장음표시 사용
371쪽
3 Cremore scilicet, et eum os humescere eoeperit, dolore sedato fotu, secta vena, aut purgato etiam corpore. q) Vt oxymelitis, mellerati, aquae, ad explendam sitim, temperandum febris ardorem, sicco scilicet adhue morbo, in breui historia, corpore firmo, solido, et succi pleno, Viribus integris, sine ullo infirmitatis metu ue aetate constanti, in quo consistit δίαιτα σκετρα. s) Qiiasi dicat, perspecta cuiusque natura tum propria, tum communi, et peculiari affectione, intelligamus, quibus aqua, quibus oxymel et Oxycratum sit exhibendum, et quibus non; quod μωρειν signifieat, cum distinctione obseruare, Vnde τιμωρίαν Duretus vertit distinctionem, et cautionem adiumenti afferendi. 6 Id est, cum partis alicuius inflammatione, ut sebris eius partis sit symptomatica. Cuiusmodi febris essentialis.1 Sicco morbo, viribus integris, sine metu infirmitatis. si) Ad incidendum, tenuandum, detergendum, explicandasque pulmonum alas. Io Quia frigus thoraci, et neruis inimicum, et pubmonibus.
It) Ad extinguendam sitim, cuius causa expectoratum facit glutinosum et contumax. Ia) Absurdum videtur melleratum praescribere, quod ut ait Galenus Lib. III. huius operis sit dIιωδει; bilescit enim mel, ideo non conuenit, imo oxymel praestantius est. Dicimus per accidens et melicratum esse ex usu, et Oxymel non esse. Nam oxymel assidue praescriptum aluum ipsam laedit, neruosis enim partibus acetum ossicit: Melicratum
autem prodest, si modo sit dilutissimum ; alioqui sitiseruna
NOTAE. J Μαλα μιν ἀν. Malim fere hune locum ita vertere: Plerumque quidem simili ratione prospiciendum est iis, qui integra ptisana, tum iis, qui eius succo utuntur, nec non illis, quibus neutrum horum, sed sola potio conuenit: tamen etiam est, ubi illis diuersa ratione prouidere oportet.
Huius versionis ratio,ex voce τοι πλεισα, tum quoque eX sequentibus reddi potest. Foesius autem et Duretus videntur legisse: τω χυλφ αυτ .. Tοῖσι δῖ μήθ' cetr. Q To σιτιον.) Faeces, nempe quae, quamdiu recte Valemus, proprie ex cibis fiunt, ex quibus liquida quasi extractas
372쪽
316 Hippocratis Coi de ratione victus
eta, ehylum, solida et fibrosa, quae remanent, faedes constiatuunt, quas Celsus proinde optimo iure eibi reliquias appellauit.
μεν χυλῶ, επειτα δε πτισανη, κατα τα τερ
373쪽
Deinde vero ' si et dolor concesserit, nec ullum aliud signum calamitosum apparuerit sorbitionem tum dare oportet ', non autem plena manu, nec admodum ' crassam; sed exacto morbi septimo aut nono die, scilieet exhibebis multam et crassam) si vires posse valere videantur . bo Quod si pridianae faeces per aluum non secesierint , et post inediam tridui aut quatridui, inire pastum incipiat, siquidem valeat aeger, et florenti fuerit aetate g) clystere cienda est aluus. Sin autem suerit infirmior, balano prius Viendum, nisi Vltro pulchre feratur. Sed ptisanae exhibendae c) occasionem ineunte usu totaque historia captare oportet. Nam Cum pedes frigidi fuerint', ptisianae usum inhibere oportet '', sed maxime potu abstinendum '. At cum febrilis calor ad pedes '' descenderit, tum e i-henda plisianae sorbitio est. Itaque sibi quisque persuadeat velim, d) occasionem plurimum posse
in omnibus morbis, maxime in acutis, potissimum vero in quibus febris et ardoris summa sunt Omnia, et maxime calamitosis ''. Caeterum ineunte iam usu praedicto ac primum cremore utendum est '' potissimum, deinde vero piissana integra, accurate mentis aciem ad argumenta ' praescripta et canonem intendendo.
aut venae sectione. Σ) Non disticultas spirandi aucta, non sterior, non Vrinarum praua conditio. 3) Scilicet cum os humescere coeperit et expectaratum procedere. ) Quia naturale est, ut aluus diuturna ossicii vacuitate fiat ignauior, et habitu collapso et alienato temperamento, necessitati corporis satisfacere nequeat.
374쪽
313 Hippocratis Coi de ratione victus
s) Sine ullo infirmitatis metu, ut certe putantur in homine aetatis constantis, corpore succi pleno, latis et amplis venis, hyeme, et in eo, qui paulo ante liberalius se inis uitauit, cum antea frugaliter viinim instituisset. 6) Vt fere sistuntur, propter ventriculi ignauiam, ex diuis
turna ossicii vacuitate, et alimenti necessitate. γ Scilicet sine ullo infirmitatis metu posse valere video atur , ut si corpus sυσαρκον succi plenum, consantis aetatis, non lienteriae, non syncopae obnoxium, ut contingere solet in senibus, pueris, in regionibus calidis et rapido aestu. Galenus in Comm. diligenter hunc notat ocum, dicens non abs re Hippocratem aetatis meminisse. Nec enim sat est, in praesenti vires constare, sed videndum, an sine infirmitatis metu. Securitas autem virium dignoscitur ex mole corporis, charactere, diaeta, Vita anteacta, tempore, aetate, corporis vitiis, et trium facultatum principum bono statu.8) Cum quis iure et Ioco uti potest. Id est, initio paroxysmi, per caloris natitu assemo
nem, a contrariae materiae occursu, in superiore ventre.
ro) Ne eollecta in aluo febrili materia, corrumpatur cI-bus, et in thorace difficultatem respirandi pariat. II) Quia celerius corrumpitur et bilescit. 12) Restitutis scilicet et temperatis hypochondriis, et thorace, et cum febrilis materia faeta estig) Inflammatione, maligua qualitate, et translatione symptomatica.1 Vt assuescat natura facta ignauior, et facilius con
1 s) Quibus argumentis definiti sunt omnes piissanae delectus ex qualitate cibi, morbi historia, motu singulari, viribus aegri, et peculiari natura.COMMENT ARIVS.
Rigor tribus modis dicitur, aut enim est periodicus , ut in febribus tertianis επισημασίας a gumentum dat: Criticus, ut qui septimo die a cidit in febribus ardentibus, quem sequitur sudor, vel haemorrhagia: Symplomaticus, qui fit motu morbi, ut, qui accidit sexto die, saepe fit motu morbi, et malus est; vel dum suppuratum sit in parte
375쪽
parte aliqua , cuius meminit non longe ab initio Coacarum praenotionum Hippocrates.
NOTAE.a 'My μἐν ἄλγημάι. Duretus hoc loco negativam parti culam optimo iure adiecit, et verissimam versionem fecit, quod ex antecedentibus planum est. Forte autem pro legendum , ut paullo ante, Vel ro potius mutandum primo loco in ἐνῆ. b) Haec planius ita vertas: Quod si cui post recens sumtum cibum, prioris recrementa nondum per aluum secesserint, huic clyster est insundendus, siquidem validus et aetate florente sit. e) Satius est vocem κωρον hoc loco tempus vertere, etsi occasio ex tempore. Q Hoc tempus , vertendum est, siquidem in graeco:
τον κα ρον τουτον, idque ad antecedentia verba pertinet: οπι- ν η Θέρμη καταβη D τους ποδας. In Lib. de Humoribus ait: εν καταρροπέρ τη νεσω.
376쪽
aeto Hippocratis Coi de ratione victus
s EG VSIANO.ARGVΜENTVM. Duretus censet hunc librum inscribi desere mρἰ πιμωρίωνε ατρικων. De auxiliis, tae adiumentis, quae debeant Medici Uerre, Oel de Maedicorum industria, de cautione quia ascet, quo pacto Medicus debeat exerceri, rn morbis tum bingularibus, iram uniuerss; perspectis viribus, muni, et peculiari natura cuiusque. Item probat hanc im
377쪽
σπόγγος μαψακὸς, μέγας, ἐξ ἰδατος θερμου
Lateris autem dolor '; siue is ineunte mor bo inciderit siue superuenerit non alienum fuerit supph a specie morbi et causis primum ' quidem fotuum usu conari eum X dolo-
378쪽
va Hippocratis Coi de ratione dictus
dolorem discutere Fomentorum praestantissi- imum V est aqua Calida 7 in utre, aUt in aeneo testa eoue admota: Sed molle quidpiam subiiciendum ' est ante, quod lateri suavitatis et solatii
ergo subiaceat. Conuenienter autem et spongia mollis ' et magna sex calida aqua expressa)lateri admouebitur. Sed illud fomentum supertegere panniS oportet; sic enim diutius voto satisfaciet atque sussciet, suoque statu manebit; Eademque Opera essicietur, ne vapor e calida spongia sublatus, ad respirationem 'Paegri feratur: nisi 1orte ad aliquid referatur' ', est enim, cum id usui esse possit. Enimuero hordeum et eruum in aceto temperatum '', sed paulo acidiore, quam quis possit bibere, macerata et feruefacta, in sacculos coaeta, admotieri lateri oportet, eodemque modo furfurem ipsum. Sed inter sicca fomenta, sal est, miliumque, frixa in sacculisque admota sunt accommodatissima. Etenim milium 'Τ et laeue est et lateri gratum . itaque fomentum eiusmodi dolores etiam, qui ad iugulum pertingunt, discutit.
i) Id est pleuritis, quam exempli gratia proposuit, Vt
perspecta eius natura, aegri viribus, et peculiari cuiusque affectione, remediorum in ptissanae, oxymelitis, melicrati, vini hypothesibus, contentorum qualitatem, qUantitatem, utendi modum, et occasionem accommodate praescribamus. Nomen τῆς οoυγηs sumit pro pleuritide, cum addito nomine τa πλεύoου idque κατ' ἔ δεχήν, cum sit peculiare symptoma partis affectae. Itaque sciendum est τῆς οAνης nomen non sumi tantum αντι τῆ πάθους, sed αντἰ τῆς λαθεσεως. 2 In tunica costas succingente, ex materiae biliosae an fluxu, per venam intercostulem, mammariam, et aZygon, siue ab orgasino, siue ab attractione, aut eXpulsione. 3) Alteri morbo per diadoehem, aut metastasim, aut aliam exclusionem a parte, quae continet, in eam, quae con
379쪽
in morbis acutis. Lib. III 323
Ante phlebotomen aut catharsim, si quidem naturae
beneficio nullum procedat expectoratum. s) Cutina rariorem faciendo, et sanguinem tenuiorem per halitum discutiendo. 6) Praestantissimum est, quia si non iuuat, non obest,
et valet ad curandum, aut ad explorandum.
) Vel simplex, vel iniqua decocta sit malua, bismalva,
violaria. 8) Ne vasa aenea grauitate aut inaequalitate latus ODfendant. 9) Nam neque pondere, nee inaequalitate latus offendit , et calorem natiuum continet diu et suaviter lateri impertit. IO) Id est, ne vapor ab aegro cum spiritu ducatur, quod in peripneumonia et capitis dolore malum est. Is J Vt ad contumaciam expectorati admodum glutinosi ad asthma etiam febris expers. 12) Temperatur in Oxymelite aut hydromelite, si contumacior sit pleuritidis materia, et calidae aquae fotu in flatus crastissimos resoluatur, unde maior doloris acerbitas; huic fotui mixto est locus incidendi, tenuandi, et digerendi causam. Galenus docet in mentorum distinctionem esse petitam a varietate affectuum eorumque materiae,
ut, dum bilis in partem influxit, quae acris est et effera. utendum fotu dulci; ne, si sicco et acri vianuir fomento, materiae furori aliquid adiiciamus. At solus humidus materiae ferocientis vim reprimit, orgasinum inhibet, et materiam coniunctam transpirare facit. Quae praesidia magna sunt, et a fotu consequuntur, modo in toto corpore non si plethora: prius enim totius corporis habenda ratio est :Ea est enim crebris usurpata sermonibus Medicorum propositio; Prius esse uniuerstati prospiciendum, quam parti aD sectae ; Quae ut plurimum vera est, verum in aliquibus falsa; et tamen sine ulla disti rictione id tanquam ad posteros
per mantis traductum usurparunt. Caeteriam incidit usus fomentorum siccorum et acrium, quoties materia impadia est viscida et lenta; tunc enim contrariis qualitatibus cum ea pugnandum. Saepeque fit, ut in affectionibus, ab huiusmodi materia natis, solo fomentorum vi , dolor concedat. Θερμα σμα, inquit Hippocrates, accommodate praescriptum est, κρίνον et φίλον , κρίνον , quia habet vim rarefaciendi, discutiendi, ad aequalitatem reuocandi, et expectoratum educen
380쪽
3et4 Hippocratis Coi de ratione victus
i ) Huiusmodi fotus ad omnem pleuritim, quamcunque partem obsederit illa, dolorem discutiendo, valet. Atque ea est huius loci germana interpretatio ex mente Galeni. N, Ο Τ Α E.
doctissima Commentatio de Pleuritide, ante aliquot annos, a Cel. Trillero evulgata. b) ' Η Η κυς ω. Haec verba, etsi ab Interprete omissa,
eum Foesio tamen aliisque in textum recepi, et vertendum propterea: In utre, aut in vesica, aut in aeneo testaceoue vase admota.
Ἀγαθον δἐ GD σπόγγος. An Duretus legit προσθη - Existimo autem id necesse non esse, videtur enim zς omissu in esse; Quare verti debet: Conuenit autem et spongiam apponere. M ' Hν αριε μ η.) Haec accommodatius vertas: Nisi et hoc utilitatem quandam habere videatur. e) ' Eτι δἐ κ ita . Foesius vertit: Ad haec autem et hordeum cetr. et hoc sane praestat. f) Ἐγγέοιω. Duretus hanc vocem omisisse videtur, et vertendum ideo: in saeculisque laneis admota.g) Kοὰ γαρ κλῖφον ) κῆφον leue significat, et quod propter leuitatem quasi gratum est. Sequentia verterim : Et lene eiusinodi fomentum cet r. posuit, quod videtur