장음표시 사용
531쪽
Rura L. De Ethica Monasica. Cap. LII. m.
severantia in virtutis Via, & in adversis rebus patientia λ). Uti discipulus Ten Hoes, licet ei tantum suppeteret scutella lignea ad siumem dum cibum, agrestis cucurbita ad sumendum potum, & in vili loco habitaret , laetissimus tamen ac contentissimus ivebat in . Profectus
ardor imi celsitudo , justa scelerum vindicta , afficiorum protectio co . .
tudo est firma deliberatio, qua istam recte Vivendi rationem gen
rose aggredimur. Α. 2. Lib. xu mum In tom. 4. In Libr. Cism Ium artic. 2 o. scrAliquid
difficili studio addiscere, & aliquid dissicili labore agere , istud est .
sortitudo. B. 3. Lib. ra xu che tom. I s. in Libr. I. Memcii cap. 3. Κun sun eheuxam sic r Discipulus Κum sun cheu ita interrogavit Memcium t fi mandi immobiliter cordis, daturne scientia Z datur, reposuit Mem- cius , & quidem quod maxime requiritur, est expedita libertas ac prompta facultas ad dissoluendas dubitationes , & ad pervincenda pericula. C. 4. Lib ra che Fay tom. I s. in Libr. I. Memeti cap. Tum sis ch uxam sic Memcius r Magi ster Cem Uu discipulum suum Uu Iam fori tudinis amatorem ita olim exstimulabat: Domine, ut video, amas fortitudinem; at sciendum tibi est sertitudinem, aliam esse homu culorum , aliam Heroum; fortitudo homunculorum erumpit juxta bullientis sanguinis impetum ; Brtitudo Hemum juxta rectae r tionis ductum. Ego olim has Heroum sortitudinis regulas a Magistro Confucio audivi: si ubi certandi se offert occasio , mecum ipte cogitans judicem non esse aequum ac rectum irruere in hostem; ruamvis hic ibret infimae Brtis homuncio, lanea & larga vcste imulus, non illum tamen impeterem. Tunc certe patet me non iis more perculsum, pugnam refugere. Contra vero, si mecum ipὰ cogitans judicem aequum ac rectum esse certamen committere ;quamvis decim centena hominum millia imminerent, ebo tamen
imperterritus in illos prin uerem. . - L i Vide
532쪽
Uide ibidem multa variae sortitudinis exempla.
discipulus Isia is bellicae sertitudinis amator, ratus immutabile vim tutis Medium ab homiaibus ideo negligi ac siperni, quod illis deesset animi robur, rogavit Magistrum Confucium, ut sibi explicaret quid esset sortitudo Z cui Confucius r Quamnam, inquit, fortitudinem quaeris ac intelligis t Austrinae Z an Foreae gentis an vestram discipulorum ac sapientiae Numnorum Hrtitudinem Z Qrtitudo, qua Α strina gens ceteros homines antecellit, haec est: longa benignitate, ac mansueta longanimitate in docendis hominibus excellere; acceptas injurias, quamvis injustas ac graves molli patientia sumerre. neque de iis vindictam sumere ; hac in re longe alios homines s perat. Quia autem ejusmodi mansiuetudo longanimitas , patientia satis aequitati ac rectae rationi Vicina atque concolor est, ideo regio ista. Sapientum Iocus est. Attamen cum haec Qrtitudo ex naturali tantum istius gentis indole molli & imbecilli profluat, adeoque per defectum peccet; ideo non est ea . quam vos, sapientiae Numni, spectare ac sequi debetis. Fortitudo, qua Borea gens C . teros homines antecellit, haec est e tranquille uti lancea, acinace. casside, thorace tamquam molli ad quiescendum culcitra ; nec, si mori oporteat, ullo modo pigere. Hac in re longe alios homines superat. Quia autem Robustorum mos est spectare magis servidum bullientis sanguinis impetum, quam pacatum aequitatis ac rectae rationis ductum, ideo regio ista . Fortium locus est. Attamen cum haec sortitudo ex naturali tantum istius gentis indole robusta ac valenti procedat, adeoque per excessum peccet, ideo nec est ea,quam vos, capientiae Αlumni, spectare ac sequi debetis. Vir itaque sapiens non in eo, quo alios . sed in eo quo seipssim vincat, suam so titudinem collocat. Dum quis versando inter homines perfectam servat concordiam , nec se sinit juxta universalem depravatorum morum torrentem abripi, proh l quam praeclara haec est verae so
titudinis species t dum quis solus agendo , firmiter in se stabilitimmutabile virtutis Medium, nec ad dextram, nec ad laevam Vel
minimum declinat, proh l quam praeclara haec est verae sertitudinis species t Dum quis in Regno bene gubernato, post honores adeptos
533쪽
Ruri I. De Ethica Monasica. Cap. III. m.
adeptos non mutat mores , proh l quam praeclara haec est verae sortitudinis species t dum quis in Regno proris perturbato, arreptum virtutis propositum . quamvis oporteat mori , non mutat. proh l quam praeclara haec est verae sortitudinis species latque haec est quadruplex vera Prtitudo, quam vos, sapientiae Alumni. spectare ac sequi debetis. E. 6. Lib. Sim ti is eluen gw Ho tom. I s. artic. De bis sic : Sapientiae Numnus, inquit Doctor Chim, non potest non magnam istitudinem habere; ejus enim onus grave est. & via longa. Cum igitur sit onus grave, debet humeros Hrtiter roborare. ac firmissimo subcro uti: tum poterit illud sustinere.
Ibidem infra sic: Sapiens,qui cognitos mos desectus statim eo rigit , qui auditam rectam doctrinam statim ad praxim doducerenititur, qui ad exercendam aequitatem viriliter se vincit ι annon is suam rtitudinem vere perspectam facit Et paulo infra sic et Sapientiae Numnus non verba inania, sed strenuam operis diligentiam magni facit. F. 7. Vide hic supra, litteram C. G. 8. Vide etiam hic supra. litteram D. H. 9. Lib. dim si ta ciuengue' 'o tom. I s. artic. Te xi: Regere iram aetimorem, inquit Doctor Chim, est quid difficile ; sed is, qui seipssim novit Vincere, potest facile iram; & is, qui recta ratione uti novit, potest facile timorem regere. Ibidem insta sic et Sapiens res r. git ; insipiens regitur a rebus. Et paulo lina sic: Nihil adeo difficile est , quam suas pravis cupiditates vincere. Sapientiae ergo Numnus , qui illas Vincit, annon vere magna praestat sortitudinet . Rursus ibidem paulo infra sc e later septem passiones, inquit Doctor Titu, quae sunt laetitia & ira, tristitia & gaudium. amor & odium , ac desiderium . nulla dissicilius vincitur, quam ira. Du m igitur haec servet, patientiam serva & cohibe impetum, donec animi
motus detumescat ac tranquillitatem recuperaveris, tunc poteris hene rem examinare,&exequi. . I. I . Lib. in xu che his tom. I r. in Libr. r. Memcii cap. 3. Tum sau
534쪽
go . Tra T. III. De Ethica Sine . I.
terrogare e qua in re disserῖ aisphista Κao Uu. ut em tuum adve ius omnes dubitationes & omnia pericula aut metus firmes, immoriimque reddas sic illi Memeius: Sophista rao Isti aiebat: si-
quam verborum rationem non Capis, noli animum applicare ac di-- Vexare , ut eam perscrutando tandem capias. Ego autem squam verborum rationem non capio, statim animam ita diligenter applico , ut eam pericrutando tandem capiam. Ille aiebati si alicuius rei aequitatem animus non satis Videt, noli practicam tuae vitalis aurae vim eXerere , ut eam exequaris: adeoque parum atagebat vitalem iam aurum alere, & in suo vigore Quere. Ego autem immensam illam vitalis aurae meae vim diligenter Dueo .alo, per- scio. Atque ita dum diligenti studio verborum rationes rite ac penitus cognosco, tunc animus ab omni dubitatione ac haesitatione immunis redditur ; dumque practica Vitalis aurae vi, aequitatem aut exigentiam rerum compleo , tunc animuS ab omni timore ac tremore exemptus inicitur ἔ& tunc nulla res cst,quae animum meisum concutiat. Haec sunt duo doctrinae principia, in quibus ab illo
Ephista discrepo. . . PK. ii. Vide hic stipra, litteram D. circa finem. L. I 2. Lib. Lan Iu artic. I s. sic et Cum Confucius in Regnum seu Primcipatum Chin appulisset. ccepit magna opprimi egestate ac penuria, , ita ut ejus discipuli in morbum lapsi, non possent surgere. Tum discipulus Uu Iu vultu irato intumestem: etiamne, inquit, egestate ac penuria Sapiens opprimitur ' cui Conlacius: Sapiens in egest, te ac penuria sie sertiter constantem; insipiens se estrae te dissolvitum praebet.
M. t 3. Lib. Lun ν artic. s. sic Coniacius e Numquid distipulus meus I n hoeι vere erat sapiens Z nihil illi nisi scutella lignea seu cannea ad sumendum cibum, agrestis cucurbita ad sumendum potum suin petebat; in vilissimo urbis vico habitabat; si quicumque alius edrniseriae redactus misset, Vix aut ne vix quidem eam sinerre potuisset ; ipse tamen nihil omnino immutatus hilarissime vivebat.
non Vere iste meus Ten hoei erat sapiens
M. I 4. Lib. Lis Iu artic. 4. sic: Sapientiae Alumnus, inquit Confiicius qui, postquam statuis animum Acte vivenua icientiae applicare, ad-
535쪽
hue viles vestes & vilas cibos erubescit, hic non est illius excipien
M. I s. Lib. Sa xx cia his rem. 2o. in Libr. 2. Memcii cap. a. Ii lex bia sic r Atque ita nihil est quod virum sapientem possit affigere aut angere. Siquid pietati vel minimum repugnat, mox illud abho rei ; siquid aequitati vel minimum adversetur, mox illud omittit. Siquod sorte damnum aut injuria ex improviso illi contingat, non. ideo turbatur aut dolet. Vide adhuc ibidem de distipula Men hoeti N. I 6. Lib. Lan In artic. I. sic Confucius: Sapientiae Alumnus qui non tantum non quaerit & in cibo satietatem, & in habitatione commoditatem. & est diligens in opere, in verbis cautus; sed insuper ut se melius perficiat, accedit ad rectae viae Magistros ac duces, nonne hic
potest vere dici distendi studiossis tN. i7. Lib. xu ch m. 3. in Librum Chum vvm artic. 2o. sce V ritatis studium in speculando cum contentione, M. Vide supra Cap. 3. Sect. I. in texissim num. s. litteram E. . t 8. Lib. che ba' tom. I 4. in Libr. r. Memcii cap. Leam hori pa hia sic : Ego, inquit Rex Siuen νam . modicae virtutis Vir, prava animi aegritudine laboro ; sum excellentiae ac sortitudinis amator. Cui Memcius e ne sis , Rex . velim abjectae & pusillae sortitudinis amator, similis ei qui ab altero impeditus, mox stringit acinacem. minacibusque oculis ac torva fronte et istenc. inquit, me lacessat mihi resistere & adversari ausit Z haec profecto vilis & infima est ri privari sortitudo , qui uni tantum potest resistere ; vel potius ira est dicenda, quae unum bullientis sanguinis impetum dumtaxat sequitur. Magnam illam ac sublimem sapientium Heroum , quae unam aequitatiS rationem spectat, Rex, ama λrtitudinem; uti dici- . tur in Libro MKim seu Carminum Q r Regulus Regni Me in Imperatorem rebellans, Occupato Regno Taen, jam ad agrum Κum usque pervenerat. Tum Princeps Hen Lam terrifico aspectu exurgens, justaque inflammatus ira , propere cctilegit & eduxit omnes 1uos milites ad reprimendum hostilis turbae jam jam in agrum Rum irruemtis impetum, & ad tuendum Familiae suae Cheu decus, ad auspicanda felicia ejus omina . atque ad complenda totius imperii vota. Ο quantam tunc animi lanitudinem ac celsitudinem ostendit i Ita
536쪽
11 Tris. III. De Ethica Sinens .
ille liber. Haec igitur fuit magna, vereque excelsa Herois Hen Z-Brtitudo, & justa ira. Una Principis Ven Lam ira domuit Rebellem, terruit alios Principes, cunctis imperii populis solatium ac tranqui, litatem attulit.
De Temperantia. Trmperantia est etiam virtus labordinata cardinali virtuti a qui
Primo, infinitio temperantia juxta Sinas sic : Temperantia est vivendi moderatio in . Temperantia est triplex, alia carnis, alia victes, alia expensarum. Temperantia carnis iterum subdividitur in rirginalem. qua virgo desponsata, sponso praemature mortuo. non Vult alteri nubere , vel non desponsata, fornicari perhorrescit, uti habes exempla sibi nares abscindentis ut non nuberet alteri; & se in praecipitium dantis, ut non stupraretur B). In vidvatem, qua mulier post mortem mariti, non vult ad secundas nuptias transire, uti etiam insta habes e empla ; C . Et in cofugalem, qua fides conjugalis servatur. Virginalis & vidualis publico quandoque donatur encomio ab Imperatore
Temperantia ricto, in fiugalitate , temperantia expensaram in m diocritate conssiit D.
Secundo , Actia Temperantia. Temperantiae actus est refraenatio ain petit is ciborum, ac Voluptatum. Est Comoediarum, conviviorum,
aliarumque mundi cupiditatum fuga I . Moderari juxta cujusque conditionem sumptus . Nius temperantiae actus est temperarea vino immodico , contra quod liber Annalium Imperialium habet unum integrum capitulum, & haec est ejus summae in principio Ca, tum jussit fieri vinum ad Spirituum & hospitum cultus, non ad hominum compotationes s ex compotationibus enim pigritia in negotiis. obscuritas in mente,turpitudo in actionibus oritur. Instiper propter illas compotationes a Caelo immittuntur calamitatesst amissae,Regna,Imperia evertuntur. Maxime autem debent cavere a vino juniores Praefecti. Itaque oportet,ut Parentes suos liberos, di statres seniores Bos statres Disiligod by Coos e
537쪽
Rurs I. De Ethica Monastica. cap. III. m. o
tres juniores a vino deterreant, & hi debent sana illorum sequi monita. Magistratus ebrios puniendi sunt. Alii,vino assuefacti, prius instrui ac ad emendationem exstimulari debent; si non resipiscant, etiam puniendi. Attamen Agricolas , dum diligenter suis agris colendis; Mercatores, dum diligenter suis commerciis exercendis vacant ad alendos Parentes , non dedecet modicum Vinum simul domi bibere. sed citra ebrietatem H . Olim ita erant Sinae abstemii, ut rarissime carnibus vescerentur; imo Ritus praescribebant, ut absque gravi causa Reguli bovem, primarii Praesecti ovem , Doctores seu viri Litterati
porcum non mactarenti V. gr. hospitis causa, &c. I . Tertio, Proprietas temperantue. Temperantiae proprietas est, nec in ci-ho saturitatem, nec in habitatione commoditatem, nec in vestitu li
xum quaerere K . Mundi delicia erparce sibi adsciscere. Vanam divitiarum & honorum pompam vitare L .
Quarti, Partes integrales ac subjed tisae temperantiae , sunt hae r In mensa
modestia,& parcus ciborum delectus M). Sumptuum inita ratio; accepti cum expense collatio in . Honesta hosipirum tractatio, sed non temulenta; modestorum aedificiorum exstructio; victus parcitas inter divitias, & scurrilium verborum abstinentia co.
A. I. Lib. Lun ru artic. I. sic Interpres Chu bi: Temperantia , inquit Doctor Iam , juxta librum D sim, spectat moderationis leges.
B. 2. Lib. Mao bio cap. 4. g. 2. sic: Puella Rum Liam pacta suerat in uxorem Principi Κum n, Regni o heredi. Hic ante initum matriminnium praecoce morte ereptus est. Illa ad servandam sponsb io fidem, Hatuit alteri non nubere; & quamvis urgerent patentes, ut ad alias nuptias transiret, nullo tamen modo potuit adduci ut comsentiret; sed odam composivit, nomine Nar upra am, in qua jurejurando specidet se potius morituram , quam alteri nupturam. E. I. Lib. Mao hio cap. 6. f. a. sic : Vir ram reu ex oppido Fum risu oriundus habebat duas filias, ruri quidem educatas, sed a pueritia vi tutis aridas animoque insignes. Imperante Tay sum Familiae Tam in sui Imperii annis dictis Tim Tar, contigit, ut praedonum turma laxe per imperium debacchans, irrueret ad devastandum earum pa-
538쪽
po Tract. III. De Ethica Sinens.
- .gum. Illae, ut erant forma decorae , altera I '. altera I ς. annos
nata, mox in montium cavernis sese abdiderunt; sed cum inde abstractae, vi raperentur ad praedonum castra, appulis ad praecipitem centenis cubitis profundissimae vallis & rivi clivum, natu maior sic prior effata est et melius est Brtiter mori . quam turpiter violari; & haec dicens sese in ima praecipitem dedit, atque occubuit. Praedonibus ad spectaculum stupentibus, natu minor ῆrorem suam subsecuta , mox se etiam in praecipitium egit , sibi crura confregit, Vultumque totum dissiuente undique sanguine contrivit; viva tamen evasit. Perterriti praedones illam reliquerunt,& abierunti Postea urbis Κim chao gubernator D u hi singularein istarum serorum castitatem extollens, dato supplici libello obtinuit ut Imperator publicum pro illis encomtum mitteret, earumque Familiam ac vicum ab omni perisnali tributo eximeret in perpe
C. 4. Lib. Mo his cap. 4. I. 2. sic : Filia Reguli Regni Sum, filio Reguli
Regni Uar nupserat. Post initas nuptias ejus maritus contagioBmorbo coepit laborare; idcirco Mater volebat eam alteri in matrimonium collocare ; sed illa reluctans et mei, inquit, mariti malum est etiam meum malum ; eccur igitur violando datam fidem , i, tum relinquam Z cum mulieris munus sit sequi virum ; ubi semel selemni Ritu in uxorem uni marito tradita est, tota vita non potest illum commutare. Deinde ille contagiose morbo sic insectus, numquam etiam me relinquet, nisi serte gravissima improbitate caulam
praebuerim. Qui igitur possim illum relinquere t denique Matris. Consilia reiecit. C. s. Lib. Siao hio cap. s. l. 2. sic e Imperante Familia Hau , quaedam puella Parentum observantissima , cognomine Chin, sedecim annos nata. mpsit Viro , qui antequam liberos procreasset, coactus est militiam sequi ad custodiendos Regni limites. Discessurus sitae uxori hoc commendavit: morsite, an vita, inquit, illic me maneat, imcertum. Ego senem matrem habeo, ut stis, omnibus fratribus ad eam alendam destitutus; si igitur me mori contigerit, vishe illam alere Z Volo , reponit uxori Maritus itaque profectus, illic revera
obiit, inor promissi tenax, coepit diligentissime suam tarum aleres Diuitiam by Corale
539쪽
Rurs I. De Ethica Monasica. Cap. III. m.
re, & diligentiam ex amore mutuo augere. Nebat, ac texebat telas ad dom is sustentationem,abjecta omni ad secundas nuptias tranς eundi mente. Peracto triennali mariti luctu, Parentes juvenilem ejus viduitatem miserati, volebant alteri eam in matrimonium coulocare. At illa: discedens, inquit, meus conjux suam mihi alendam matrem commendavit, ejusque petit imi annui. Quae autem
nec constans usque ad mortem in alenda alteri matre , nec verax ac fidelis in promissis valet esse, quomodo possit in hoc mundo
vivere t haec dicens volebat sibi necem inserre. Qua re extorriti Parcntes, non ausi sunt amplius eam ad secundas nuptias impellere. Postquam igitur 28. annis Iberum suam diligentissime aluiς set, socrus octogenaria major tandem obiit, ad cujus funus majori pompa peragendum, sua praedia, domum, facultates vendidit, etiaque deinceps tamquam matri propriae, semper parentavit. Mocomperto urbis Boaι Van dc Tam cheu gubernator , dato supplici l bello obtinuit, ut Imperator illi donaret 42 o. argenti uncias, eam que tota vita ab omni tributo eximeret , ac ei honorificum hoc
cognomentum et uxor Parenis obsequiosa, donaret.
C. 6. Lib. dira bio cap. 6. artic. a. sic : Nobilissimus vir Hen D, regia edLtus stirpe,habuit uxorem I in Mu, filiam Praesecti nen Nim. Haec marito praemature mortuo , post peractum ejuS funus , Verita, ne ob suam juvenilem aetatem , & quia liberis carebat, ad alias nuptias a Parentibus cogeretur , ut suum palam propositum patefaceret. capillos sibi abstidit. Et certe ad ineundas alias nuptias eam temtarunt Parentes; sed hoc audito ambas sibi auriculas resecuit, vi-
xitque semper cum suo cognato Uao qui cum occisus fuisset, totaque ejus stirps deleta ; patruus viduae, dato supplici libello impetravit, ut Imperator ejus matrimonium cum alio a regia Familia orto sanciret, Vi Volens eam abducere. Verum Pater ejus Hen Nim, qui tunc gubernatorem urbis Ieam Cheu agebat, miseratus istud juvenilis aetatis propositum, misit, qui eam exhortarentur, & paul latim emollirent. Iis auditis lan Niu, suspirans ac flens et ego etiam,
inquit, id mente pervolvo. Me despondere viro, id sane rectum est. Domestici non dubitantes haec ficte dici, illam assidue ex orabant; sed cum paulisperde sua Vigilantia remisissent, illa cubicu-
540쪽
lum clam ingressa, cultello sibi nares abscidit, & in lecto se composuit. Paulo post mater illam vocans, nec responsium accipiens, Cu- hiculum ingreditur, illamque invenit suo sanguini innatantem. Si tim accurrentes domestici, & ad tale spectaculum attoniti ingemuerunt; cumque quidam sorte illi diceret: homo in hoc mundo. non secus ac pulvis in stagili gramine residens, commoratur; eccurita te ultro cruciaes ' M. Cui illar audivi, ait hominem pium nec propter prosperam, nec propter adversam fortunam mutare propositum; hominem aequum nec propter mortem, nec propter Vitam mutare animum. Familia mariti mei Isra dum nuper florebat,ego
spopondi illi servare tota vita continentiam ς jam vero postquam misere extincta est, quomodo possim illam relinquere tD. 7. Liber Ta mim hori nen tom. 7'. de largitione publici encomit, si-nice tam Piso. sic: Imperator Hum in primo sui Imperii anno, hoc si tuit: quisquis filius, obedientiae; nepos, obsequentiae; vir, aequitatis; mulier. castitatis singulare & insolitum aliquod opus patrarit, loci gubernator, denuntiet illius nomen provinciali justitiae praesidi, ut
rei veritate examinata & cognita. transmittatur ei publicum encomtum ad vici portam appendendum. Rursiis sic: Mulier plebeia.
quae ante 3Ο. aetatis annum , maritum amiserit, & post ejus moditem continens vixerit usque ad quinquagesimum, si postea constans in castitatis proposito persistat, donetur publico encomio ad vici portam appendendo, ejusque domus tributo per ali eximatur. Ibidem paulo post sic: Anno sexto Imperatoris Chim Te exiit hoc decretum: Quandoquidem rei veritate examinata & cognita, oblatus suerit libellus stupplex, quo denunciatum est histe annis praeteritis aliquas virgines in provincia Xan F, &in aliis locis , non pedimisisse se a praedonibus constuprari c nempe mortem potius elegis se , Praefecti primo pro singulis dent tres argenti unciaes,c id est, tria scuta Romana bin subsidium exequiarum & sepulturae. Deinde ad latus tabernaculi enco astici, erigatur sepulchralis virginum lapis, in quo sculpatur earum cognomen & mortis annus ad perpetuam memoriam.
Vide etiam hic supra num. 3. littera B. circa finem; & num. r.