Antiquitatum Romanarum quae supersunt

181쪽

130 - αποίκων αυτῆς πόλεων καὶ τῶν ἐπὶ συμμαχία καὶ φιλία προσελθουσῶν καὶ των ἐκ πολέμου κεκρατημένων ἐκάστη φύλακας εἶχε καὶ προστάτας ους ἐβούλετο Ῥωμαίων καὶ πολλάκις ἡ βουλὴ τα ἐκ τούτων ἀμφι- σβητήματα των πόλεων καὶ ἐθνῶν ἐπὶ τους προωτα-

μενους αὐτῶν ἀποστέλλουσα, τα ὐπ' ