장음표시 사용
411쪽
in morbis acreis. Lib. II. 33s
rs) Cum ad statum viam affectat. zo) Nunc docet, quae animo sint tenenda et colligenda, ut rite diaetam praescribamus, et nunquam aberremus ascopo. ai) An Valeant, an sint infirmae; et, si valeant, an sint cum securitate. Hippocrates Aph. 9. Lib. I.
234 In specie, magnitudine, more, motu, causis, symptomatis, paroxysmis, crisibus. 24) Quae in temperamento, conformatione, et humoris dominatu consistit. 2;) Id est, diaetae, quain aeger in seruanda valetudine instituit, secundum victus qualitatem, quantitatem, Vtenda modum et occasionem; quibus accedit vitae institutio. 26) Quoniam syllogisticis signis dissicile est tenere vires, morbi historiam, propriam et communem cuiuSqUe naturam. Quasi dicat, ita erit haec diaetae instituendae ratio, ut ante morbi statum non cogaris te ad cibi accessionem adiungen
a ) Sicco morbo, breui, et integris viribus detrahere. 28) Vt eo pacto naturae aciem in morbi solius profligationem conUertas.
ets) Ad verbum essset dicendum, donec morbi vigor et status mitificatus fuerit. Est in graeco enim, νουσου ἀκμῆCOMMEN TARIV S.
Si velis legere ad verbum, ita dicendum est, caeterum, quibus hoc aut illud si applicandum , deinceps dicetur.
dentur totum hunc locum planum reddere. Forte tamen ipse sic constituendus est - - - μεγάλας δυναμιας ς χοντα ἰδίας -
Tumque verti deberet: pariterque afferri pollet, quot incommoda afferat liberalior, quam quis assueuerit, carnium eius, vel allii genera , aut silphium , eiusque suectis aut caulis, aut quaecunque alia eiusmodi sunt, valentissimi generis alimenta. Qualia si plus ventribus molestiae creant, quam alii imbecilles cibi, minus aliquis mirabitur. Magis Z a Vero
412쪽
336 Hippocratis Coi de ratione victus
vero , si animaditerteris, quantam perturbationem cetr. Posset etiam interpungi post τοιουτοτροπα, et sequentia iungiusque ad verba των ἄλλων , sed tunc omnia minus plana forent. In verbis: αλλ' ει καταμάθηs supplendum est, post
αλλο πλέω τις Θαυμασειεν, quod Hippocrates repetere noluit. Singularis etiam dictio est: κρεηφαγίη βρωθεισα. b, IIDρκ το ελς. Certissime abundat , et vix crediderim ab Hippocrate esse. e) De hoc succo exstat doctissima Commentatio Phil.Doute, Lut. Paris. I6s9. 4. l) βραοὐπορον. Hoc vocabulum indicat, panis calidi particulas tardius cum subire vasculorum orificia, tum per
ea lentius moueri. e) Καὰ οι ἄγαν.) Haec sane ita ex Graeco vertas cum
Foesio: Et quam varia inter se essiciant panes purissimi et confusanei, siue cibarii, praeter consuetudinem, in cibo aD sumti. f) Κ- τοὶ Βεροῖα.) Puto vocabulo Dεποια vitium subesse, idque confirmare videtur Duretus eo, quod pridianae, polentae scilicet, vertit. Sed quale vocabulum substituerimus yForte quod praestat, retinere ἔτηο , et interpretari, alterata, quod recentibus utique oppositum est. g) Tum si etiam potionis aquae et vini rationem habeas, ex quorum alterutro in alterum, praeter consuetudinem , subito transitus sit, atque aquosi meracique vini, derepente, praeter morem, in potione assiimti. h) Ἐν τη ἄνω. Addas igitur: superior. Forte, quod superior tenuia, inferior crassa intestina significat. i) ως γλυκύν τε.) Vt proinde minus admiratione dignum esse aliquis dicat, dulce et generosum non eandem effieaeiam habere, si ab uno ad alterum repente transitus fit. Sic puto vertenda haec verba esse. h) Tιμωρητλν v. Verbum τιμωοέω, quod