장음표시 사용
251쪽
sed multa habet circa naturam corporis motusque, quibus minime astentior, quod etiam non dissimulavi. Interim animandi sunt ad urgendum propositum, quicunque talia moliuntur, inprimisque Doctissimus ScΗEucΗΣ1RUS noster, a quo plurima egregia expecto. Honoratus FABRI Us & Carolus RENALDi Nus& Franciscus LANA, & nuper Iohannes C sopb rus ST uRMius amplis operibus similia egere ; & licet non semper scopum sint assecuti , plerumque tamen nos aliquid docent : itaque vellem ST ustri II Ρhysicam posthumam prodire. Ρ o L E N i Patavini , Viri. ut apparet, docti ingeniosque , lihellus ad me pervenit. Sed Machina ejus Arithmetica plurimum differt a mea: nam, ut video, ex ipsius structura , si 3 H multiplicare velis per a 4 , & initio quidem per 4 , tunc multiplicabitur per 4 primum S, deinde s , tandem 3. sed apud me 36s simul multiplicatur per 4. Imo si adesset I98 736s , totum hoc simul per ψ multiplicaretur, ita numerus magnus &parvus, eodem tempore per notam datam multiplicantur. Atque hinc etiam credo Diaus POLENus Machinam non- nisi ad tres notas produxit, . Gratias ago multiplices, quod Tuas ad Neuton antim opus, sane insigne , animadversiones mecum communicasti ; optarem Τibi totum examinare vacaret, quod nec ipsi ingratum futurum scio. In corpore tam pulchro,
Ofmdar maculis, quas aut incuria fudit,
Aut humana parum cavis natura: Scis inter ipsum & MARio T Turi controversiam suisse circa rem facti. NEWTONus negat radium per restactionem coloratum rursus nova refractione Colorem mutare. Nam in refractione separationem radiorum primitivorum fieri putat. MARI O GTus in Tentamine de coloribus I contrarium se expertum ait;
252쪽
LEIBNITII ET BERMO ULLII, Ε p I s T. CLXXX. 23 & alii ex Academia Parisua Regia obserVationibus ejus affuere. 1 to. Vix tamen ausim credere NEWTONure hic labi, in re tam ca- Octob. pitali, & quam tanto studio excussit Interim apud Parimos resumi experimenta suaseram. Sed respondit FONTEMEL Lius, his here quemque quod agat ; quasi aliquid utilius agere possint , quam quo principia maximi momenti constituantur. Berotini Diium ANGI couRTiuri Gai um, Virum ingeniosum & bene animatum , hortatus sum , ut experimenta initituat , quibus res lacti extra dubitationem magis magisque collocetur I . Diu est quod Diaus HERMAN Rus ad me non scripsit; sed& Dnus BuRNETus ex Bataυis, neque ad me, neque, quantum intelligo, ad alios amicos, quos Ban, rae habuit. litteras dedit; quod negotiis ejus tribuere malo quam oblivioni nostrum.
Regina Hispaniae per ministriim status Irifestanum Dnum de IM-IIos mihi significari jussit, affuisse Diaum FARDELLAM, & litteras etiam a me attulisth, & commendationis nos.
trae rationem habitum iri. Plura de ipso ignoro, neque enim ipse nobis ex Hispania scripsit , sed fortasse Dnus HERMAN-N u s plura intellexerit. Quod superest, Vale & Fave. Dabam Ges mi I s. octobris ITIO. Deditissimus
P. S. Hac aestate Hanowra transiit Gallus quidam Dilus Nuou ET, ut se appellabat. Is se ferebat authorem novi experimenti circa Phosphorum mercurialem Parisis a se ostensi. Ε ponere id promiserat, sed ad me non rediit. Facile, opinor,
quid rei sit Parisiis intelliges. Nescio an videris scripta medica Georgii Ernesi STAR Li1 Prosessot is Hallens; , qui quamdam, suo more , philosophiae & Medicinae reformationem molitur Imitasque habet sententias de anima, & contra Philosophiam me- g a chaia r Id per innumera, dehincque is itura Experimenta, nunc indubium
253쪽
etas co MMERCIUM EPISTOLICUM.1 Io. chanicam , negans spiritus animales , spernens utilitatem Anato- Octob. naiae exquisitioris, aliaque Paradoxa defendens , & tamen applausores invenit. Nobilis quidam Vir, mihi & ipsi amicus , cum coram a me intellextilet mihi has sententi as non placere; ericit ut quaedam annotata mitterem , quibus Diaus STAR LIus non sine supercilio respondit. In eo sum ut replicem. Omnia Τibi aliquando occasione data mittam , qui & ipse medicus es ,& judicium tuum exquiram. Interea rogo, ut Stabliana inspicias, praesertim Theoriam ejus medicam r nuper editam, si apud vos inveniuntur. Dnus ΙΙARTso E KER Us a me objectiones instras conjecturas petiit. Dedi pauculas, quas inseruit, me recte non nominato J, & resutavit in suis declarationibus, s Eclaircij-
254쪽
EPISTOLA CLOALBERNO ULLII AD LΕΙBNITIUM.
Gratias agit pro Done promissa. De Miscellaneis Berotinensibus. De caediles λBerotinensi. De P. ira matheinaiice scribenda. Obseimationes aliae in NE TONI Principia. De MARIOTTI experimento circa Colores. De NuGUETo-U STAI LIO.
Vir Amplissime atque Celeberrime , Fautor Hono ratissime l. SI quid voluptatis & fructus ex litteris meis percipis, ut qui- 1 - 1 odem dicis, habeo certe de quo mihi gratuler; ita enim sco. Decem. pum meum egregie consecutus mihi videor ; Orbi scilicet erudito , Tibique praesertim , qui meritis I uis in eo prae caeteris emines, aliquid gratum & utile praestare in summis votis semper habui. Iniquus autem essem si a Te, hac qua es aetate, eXigerem quae magna attentione indigent , ut solent Analytica &Geometrica, post tot exantlatos labores, quibus universam Rem litterariam aeternum Tibi devinxisti. Scio, & in me ipso expertus novi, quantum servor ille & pertinax indagandi studium cum annis juvenilibus paulatim abeat & languescat. Marcescit animi vigor, in corpore debili & longis infirmitatibus attrito , quanquam nondum q4 annum compleverim; quo fit ut nescio quae gravis inertia artus meos infestet, & hinc animum quasi suffocet, pristina alacritate priVatum.
Mirifice me delectabis, & pro insigni benevolentiae signo ha. hebo, si vultus Tui imaginem, ut polliceris, mihi transmittere dignaberis, hac quidem tabula , cum aliis Virorum Illustrium
iconibus, Musarum meum exornare constitui : Paucis ante die
255쪽
irro. MALEBRANCHII , & UARI GNONII, sed Hospi TALI i , Decem. ejusque UXOris, foeminae in Mathematicis non parum doctae . Icones cum aliis dudum habeo, NEW TONI quoque, si potero , mihi comparabo. Accepi demum nudius tertius, 2 fiscellanea Bero ensa, mi Lsu CL J A B L o N s K I; cui, quaeso . data occasione , gratias meo nomine reseras, cum cultu meo Officiosissimo. Perlustravi, quamvis huculque obiter; multa inveni elegantia & minime spernenda: facile quidem suspicor Tibi hujus libia curam incubuisse :Dedicatio & Praefatio , quas a Te prosectas credo , quantum quidem intelligo, sunt elegantissimae latinitatis; stilus planus &facilis, sed simul tersus & calliis, uniformis & simplex, & tamen sublimis, video Te selectiora tantum edere voluisse. Plurima de Tuis interspersa ch servo. utilia sane & curiosa ; placet historia de Phosphoro Brandiam ci , antea non satis mihi cognita. Quod ea occasione, Phosphori mei mercurialis tam honorificam mentionem injicere volui iti E , maximas ago gratias. Quae de symbolismo calculi algebraici & infinite fimalis , in
Comparatione potentiarum & disterentiarum habes 3 , nondum exhauriunt omnia quae ante hos quindecim annos inter nos fuerunt agitata. Forte oblitus es temporis longinquitate , quod tunc elicuerim modum applicandi haec, retrogrado ordine, ad
summationes perficiendas, dum scilicet d , ii d ', aliud nihil est quam f , 1 s f &c. unde mihi regula subnata est si meminisses, nam Tecum communicavi J disserentialium summam, vel integrale Dd x, universaliter per seriem eX-primendi ; quae quidem eadem fuit . quam paulo ante , sed alia diversissima via inventam, in Actis edideram q): alia praeterea circa hunc symbolismum tunc notavimus, quorum in Misi Iantis jam pariter non meministi; sorte quod brevitati stude. e voluisti.
256쪽
LEIBNITII ET BER NOULLII, EpIsT. CLXXXI. Iuisti. Inveni in illis quoque descriptionem Machinae tuae arithme- 3 3 o. ticae, ejusque usus, qui facilis est , & , ut dicis , infanti incul- Decem. rabilis, adeoque hoc nomine Machinae Polenia=rae, cujus quidem nihil vidi, multum praeserenda est : sed optandum esset, ut etiam structuram internam spectandam dedisses; alioquin ab oblivione non vindicatur tua machina, contra hortatum insignium illorum quos nominas, Virorum. In serius exhibitis reperio notitiam Ca culei Berotinensis nuper inventi rὶ, sed similiter non dicitur , quid sit, vel ex quo paretur: habet ita Lector curiosus notitiam sine notitia. Ad propagandas scientias & artes pro bono publiaco , eduntur, ut in Praefatione dicitur, haec Miscet nea, & ad
sua in communem utilitatem conserenda invitantur curiosi; haec ergo in hoc libro non essent celanda, sed propalanda , ut alius ansam habeat ea ad majorem persectionem perducendi : hoc enim pacto e non alio , in publicum redundat utilitas. Memini apud BOYL Eum de coloribus me legere ex viridi aeris & sale ammoniaco , per aliquod tempus in fimum sepulto, obtineri elegantissimum caeruleum : tale quid ego quoque expertus , scilicet viride aeris, vel vitriolum Cypricum in pulverem contritum,& spiritu urinae vel salis ammoniaci aspersum , exhibuit caeruleum amaenissimum & purissimum, ipso ultramarino elegantius:
sed color non est durabilis ; quippe qui exhalasae spiritu , &ipse paulatim evanescit, Tanto itaque gratior esset descriptio ipsius arcani de hoc caeruleo conficiendo ,, quod durabile dicitur,& ultramarino decies viliori pretio parabile, praeter reliquas quae de eo praedicant nr virtutes. Quod si detrectet Inventor arcanum suum mecum communicare, L quanquam a me , qui alius sum
professionis , nihil damnosum sibi metuendum habet J , vellem
saltem scire , ubinam & quo pretio hoc caeruleum venale proia
ut Physicam conscribere suscipit sine cognitione matheseos , nae is nugas agit: multi quidem suas nobis Physicas jactant principiis geometricis superstructas ; contra quae tamen ubique pe eant, R aperte monstrant se Leges mechanicas non intelligere. In
257쪽
et o COMMERCIUM EPISTOLICUM. In horum numerum reserO VILLE MOTUM Gallum, cui , ut apparet, curta fuit suppellex in Geometricis: ejus certe Libet luna de Systemate mundi I non magni- facio. Videtur Auctor voluisse laureolam in mustaceo quaerere ; & Iliada conscribere post ΗΟ Μ ERUM. De Physica posthuma Christ. STu Rriri ni
hil scivi; extat quidem ejus Phasica Electiυα a) opus madi
num in 4' , ut & alia minor in 8'. erothematice conscripta. De tertia nihil mihi constat. Non equidem dicis , quid de animadversionibus meis super quibusdam locis operis Newtomalii judices; Olim examinavi totum fere opus, & plurima annotavi, quae Censuram mererentur L d litie notae schedulis consignatae, inter adversaria latitant, ex quibus recolligere difficile jam foret. Praeter illa quae nuper communica i; ecce quaedam alia, quae alia quaerenti in manus mihi inciderunt 3 . Pag. 33t. Auctor, aquae de Vase dato perforamen est uentis, motum definiturus, concludit tandem , aquam emuentem motu suo sursum verso, perpendiculariter surgere ad dimidiam altitudinem aquae foramini incumbentis ; id quod est contra receptam omnium de hydraulicis scriptorum opinionem, qui volunt aquam emuentem sursum versam ad totam illam altutudinem assurgere posse, seu quod eodem recidit, aquam ea velocitate emuere, quam acquireret grave libere cadendo ex ea altitudine aquae soramini vasis incumbentis pag. 373 4 . Hypothesis haec, qua supponitur resistentiam illam ex de se,u lubricit iis partium fluidi, caeteris paribus, proportionalem esse velocita-cli, qua partes fluidi separantur ab invicem, non eli verisimilis: quin potius quadrato velocitatis resistentia illa statuenda est proportionalis ; habet enim utique rationem compositam ex ratione velocitatis, & ex ratione superficiei asperae aequalibus temporibus1uperatae: sunt autem superficies aequalibus temporibus superatae ab
258쪽
LξIBNITII ET B E O U L L II, EeIsT. CLXXXI. et Iab aequalibus figuris ut ipsae figurarum Velocitates, quas uni lar- imi ornes suppono; unde oritur ratio resistentiarum in ratione duplica- Decem. ta Velocitatum. Pag. 3 74. Duit cum impressilues sunt &c. duplex hic latet error; primo eniin, impressiones qua orbes se mutuo per frictionem impellunt, non sunt utique, ut autor supponit Jin sola ratione virium resistentium , sed simul etiam earumdem distantiarum a centro orbium, per naturam vectis, in quo virium momenta crescunt in ratione distantiarum ab hypomochlio, & in rotis, vel orbibus in ratione radiorum: Deinde, vires resistentiarum non tantum sunt ut contiguae superficies, & harum transi tiones ab invicem simpliciter simine, sed ut contiguae superficies,& quemadmodum supra ad autoris hypothesin annotavi J harum translationum, hoc est, velocitatum relativarum, quibus O bes a se invicem separantur, quadrata. Interim , quod mirabile hic accidit, duo hi errores se mutuo restituunt , faciuntque ut tempora periodica te habeant sicuti in propositione asseritur. Sed pag. 37 6, ubi eosdein errores commisit A uctor, hi jam se mutuo non con . pensant, adeoque abludit a vera ratione temporum periodicorum partium fluidi in vortice infinito, per globum aliquem circa axem suum moventem agitato. Invenit enim haec tempora periodica in ratione quadrata distantiarum a centro sphaerae: Ego vero in ratione sesquiplicata earumdem . prorsus conformiter phaenomenis Planetarum & satellitum , ' ita vortices Cartesian s, contra opinionem auctoris, qui falso suo Theoremati innixus eos convellere conatur, pag. 38 i. & 382, mirifice astruuntur & confirmantur: de quo multum sine dubio gloriatus suisset C A R T E s I u s, si se Iquiplicatam illam rationem temporum periodicorum, quae per observationes Planetis competunt potu Is t demonstrare partibus fluidi vorticis ab attritu se mutuo impellentibus identidem necessario inesse : quod certe adversus NEWTONum serio ad animum revocari meretur a Cara fimis, si vortices suos , quos ille ideo tantum explodit, quasi nimirum phaenomenis non responderent J ab impacta incongruentia vindicare velint. pag. 4aa. Videtur hic minus recte supponi canalem
259쪽
242 COMME R C IUM EPISTOLICUM.
cylindricum, cum praestet adhiberi conicum verticem in centro Terrae habentem. Plura nunc non suppetunt. Quod attinet ad radium coloratum, de eo quod nempe nova refractione colorem non mutet; NEWTONO plene assentior; habeo in eam rem proprias observationes, jam olim institutas, quas Tecum communicarem, nisi nimium excrescerent litterae;& quidem puto me possie ostendere , in quo MARIOTTUs, qui contrarium asseruit, deceptus fuerit; sumendo scilicet quod observanti facile contingere potest , nisi cautissime procedat, Jradium alium pro eo quem mutati coloris credidit. Miror audaciam Galli illius NuouETI nugatoris , qui se Autorem Phosphori mercurialis apud Te jactare non erubuit :hujus nomen ne fando quidem audivi; scripsi nuper VARI GNON I o , ut me doceret quid hominis sit iste: non capio autem quid intelligas, quando dicis Te facile opinari quid rei sit. Mira mihi narras de Paradoxis ST AH LII Professoris Hallensis; ejus quidem scripta nondum vidi, sed quanquam hujusmodi nugas legere non valde gestiam, gratum tamen erit Tua, quae ipsi reposuisti, inspicere, de quibus libenter judicium meum communicabo. B A G L I v I Medicus Italus negat pariter spiritus animales concurrere ad motum musculorum , quos certa quadam crispatione contrahi putat, in simili opinione fuit S TENO. Vale& Fave. filia Io. Decembris ITIO.
260쪽
EPISTOLA CLXXX ILLE IBNITII AD BERNO ULLIUM.
Vir Celeberrime & Nobilissime, Fautot Honoratissimel . GAuveo Tibi non plane displicuisse Miseellanea Berolinem ITI I .
Iia; mihi in iis maxime displicet multitudo erratorum ty--ix'Pographicorum, caetera pleraque tolerabilia sunt. Quod si multa inessent Tuis similia, facile haec nostra Parisnis Lonmensibusque certarent. Nunc vero, ut in aurem dicam, pauci sunt Berolini, qui aut pollini aut velint aliquid praestare dignum memoratu. Itaque mihi hoc, quicquid est, vix precibus, objurgationibusque extundere licuit, ut tandem aliquod specimen extaret.& ut sic dicam, obligatio continuandi imponeretur. Symbolismuni calculi algebraici & infinitesimalis dare volui simpliciter; de caetero memini inter nos de eo agi, & Te usum aliquem ad Theorema illud suppeditate , ubi summa per differentias omnium graduum colligitur ; quod non Tu solummodo alia plane via habueras, sed & ego multos ante annos adhuc diversa , ductique ex solis proprietatibus numerorum, quam & Tecum communicare memini, cum mihi Theorema primum a Terepertum significasses i .
Conitructio machinae naeae arithmeticae paucis describi non poterat ; conservari autem poterit non tantum tali descriptione ,