장음표시 사용
201쪽
eum advocaverat, rursus idem testatus est coram suis Aulicis, multisque praesemihu, Missionarijs tum sarcularibus tum Religiosis Societatis JESU sic: nonne tibi iam dixi, sal loquendo D. Episcopum Cononensem in Trensignis are ipsum Dominum caeli, & i sse longe pulchrius hoe Dci nomen, quam Inen Chri aut Taen sis an ue ebi cha, prout vos in China Deum appellatis Z nam priinu nempe Ten Chu inon significat nisi Dominum caeli ; sce undum c nempe IIem ti uanine e hac hu) Dominum caeli, terrae, di decem millium rerum. Sed vox Tien significal Dominum cali, terrae, & universorum. Dic mihi, Cur me compellant populi Van μι λ id est decem millia annorum γε, hoc fieri nequit secundum veliram Religionem, quia ego non habeo decem mille annos. Hoc fit, respondit Dominus Cononentis , ad denotandum desiderium , quo optant ut Uestrae Majestati vita quam longissime extendatur. Cui Imperator: recte dicis ; hinc ergo disce in noltra China vcrba & ritus non esse intelligenda, ut mere senant aut secundum speciem quam soris Ollendunt.
Deinde sub finem ejusdem colloquis rursus sici Iam pridem dixi Pien& Πὸncia id est Caelum & caeli Dominum, idem significare.
Imperator non contentus viva voce hane vocis Tien significatio-onem palam & authentice declarasse; isti per eadem diea. Augusti jussit scripto perdictos Aulicos Henion & Chao cham juridice intimari eidem Domino Cononensi. In hoc scripto sic ait alloquendo Dominum Cononensem: Ego Imperator ut viam tibi aperirem, dixi tibi Rim Den colere Caelum, id ipsum essc quod in veltra Lege dicitis Min Tien Chu colere caeli
Praeterea hoc scriptum jussit etiam juridice intimari ac tradi Illustri sismo Domino Patriarchae Λntiocheno , eique die li. Augusti prae fatus
Aulicus muten tradidit. Quid, quaeso, potest aut magis elare declarari, aut magis authentice assirmari, aut magis juridice intimari Potestne adhuc superesse aliquis dubitandi locus de significatione illius voeis Lien 8 habentne Judiees fortiores, essicaciores . evidentiores ac magis authenticas probationes , dum in civilibus & criminalibus causis ferunt sententiam 3 an sortata aliis quis malevolus aut Missionis Sinicae oblimatus impugnator dicet haec reis stimonia ab imperatore extorra ae data ad placendum Patribus Meletatis IESU Enimvero Imperator volet coram tota sua Curia dare responsa
absona, absurda, falsa, scriptoque ea intimare, imo di in suo interiori
202쪽
Archivo asservare, ut non solum nunc existentibus suis Sinis, sed & futuris appareat ignorans, adulator , ridiculus. Egregia sane obicctio. De alijs ejusitem imperatoris rcsponsis ac testimonals idem serjudicium. Nihil igitur videtur posse his addi ad clarius probandum ac demonstrandum id quod assiimpsimus, nempe illarum vocum Tim & xam Tisgitificationem apud Sinas pro Deo sumi. Deinde cum Testimoni uin Imperatoris, & aliorum de libello supplice supra relato datum complectatui ctiam ritus ac ceremonias, quas ad co-Iendos Progenitores defunctos ac Magi lirum suum Consucium adhi-- hent Sinae, aperteque declaret illas adhiberi ac fieri eo modo, ex quo manifeste insertur nihil nisi meram observantiam civilem continere, nihil. que superititioluin in eis latere ; certe viderer sequentem, quem proposui Traetatum de ceremon ijs Sinarum erga lac functos, posse omittere, &hic calamum sisteres quia tamen pronum cit homini cupere scire, quid ipsi met libri Sinici de hs dicant, quid prasi ribant . quamam loca ambigua aut obscura contineant, qua inam difficultates pariant, ideo illum hic subnecto. Disitig Cooste
204쪽
Minensus iret hic tractatus, si Vellem omnia reserre ac discutere , quae libri Sinici prati icribunt aut Sinae faciunt ad c lendos suos Parentes defunctos, ac Benefactores; si quis velit videre eX multis pauca, Videat historicam Notitiam Rituum ac Ceremoniarum Sinicarum in Colendis Parentibus, ac Benefactoribus defunctis; unde nEcogar hic Varia repetere, quae illic dixi, ac taedio esse, ad illam remitto Lectoreati Hic ergo tantum seligam praecipua
quae majorem controUersiam pariunt eaque re
duco ad tria Capita; I. aget de lignea Tabella quam Sinae Defunctis erigunt. a. de parentali AEdificio quod Si nae Defunctis exstruunt. R de parentali Ceremonia cy quam Sinae Defunctis faciunt. Controvertitur autem an in illis aliqua superstitio reperiatur Z itaque
205쪽
s nact. II. De Ceremoniis marum erga Desunctos.
