장음표시 사용
71쪽
De scientiis, Hi oria naturillipraesentim, promovendis. Nuntiat phosphorum merciarialem Regi Reginaeque osten imis. De nodo Baro metro. De G R ONINO II hisoria O cloidis. De Ha draconibieriis Batavis. Corporibnaturam in extensioue stum uou esse.
Vir Celeberrime l Fautor IIonoratissime l X quo accepi Tuas cum k olimianis, fere semper haesi in Regia Bero inens, ita volente Regina , & a Fratre Electore
impetrante. Equidem hoc modo ordinariae occupationes meae non parum interrumpuntur. Interiin fortasse Reipublicae litterariae velificare nonnihil potui. Nam obtinui ut per ditiones Regis mandata dari debeant Medicis, annuas observationes conserendi ad Ilittoriam anni Physico Medicam, cujus egregium pro annos 7oo spectinen dedit Medicus Iulensiis Varillimus, fridorictis IHor ΜΛNNus. Sed & quidam nobilis Polant f in graphica arteeXcellens, auspiciis Regiis, a societate ablegabitur in Rosiam observationibus Astronomicis & Physicis in tituendis. Cumque pingat egregie, commendabitur Tetari , ut quemadmodum Regis, Reginae & Regii Principis assert iconas, ita TZaricae Familiae Regi
Tuum Phosphorum , vere, ut auguror, perpetuum, Regi &Reginae ipse ostendi, habuitque plausum spectantis Aulae. Ρoto me effecturuna, ut Rex gratum sibi inventum aliquo honorario testetur : Id enim jam probavit primus Aulae administer. eumque hi finem numen Tuum jussit annotari. Libens intelligo novum Barometri genus a Te excogitatum.
Quod variationes pro lubitu multiplicet. Puto id a Te fieri intubo ipsos Dissili od by Corale
72쪽
Lt Is NITII ET B E R NOU LLII, EPIs T. CXXVI. 6sipso , nec machinulis, sed liquoribus : alioqui enim non igno. 1 t. rabis IIo oici uri & alios, s imo jam ipsum GERI κυΜJ ope Decemb. rotularum aut cylindrorum pro lubitu multiplicare sensibilitatem divisionum. In Id geniana constructione est aliquid dissicultatis. Interim cum neges Tibi constare in praxin fuisse traductam ;non possum non significare Hulli Nuri Lutetiae Parisioram Ba-rometrum Hugeniamin aliquoties elaborasse , successumque non defuisse. Sed verum est multiplicationem esse limitatam, & dependere a proportione aquae ad hydrargyrum. Granisi a Cycloidis Idistoria , ut a Viro scripta, qui argumentum ipsum non latis proflande excussit , movere Te admodum non debet. Suppeditaveram ipsi notitiam nonnullorum novissimo-rtim , sine quibus adhuc magis manca foret; sed quaedam tamen omisit, vel non satis intellexit. Non dissimulaveram totum ipsius institutum mihi parum probari ; neque enim tanti est lis inter Daluin & Gallum ; ut Germanus ejus historiam scribat ; cum praesertim multo majoris momenti sint postea detecta. Sed voluit
ille Bibliothecam universalem edere , vel Codicem , f haec enim nomina placebant J in quo esset de omnibus aliquid. Quae de
jure gentium miratur, vel in Libro, vel in suis ad me Litteris . mihi non valde satisfactuint; plerique hodie volunt Libros scri- here, nullo in eos tempore aut labore impenso: sed ita Re publicae parum prosunt, plerumque etiam sibi. Diu nihil a GRo-
Ni Nolo vidi: occasione data monebo quae mones
Aiunt nescio quid innovatum ab annis pauculis esse in Hydracontisteriis Batavis per Tubos flexiles vim exerentibus contra incendia. De eo peto ut inquiras; & quid hoc rei sit mihi significeS. Inter praejudicia acutissimi VOLDERI nostri, non minimum est quod extensionem concipit, ut quiddam primitivum , quod faciat corporis essentiam; cum extensio nihil aliud menti ingerat
quam diffutionem quandam O seu continuam repetitionem J alicujus communia natur e per plura coexistentia; quaenam autem sit illa natura non exprimat, sed praesupponat': unde eXtensio rela-
73쪽
cs co MMERCIUM EPISTOLICUM.tivum quiddam est, non absolutum; & ipsa natura substantiae corporeae, quae scilicet diffundi intelligitur, est quiddam extensio
Hoc ei, ni fallor, jam in superioribus indicavi; ita tamen ut non satis eo animum attenderit: nunc autem non repetivi , sed confirmavi. Quod si Tibi ea in re satisfacio, commode ipsi quoque auxilio eris in hoc melius intestigendo. Vale in annum novum aliosque muitos, Sc me ama. Dabam Beresiui 27. Decembris IIo I. Deditissimus. defridus Gulielmus L EI BNITIII s
mistit. De Bur etro, V Pho phoro suis. De Gitris Tschii au- sanis, est de ratione quadam Agulari speci la callica confiicitudi. De Machiuis Ibisauticis. De extensioue V corporis 3Iatura. Vir Amplissime atque Celeberrime, Fautor Honoratissime. I G2. Uxi nesciverim an Litteras meas , sub inscriptione ad Do JR, VHr 'minum JAELON fg I, certe acceperis, scripta haec Vari Ο-niarna, jam ab aliquot hebdomadis mihi accepta, nolui dimitte re , antequam de traditione mearum securus esshm : quod cum Delum sit per novissimas Tuas 27 Decembris datas; Ecce nunc scriptorum variorum fasciculum, quae Vel una, vel partitis vici-hus , mihi remittes: adjecta sunt iis , ut vides . Litterae , quas Dominus V ARiv NoN1us ad Τe scripsit ; cui si ipse respondi
74쪽
LEIBNITII ET D BR NOULI II, Epis T. CXXVII. 67re volueris, poteris ad me dirigere litteras promptus ero in i or
in quo consistit no aei mei Barometri inventio disces ex litteris Muscit Erin Rorcici i Artificis L Id Sis ad me dntis: Videbis stlucturam haud valde else compo sitam, duobus quippe tubis, verticali uno , & ampliori, horigontali altero & graciliori . totum negotium absolventibus. Quod GERI K IUS, II O O L a V s,& alii, multiplicatas Barometri variationes tentaverint per rotulas, cylindrulos , aliasque machinulas , non equidem ignoro , sed ignoro an in praxi ullum effectum habuerint ; hujusimodi enim
macti inulae ob frictionem, aliaque materiae incommoda, non prima statim aeris mutatione moveri possunt, sed collectis demum successive pluribus mutati adris gradibus, machinulta una vice , Ω quasi per saltum, superata frictione, moventur ; adeo ut tantum absit . ut hujusimodi Barometra per machinulas insensibiles vari tiones indicare possint 4 ut potius sentibiliores etiam dissimulent. Meum vero Baro metrum cum per liquorem ipsum variationes ostendat, huic incommodo aroia est obnoxium. Cum Lutetiae essem, nunquam audivi II UBI NUM elabora se Baro metrum Hugenianimi; sed concedes, puto. quod, praeter limitatam effectus multiplicationem , & dissicilem tuborum struchiram eorumque
adimpletionem, non facile etiam contrectari, multo minus trans.
portari possit, id quod pretium ejus multum imminuit. Quod Phosphorus meus ' spectantis Aulae plausum habuerit, valde laetus intellexi. uod vero dignus fuerit aestimatus , qui ipsius Regis & Reginae oculos in se cGnverteret, id quidem magno honori mihi duco .
Sed non possum non dolere simul , quod Phosphorus , quem Tibi missi. ille sit quem, inter plures quos in parato habeo, selegi propter parvitatem molis, ut commode per cursorem publicum posset transmitti ; adeoque, ut verum satear, inter Omnes reliquos minimum splendet , ob modicam nimis mercurii inclusi
quantitatem. Quis autem cogitasset Te levidense illud Phosphori vasculum, quod Tibi soli misi , ut invenit veritatem νideres .
75쪽
ss COMMERCIUM EPISTOLICUM.1'oa. postea coram Rege, Regina, & Aula producturum. Id si mihi JMauar. praedixisses, parat se in Tibi Pnosphori exemplar in majori & ele
gantiori forma. In litteris Tuis ad Cl. VOLDE RUM , dicis Τs CHIRNHAusiu Μ moliri etiam vitra Telescopiorum longe porrigentium , qualia II A RTso h κ ER Us elaborat: id ego nesciveram; putabam enim illum versari tantum in vitris causticis conficiendis , quoium crebro mentionem facit in Aes. L/tiae & alibi. Hac occasone dicam quod nondum sectilem J me moliri novam aliquam speciem speculi caustici , levi pretio & labore parabilis ,
etiam sub forma ingenti . a quo non minorem effectum mihi polliceor quam ab Ordinariis ex chalybe, aliove metallo factis ;perscribam succellu in quam primum paravero. .
Machinae illae hydraulicae contra incendia , quas dicis in usa esse apud Batavos, & instructas tubis flexibilibus , sorte nihil singulare habent. Nam hujusmodi jam vidi olim reae: erat autem illa , uti ordinaria ; scilicet constabat magno receptaculo , quod in anteriore parte habebat duos cylindros , in quibus em holi alternatim ascendebant & descendcbant . ut hoc modo aqua radio continuo exprimeretur, & quidem per longum tubum coriaceum instar intestini , quem homo aliquis , apprehendens in anteriore parte , secum serebat in summa aedium vel tectoruna ,& orificium ejus aquam continuo evomens versus angulos & recessus dirigebat , ut hoc pacto succurreret ubicunque necessitas postularet: Inquiram interim an Syringes Batavorum aliquid singularius habeant; quo casu delineationem fieri curabo , quam, mittam. Dimittam hodie Litteras quas dedisti ad VoLDE Ruri , una cum adjectis ad Dominum ou DI Num & BAYLIUM: ni eo utique non indiges consilio , ad mentem Tuam Cl. VOLDERO intelligibiliorem reddendam ; nisi velis me facem Soli accendere. Video ipsum notionem habere substantiae a Tua multum diversam; verum etiam est, quod extensionem habeat per primitivam corporis essentiam : Tu vero dicis eana esse tantum relativum quid
76쪽
LEIBVITII ET BER MOU LGI, EPIST. CXXVII. , 69& supponere communem aliquam naturam per plura coexistentia. In quonam autem illa communis natura corporis consiliat, dicit ille se non polIe concipere, & a Te proeul- duuio desiderahit claram & distinctam ideam; ut & Τuam nunc definitionem substantiae, quam, ni fallor, promiseras, si suam prius dederit. Quod superest Tibi vicissim in novum hunc annum & in lon gam sequentium seriem omnia fausta & selicia ex animo appregor. Vale & Fave.
Amplitudinis Tuae Devotissimo.
I. BERNO ULLLP. S. Rogo ut Vari noni.sna quantocius mihi remittas, quo 'itiam ad ea reipondere debeo; nam nondum respondi.
De litteris UARI INOMII , eiusque cum R OLLIO conIroυersia. De Barometro portatili. De Specidis caresficis. De MENcΚENII p., morbo. De Iho iam mercuriali.
Vir Celeberrime, Fautor Honoratissitne l
IT TER'. quas ad me dedisti, cum inclusis Vari nonianis i a. Assuenbra hianis, Berolinj me non invenere: jam enim Februar. discesseram cum Regina: itrque illinc ad me huc mista , & heri demum redditae. i Nolui itaque differre responsum ; etsi brevitas I 3. tem- Diuitiam by Cooste
77쪽
3 ca. temporis , & distractiones per absentiam diuturnam accumul tae ILL uar. non patiantur ut rimari pollina attcntius quae Cl. VARI GNON IE s noster Advcrsario respondet , & quae Tibi perpensa non dubito. Litteris ejus responIdeo , ut vides i , nec video qua alia commodiore ratione pollim , ne tricis metaphysicis frui traimplicemur. In Tua tamen , atque illius potetiale quod is si significare potes J utrum velitis communicari aliis quae sci ipsi ;nam si quid inesse putatis , quibus abuti possint alii , suffecerit
notationes vestras mihi communicari, ut, quousque salva verit, te videbor polle, locutiones meas accommodem sensis vestris. Peringeniosa est Tua Barometri constructio, nec inutilis : cogitavi aliquando de Baronae ro portatili, quod includi theculae , in horologii forma, post i; sed mercurio caret, & ejus ossicio sungitur sollis , quem pondus acris comprimere conatur, elatim aliquo chalybeo resistente. Hugouanum ipse in HL GENII nauseo vidi. Pro speculis causticis, aliisque majoribus ad urendum, ali OLVe usus comparatis , quidam Scrinarius artifex Drydae non male adhibuit lignum solio auri obductum & politum. ΕΟ coquit OVa. aliaque idgenus praestat Pro Utris ingentibus putem commode adhiberi cavas tabulas vitreas conjungendas, medium replendo lia quore. Ita enim longius quam ulla aliὸ ratione iri potest Intellexi non sine dolore, Dominum MENΚENIUM, Symplomate aliquo gravi nervosum genus invadente , paralytizo , . nescio an apoplectico laborat se; sed relli tutum spero . & malum sui ste minus grave quam serebatur. Cum Phosphorum a Te acciperem, neuter nostrum de demonstratione B rolinense cogitabat. Praestat aliquid anonitrare ipsa
re, quam multa explicare verbis. Sed brevitas temporis nunc abrumpere jubet. Vale. Dabam Hanoverae 3. Februarii I7Oa.
Deditissimus. Responsio deest. G. G. LE I B N I Ti V s.
78쪽
: IEI BNITII ET PERVO Utr My Epis T. CXXIX. t
P. luteris Ibis ad V A RIO NON Iuri. De B iro metro portatio. De specia lis euusticis. De iuventis I schirnhausatus, oujque vitris. De Sectionibus an laribus. Varia. DE NONsTRATIO MULTI - SECTIONI s AN Gu LARIS.
Vir Celeberrime, Fautor Honoratissime l. VAR i o No Ni AN A s ad Te mill is , & a Te mihi communicatas, cum gratiarum actione remitto, & cum eae occasionem
mihi dedissent relegendi mearum ad Dominum V A R I GNON i uri Litterarum Callice scriptarum exemplum, animadverti me alicu hi non satis emendate in illis locutum. Itaque bina loca corte ' xi . idque ipsi , Epistola altera Lutetiam recta missa , significavi mature, ut sit nondum edita est prior, corrigatur: ad edendum. enim scripta non erat et . Follis qui aerem sussicienter excludat fieri credo poterit ope vesicae. Ita commode credo habebimus Barometrum portatile in Liar horologii. Corium nondum ita munire potui, ut aeri pervium non sit; quanquam id multas ob utilitates pos Ie valde vel lem. Et credo esse artifices qui possideant hanc artem ; nam paLsim memorantur culcitae non nisi aere suffertae , etsi videre eas nondum mihi contigerit: Caeterum etsi corium pro Barometro non facile stafficere posse putem , ubi nimirum perpetua aeris coercitione opus est, Vellem id saltem consequi posse ut in et horas inflata ex corio culcita novo sumamine non indigereti Cog et ' Videatur Epistola ν-eisin. Diqitigoo by Corale
79쪽
C o MM ERC IU M EPISTOLICUM.1 2. Cogitavi aliquando, an non pelles animalium marinorum vicem April. corii terrestrium in hunc usum praestarent. Specula lignea primus, quod constet, invenit Faber quidam lignarius, an Tornator Dres nyis , sed Tua ratio pro foliis metallicis plumbagine obducendis noxa est & elegans. Vidi ipse Libros
compactos , ita ut plumbago, pro auro argentoque, soliorum chartae terminationes , sive quod vulgo sectionem vocant , ornaret non minus splendide atque eleganter : Librum Guillelmus PENN Tremulorum Angliae Coryphaeus miserat , apparebatque frugilitatem cum elegantia conciliare voluisse
Ex Noυellis R ipti Vicae Littorariae nuperis, 3 , quas Tibi
quoque lectas puto , didici, quaedam a Domino TS cIIIRNHAU-sio Lutetiae acta , quorum ipse me participem non fecit, neucio an aliquid de ea re ad Te Dominus V ARiGNON iu sy uod si is quoque fluit , miror ego nimias & spus raneas cautiones. Cur enim apud amicos distimulat , quae mox loquatur Diarium 3 Mentionem id facit duarum Propositionum Academiae Regiae exhibitarum, quarum una sit de persectione lentium, alterius nescio an sensum satis altequar, qui eo videtur tendere , ut in data curva duo exhibeantur arcus, quorum disserentia sit mensurabilis. Id si assecutus esset. rem praestiterit non contemnendam; sed vereor ut sit possibilis: ni fallor enim , etsi curva parabolica non sit proportionalis Logarithmis, vel areis Ityperbolicis eos exprimentibus, exhibui tamen oliin curvam ordinariam arcus habeotem Logarithmis proportionales. An ergo spes est duarum arearum hyperbolicarum Logarithmis proportionalium haberi posse differentiam J Nihi id sane perdillicite videtur. Differentia enim Logarithinorum est Logarithmus rationis numero
Cum nuper hac transiret Rex Presiae, Consiliarium ejus Libellorum supplicum ΛIagistrum hortatus sum , ut Phosphori Tui, quem Regi ostenderam , data occasione meminissse vellet ; quod etiam se facturum promisit. Cogitavi posse aliquando ope ejus ex
80쪽
vitro cavo confici aliquid instar sceptri , aut Coronae , quod a 1-cet. machinamento quodam obtecto continue agitatum semper luceat. April. Quaenam . quaeso , illa est multi sectio angulorum pro numeris irrationalibus, cujus demonstrationem Dominus VARIO NON Ius
Ρene est, cur idem faciam quod VARIO NON Ius . id est querar, quod tamdiu me Tuas piaeclaras cogitationes L quarum multas domi Tuae nasci in dies non dubito J vis ignorare; ita ut plerumque quae facis , domum ex Diariis vel aliunde discam. Quorsum evasit Dominus HERMANNus' Diu nihil de Ni Eu-WENTIITIO audivimus.
Nova heipullicae Litterariae ibidem de speculo loquuntur vutreo , quod Dominus T sc HIRN Aus Ius Academiae Regiae vendiderit. Sed ego puto, pro speculo potius vitrum causticum esse intelligendum. Diu enim est, quod ipse dixit, se se haec vitra specillis praeserre & fateor Ope vitrorum commodius experimenta fieri posse: Interim tamen nec specula sunt contemnenda , prae sertin si magna, admodum commodius quam lentes, parari pOL sint. Exige quaeso a Domino VARio No Nio, ut subinde ad Te scribat Nova litteraria ; praestrum ad Physicam & IIathesin pertinentia; & inter alia explicet, quid a Domino Ts CHIRNUA sio sit actum. Quod superest. vale & me ama. Dabam Hanovera Io. Aprilis I7Oa. Deditissimus. G. G. LRIENIT Ius.