장음표시 사용
271쪽
municando , quoniam ita occasio ferebat, sed Diaus. VARio NON Ius, cui schediasina inlleram , delevit illa , sublimens scilicet ne NEWTONus censuram, licet amicam , iniquius laturus esset.
uae de resilientia ex defectu lubricitatis habes, videntur festia nanter scripta , neque ea qua opus est attentione adhibita ; imo si mentem Tuam rite capio, des tirunt quae, ante complures annos , cum de aestimatione virium ageretur inter nos, in ipsismet Tuis litteris ad me scripsisti. ut mox videbis. Onc biamus, i
quis , in litteris Tuis novissimis, globulam in rapeie aliquo ferri ; patit amissat a globulo vires ese exis imandas num ro exiguorum pilorum elasticortim , quos sectere globum oporteat, ita to in vim rinionique horam piloarem impensam, idque pend re a long tudine timerii. Haec quidem verissima sunt, sed nescio quomodo cohaereat quod subdis; itaque celeritates amisae sint longitudinibus pereuro troportimate . Videtur potius concludi debuisse vires amissas esse longitudinibus percursis proportionales: nosti autem vires utique non esse ut celeritates. Vel si mavis celeritates amissas considerare , dicendum fuisset , quod eodem recidit, celeritates imis e fiunt temporibui impensis Iroportionales , sicuti videre eli in ascensu gravium, quorum celeritates eadem lege, Te ipso quondam asserente, decrescunt; ac gllabuli per medium pilis aequaliter elasticis obsitum penetrantis; adeoque computatio nunc aliter est instituenda, & quidem sic. Sit velocitas integra globuli g, residua υ , celeritas amissa g - υ : sit tempus impensum t; Erunt g - υ ut ι; ergo - dυ ut di hinc sequitur aequalibus momentis , aequales fieri diminutiones velocitatum . non vero, ut Tu concludis, diminutiones velocitatum in quovis momento proportionales esse ipss velocitatibus. Olim saltem aliter ac nunc scripsisti, sic enim in litteris 29 Ju-TA. xxii. iii I 69s i) habes. Supposito Fig. Ir7. quodlib ι media pani imn C esse tinformiter elasticum; si AC st sportam p.rcurium, erit C Η ,. potentia amissa , applicata trianguli B A P , Ur C EDdlocitas residua, applicata parabola' B Ε D , cujus veri x es B
272쪽
Quod si nunc consideretur res stentia , quatenus Oriunda ab ani o. peritate corporis moti, vel a tenacitate fluidi; fateor idem esse, April. ac si solum supponatur aequabilis medii elasticitas ; revera enim asperitates comparari possunt cum colliculis elasticis, qui, radendo medium, nonnihil deprimuntur & resurgunt; tenacitas vero constitit in difficultate abrumpendi fila viscosa , quoties mobile a contactu partis fluidi se liberat , quibus filis retinebatur. Sed si abstrahendo ab asperitate & tenacitate, consideremus solam resistentiam, quae oritur ex medii mole removenda; dum verbi gratia globus , in fluido motus, partem fluidi loco pellere cogitur ;. asseris itidem constare, licet ex alio principio , diminutiOnes celeritatum aequalibus temporum elementis esse celeritatibus proportionales. Quodnam hic intendas principium ego non aflequor; interim mihi videtur, in hac suppositione, aliud principium non esse quaerendum quam hoc ; quod nempe resistentia fluidi sit in duplicata ratione velocitatis ;. id quod vulgo ab Omnibus et emittitur, & singulari modo ex ipsa Tua virium aes imatione demonstrari potest. Hoc igitur principio assumpto, facile
est ostendere decrementa celeritatum , aequalibus temporum elementis, esse non ipsis celeritatibus, sed quadratis celeritatum proportionalia ; ideoque etiam esse ut vires residuas. Sit enim mobile m; spatium percursum s; velocitas υ ; vis residua f; tempus t; per regulam aestimandarum virium, f est ut g=υ, adeoque - ut -udu: est vero per principium hic assiim tum - di
hoc est imminutio virium ut υυds: ergo etiam spropter dr ut udi J ut υ di, unde - u d M ut v di, hoc est. -du: uti ut di: ideoque , tempusculis aequalibus , decrementa velocit rem --du, sunt ut earumdem quadrata se. Ipsum vero principium , de resistentiis fluidorum quadratis velocitatum proportionalibus , si bene memini. non tantum concessisti, sed & olini in litteris Tuis ad me demonstrasti. Nescio itaque quomodo nunc dicas , Te olim reperiste, eum globus tormento emis astransit per aerem, quo cunque adhibeatur genus rementi ae, sise a mole aeris, sme ab asperitate globi, di aeris tenacitate , -- per tamen imminutionem celeritatis , quam qu vis inomen o senti Diuitiam by Cooste
273쪽
April. 26s COMMERCIUM EPISTOLICUM.tit globus, ese Iroportisualem celeritati eius resduae. Quantum
enim ad globi asperitatem , Vel aeris tenacitatem , quatenus pro uniformi elasticitate haberi possunt , Ostendi imminutiones celeritatum , aequalibus tempusculis elle etiam aequales ; quantum vero ad resistentiam eX mole aeris abigenda orta , vides neque tum imminutionem momentaneam celeritatis sint plici celeritati residuae, sed quadrato eJus esse proportionalem. Optarem itaque, ut haec aliquantulum accuratius expenderes ; videris enim haec
cum conscriberes, Tuam memoriam tantum consulta IIe.
Testimonium a LA HIRIO MARIOTTO perhibitum, circa
colores , mihi Valde est subicitum. . . ...... a
STEN O statuit, non quidem nervos , sed musculos ipsos perctit pationem contrahi; idque sine accessione novae materiae: Ego cum BORELLIO, ILLisi O, M A J O Ru io, & aliis , malui dicere contractionem mulculorum peragi per inflationem aliquam, ex effervescentia vel ebullitione succi spirituosi cum sanguine oriundam; sicuti id in peculiari distertatione de motu inuiculorum i) aliquando fusius explicui. De scriptis Stallia. is nihil adhuc vidi; audivi tamen ab ali.
quo amico, qui ea ab aliquo peregrino sibi commodata obiter perlustravit, Auctorum arrogantius de se sapere . de aliis vero minus benigne sentire. De modo scribendi, idem , quod Tu , dicit; eum scilicet esse perplexum & obscurum : Interim grata
erunt, qnae mecum commu uicanda promittis, ad litem vestram spectantia. Quid nunc HERMANNUs noster agat, ex suismet litteris prioribus meis adjectis intellexeris. Oportet quasdam ex suis ad
Te litteris peri ille; sicuti enim Tu de ipsius silentio, ita & ipse de Tuo apud me queritur. Opusculum quod meditatur, sub titulo Mechanice )ωidorum a , de quo proposito diu est quod mihi scripterit, forte propediem ad umbilicum erit perductum. De
274쪽
omnia quae de EpicycloIdibus & de figura dentium in rotis hahet, ab aliis, & imprimis a ROMERO Dano, expiscatum esse intellexi. Quantitates infinitesimales inter demonstrandum adhibet quidem; negat tamen hoc De HARTso ERERO in praecedentibus meis. Videtur homo similis L A Histio, cui scilicet suum tantum placet , alienum displicet. Duritiem explicandam esse per motum conspirantent , non tantum mea est sententia, sed & studiosis meis, in Collegiis philosophicis, nunc ita inculcavi per plures annos, ut hic,& in Batavis, haec opinio jam satis invaluerit. Interim quid
mirum HARΤS OB RERUM ἀγεαμ- τω in primis philosophandi principiis aberrare. Hucusque scripsi hanc Epistolam cum ecce postrema Tua, d. . . . Martii data , traditur mihi , ad quam , Ob initantem Tabellarii abitum, multis respondere non licet; nec etiam multis opus est, cum in hac ipsa quaedam contineantur quae responsionis loco esse possunt. Dicis Te mihi mittere spectinen Berotinensis, caerulei. sed non addis quando & qua omasione. Dubito valde, an HERMA NNUs ST uRNIO succedere voluerit; nam, ratione salarii. pinguiori, ut puto, fortuna gaudet magis Palatai, quam qua gavisurus esset Fran furti. uocirca, egregia flaret occasio commendandi ad hanc stationem Sc HEU CREERuri nostrum; Vel, si eam ipsi non satis convenire censeres , commendare possem agnatum meum Nicolaum BERNO ULL iuri. J. V. L. disputationis illius de inu artis conje an ii, quae Tibi non displicuit, Auctorem ; cujus ingenium in Mathematicis perspectum Tibi jam
est, per inventionem Regulae N intonia ..e de inveniendis quantitatum algebraicarum divisoribus, & a se amplificatae, atque per alia quoque specimina. Bene mones de UARTso Ex ERO, cogitabo de ea re. P.R E Y N A L D i Analysis non eo est loco apud me , quo sorte sp
ravit. Video bonum Virum suscepille quaedam supra Vires, qua Tom. II. Kk nempel
275쪽
as 3 COMMERCIUM E P.I S T.D LIC U M. nempe non satis intellexit. Sic mera est Asatrioso a quae de Catenariis garrit, R de Isochronismo; smillis sane GREGORIO
Catenariam quondam . . . . . . solvere conanti. Reliqua quae hona sunt in hac Analysi, partim ex meis, sibi, cum olim in praedio Alarchionis Hos PITALI I essem, & REYNALDus nos inviseret, cui scripta mea commodaveram, suppeditatis, partim ex aliis exscripsit. Hisce autem Vale & Fave. Basiliae 8. April. ITI T.
EPISTOLA CLXXXVI. LEIANITII AD BERNO ULLIUM.
De HERMANNO ad Francosui tanam M Nic. BERNO ULLIo ad Patavinam Professiovem is uilis. De ne Porum cout cIιone, R O M E R I morte , in.
Vir Celeberrime, Fautor Honoratissime l
e t r. UM Rex fortissi.e nunc domum ex Batavis redeat, se curn Augult. eo Dominus Baro DE PRINE Minister Regius, qui rerum Academicarum curam gerit; spero negotium Dni HERMANNI nostri perfici posse , ut Francinurtum ad meram vocetur. Dudum enim litteris scriptis non ad me tantum, sed & ad alios oblationem accepit. Et dispiciendum putem, an . non ei substitui apud Diqjtigod by Cc oste
276쪽
LEI BNITII ET BERNO ULLII, Epis T. CLXXXVI. apud Patavinor possit Tuus ex Fratre Nepos, qui nuper ni fal- I ri. lor, in Gahia egit. Id sit Tibi e re videtur , communicanda August. erunt consalia cum ipso Domino ΙIER MANNO; & si quid conferre potero, faciam luhens, datis, si vobis videbitur, litteris ad Inclytum Virum frenardum TR Evis A Num, quem ob nobilitatem & Doctrinam apud Curatores Academiae aliquid pol Ie non dubito. Sed vellem non praecipitari discessum D ni IJ ER MAH-NI, &, si fieri commode possit, annos ei praestitutos absolvi;
ita enim discedet optima Reipublicae gratia, eritque in commendando validior. Et puto non multum abesse eum a meta, & f cile fieri posse , ut aliquod adhuc temporis spatium estiuat antequam Francostirianum negotium penitus conficiatur. Sed haec Tibi scribo, fortasse enim ipse mallet discedere maturius. Itaque Tu pro prudentia Tua cum eo ages. Optimum meo judicio erit, ut ipse Curatoribus significet appropinquare terminum temporis , in quod operam addixerit: se vero dubitare an res domesticae serant ut diutius in Italia haerere possit : itaque consilium suum mature aperire voluisse , ut tempestive de su cessore cogitari queat: inde per occasionem ostendere poterit esse Iuvenem praeclare versatum in rebus mathematicis profundioribus, qui sibi sparta dignissimus videatur . & quem nominaturus esset, si res in suo arbitrio laret. Eum ubi nominaverit , non dubito, quin valiturum sit vel ipsum Br noullianum nomen.
Haec consilia mea aperire Tibi volui , quia desiderare videbaris ut praeclaro illi juveni prospiceretur. Non dubito quin futuri sint Dasi non-nihil in Analyti nostra versati ad spartam illam Ven tam aspiraturi, si discessus Dni HERMAN Ni innotescat. Itaque
consultum erit, ut prematur, donec praeparata sint omnia.
Mitto specimen Coloris Berolinynsis, quem Tibi non displiciturum puto.
Puto a me in prioribus sestinatione erratum circa resistentiam tapetis, & rectiora eiId quae olim scripsi, uti ipse probe judicas. Oblitus erant doctrinae meae veteris, & nescio quomodo alia plane a me dicta constitutaque putabam.
277쪽
aco COMMERCIUM EPISTOLICUM., ii Ut pili a calore crispantur, contrahunturque , ita simile ali- August. quid in nervoso genere ab influxu liquoris cujusdam subtilioris facile crediderim. ΙIoc ergo cum docti ina de spiritibus animalibus non pugnat ; nec puto STE NON EM spiritus animales negasse. Ro ΜΕ Ru M obiisse non sine dolore intellexi: ingentem ejus obitu jacturam passa est res mathematica, sed maxime Astrono
Scribitur mihi Parisis mum. Patrem REYNALDuri librum de Calculo moliri I); novumve an renovatum non satis exprimitur. Prodit etiam nova editio operis Maleb ncani de inquia sitione υeritatis. Quod superest, Vale & Fave. Dabam Rinovera I . Augusti IIII.
278쪽
LEIBNITII ET BERNO ULLII, LPIsT. CLXXXVII. etsi
De Prosesilan tu Francolartana S Pata ina. De Gruleo Berosinensi,
Vir Amplissime atque Celeberrime, Fautor Hono
ratissime i, QUAE milii perscripsisti nuper de statu futurae vocationis Cla- I7II. rissimi HERMANNi ad stationem Francosertanam, ea cum Octvb. ipso communicavi , serio hortatus , ut consilio Tuo morem gerat , neque praecipitet discessiim ; cum praesertim aliquod temporis sit effluxurum , antequam Francos rianum negotium , ut ducis, penitus conficiatur; eoque magis, quod terminus temporis, cui se adstrinxit HERMANNus, nondum expiravit. Tuam interim, quam Offers operam in procuranda Agnato meo successi ne HERMANNI, acceptamus animo gratissimo, sive id fiat si teris ad Inclytum Virum Bernar turn TR Evis AN vae dandis, si-ve alio modo quem conducibiliorem judicaveris. Scimus enim commendationem Tuam fore efficacillimam ; utpote sine qua HERMANNus suam Stationem Pataυinam non obtinuisset , nec obtineret Frren inurianam Dubito vero , an hanc sit amplexurus , etsi serio velit ; vereor enim ne reluctantem habeat Patrem suum , qui ipsum in Patriam revocatum desideraret ; hac priesertim occasione, qua in Academia nostra aliquot Prosellarum sedes Vacant; quanquam non adeo magna spes pro illo affulgeat. idquid autem contigerit, ut Frauco iuraum ire, Vel non possit, vel non velit, in omnem eventum Benevolentiae Tuae commendatum volo Agnatum meum Hic certe non minus seliciter spartam mathematicam exornabit, quam vel HER MA N N u S, Vel
279쪽
asa COMMERCIUM EPISTOLICUM. quisquani alius; & qui nondum complevit annum vigesimum quintum, ubi ad matutiorem aetatem pervenerit, nullus dubito, quin Berno liseum nomen si quid valet) sit egregie tuitutus, eique augmentum non spernendum additu ius. Caeruleum Berotinense, cujus specimen misisti, pro quo debitas ex lolvo gratias, videtur elegantissimum : an vero requisitam habeat durabilitatem in picturis, ubi Gm aliis coloribus per mi Dcetur, aut etiam in illuminationibus mappis Geographicis superinducendis , hoc tempus docebit. Nonnihil ejus aqua gummata dilutum, & chartae candidae illitum radiis solaribus exposui, vi surus num quid de vivacitate sua amissurum esset; deprehendi re vera aliquantulum expalluisse. Dedi quoque aliquid nostro cuidam pictori, periculum ejus lacturo cum oleo; laudavit coloris elegantiam, sed putat nihil aliud esse quam Indicum arte quadam praeparatum. Promisisti mihi tuam Iconem , cujus oblitus esse videris. Ego vero magno teneor desiderio : quare permittas, ut Tibi memoriam refricem : pretium Pictori iluam . vel solvi curabo lubentissime. Gaudeo Te revocasse ea quae in prioribus sestingrater scripsisti , circa resistentiam, postquam monui ea non cohaerere cum iis quae olim ad me de eadem materia scripseras. Ita enim nunc non fiet, ut quod privatim, etiam publice Tibi 'excidat, in veritatis praejudicium , & in ipsorum Tuorum assertorum destructionem ;nihil magis cum quaerant adversarii, quam ut in nosmet ipsos vertant arma nostra , sicubi vident aliquana contradictionem ex festinatione commissam.
Clarissimus II ER MAN Nus scribit se aliquid parare pro secundo Tomo Miscelli neorum Beroirensium : ubi scivero hujus ΤΟ mi impressionem imminere , aliquid pariter & ego submittam . quod si dignum judicabitur , inseri poterit. Interim Vale &Fave Basiliae. 3'. 8bris IIII.
280쪽
EPISTOLA CLXXXVI VLEI BNITII AD BERNO ULLIUM
De Proses vibus , deque Caletudise sua.. Vir Celeberrime. Fautor Honoratissime lRE, Dux Torgausa, ubi Nuptiarum CZarigenae solemnia spectavi, & ipsi magno Ruissorum Cetari collocutus sum , Tuas inveni. inclusasque ad Dominum MENOREM iuri misi. Ad illustrissimum virum Ber,rardum T RE VISA Nuri non ante de re nota scribam . quam ubi si mi Dnus. HERMAN-Nus noster animum abeundi suum declarabiti Si constet Dnum. HERM ANNUM ad Francorurienses non iturum, sperem de Domino Agnato tuo utiliter agi posse; neque enim res praecipitabitur. Credo Dnum. H E R M A N N U M ab annorum p efixorum exiis tu non multum abesse. Itaque, ni fallor, poterit mentem abeundi commodo tempore declarare, sed ita ut simul significet terminum praefixum a se expectatum iri. Id enim ad bonam fidem &dignitatem pertinet, eoque lacilius audiemur pro alio agentes. Omnia igitur cum illo & deinde mecum recte constitues; neque enim dubito quin, pro gratitudine sua, Tibi & Τuis faveat. Pictori, qui Iconem meam nuper paravit male succesit. Caeruleum Berotinense ex Indico esse non putem. Diu nihil intellexi de studiis , praelartimque de rebus mathe.