장음표시 사용
101쪽
Ipraelita inter alios populos transsortarentur, O gentes libros ipsorum transscriberent; idcirco noluit scripto tradi legem oratem,cte. Et etiamsi subsequenti tempore scriptis quoq; tradita sit, Christiani tamen, caeteraeque genteS, & rei& sermonis dissicultate deterritae,non ausae sunt eam in linguam suam Vertere: eo quod
expositionis abstrusioris , & a penitissimo mentis recessia promanantis, indigeat, uti scriptum est ; Praescripsit eis axiomata legis meae, sed reputarunt ea ceu quid alienum. Quod si vero hic author, R. IIaac stius R.D-seph COHelensis , quum haec scriberet, oculos mentis aperuisset, vidisset locum illum Ho-seae,quem citavit, non de Lege orati, sed de Lege scripta, agere: hancque non a Gentibus, sed ab ipsis Israelitis, ita spretam & contemptam fuisse, ut ceu quid peregrinum reput ta fuerit, ut reapse regis Josiae temporibus contigit, quum Legis scriptae librum, ipsum, inquam, Mosis autographum Hilcias Pontifex invenit, quum per longu tempus, omnibus, locum ubi repositus erat, ignorantibus, latuisset. Tunc enim librum illum,tanquam rem novam & peregrinam reputarunt, uti
legere est in historia quae habetur in libroa.Regum. Sed & locus ille Mosis , qui ex Exodo adductus est, lam n rin o byJudaice reddendus e Secundum verba oris, i .e.
secundum verba, quae tibi ore, non scripto,
102쪽
uadita sunt, sensusque est; Deum sanxisse Ofoedus cum Israele , non super Mosis νομωsed expositione illius orati, quae
in Talmude continetur. Hinc Iegitur in manan ranchuma, in sectione I ri D)n MN Elle toledos Noach quae inchoatur U.22. cap.c. Geneseos:) Sapientes nostri dicunt 3 Deum non
haddebharim haelleli, hoc est, Propter OS, PH, Verba oris, qua Ore,non vero 'ipto radita sunt, foedus ici cum Israele, O illa Verba oris designant Talmud, cujus disciplina discillima est, ac proinde Tenebris comparatur, prout scriptum est ἱ POp a. Ius qui ambulabat in tenebris, vidit lucem magnam,hoc est, τὼ Π Baale hattalinuduui in Talmade diligenter sudent, vident lucem magnam. Deus enim oculos illorum illaminat, O ostendit illis , qua se ratione in licitis O illicitis, mundis ct immundis, gerere debeant 3 qua expresse O particularim in lege Scripta non exprimuntur. Paulo post addit ; Propter foedus illud, quod Lege orali sancitum est, totus mundus subsistit: ideo enim Deus diem ct noctem creavit,ut Israelita n an
s fyata Thorali schaebeat peli Legem oralem , Talmudem nempe, discant, Oubi ab illo discendo des flent, dies O nox quos su stere am-
103쪽
psius non poterunt. Hinc legitur apud prophe- Iera.33.2s. tam Jeremiam , Νφι foedus meum diu noctui servatur , coelo is terra leges nullas do vel dedi: sic enim sincero more Judaico, hoc est, asinino, locus ille dc reddendus & exponendus est.) Quale autem est illud foedus, quod diu noctuque servari debeatῖ 'πὶ Πν Talmud. νευ aQ. Ideo etiam pauid ante Jeremias: Sic dicit D minus, s irritum feceritis foedus meum cum die Onocte, hoc est, si Talmudem non discatis, Meque observetis) irritum quos flet foedus meum cum servo meo Davide, Oc. In hunc quoq; mo- PDD.i. dum inquit David: In Lege Domini delectatio
ejus, ct in lege illiuι hoc est, in Talmude diu
noctu, meditatur. Adde , quod Deus etiam foedus cum Israele pepigit hac lege, ne ro a rastra Lex oratis, sive Talmud, unquam ab illorum ore exciderςt, vel ab ore seminis
a. s.2I. eorum post eos,uti scribitur, Hoc laedus cu illis pangam, ait Dominus, Spiritus meus qui est in re, O verba mea, qua posui in ore tuo, dehinc in aeternum non recedent ab ore tuo, ct ab ore seminis tui, O ab ore nepotum ac pronepotum tuorum, inquit
Dominus. Hic non dicitur, A' te, sed, Abla eruo ; unde conjicere est, hoc de lege orati clici, cujus discendae gratia Deus diem & noctem, instar duarum Academiarum, institu rit,&c. Hactenus ex nehuma. Rabbi Be
104쪽
Dio mina n uir 'F id est, Qui operam dant lectioni Biblicae, virtus aliqua e L aur potius, nulla virtuι id est, parum admodum est:) qui verboperam dant δα τερρους Traditioni vel legi secundaria patrum , virtus en propter quam accipitur praemium: Gemarae denis id est, studio Talmu- dico, incumbere, virtus est, qlia nusta prae stantior.
Hinc etiam existimant quidam, lanzon barao Niri nn rim n prin esu mΠκ y a 'ipam p , yν nn 'I nn grata 'Hr nnΝI n ri Μ πη in , Ra ra-nna doci)n - nisa, arra Sann 'rire omnes eos, qui incumbunt aliis scientiis o studiis, prater studium Talmussicum, ram qua peram istam sapientiam Ofundamentum Legis, laborare in vanum, O parituros in terrore, ut Iesajas cap.as. p. 23. loquitur: dies item suos consumere in rebus tripolis ac inutilibus, am fulare post vanitatem,& vanos feri Jer.a.s.)Quin imb eousque nonnulli studium hoc Talmudicum extollunt, ut non erubescant
105쪽
scribere, inmmare mi pna puyn zao quὸd etiam in Bibliis studere,nihil aliud si, quam tem- pM perdere, ut Ephodeus testatur in Praefatione operis sui Grammatici. Hinc denique fit, ut Rabbini, Judaeorum doctissimi , semper magis in Talmude, quam in Bibliis,stat
Sufficienter, ut puto, hactenus docuimus& demonstravimus, fidei Judaicae fundamentum nequaquam severo illo Legis pra conὸ, Mose, sed suavissimo illo Paracleto &Evangelista, obscuriusculo inquam Talmu-de, ultum esse: unde nemini mirum videri debet, quam ob sauiam Judaei in tam horribilem caecitatem & infidelitatem inciderint ;quia scilicet a via veritatis verbi Divini deflexerunt , & mendacibus patrum suorum vestigiis petulantissime sunt ingressi. Quum itaque Diabolus, tamquam omnium mendaciorum pater, eo, quo dictum est modo, tesseris quasi cum Judaeis pro Verbo Divino luserit', eosque circumvenerit, & primus j ctus ex voto & faeliciter ei ceciderit,ille DeIiciter cadentis aleae successu elatus & alle- sctus, ulterius progressus est, nec prius desti-ltit, quam suavem hanc & egregiam etiam lconsequentiam animis illorum instillarit: Quandoquidem Talmud indubitatum est fundamentum,&certissima norma,ad quam omnia metiri, dolare, resecare, dirigere, dc
106쪽
disponere oportet ; necessario Rabbinorum doctrinam, in verbi Divini expositione, ab hujus regulet judicio pendere: &,ut Τalmud Ribbi σνι intemeratae est veritatis & fallere nesciae, indi σμημquidquid ad hac amussim scribunt,dIcunt, imissibilia& docent Rabbini, verissimum consequen-Iunr verit teresse. Hanc autem consequentiam sum--'mopere Rabbinis placuisse, ut quae ad summam suam gloriam secerit, de qua priusquam aliquid remitterent, Sc sibi decedere Paterentur 3 Deum omnesq; Prophetas potius mendacii redarguerent in ex superbissimis his & arrogantissimis illorum sermonibus satis superque apparet: Rabbi Isaac Avubus qui An.Christi 14' apud Lusitanos obiit, scribit in libro suo,
maor Candelabrum lucis, in haec verba: m 'nem a Vm DXπ o B Iis omnibus qua Rub bini nostri in Homitiis fluis docuerunt, e dem a nobis, ais legi Mosaica, fidas tribuenda est: Et, si quid aliquando istis insit, quod fit vel spem
boticum, vel praeter naturam, vel ingenii nostrι c pium excedere videatur ; non illarum verbis , sed ingeniorum nostrorum tarditati ct insalicitari, culpa est assignanda.Item: Tom uim tu is qκ' PI Etiamst nonnunquam verba illorum insolentia, O sue superiora nobis videantur ὁ s tamen accu- ratius ct propius confiderentur, nudam veritatem continere comperientur. Exempli gratia, uti
107쪽
nactati is quoq, In Talmude legitur:) Factum est alia Sabbatho quando, ut quidam Rabbinus inter concionandum diceret, tempus adventurum, quo singulis diebus mulier parorct, juxta id quod FeramdI. scribitur, Concipiet, parier. Sivlal, i.e.finsulis diebus. Quum hoc quidam audiret, nec intelligeret, in cachinnum solutus est, &Rabbinum derisit. Verum Rabbinus respondit, haec, quae diceret, esse allegorica, & illis Gallinam indicari,quq singulis diebus ovum ui .Lm poneret,&c. Ibidem praeterea additur: ba 'ri d n et id est, omnia itam tibi M lorum verba sunt ipsistima Dei viventis verba, nul- η'tu Iumi eorum unquam sestra in terram cecidit. Iis omnibus itaque, quae vel ab illis, vel eorum nomine scripta sunt, fidem, ut purae putre veritati addere tenemur. & a nemine, vel palam, vel in stomacho, rideri debent: quia omnes tales irrisores gravissima poena sub- sequetur. Quapropter unusquisque moni- tus caveat, ne,vel in illos, vel in illorum verba loquatur; imo potius, pro universis co poris & animi viribus, in illorum scriptis &sermonibus proficiat. In hanc sententiam legitur in Speculo ardente sub finem 48. capitis, Editionis illius quae prodiit Cracoviq=. in Polonia, Anno is' . Judaeos non solum omnibus marina Tephisios utchinnos i .e. precibus Amen accinere debere ; sed omnibus etiam Dyim nruκ fraudes amedraschim Allego-
108쪽
Allegoricae sunt conciones & expositione
in verbum Dei, in quibus arcana &myst Tia magna latent, quae rudioris plebis ingenio acuendo adducuntur,) ut hac ratione ostendant, &testentur, se omnibus sapientum verbis credere; ex mente scit. Prophetae Esajae ita loquentis: tu M o a B EJ.χσα 'a zN In ip p x verite portas ct ingrediatur geni justa, custodiens veritatem , Schomer emu-nim, id est, per absurdam & brutam allusionem) qtis amen occinit, ct quicquidsapientessiria .pser ut pro pero ct indubitato habet. Et,si quis,per ingenii tarditatem & imbecillitatem, Aggadas illas statim assequi non possit, illis nihilominus credendum esse asserunt: nihil enim frustra Sapientes & doctores ipsorum dixisse, sed puram putam veritatem in illorum verbis contineri. Aggaedab, abstrusus & oc- Aggada, cultus est sermo , quo res magni momenti, i & arcani sensus, describuntur ue unde Cabalistice , per primae literae transpositio nem , idem est quod V X Deagab Sollici tu &anxietas. Anxium enim diu εc sollicituni hominis animum habςt, antpquam
capi possit. Hinc etiam sit,ut saepius & passim in Tal-mude iteretur, quando duo Rabbini in contrarias sententias diversi abeunt, neminem obloqui debere: utrumque enim doctrinam
109쪽
Moschemininai per traditionem oralem Mosis a monte Sinai ; ac licet alius intelligenti1 Mratione ea comprehendere non valeat; non
tamen sugillanda esse. Singuli namq; pro-bh noverunt & intellexerunt, cur ita sint Io-quuti, t taὐκ II a P Κi ela veriudibbre Mohim ch im;nam amborum verba etsi contradictoria) verba sunt Dei viventis. Laudata etiam & trita in Rabbinorum scriptis est sententia: - Do nrn Ua
attende ad verba Scribarum magis quam ad verba
Legis; qui in ferunt,pluris esse facienda, quae Scribae & Rabbini instituerunt, praeceperunt, docuerunt, vel scripserunt, multoque magis illa credenda & observanda , quam quae in Mose & Prophetis sunt consignata. Xutheri iu- Lutherus in libro suo, quem de Judaeo- i rum schem hamphorasch conscripsit, ita de au-ηρ ' thoritate quam sibi Rabbini, suisque scriptis haberi volunt; Ddat Rabbinissuis, vel
dextram sinistram asserentibus, O contra, creden- In rictoria dum esse dicunt, inquit Parchetus. Eadem ratione 2,' I mecum agebant tres illi Judai,qui me convenerant; quotiescuns enim eos ad Scriptura textum reducere volui, identidem Rabbinis suis credendum Miesse oggerebaret, nustums textum sacrum admitte-- bant. Majorem ideo fidem Parcheto habere me decet, qui propria experientia edoctus fuerim. Quod Luthe-
110쪽
Lutherus , experimento doctus , Purcheto crediderit, laudo. Ego porro ad majorem veritatis confirmationem,ubinam hoc in Judaeorum libris inveniatur,indicabo. Rasthi, sic vocatur Rabbi Schelomoyarchi per literarum initialium compendium) in haec verba . Cap.II. Deuteronomii nn 'o by Deum7.M, n dii rizΝt 'eκ Esetnn by i, Ur tm Vr m' ηπκ 'am Et facies juxta I gem , docebunt te, sequeriss sententiam eorum, ita declinabis ad dexteram, ad sinistram ,
scribit in hunc modum: ro Ur n)κ r, ii κ' n)κο no bar ru) κrno mae bin ,met i inter ii ,καθ ,mo vi rot Pn' Sy VI Non recedes a verbis istorum, etiam sit dicerent tibi de dextra, hanc esse sinistram : ct de finistra , hanc esse dextram, multo minus quando dextram, dextram, se sinistram sinistram appestabunt. Idem legitur apud Bechai, &-Mosem Mn Nachman, vulgo per sttipturae compendium Ramban