etiam hoc lo- eo significat: tutio, secundum Galenum, vel auxilior, non ita ad sequentia τοῖονδε τι μέροs referendum est, uti Duretus fecit, quasi aliqua pars, scilicet orationis antecedentis Hippocratis, iuuari, eaque vel ipsa aduersariorum sententia corroborari deberet, verum ad illa: τῆ ἐναντίω λόγω pertinet, fere ut Foesius interpretatus est, et totus locus ita vertendus : Attamen aduersariorum sententiae spostquam contra eos disputauimus) aliqua etiam ex parte subueniendum est, scilicet, quod aegris quidem in victus ratione aliqua mutatio, nulla vero in corpore contingat, ut neque validius reddituma
413쪽
in morbis acutis . Lib. II. 337
gitum, cibos detrahendo , neque debilius factum, aliquid adiiciendo, alterari debeat. Hippocrates enim post illam
disputationem ea subiungit, quae aduersariorum sententiam tueri videntur. Et sane apte admodum Hippocrates voca-hulo τιμωρέω utitur, scilicet, quod contrariae sententiae, ab ipso iam conuulsae propemodum ae labefactatae, succumrendum sit. Conf. Foesii animaduersio ad hunc locum. Mirum autem est, Foesium non vidisse nodum totius rei, aue saltem non soluisse. Dissicultas omnis prouenit a voce τκ- πεοισι , quam cum Duretus, ut fere debere videbatur, de sanis interpretaretur , non poterat inuenire, i quae Vere Hippocratis mens sit. Rescribas: νκσέοι Πν, ut etiam interpretatus sum, omnia expedita erunt. Sic autem emendari debere docent, quae sequuntur: προσυκμαρτέα δη κω ἰχνε
ribus in genere accipitur, et ad aegriani refertur, sed cer tissime ad νόσημα pertinet: recte vero genitivi illi: φύσιος, ιγεος, χαίτης a Dureto ad τοοetros reseruntur; malo etiam cum Galeno η-et ἔκ-κ legere.
νοι τῶν ἐξεων νουσηματων ἐςlv, οτε οἱ μεν σιτία
414쪽
χρεομενοι γινώσκουσιν, οτι αυτεοισι βλάπτοντα
415쪽
hi morbis acutis. Lib. II. 339ρ ν τ v vόσον γενεὰ αη, κρι δεα πτιώνην ρο-
Πάντα ουν -υτα μεγάλα μαρτύρια, οτι ἀκῆρθως αγουσιν ἐὶς τα διατόματα οἱ ιητροὶ τους κάμνοντας, άλλ' ἐν ψί γε νέαισιν δ ου χρὸ κενεαγγέειν, τὰς μέλλοντας ροῖ μασι διαιτα- Θαη κεναγγέουσιν. Γν πί τε ί χρὴ μεταβάλλ&ν ἐκ κενεαγγέης ἐς ργῖφατα, ἐν τά τυι μεταβάλλουσι,-ως ἐπιτοπολυ ο αμαρτάνουσιν. Γνίοτε δἐ ἐν τοῖσι καροισι μεταβάλλεσιυ ἐς τὰ ροψηματα ἐκ της κεναγγέης, ἐν οἷσι πολλάκις άρηγει ἐκ των ροφημάτων πλησιάζειν τ' κεναγγῶ, ην ἔτως τύχη παροξυνογμενη ἡ νῆσος. Γνίοτε δ ἐ-ωμὰ ἐπισπωντα, g) απὸ της κεφαλης, η του περὶ τον Θωρηκα
τοπου, χολωδεα, αγρυπνίας τε συνεμπ πτουσιν
416쪽
τος, η αἱματος ρυσιος εκ της ρινὸς, η πύου --χυ πτυσαντες διαφευγουσιν, αλλως δε g. At enim rei propositae ' amplissimum hoc
fuerit testimonium ; non enim assinitate coni Un-
etum est rei, de qua pluribus egi . Sed ipsa res'
est praestantissimum documentum'. Etenim ineuntibus morbis acutis, existunt nonnulli, qui eo
ipm die cibis vescuntur, simul atque febricitare coeperint; alii postridie. Alii etiam sine delectu
quiduis sorpserunt . Nec defuerUnt, qui moretum V sumpserunt. Sane haec omnia deteriora quidem sunt, quam si quis aliter diaetam instituat 7. Sed tamen multo leuior noxa infertur iis, quae hoc tempore' in Vitio sunt, quam si quis biduum, triduum inedia corpus plane confecerit; quartum vero morbi diem aut quintum agens, talem , qualem antea diximus) diaetam instituerit. Multo etiam deterius est, si per omnes hos dies fame
417쪽
fame confectus, posteris diebus, talem diaetam instituat, priusquam mitificatus fuerit morbus '.
Sic enim aperte mortis consecutionem asseret
multis 'R , nisi omnino morbus leuis et mitis fueriti c) Huc accedit, quod. quae principio morbi
in vitio sunt '', ea sane non aeque hoc tempore insanabilia sunt, atque ea, quae incidunt in morbi vigorem, sed multo sanabiliora. Hoc igitur arbitror praestantissimum argumentum '', quod scilicet primi dies morbi defraudandi non sunt sorbitione huiusmodi '', aut illiusmodi, iis scilicet, qui paulo post sorbitionibus huiusmodi aut
illiusmodi uti debent ''. Ex quo essicitur, omnino non scire utendi modum, ne eos quidem, qui hordeacea piissana fibi utendum putant, quod eius usu laedantur, Cum primum incoeperint, cum abstinentia cibi biduum, aut triduum, aut eo plus fuerint exhausti: nec vero quibus Cremor in usu ') est, animaduertunt se, ab ea sorbitione laedi, cum eam non recte intuerint, sed tamen tunc cavent sedulo , et intelligunt, quod magnum dat malum, si, priusquam mitificatus fuerit morbus, piissanam hordeaceam sumpserit, qui tantum cremori est assuetus. Haec igitur sunt amplissima propositae rei testimonia: quod non prudenter, nec recte Medici aegros ad diaetam adducunt. Sed quibus in morbis exhaurire 'si decet 87, qui sorbitionibus uti debent, non
exhauriunt. Et contra, quibUs in morbis Conuertere non decet aegros ad sorbitiones ab inedia,
in his imprudenter conuertunt Atque id faciunt '' maximam partem exquisite i) etenimiis morbi temporibus aegros ad sorbitiones conuertunt ab exhausto et inedia 'V, quibus conferta sorbitionibus proxime ad inediam accedere '':praesertim si tum contigerit inualescere mor-
418쪽
Hippocratis Coi de rations victus
hum*φ. Nonnunquam etiam 'Τ cruda attrahunt fla capite ' et e thorace biliosa; tum vigiliae cadunt in eos' , quarum Vitio efiicitur, Ut mor-hus non mitificetur '7. Tum etiam tristes redduntur et amarulenti *', et delirant '', tum etiam crebris micant ignibus oculi 'R, tum sono aures implentur '', extimae partes frigent '', H tenues Vrinae, sputa tenuia et salsa et colorata, sudores '' circa Ceruicem, iactationes '', tum etiam spiratio in faucibus elisa ij, cum inspiratur frequens ' aut admodum magna; sinercilia morositatem prae se ferentia 'δ; Leipothymia praua,
tum etiam vestimentorum a thorace reiectio '' et tremulae manus: nonnunquam etiam inferius Ia-hrum concutitur '. Quae omnia eiusmodi sunt,
ut, sit ineunte morbo apparuerint '', insignis delirii significationem afferant; ac fere omnes ita affecti moriuntur Caeterum, qui mortis periculo defunguntur, ii certe aut cum abscessu ' aut sanguinis profusione per nares '', aut crassum Pus eXpectorantes '' defunguntur. Caeterum id nunquam fit aliter' .
i) Quod scilicet diaeta tenui peccant aegri, et ideo damnis augentur, ratione morbi, qui inualescit, et repentina mutatione ventriculi ab otio ad negotium. 2) Vbi scilicet coniuncta sunt illa sanorum exempla. q) Sedulo et diligenter perspecta. 4 Ne quis, scilicet veterum Gnidiorum, in praescribenda diaeta ignorantiam imitetur. s) Vt sorbitionem piissanae, alicae, chondri. 6) Id est, cibum ex lactis, mellis, aquae, vini, casei mixtione confectum, gallice vocatur TOurteau. Quae aeque naturae studeat et pugnet cum morbo.8) Hoc est, morborum principio. ) Ex quo efficitur, non ante concoctionem, de accessione cibi facienda cogitandum; ante vero semper totum esse debere deducendi potius quam adiungendi. io) Auo-
419쪽
Io Avocata natura ab instituto certamine, et initale
1i Hoc est, si quid ineunte morbo peccetur. IzJ Quia, si quid ineunte morbo peccetur, hoe peceatum non aeque est insanabile, ct quod repentina mutatione ab inedia, inconsiderate praescripta, ad cibi usum, morbi fiant lethales, alioqui sanabiles, nisi forte sint admodum mites. ig) Adhibita 1cilicet prouisione purgationis, Vacuationis, et alleuanienti doloris, ut quoque est opus.143 Quod infirmae sint vires, et cum maioris infirmitatis
metu, aeger natura et temperamento biliosus; quod diuturonior morbi historia; tum enim defraudato aegri per inediam genio, cibum exhibere cogeris, cum minime est opus, nec decet, crudo scilicet adhuc morbo, ventriculum ab otio ad negotium conuertere; sic enim morbus, alioqui sanabilis, redditur insanabilis , acuto morbo, et natura quodammodo violata.1s inii loco non utuntur, quamvis uti non debenti IM In graeco est negatio sed male.1 Vt in pleuritide sicca, si vires valeant sine infirma-
latis metu.18 Vt ab inedia ad ethi usum conuertant.19 Id est, ab exquisita inedia ad largiorem cibi usum, vel ut eo tempore mutationem suscipiant, vet fiat mutatio
materiae et aegri. zo) Inediam vertit κενεαγγέοιν.zib Id est, in inedia ipsa versari, eaque extrema, za Vniversali vel particulari accessione. 23) Ac si dicat Hippocrates, non solum ea mutatione ab ininedia ad cibi usum, priusquam mitificatus fuerit morbus, insanabilis redditur; sed etiam propter vim morbi iis damnis aegri suopte vitio augentur. et ) Exhausta aluo. 2S) Scilicet venae arefactae ventriculusque exhaustus comtrario suae naturZe motu.26) Somnum inire nequeunt, quod in sonini necessitate somni causae naturales desiderentur, nempe sanguinis bona ανουμίασιs, et bona cerebri temperatio.
28, Moribus et sapore. 29 ) Concepta in cerebro bile, aut e gerue scente in altio 3 delirant itaque morum dissimilitudine, indecora corporis conditione, absurditate verborum, et imperceptione doloris.
420쪽
Hippocratis Coi de ratione victus
3 3 Ab anathymiasi fuliginosa, vel a tenuiore sanguine; quorum illud delirium signifieat, hoc futuram crisim ; nam
μαρμαρυγωδεα ομματα aut sunt itica, aut symptomatica.3 i) Tum per idiopathiam e rebri, tum per sympathiam
eruditatis. 32 Male affecto morsu ventriculo. 33 3 oboriuntur symptomatici virium infirmarum et malignae qualitatis. 3 'Αλυσμοἰ nauseae participes, cum nullo eonsistunt
33) Quae musculorum quandam conuulfionem significat. 363 ob thoracis contumaciam et auctum vnim, cum virium robore.
3 ) Amborum scilicet conuulsione, aut alterutrius resolutione. 38) Ob oppressionem diaphragmatis. 39) Vellicato ore ventriculi, ab affluxu bilis acris, et est vomitus certissimum signum, per continuitatem interioris
4o) Vt nulla perturbationis criticae excusatio afferri possit 4i) Per alienationem cerebri, a forti alteratione. M Qui sit ἀντί Ηοκοι καν ἰαιν in parte totius materiae capace, a superioribus partibus ad inferiores ut Lib. I. Epiri Hil'. 3. contigit Herophonti, qui, a delirio, abscessum habuit primum quidem in sinistro hypochondrio,mox in sinistro crure.
33 Vt in Metone Lib. I Diae Hist. 7. particul. 4) Vt in Pythione Lib. III Epid. Hi l. 3.
4s) Ac si diceret, coetione, et excretione, vel adscessu eausarum, periculo mortis natura defungitur, aliter vero nunquam. NOTAE.αγ δἐ κ, κυκεωνα. Κυκεῶν Erotiano dicitur πομα μετα αλφίτου τεταραγμένον, potio cum farina mista. H πολ φ τοι.) Malim vertere; Sed quae hoc tempore praeter legem fiunt, et peccata committuntur , minus damni adserunt, et sic etiam Foesius. Duretus videtur Θένm legisse, quod etiam Lindenius habet; quod tamen non arridet.c Ρlanius multo cum Foeso vertamus: Quae vero per initia errata committuntur.