장음표시 사용
381쪽
in morbis acutis. Lib. II. 323
Verumenimuero sectio venae ' non aeque valet ad amouendum dolorem, nisi ad iugulum dolor peruenerit '. Quod si dolor ipse ad fotus nihil concesserit', diu longumque tempus follendo exigere non oportet ; Narn et hoc pulmones deisiccat, et suppuratum facit. Sed si doloris ad iugulum ' significatio fiat, aut in brachio grauitatis sensus percipiatur ), aut in alterUtra mamma V, aut alioqui partes diaphragmate superiores
382쪽
326 Hippocratis Coi de ratione victus
infestet, tum venam secare iuuat in cubito. Nec dubitandum sanguinem copiosum detrahere donec rubicundior multo fluat, aut pro puro sanguine atque rubro, liuidUS manet, alterutrum enim contingit'. Sin autem sub diaphragmate dolor constiterit, nec ulla eius in iugulo significatio 'R fiat; subducenda est aluus elleboro nigro V, aut peplide '', sed ita tamen, ut helleboro nigro aut datactam, aut seseli' , aut cuminum 'AE, aut antium, aut aliud quippiam grati odoris misceas ' , peplio vero succum silphii 'β. Sed ambae medicinae, si inter se misceantur, sunt plane congeneres 'g et assines : Sed tamen hoc interest, quod niger hellebortis ducit meliora et cris eos potentiora '', quam peplium. At peplium maiorem vim habet flatus discutiendi. Vtraque '' haeo sedant dolorem 'P. Existunt et alia multa purgandi facultate praedita, quae altatam
subducunt; Sed omnium, quae noui, illa sunt praestantiora.
eant, quae tamen non aeque valet ad amouendam causam
eoniunctam doloris ae ipse fotus. et) Materiae scilicet affluxu per venam intercostalem, quae non procul abesst a vena axillari interna, cuius sectio sanguinisque detramo ad mutationem doloris, non sol uni habet vim reuellendi' antecedentem causam, sed amouendi coniunctam. At in pleuritide costarum inseriorum a materiae assiuxu per venam aetygori, venae sectio tantum Valet ad reuellendam materiam, quae influit, non ad amouendam, quae influxit.
3) Nulla scilicet amotione coniunctae causae, sed quasi
antecedentis irritatione, pleno corpore et cacochymia multi
plici obsito. Hoc loco Hippocrates non sumit pro palliatiua ut ita dicam) curatione, sed cum fit adtionum natu
ralium, per causae eoniunctae amotionem, restitutio.
383쪽
in morbis acutis. Lib. II. 327
s) Distento musculo, qui scalenus dicitur, ex venae. illac
transeuntis plethora. 6) g) Distenta utraque vena, quae a Venae cauae trunco, aut non procul a diuisione, ad umbilicum viam assectat, ramulosque impertit partibus omnium costarum cartilagineis , mammariaque dicitur. Si vires valeant sine infirmitatis metu, id ine faciendum ad declarationem antecedentis causae, et etiam ad con
8ὶ Cum scilicet venae sectione id, quod iam influxit, detrahitur: In pituitoso vero sanguis phlegmonem faciens, rubicundior est, in bilioso flauior, in melancholico nigrior ait Galenus in Comm. 9) Id est, in costis inferioribus, excitata pleuriti de materiae aflluxu, per Venam 3Zygon.
Io) Vt nulla asiluxus per venam intercostalem suspitio sit. II) Qui humores cratas per inseriora excludit. Ia) Id est, baccis peplii, aut portulacae sylvestris.13) Massiliense. 14, Aethiopicum. Is) Nec medicamentum stomacho infestum sit, et flatus discutiat.16) Id est, laeter, quod ex laeterpitio Cyrenaico exprimitur, vulgo benjoin. Ir) Medicamentum Oμοιοτροπον dicitur, quod celeritate purgandi aliud non anteuertit, sed pari tempore, suas vires exerit, cuiusmodi esse debent omnia medicamenta, quae ad purgandum miscentur. 18) Vt quorum purgatione et euacuatione morbus mitescat.19) Materiae iudicii potentis exclusio, et flatuum dinspatio. zo) Restitutione temperamenti et habitus. COMMENTARIVS.
Sequuntur quidem alia, quae tenui proxime adhaerent, sed huic Commentario adiungemUS, postquam de venae sectione paucula di XerimUS, dum nobis eX promptu est memoria. Dicimus quatuor esse, quae iure celebrandae venae sectionis tundendaeque Venae praebent argUmentiam,
384쪽
Hippocratis Coi de ratione victus
nempe inflammatio, summa doloris acerbitas, translatio symptomatica, δυσδιαφόρησα, Vt nimi-TUm proCuremUS ευδαφορησιν in summa obstructione, ac imminente corruptionis metu. Loco vero non Celebratur sectio Uenae, Cum Vires sunt infirmae cruditatibus corpus scatet, Claminstat crisis, signa pes asini edita sunt, syncope Corpus detinetur, et aluus fluit. Notandum est ἐν τθ συγκοπη non posse iure nec loco mitti sanguinem 3 εν τη λωτοθυμία autem posse, si quidem virium ἀυτάρκεια adest, ut vocat Hippocrates ph. IV. Lib. I. Quod ut intellig*mus, sciendum
eatenus distingui λειποθυαίαν κου συγκοπην quo rum utrumque continetur sub nomine εκλυσεως
quod lipothymia sit spirituum animalium dissipatio, symptomaque est aut dissoluti spiritus animalis, aut alio translati. Συγκοπη Vero Consistit in ametria partium solidarum, humorUm, et spirituum, in quorum iusta commoderatione Virtus consistit, ametria a corruptione pendet Corrumpuntur partes solidae ut ab inflammatione, ab exhausto, et paupertate, Vt ἐν τω βουλὼμω. SpiritUs corrumpuntur suffocatione, alienae materiae mixtione, alimenti defectu, inter-Cepta respiratione; Immodica vacuatione dissipantur, labore et vigiliis. Sic deficiunt spiritus, quia non generantur, dissipantur, CorrUmpUntUr, non mollentur, mouentur foris intro, intus foras P non mouentur, cum suffocantur tristitia, etc.
Itaque notandum est, syncopem esse praecipitem OmniUm virium ruinam, et fieri quasi exhaustolante, corde scilicet, in quo facultati vitali sedes est destinata; λειποσυμ αν vero fieri exhausto riuulo ; sic posita syncope, ponitur λειποψυχία, non Contra; et vires possunt susscere quod ἀυτάρκεσαν VOcauimus eX summo praeceptore cum let, po-
385쪽
in morbis acutis. Lib. II 329popsychia; At ἀυτάρκειοι κώ- συγκοπή sUnt ἀσυτα-
τα. Atque inde sumendae sunt captandaeque occasiones loco et iure secandae venae. Caeterum quomodo in pleuritide sit vena secanda, et quem ad finem, in notha aut legitima pleuritide, secetur vena, in superioris teXtus explicatione
NOTAE. ) Tομη.) Hanc vocem absolute pro φλεβοτομη nullibi legisse memini; Verba ἔν μου videntur quin significare, ut totus locus vertatur: Neque similiter discutiendo venae- sectio dolorem soluit, quin hic ad iugulum adscendat. Potest tamen et nisi verti, modo observetur, dolorem, qui ad iugulum procedit, esse signum solutionis doloris, per venae- sectionem factae, non caussam. b) Σηώαίνη. Hoc non dolorem significat, qui, ut fere solet, ab omni dolore in pleuritide, in iugulo reliquus est, sed illum, qui, quod se simul tantillum in iugulo e. g. Ostendit, de futura morbi solutione indicium fecit. Germani
positionem confirmant, quae sequuntur, de dolore sub septo transuerso. c) Tην εισω. Internam. Hoc a Dureto omissiim est.
M Καὶ μη οκνειν ) Hippocratis non videtur haec mens fuisse, ut, si vena secta sit, et sanguis parum grate rubens effluat, tamdiu sinamus sanguinem fluere, donec rubicundus fluat. Ante, quam hoc fiat, certe saepius et vita effluxerit. Vult potius Hippocrates, si sanguis talis sit, qua lem dicimus vulgo pleuriticorum, iterandam venaesectio
e) 'Τπο τας φρενας. Vix dubito, veteres etiam peritonaei inflammationes, qua parte intus hypochondriis respondet, ad pleuritidem retulisse, vel diaphragma putasse plane transversim positum esse, ut pleura costis spuriis subiecta sit infra diaphraἶma. f) Παυε, δε κω ) Vertendum igitur: dolorem sedandi, non purgandi facultate. g) Cons Eustach. Tab. XXVII. Fig. XII. et Ruysth I. c. et Adit. Anat. Dec. II. Tab. II. Fig. III.
386쪽
άυτίκα χρη διδόνα, μηδε ἔλασσον ἀξίως λον,
Quandoquidem quaecunque in sorbitionibus
exhibentur aluum solUentia ', iUUant, qUaeCUn-que adimendo dolorem non ita sunt ingrata aut ob amaritudinem, aut propter aliam insuauitatis Causam, aut Copiam aut colorem, aut suspicionem aliquam. Verumenimuero simul atque quis pharmacum biberit', ptissanam sorbendam exhibere potest', nec parciore manu, quam stimere consueuerit. Quandoquidem est rationi consentaneUm, medio piargationis cursu, sorbitionem non exhibere '. Et cum purgandi finem fecerit , tunc parciore manU sorbeat, quam consueuerit'. Postea vero paulatim piissanae accessionem adiungat, si et dolor conquieuerit, nec aliud quidpiam
387쪽
in morbis acutis. Lib. II. 33Ipiam obstiterit 7. Eodem quoque spectat mea
oratio ', si cui tantum cremore utendum sit'.
Cu1usmodi est nostrum Catholicum duplicat. vel di-Iutum sennae in decocto damascenorum prunor. 2) Ex elleboro, peplio ad curationem pleuritidis costarum inferiorUm. 3 Ne labes adlatur stomachi vis, roburque dis oluatur, aut etiam conuulsio excitetur, medicamenti purgantis acrimonia : Vnde hoc loco consulit Interpres exhibita et sumpta cassia, statim iustulitni dari, quia cassia suo lentore su uertit ventriculum: Non autem eo fit, ne cedat in alimentum. J Ne scilicet natura ab instituto suo desistat, cuius quidem partes sunt, humorem excludere, vi medicamenti
s) Id est, purgatio Medici voto respondeat. 6) Vt natura medicamento adhuc infirmior, cibo par esse possit, ac ne crudus humor in ea naturae infirmitate ab exhausto et vacuatione, in venas praepropere rapiatur. ) Vt si aluus adstrictior, aut si de integro necessarius eathartici inciderit vis. 8) Nempe eam prouisionem esse adhibendam. 9) Id est, ineunte cibi usu, facto humidiore morbo so- tu, venae sectione, cathartico, non sola Ope naturae. COMMENTARIVS.
Hic non videbitur alienum, admonere lectorem , Hippocratem voluisse aliud docere, qUam hoc loco docuit, dum cap. de ptissana, libri superioris scribit, quoties piissanae incidit usus ne- Cessarius, non esse praescribendam abstinentiam unius dieculae, sed exhibendam esse piissanam bis teriae, nisi medicamenti aut Clysteris praescriptio dehortetur. Nunc vero statim a medi- Camento praescripto, sorbitionem addendam suadet, quin et non parciore manti, qUam in more illi fuerit. Dicendum exhibito medicamento sorbitionem praescribi, non ad robur naturae, sed
388쪽
saa Hippocratis Coi de ratione victus ad eluendum, si quid ad orificium alui contuma
cius adhaerescat, neUe Vsu medicamenti, vis sto- inachi labefactetur. Galeni notanda propositio in Comm. nempe nullUm medicamentUm pUrganS naturae esse analogum, sed omne esse deleterium.
Nunc redit ad institutum Hippocrates , et quaecunque a principio huius secundi libri dietasunt, per parenthesim accipienda sunt. Et quoniam par esse debet studium et consilium Medici,
dum in curam morbi incumbit, Vt non miniis naturae studeat, quam pugnet cum morbo; ideo,
postquam Hippocrates primo proposito ptissanae
exemplo, viditum humidum febricitantibus omnibus conferre ostendit, et ineunte morbo, dum siccus manet, in curam morbi prius esse incUm-hendum, quam naturae studendum, hocque pleuritidis exemplo, qUam omniUm morborUm a Utorum instar proposuit. Nunc secundo hoc li-hro naturae studere volens HippocrateS eam, quae a Viribus sumitur indicatio, Caeteris anteponendam docet, et sanorum eXemplo, qualis in aegris diaetae sit habenda ratio, manifeste declarat , sumpta tum indicatione a Communi et peculiari cuiusque natUra, ConsuetUdine, tempore. De uniuersali natura disputat usque ad proximum kre commentarium.
NΟΤΑΕ. Die α μη. Duretus in versione addidit: adimendo dolorem. Sed horum nihil est apud Hippocratem, et certe sensum obscurant. h) λτος δἐ Mη.) Quis non videt, haec non debere a sequentibiis separarit Verba: φημἰ γαρ satis clare indicant.