CAPUT I. De lignea Tabella, quam Sinae Defunctis erigunt.
An lignea Tabella, quam Sinae Defunctis erigunt, sit superstitiosa ex fine suo intrinseco aut extrinseco, seu ex sine operationis aut operantis ZParagraphus I.
Quaedam generalia principia praesupponuntur.
PRae suppono r. cum superstitio juxta S. Th. a. a. q. v 2. art. r. sit vitium Religioni oppositum secundum excessum. prius statum. dum esse quid sit Religio, & cultus religiosus, ut inde deducatur quid sit superstitio, & cultus supet otiosus, ejus nempe oppositum. Religio communiter definitur virtus infusa qua DEO ut primo rerum omni um Principio debitus cultus exhibetur. Hinc ejus obJectum materiale est debitus DEI cultus,nempe actiones DEO propter summam ejus excellentiam convenientes 3 sormale objectum proximum est honestas in illis relucens , sormale remotum, summa DEt excellentia ; objectum ea, ipse DEUS. Religiosus ergo cultus est actus a voluntate imperatus, v. g. adoratio , oratio &c. DEO Conveniens propter summam ejus excellentiam. Hinc collige cultum creaturae v. g. alicui Sancto exhibitum, non esse proprie actum Religionis, sed alterius speciei, nempe Duliae, non enim immediate, ecformaliter attingit summam DEI excellentiam, sed excellentiam creatam, seu sanctitatem per gratiam, quae so aliter &immediate reddit dignam honore & cultu personam, cui inestue haec tamen creata Sancti excellentia, cum nihil sit aliud, quam quaedam participatio divinae naturae ex se ad DEUM tendens, ideo cultus, qui Sancto datur proprer hanc sanctitatem, seu excellentiam supernaturalem, totus mediis ate in DEUM refertur ac refunditur , clique persectior, ac specie distinetus a cultu di honore Civili, qui alicui datur propter dignitatem, vel potestatem humanam. Suar. lib. r. de Virtute Relig. cap. 8.&lib. 3. C, s.
