Virorum celeberr. Got. Gul. Leibnitii et Johann. Bernoullii Commercium philosophicum et mathematicum. Tomus primus secundus .. Virorum celeberr. Got. Gul. Leibnitii et Johann. Bernoullii ... Tomus secundus, ab anno 1700 ad annum 1716

발행: 1745년

분량: 515페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

361쪽

Responsio ad praecedentem.

. . . .

De Theoria Nutrui . De lite sua cum Newtonianis. De Prostflaue Pat , vitia. De S II EUCHZARO.

Vir Celeberrime, Fautor Honoratissime l

PULcii galliri A tua de Phorcnomia notam dissertatio fanadem ad me pervenit, postquam conversio rerum Britannia carum reditum Harimυ ram meum aeceleravit. Praeclara edis specimina Artis Analyticae in re maxime utili humano generi. Et spero futuros, qui Tabulas condant, quales proponis, quibus calculus sublevetur II Equidem distractissimus negotiis & laboribus diversi longe generis , non aliter legere potui Librum tuum, qualia ut solemus Historias vel Romaniscos, nec figuras cum verbis conferre , aut ratiocinationum plicas evolvere licuit ; tantum tamen in his rebus tribuo ingenio judicioque tuo, ut non dubitem summam rei Tuo studio recte esse explicatam. Placuit etiam quod magni utique viri Chrisiani Huo EN Ii & judicium vindicasti Addesectus supplevisti. Eleganter etiam notasti objectionem Rena dinam similem esse illi, qua VANNIus olim Jesulta Italus regulam plani inclinati impugnabat. Cum Britamni nuper praemiun ingens longitudinum Inventori constituerint, fortasse dabunt operam , ut caetera ad rem nauticam pertinentia accuratius elaborentur , Tuaeque profundae meditationes in consilium adhibeantur. Multi illic Viri praeclari adulatorum NEWTONI temeritatem parum probant. Cl. CAAEBER LANus celebris Stam Magnae Britanniae novissime edito I cum litteras quasdam ad se meas in

362쪽

conuntu Societatis Regiae ostr ndisset, quibus male mecum actumesIe querebar, misit ad me excerptum ex Protocollo Societatis ea die habito, quibus negant lilcm a se decisam , neque viam

esse praeclusam aiunt ei qui aliquid relationi Commissariorum male proinde pro sententia Societatis editae opponere velit. At ΚΕ i Lius interea Gallii Lm quemdam libellum ci edidit.

uibus inter alia errorem, quem in NEU TONo deprehenderas

removere conatur frustra.

Mihi consilium est , edere aliquod Commercium litterarium meum, unde apparebit qui ira in aliis quoque NEWTONus ollis tenuis fuerit. Et quia scio. ex Collinsanis homines partium studio deditos ea suppressisse quae NEWTONo minus placere debere judicabant, sollicitabo ut ea ipsa quoque producant. Dabo

etiam operam ut quaedam edam in quibus NEWTONO aquam haerere scio. Fieri potest, ut GREGORIus etiam invenerit Seriem, qua arcus circuli eXprimitur per tangentem, quanquam meas sche das quarum pars vel periit vel latet nondum excutere licuerit. . .. ed arbitror mihi non stili se communicatam hanc G R R. GORII seriem, nisi tunc cum meam jam in Angliam misissem. Itaque cum varias series Gregorianas & Newtonianas acciperem, credo me judicasse hanc inter caeteras post meum judicium relatam. Certe NE To Nus ipse in suis litteris ejus inventionem tunc mihi tribuit. Itaque de GREGO RIO inventionis participe nulla ad me suspicio pervenit . Cum a multo tempore nihil a Dno. HERN MANNO, vel ab Amicis Veneris viderim; nescio quo nunc sit Ioco negotium Prosellionis Mathematicae Pataυinae. HERmANNus verebatur ne Polatius favore qucrumdam Nobilium Venetorum subnixus frabium auferret. Si res adhuc integra est, nulla re magis capi possunt Veneri. quam fama scientiae motus aquarum, quae in ea Republica merito maximi momenti habetur, itaque optaveram doctissimum Dominum Nepotem tuum huc incumbere, & qua

i Comparet ille in Diario Literario. ITIA. διEL U AEu i. Ara. 4.

Decemb.

363쪽

Febr.

342 COMMERCIUM EPISTOLICUM.' in hane rem dedere M i c Η t L iN υ s & GuILIEL MINus Recuratius examinare , eos enim tractasse rem puto superficie tenus, &ύο ὲν ωλά .i: a Te adjutus longius ibit quam quisquam. Dominus Se MLuc AZERus iter I Hsicum excusavit, retentus a sua Republica, auctusque beneficiis. Vellem in aliquot a nos Virum Magno Principi commodare statuissent. Ita rem juvissent publicam, nec suis commodis obstitissent. Annum quem mox inibimus aliorumque multorum seriem Tibi felicem obvenire. Tuisque ex animo precor, ut quam in diu-.tissime de republica bene mereare. Vale. Dabam Hanonae 3o. Decembris ITI Deditissimus. G. G. LEI NITI Us.

EPISTOLA CCXVIII. BERNO ULLII AD LEI BNITIU M.

Responsio ad praecedentem.

De sit a Theoria nautica. De Commercio Epistolico V K Ei L in Libello. De Problemate Newtonianis proponendo.

Vir Amplissime atque Celeberrime, Fautor IIonoratissime. Nos Tura ΑΜ longo tempore nihil abs Te responsi accepissem. cujus equidem illentii causam ignorabam : tandem . magno meo gaudio, littera Tuae, ultimo anni superioris die ' datae, ad me sunt perlatae; ex quibus prosperam Tuam valetudinem, quam Deus per hunc pluresque alios secuturos annos sartam tectamque conservet, hono universae Reipublicae Litterariae , quam hactenus tam insigniter inventis scriptisque Tuis exornastio valde laetus collegi. Dissili sed by Cooste

364쪽

LEIs NITII ET BERNO ULLII, Eras T. CCXVIII. 3 3col Iegi. Gratum fuit intelligere traditum.Tibi fuisse, neque di D, plicuisse Libellum meum Gallicum De praxi Mutica. Optassem vero, ut eum aliqua cum attentione legere Tibi licuisset , quo sententiam serre potuisses de lite, quae . hac in re etiamnum intercedit mihi cum mo. REN DO, quem omnibus meis rationibus, partim in Libro meo, partim in variis litteris quas ad objectiones ab eo mihi motas diluendum ad ipsum perscripsi ,

. ab erronea opinione sua nondum avellere potui. . . . . . . . .

a . . . . . . . a . . . . . . . . . . .

Facile credam, quod postquam Serenissimus Tuus Princeps Magnae Eri anniae thronum conscendit, Societas Anglicana nolit jam haberi pro sua sententia, quod tainen ejui auctoritate & nomine prodiit in Comm rcia Eli, lolio, tanquam Judicis sententia decisoria pro NE TONO. Fortallis etiam KE itius suum 'Libellum Gallicum quem ante Reginae obitum publicavit non fuisset publicaturus, si praesensisset optatam illam, quae paulo poli

contigit, conversioneu rerum Britannicarum. Consultissimum erit quod formalti consilium edere aliquod Commercium Litterarium alteri illi Anglico opponendum. Cum enim Angli omnia per litteras & rerum gestarum historias evincere contendant aequum est, ut & Τua producas ad Commercium illud pertinentia , ab adulatoribus Newtonianis omisi ......... Optarim libenter videre Iibellum illum Gallicum KE I I. I I; I nihil ex eo vidi, quam quod nuper no iter HERMANNUS perscripsit, excerptum ex Claris Hagiensi, mensis Julii & Augusti I 14. maximam partem ad me spectans; nisi quod dicat KEIL iura Te parum honorifice tractare, pariter ac Auctorem vel Auctores illius Epistolae, quae Apologiae loco pro Te in lucem prodiit. Tuum Schediasma quoque circa motus Planetarum , Actis Alsiensibus,

mensis Februarii 1689 insertum, sub eXamen revocari, in quo K E a L I u s duos paralogismos notare moliatur. Ad me vero quod attinet, agnoscit quidem errorem, quem detexi in NEWTo Nocirca determinationem resistentile commissum. Vide Schediasma

meum

365쪽

3 COMMERCIUM EPISTOLICUM., - i L meum in Actis I Uiensim mensium Februat ii θ' diunii, i ta:

Iehruar. Sed multis persuadere conatur ΚSI Lius, me multo gravius lapsumelle , quod erroris Newtoniani originem rejicere voluerim in Seriesipiitis, cujus terminos a NEWTON o pro fluvionibus vel disterentialibus superioribus adhibitos esse, ΚΕIL Ius contra me negat , licet NEU To Nus alicubi diser is verbis huc dicit; quem locum, si opus fuerit, ostendere possum, quidquid nunc dicat ΚE1LI Us, vel NEW TONUS Ipse, aliive Cultores ejus, ad dissimulandunt quod veram differentiandi continuationem ignoraverit. Sed de ipso , quem indicavi, errore NEWTo Ni mollissime loquitur Κ E II I u s , dicendo eum ex acci ian e irrepsi se, producta aliqua tangente ad partem oppostam ejus ad quam produci oportui flet.& ideo facile fuit Te errorem cjus indolis committere. Interim non addit, quod hic error, quantumvis facilis, mansisset incomrectus in nova Editione Principiorum Phil. si NEWTo Nus de eo 'non fuisset opportune monitus ab Agnato meo in Anglia tum degente, cum liber jam esset prelo evasurus. De reliquis qui-huidam erroribus, quos pariter notavi , nihil dicit KEIL Ius . . Tandem me hortatur, ut justitiam faciam XLWTONo, circa Series, & ut publice agnoscam me in erroris Newtoniani origine indicanda errasse, quanquain NEWTONus ipse tantam aequitatem non habuerit, ut in nova Libri sui editione fateretur, a quo erroris sui cominonefactus fuerit; eum nempe ita corrigens, quali a nemine monitus sponte lapsum suum animadvertisset. Recte facies, si quaedam edas, in quibus N S To No aequam haerere scis. Suppetunt haud dubie multa eorum, quae Olim inter nos agitata fuere', & quae per communem differentialium methodum non facile obvia iunt: qualia sunt quae de transitu ex curva in curvam ha-huimus , quae peraguntur singulari quadam differentiatione adhibita: Proposui olim, si meministi, publice quaedam Problemata hujus generis, sed quae pro curvis dis limitibus a nemine hactenus fue-T- ηδ runt soluta ; ea ipsi de novo possent proponi. Exempli gratia, Finia . inter infinitas Ellipses lupem communi axe AC delcriptas, quaeritur illa ABC, quae secans rectam positione datam, vel quamcunque etiam curvam datam L B N , relinquat arcum A B inter

Omnes

366쪽

LEIs NITII ET BERNOUL L M, EPis T. CCXVIII. 34s omnes AR, AS. &c. minimum Longitudine. Aliud Problema so-ret, sed dissicilius : Iisdem positis, determinare Ellipsin ABC, Febiuii

cujus arcus AB a gravi ex A descendente brevissimo tempore percurratur. IIujusmodi multa alia sunt, quae Anglis sorte plus negotii facessent, quam sibi statim imaginabuntur. Ex eorum numero , quae singularem differentiandi & integrandi methodum requirunt , etiam hoc esset, ubi petitur modus complanandi superficies cono ideas obliquas, Vel quasvis alias datas superficies Curvas, etsi non conoideas. Intelligo per superficiem curvam datam , cujus singula puncta determinantur sic ut lineae curvae data puncta) per Ordinatas tres x, F, z, quarum relatio data aequatione exprime retur : sunt autem tres illia coordinatae, nihil aliud quam tres rectae ex quolibet superficiei curvae puncto perpendiculariter ductae in tria plana positione data, & se mutuo ad angulos rectos secantia. Sit aequatio inter coordinatas, exempli gratia, haec x It a'; quaeritur hujus superficiei dimensio, vel saltem reductio ad figmram aliquam planam. Quod attinet ad Solidum ipsum inter superficiem datam & plana positione data comprehensum, ejus quidem dimensio facilius habetur quam superficiei, non tamen omni

dissicultate caret. Vale 'a . a , . .

Λmplitudini Tuae Devotissimo.

I. BERNO ULLI.

367쪽

April.

EPISTOLA CCXIX. LEI BNΙΤ II AD BERNO ULLI UILResponsio ad praecedentem.

De re nautica perficienda. Hortatur ut boaulicam tractet. De Metaphsica NEU TONI. De Problemate Anglis proponendo. De aeriati Lbus ad si Ierscies.

Vir Celeberrime, Fautor Honoratissime lPRaec LARAM, quantum in triligo, in re nautica ex Matheis si illustranda navalii operam. Rectius talibus inventis mediocria praemia statuerentur . quam immensa pro inveniendo, quod non nisi multorum collatis inve tis perfici potest, atque ita mea sententia, ei soli non deberetur, qui aliorum inventis tantum ultimum manum imponeret; quale est Longitudinum marinarum Problema. Scriptum est mihi ex Anglia Commissurio. rei discutiendae causa nominatos hactenus ne consedisse quidem; cujus ratio est quod Partamentum Inventori quidem futuro , sed non Commissariis providit.

Et gratis paenitet ese probum. Optem . quando Tibi tam pulchre ejusmodi Meditationes su

cedunt, ut negotium aquarum currentium in manus sumas. Ea de re scripsit Gu ILLE L MINUs , cui contradixit Ρ A P I N U S.

Libellus Gui L LMi Ni latinus I mihi jejunus videbatur , sed Itali us a) qui praxin attingebat, non spernendus. Hunc eXaminari a Te, vel, Te directore, a Domino Agnato tuo operae pretium esset, vel Venetorum causa, ut intelligant quantum sibi defuerint. Et cum Gu ILLE L NINO, praeciaio quidem Caetera Viro Aquarum Mentium menstra nova methoilo inquisita. Pars. I. U II.

368쪽

LEIBNITII ET BERNO ULLII, EpisT. CCXIX. 347 Viro, sed in profundiore Mathesi minus pro Vecto, non satis in 1-i . hoc argumento fidam, sufficeret, gustus praebendi causa, initio April.

notari in quo Gu ILLE LM1Nus rem acu non tetigerit.

Cum accepissem NEWTONum mira quaedam de Deo dicere in Optices suae editione Latina, quam hactenus nondum videram; inspexi & risi spatium esse sensorium Dei; quasi Deus,

a quo cuncta procedunt, sensorio opus habeat: praeterea spatium nihil aliud est quam ordo coexistendi, ut tPmpus ordo mutatiOnum generalis seu ordo existendi incompatibilium; unde spatium absti actum a rebus non magis est res vel subitantia, quam tem pus. Atque ita AI etaphysica huic Viro parum succedunt. Notavi etiam quaedam, unde apparet Dynamicen , seu Virium leges non esse ipsi penitus exploratas. Vacui demonstratio , quam cum asseclis molitur, paralogiitica est.

Perplacent quae Anglis proponi posis judicas. Velut de tangentibus curvae per magnitudines arcuum dissimilium curvarum

determinator. Ni fallor jam alicubi in Actis vel Diariis tale quid publice proposuisti. Quae etiam cum Iratre egisti, & minima apuncto ad punctum superficiei ducenda , aliaque hiasusmodi multa , ex Methodis quas jam didicere non facile derivabunt. Do trinam de aequationibus localibus trium coordinatarum, seu de locis vere solidis , olim aggredi coepi , eorumque intersection e seu curvas etiam non planas; sed prosequi non vacavit. Operae pretium saceret qui studium impenderet. Vidcrisque in eo argumento nonnihil laborasse; quae velim ne supprimas. Paralogismus, quem mihi ΚEtLius imputat. nihil est, &redit ad modum loquendi. Cum solibat inclxiliter & indecenter, a me responsum non habebit. De te ipsa agam, hominem non curabo. Quod superest, Vale & Fave. Dabam Homera 9. Aprilis I7I s. Deditissmius.

369쪽

x Is. Mai.

P. S. Italus, quidam ingeniosus, ut apparet, & in CalcuIonostro versatus, misit mihi schedam adjunctam de provehenda methodo tangentium inversa : hanc peto ut examines, & mihi cum judicio Tuo remittas. Est haec pars Matheseos, velut illa DIO PHANTI , ut Varias artes in nonnullis casibus utiliter adhi- here liceat.

Responsio ad praecedentem.

De re nautica Dimmenda. De PARENTII annotatis in suam Manuariam Nauticam. De bdraulea Mathematice fractanda. De Probi male Anglis D Uouendo. De IOCCAT i scripto quodam Anablico

Vir Amplissime atque Celeberrime Fautor Honoratiis me lSI tibi arrident, quae de re nautica scripsi, habeo de quo mihi

gratuler; eum cnim finem assecutus sum, quem intenderam , scilicet ut nihil de ea materia scripturus essem, quod a viris Docistis & Judiciossis approbari non posseti Tecum sentio , quod non male actum foret, si talibus inventis mediocria praemia statuerentur, ut saltem excitarentur ingenia ad moliendum aliquid pro bono publico ; quis enim libenter operam suam commodahit, si praesertim ex ea nec gloria, nec luctum, sed dispendium potius temporis x pecuniar ut milii sane accidit ipsi enascatur. Diaus. REM ALDus quem ad agnitionem erroris sui, .... is non tam adigere potui, invitis Omnibus meis rationibus, tam in- libro , quam in litteris meis pluribus postea cum ipso commuta tis , ad sollicitationem Melitensum, missus est a Rege Galliae, cum aliquot navibus bellicis in mitensisn auxilium contra Dra

cas.

370쪽

i. Ita mea cum ipso disputatio aliquandiu sopita jacebit. Sed interim PARENT Ius libellum meum suggillandum suscepit, primo Μμμ' peculiari quodam scripto quod in lucem protrusit, postea etiam

in Diario ne biense, 1 Mense Aprili. sed nihil nisi

ineptias mira obscurirate involutas opposuit : multa mihi imputat quae non dixi; multa praevertit, & verba mea detorquet in alienum sensum; sed, quod pessimum est, quaedam mea sua facit, dum me refutare videtur : scilicet hoc artificio utitur ν

, ut dissimulet Plagium suum; quod quidem ob tantam , quam affectat , obscuritatem facile ipsi succedit : Et si interim ratione civilitatis, qua me tractat, conqueri non possim de ejus modo scribendi ; quia est litigiosus , in hoc unico gloriam

quaerens, ut lites in infinitum protrahat, novasque ex litibus f rat, idque inprimis, ut audio, ambit . ut adversarios acquirat alicujus nominis & famae, ex quibus victis . sibi famam comparare nititur. Tamen quaedam ad Diaum. VARI GNONIUM ex annotatis meis misi, ut si e re esse autumaverit non sub meo, sed sub alieno nomine edat ; ut aequus lector videat quid de ingenio PARENTII sit tenendum. Dubito autem an sit edi. turus ea VARI GNON Ius, ut . pote qui quam - maXime dissuadet altercationem, sive tecto, sive aperto nomine cum ΡΛREN- Tio inchoandam; nisi & honorem & tranquillitatςm meam peri- cIitari velim. Pulchre quidem mones, ut negotium aquarum currentium in manus sumam : sed, ob supra memoratas rationes, non Video

quid me eo permovere possit, vel debeat , obrutum in dies Ionge diversis negotiis, partiin Academicis, partim domesticis, aliis que : praesertim si id fieri non possit, nisi magno temporis & la boris dispendio, sed parva vel nulla prorsus spe emolumenti, &modico admodum famae augmento : Gu II LEL MINI libellos hac de re scriptos nunquam ego vidi, k de PA PINI contradictione nihil pariter, nisi quod in Actis Defensibus extat. Ea

itaque omnia examinandi copia non datur . . . . . .

SEARCH

MENU NAVIGATION