item cum antiqua delibertate doctrina, quae diuina de liberis nostris actibus decreta antecedenria, χαipso Deo ante consultam humanam voluntatem
Praefinitio de qua autor statuit quod dictum est.
seu cui tribuit rationem motivi respectu diuinς praescientiae, non est praedefinitio pure immanens, sed mouens hoc est, non est decretum diuinum , quo Deus nihil extra se faciat quo voluntatem potenti prae immissione quasi degravet ad operationem, vel forti abreptione ad cooperandum trahat scd est pr finitio, vi cuius suo tempore voluntas ad operandum adigetur. Nam prς finitio pure immancnS, qua diu talis est, nihil immitat in rebus, unde specta.
594쪽
118 PAR II CAPY VIII. immediate Lin seipsa. non attentii, ij quae vi eius fieren sit aliquid deesset per quod irrita reddi deberet, non laederet libertatem creatam, ut fuse proba ui in Mor dist. Σ.an. 278 5 in Natur. Theol. dist. 8. n. lyl. Itaoue non laedit libertatem, sed laederet nisi
ipsam et libertas dederet se ultro, faceretque quod
fuerat pure immanenti praefinitione constitutum. Praefinitionem ver0 mouentem, autor recte statuit non cohaerere cum indifferentia activa, seu cum antiqua libertatis notione Et tam ei laaec est praefinitio illa, quam de communi Theologorum sententia,
contendit esse motivum diuinae praeicientia futurorum illorum, quae a Deo stimul de a voluntate creata
prodibunt. Ad h cenim futura restringi debet haec disputatio dimissis in praesentia iis futuris quae a solo Deo sunt proditura, & facilius defendi polliunt prς- uideri a Deo in sua praede finitione de iis causandis suo tempore, tanquam in primo talis prς notionis
fundamento. Hoc quippe est fundamentum praenotionis de quo agimus in hoc negotio. Nam quin decretum Dei, etianasii posterius sit determinatione voluntatis humane, possit esse ratio aliqua salic msecundaria, pr nolcendi futura absoluta a Deo simul& nobis causanda, dubitari non potest. Sed quaeritur de primo fundamento, quasi motivo, seu ut castius loquamur , de prima ratione formaliqua Deus nostros effectus liberos praescit. Hanc autor, ut dicebam ait es eis definitionem diuinam mouentem , seu decretum Dei essicax latum antecedenter ad quamcunque praeui si ne nostrae determinationis,
595쪽
determinationis, quam ait esse communem sentcntiam Doctorum Indeque conciliat nouae suae dei, bertate doctrin autocitatem, quod cum iuxta anti-Juam libertatis notionem ea communis doctrinae motivo diuin praescientiae stare nequeat uxta nouam notionem optime consistat. Decretum es Pax, non est ratio prima praenotionis. III. Ego in sententia quae decretum Dei cssicax se uir finitionem mouentem statuit esse primum diuin nostroru actuum pr scientiae fundamentum, video esse communitervi unanimiter, Sectarios nostrates, post Caluinum qui l. 3. institui. a3. laudato in eam rem Laurentio alla, ita docuit explicate omnino ac diserte, verbis illis, non alia ratione Di Wquaefuturasiuntρ.at idet, sciuia ita visiterent doere est. Eadem habet Caluinista Amesius de communi crecepta apud suos sententia . . ellar minieneruatit. Σ.c. xlaepe alibi: E Catholicis Scriptoribus aliquos in speciem in ea sententia fuisse praeter autorem, nolim dissiteri Esse tamen communem sententiam, cui retinendae noua doctrina de libertate sillamplexanda, hoc vero est quod pernego. Non enim fuit in ea sententia S. Thomas, quem Aquarius in L d. 38 conclus. 6. bene ostendit non
assignasse pro ratione formali diuin praescientiae
decretum diuinum, sed praesentiam rerum in aeternitate, quod ibidem late tradit Capreolus'. t. praestritim ad arpumenta Durandi contra primam,&an-
596쪽
professus suas angultias per annos I. priusquam genuinus hic sensus mentis an dii Thomae illuceret. Ridicule vero autor, dictum S.Thomae de hoc fundamento, trahit ad obie istum terminatiuum4 materiale quasi cum D. Thomas dixit, futura libera cognosci in praesentia quam habent in aeternitate; hoc est in existetia suo tempore ponenda extra causas sensu siit illam futurorum praesentiam cognosci per modum obiecti materialis sationem autem formalem cognoscendi esse decretum. Hoc dico ridicule asseri quia D.Thomas diserte perspicuequerit de ratione formali cognoscendi. Nam futura a Deo cognosci iam praemiserat atque probauerat ar
Non esse quoque diuinum decretum essicax,rationem primam formalem cognoscendi futura libera a nobis proditura, docent Gregorius, Ocham, briel,&passim Nominales mi d 38. N quamuis albqui Scholasti visi sint velle, decretum illud esse rtionem formalem cognosccdi futuras nostras acti nes liberas, plerique tamen egerunt tantiim de ratione formali secundaria alij autem de ratione forma liinadaequata, cui adiungenda sit existentia rei futurae tanquam ratio formalis partialis quod reuera recidit in sententiam, quae pro primo fundamento agnouit solam rei exist etiam, ut suo loco plene probaui. Videsis de variis hisce sentent ijs cum interprores l. p. q. 1 . ad artic is tum Suarc in lib. i. de sciento futurorum, Pennotum l. s. propugs c. 2
597쪽
tam noua libertatipraesidium a praescientia. IV. Haec cum ita sint quid in mentem venit aduersario ut nouae notioni libertatis, patrocinium cluaereret,a motivo siue obiecto Armali diuinae praescientiae quod vere quidem non cohaeret cum antiqua libertatis notione in sensu tamen qui ab ipso proponitur, seu ita ut sit primum, adaequatum quasi motivum praenotjonis nostrorum futurorum actuum liberorum, vix ab ullo Catholico doctore assignatum ell, sed fere tantum a Caluino atque se stariis qui hanc doctrinam avide accipiunt, ut libertati vulgatae seu indifferentiae activae, quae Vt a torrecte ait cum illo diuinae praescientiae fundamento primo non cohaeret negotium facessant,eamque si possint exterminent. Aut quorsum antiquam delibertate sententiam insimulat euersae diuinae omni- scientiae, eo quod ad retinendam antiquam illam libertatis notionem, necesse videatur admittere, rationem primam formalem cognoscendi futura libera non aliam Deo esse quam existentiam eorum, quae vera est, atque adeo cognoscibilis per intellectum infinite perspicacem Constitui vero idcirco a
nobis Deum a rebus dependentem, aut emendicantem scientiam a rebus, quod autor obiicit: hoc ne
gamus. Neque enim ratio illa formalis, mouet Deuaut quoquo modo perficit sed civis eius cognoscit, uisit infinite perfecta.& ad omne cognoscibile porrigi debeat,non potest ad hoc quoque obiectum, eo
598쪽
modo quo primum vere perceptibile est, non pertingere. Et ita vi dessistis eam diuini actus dependentiam objjcientibus, respondet valdensis l. i. do
Succisa hac radice ,exarescat necesse est quod autora firmabat, sententiam suam de libertate percommodam esse ad retinendam communem Theologorum sententiam, deprςscientia Dei res causante. Quod enim pr scientia, iuxta ipsum nitatur diuino decreto, antecedente determinationem voluntatis creatς,&tamir scientia quam decretum antecedant existentiam nostri actus liberi, pr scientiam quoque inter eius causas recenset, quodncm potest facere delibertate sententia, qui non admittit praescientiam dari in decreto antecedente, sed eam
landat in ipsa existentia actus liberi quam proinde statuit ratione priorem prenotione diuina, tantum abest ut ab ea causari possit. Vides ut dixi, ex dictis de ratione prima forciuili cognoscendi futura, hunc eius surculum succidi Praesciretia non est causa existenturarum. V Neque vero est quod minori apud nos in protio sit antiqua libertatis notio , idcirco quod iuxta
eius principaa, non laeat dicere diuinam pr scientiam esse causem rerum. Hoc enim non modo fati sum est, sed etiam plane improbabile, ut recte assi
mat Pennotus l. 3. propugn. c. I a. M. . Nec est veIum
eam fuisse sententiam omnium antiquoriam Vr per
599쪽
prodigam veritatis dilapidationem dixit Ripa I. p. q.
I .art c.ls. sed vix vllu, antiquorum ita opinatus est, virecte ex eorum principi j colligit Sua res pro lego. a.de gratac.IO an. 24. Et certe cum diuina scientia, veD.Thomas recte statuit l. p. q. s. art. .ad .non possit esse causa rerum nis ut dirigens, quod non nisi admodum prudenti vel artis pigilare potest: manifestumque sit diuinam pr notionem neutro modo dirigere diuinam potentiam ad causandam nobiscuo perationem liberam,ouam pr notio supponit eductam caussis suis, nec ultra egentem influxu aut di. rectione ad eam causandam, manifestum omnino
videtur, diuinamir scientiam non posse dici causam rerum Idque apertissime ferunt loca illa Patru, quibus dicitur non idcirco rem esse futuram quia praescitur; sed e contra potius, idcirco rem a Deo pr sciri, quia est futura. Origenem, Iustinum,Ath nasium, Chr7sostomum, Epiphanium Hierony- mum,llidorum P lusiotam Cyrillum Alex Damascenum , Procopium , Anselmum , Hugonem
Victorinum,&alios praeterea quam plurimos attuli in Moralidis .a. num. 337. Imo Franci lcus Rom u&lib. de operum liberi.veritates omnes fere antiquos Ecclesiae Doctores id tradidisse confirmat. Atqui sipr scientia esset causa futurorum liberorum, licerer omnino dicere, rem esse futuram quia pr noscituri, wfalso adderetur, rem idcirco praenosci, quia est futura, quae locutio aperte fert, prKnotioni supponi futuritione Respondet autot supra numa a. nisi allatur solidὰ
600쪽
expediri haec Patrum loca, dicendo, in eis diuinam scientiam non considerati, diuina est, qua sol diri ratione est causa rerum , sed recise considerari prout dicit adaequationem scientis Icili, sub qua ratione non est causa futurorum , sed ea subsequitur, tanquam illis posterior ratione.
VI. Admitto aduersarium falli. Neque enim
haec est solida expeditio locorum praedictorum Manifestissime namque Patres, agunt de praescientia, Ut est praescientia, potestque praeire diuinationi futurorum qua nomen diuinia diuinitatis haustum esse, ut ab homine humanitatem, ait Lactantius i. i. inst. c. ii Uolebant si quidem Patres ostendere contingetiam futurorum liberorum non laedi per prae- cientiam: probant autem non laedi qaia quod alicui praesupponitur, eique obiicitur, non potest impediri per illud ad quod praesupponitur, cui praeit tanquam obiectum Et tale esse dicunt fututum liberum, respectu praescientiae Dei. Ergo aperte sumunt praescientiam adaequat , siue prout est praescientia, quo pacto est a fio propri)llime diuina ac proinde ut sic, non est causa exissentiae rerum, iuxta
Vnam&alteram sententiae huius suae rationem profert aduersarius, sed plane inanem. Prior est, res futuras determinari ac definiri per intellectum. At per illud res causatur, per quod determinatur S desinitur. Ergo per scientiam res causantur. Huius argumenti maior, si ut necesse hoc loco est, intelli gatur de intellectu peculativo, cuius partus est prae