di in s. p. D. Th. tota. a. q. 2s. Disp. s 2. sco. a. & g. Cultus ergo qui
206쪽
me immediatὰ propter excellentiam increatam, nec mediate propter e cellentiam creatam supernaturalem ad DEUM resertur, sed tantum propter excellentiam, seu dignitatem creaturae naturalem datur, est tantum
Civilis. Praesuppono a. ex hac Religionis definitione , Superstitionem ,stpote ejus oppositum, definiri vitium, quo D Eo, ut primo rerum omnium Prinei pio indebitus cultus exhibetur. Hinc ejus objectum materiale est indebitus Mi cultus, nempe actiones DKo propter summam ejus excellentiam disconvenientes vel ratione modi indebiti, cum DEUS eolitur modo indebito , vel ratione rei cultae, cum Creatura colitur cultu , qui est DEO debitus. Formale objectum, est di sconvenientia cum summa DEI excellentia in litis actionibus relucens. Superstitiosus e go cultus, est actus a voluntate imperatus DEo distonveniens propter summam ejus exeellentiam. Hi ne collige eultum Creaturae exhibitum, ut sit superstitiosus, debere esse talem, qualis DKO disconveniat propter summam ejus egeellantiam v. g. petendo a Creatura auxilium, instructionem, directionem, quae a solo DEO haberi potest; aut eam colendo, tanquam DEUM; similas enim cultus actus soli DKo conveniunt propter summam ejus exceti Ieru iam vehementissimeque it Ii di onveniunt seu adveriantur,dum Cre turae exhibentur; alioqui si illa eultus Creaturae datus nullum ad DEUM babeat respectum, propter quem disconveniat summae ejus excellentiae, non erit superstitiosus. Praesuppono 3. Bonitatem aut malitiam moralem actus humani,
seu actus libere exerciti specificari ab obiecto. Vel enim objectumateriale est in se honestum aut turpe, seu conveniens aut di sconveniens natura rationali qua tali , & tunc objectum sormale est illius honestas aut turpitudo intellectui repraesentata, dc ab objecto ita repraesentato specificatur litius actus bonitas, aut malitia moralis, vel objectum materiale est indifferens ad honestatem dc turpitudinem, leuia bonitatem dc malitiam sν. g. datio pecuniae indifferens ad bonitatem elaemosynae, te ad malitiam usurae , Imaginis expositio indifferens ad bonitatem limplicis repra semationis de ad malitiam idoli; dc tunc objectum serinale est motivim eia sentiale, aut finis principalis, qui hoc objectum materiale determinat ad hanc,vel illam bonitatem aut malitiam in speeie; atque etiam ab obsecto ita Tepraesentat pecificatur istius actus humani honitas, aut malitia moraliv.
Deinde nota, dum in hoc Tractatu discutio p dictaa Controversias
207쪽
naa. II. De Ceremoniis Sinarum erga Defunctos.
Sinicas, me loqui de re licita in rigore Scholastico,non autem de commuis ni praxis multa enim ex iis, quae hie refero,& retuli in historica Notitia Rituum ac Ceremo uiarum Sinicarum, Sinentes Chri itiani in praxim non deducunt nee etiam ipsi Ethnici i imo nonnulla exoleverunt. Tantum
ergo discutio Ritus in Sinarum libris, qui passim ab iis teruntur, prae scriptos; inquiro lue utrum ij ex se sint lieiti an illiciti Z honesti an turpes' civiles an superstitiosi Z adeoque an data oecatione vel necessitate possint Chri ilianis permitti necnel occasio enim, vel necessiitas permittendi aliquid extraordinarium Christianis Neophytis inter Infideles saepissime recursit. Itaqua
Paragraphus ΙΙ. Resolutio Quaestionis.
CVmhaee Tabella lignea sit oblectum indifferens ad bonitatem, &malitiam, debet ad hanc vel illam determinari ab objecto formali, seu amotivo & fine principali, vel alia simili circumstantia, quae ingrediatur rationem objecti sormalis. Finis principalis assignatur. duplex ; alius intrinsecus seu operationis, estque ille quem ex se spectat Tabella , sicuti finis operationis, quem domus ex se spectat, est habitatio. Alius extrinsecus seu operantis, estque ille quem spectat is, qui ista Tabella utitur; sicuti finis extrinsecus domus est ille, quem spectatis, qui istam domum ineolit. His positis Dico t. Non videtur illa Tabella lignea Simc83-ehu, esse superstitiosa ex fine suo intrinseco. Probaturr finis illius Tabellae intrinsecus seu actionis , ur vocant, est ille, quem Tabella spectat ex sua prima: va institutione; atqui hic non videtur esse superstitiosus; ex sua enim primaeva institutione spectat, ut sit reprie sentatio rei verae, seu imago aut similitudo rei verae, nempe hominis defuncti. Sed similitudo rei verae non est superstitiosa, seu idololatrica, quia Idolum ab Imagine in hoc distinguitur, quod Idolum sit similitudo rei falsae, di Imago sit similitudo rei verae; Bellarm. Lib. a. de imagini. p. ς. ergo non est superstitiosa ex sua primaeva institutione. Probatur vero, quod sit similitudo, seu repraesentatio rei verae: Olim assiimebatur aliquis puellus, vel nepos, vel alius conanguineus Defuncti A
qui ut actor personatus hujus Defuncti Spiritum, seu ipsum Deianctunt
208쪽
referret: 8c Filius parentans eum colebat ceu Patrem defunctum B); sed sieut tunc ille puellus actor, erat Defuncti imago, ita etiam Tabella lignea; nam haec, di ille idem significabant, seu eumdem repraesentabant C diverso modo, Pucllus vivo, Tabella mortuo modo. Puellus
tantum It anseunter tempore Ceremonia: 0,Tabella permanenter in parcntali aedificio posita ὁ faciendo enim Ceremoniam cy & Puellus ec Tabella lignea simul adhibebantur D). Sed sicut tunc Puellus actor non
erat aliquid superstitiosum; utpote viva imago rei verse , ita nec Tahel-Ia lignea. Jam vero cum non adhibeatur amplius ille Puellos actor Ε , sed sola Tabella; non est ergo etiam superstititiosa ; non enim mutavit suam primaevam institutionem, ut patet ex recentibus antiquorum librorum Interpretibus , tantumque id habet amplius, quod nunc etiam pro illo Puello actore simul ponatur; ille autem Puellus actor ponebatur,
iit signum aliquod visibile , in quo figi ac haerere posset Parentantis animus; ita & lignea Tabella F . Adeoque nihil ex sua institutione superstitiosum hahct. Hinc insuper insertur, quod nee illa Tabella paulo altior, quin statim a morte erigitur apud sandapilam, sit superstitiosa. Quia sequitur eamdem legem, ac haec praedicta Tabella paulo brevior ac humilia or, quae tantum post sepultum cadaver erigitur , & domi aut in parentali aedificio col locatur G . Nec ilia serica animae Fascia, hi vocant, quae apud sandapilam Defuncti apponitur ab aliquibus Gentilibus, erit superstitiosa, quia significat idem ac haec Tabella altior jam explicata H . Imo ex sua exteriori figura repraesentat hominem I . atque ita est solummodo quaedam Defuncti imago, seu repraesciatatio; sed sola defuncti imago, seu repraesentatio ibi uitendo, non est superstitiosa,ergo &c. Dico 2. nec videtur illa Tabella lignea esse superstitiosa ex tuo fine extrinseco,seu fine operantis. Probatur: finis quem spectat utens illaTabella, seu erigens illam Tabellam, est praecipue triplex: i. ut super illa Tabella scribat parentis aut alterius Delancti nomen, cognomen, magi ii ratum, honorarium cognomentum, dc sic ipse ac Nepotes diuturno tempore, illius Desuncti possint recordari Κ). a. ut habeat aliquod objectum, ιeu signum visibile, m quo figat animum, dum vulse Parentum defunctorum recordari, illisque filialem obseruantiam, ac cultum parentalem praestare L . 3. ut illi visibili signo reverentiam tum internam, tum externam exhibeat eo modo, quo communi Imagini exhiberi ibi et ue ea
209쪽
σ Tract. II. De Ceremoniis Sinarum erga Defunctos.
quae dicuntur de religioso Imaginum cultu, proportionale accommodando civili hujus parentalis Signi cultui; nimirum quamvis tota ratio dimotivum reverendi sit dignitas prototypi, v. g. Patris 3 reverentia tamen tum in ipsum bignum parentale, tum in ipsum prototypum tanquam suum terminum fertur, sed divcrso cultus genere 3 inferiori, &respectivo, prout tendit in Signum parcntale seu Tabellam ligneam ψε su periori di absoluto, prout tendit in personam Patris. Jam vero . cuin iste Signi parentalis, seu lignea: Tabellae cultus nee sit actus re Iigiosus, non enim inmediate in DEUM tendit propter summam ejus excellentiam; nec sit actus Duliae, quia mediate in DEUM non refunditur propter communicatam aliquam excellentiam supernaturalem; nec sit actus
superit itionis. quia in sola, & tali defuncti hominis reverentia sillitur qualis Diuo non advertatur, aut disconvenit propter lummam ejus excellentiam, ut infra patebit ; restat igitur ut sit tantum actus civilis observantiae. Itaque ex hoc triplici operantis fine Tabella lignea nul Iam contrahit superit itionem. Quod attinet ad originem hujus Tabellis, eam esse antiquissim ain patet ex libro Rituum, ubi ipse ni et Consucius. qui vivebat ante Christum so o. & amplius annis, asserit priscos imperatores jam illa usos fuisse M . atque ita verisimile eli eam esse coaevam parentalibus Domibus, de quibus infra.
A. r. I b. Rit, tom. Cap. I. cim su uen sic Consucius: post sepuIturam peractam,oportet adhiberi Spiritum personatum; hunc Spiritum persi natum debet agere neposue si valde fuerit parvulus, Jubeatur inter brachia gestari. Si nullus fuerit nepos,tunc potest assumi aliquis alius conla-guineus; si quis autem in infantili, aut puerili aetate obierit, dum ei fit Ceremonia cy, non adhibetur Spiritus perisnatus, quia hominis adulti
persectam formam assecutus non fuit. Tum ibi interpres ehin h.1M. pro homine adulto, qui perfectum exterioris somae decus vivens assecutus est , oportet adhiberi Spiritum persenatum, ut hanc perfectam Defuncti formam repraesentet; pro Parvulo autem defuncto non adinhibetur Spiritus personatus ad faciendam ei ceremoniam ς', quia cum ob suam infantilem aut puerilem aetatem, perfectum exberioris se mae viri decus non assecutus fuerit, non habes quo repraesentetur
idcirco non adhibetur Spiritus personatur.
210쪽
A. 2. Lib. Rir. tOm. I. Cap. λθε Li xam. Parentans, inquit antiquus ritus, non filium, sed nepotem inter brachia assuraeit, nempe ut litSpiritus personatu .
git ut defuncti imperatoris pronepos, personatum ejus Spiritum agat. Ibidem interpres cim baο paulo ante sic: ille, qui personatum defuncti Imperatoris Spiritum agit, ex se est Imperatoiis succe fibris subditus. Sed quia dum illam personam agit, repraesentat defunctum imperatorem, ideo tanquam Imperatoris succcssoris pater colitur. Dum parentale palatium nondum ingressus est, tunc Imperator i uecessor eum adhuc spectat ceu subditum c utpote nepotem ); ubi vero ingressus est parentale palatium, tunc totam defuncti imperatoris Majestatem prorsus reprae lentas. Unde Imperator successor faciendo cermoniam' eum , ut defunctum Imperatorem ac Patrem veneratur, omnesque Subditi ac Filii partes adimplet. B. 4. Lib. Rit. Iom. I. Cap. I. Moli Xam, sic interprcs Chin hos: olim in parcntalibus cercmoniis V omnino adhibebant personam, Spiritus seu Desuncti vices gerentcm , illa autem persona erat Spiritus seu Defuncti imago, ac repraesentatio. Idcirco ceremoniae s praeses,
illi inserviebat, sicut Filius Patri. B. s. Lib. Rit. tom. s. Cap. II. Mao resem: olim personatus Spiritusi nempe sub Imperio ma b ubi nihil agcbat, stabat, ubi aliquid agebat v. g. bibebat, edebat dic. , tunc sedebat ille Spiritus personatus seu Puer erat Defuncti imago ac repraesentatio. Praesectus cis dictus, erat mandati delator, seu internuntius. Tum interpres cian hao: quum primum Spiritus personatus ad stoream humi stratam accesserat vini scyphum prae manibus icnens; statim praescctus cia admonebat Parentantem, ut reverentiam illi exhiberet ad tranquillandum
sedentis animum. Paulo post sic: quia ille Spiritus personatus repraestiuabat eum, cui fiebat ceremonia cy; ideo dicebatur Spiritus seu Deiuncti imago ; quia autem ille praesectus Cho primo deserebat Parentantis verba ad Spiritum,& postea Spiritus cnempe personati
apprecatoria verba ad Parentantem, ideo dicebatur mandati delator. sive internuncius.
C. 6. Lib. Rit. tom. s. Cap. II. Mao te sem sic: ista vox M seu Spiritus personatus, significat exponere aut instruere. tum Interpres cim hao: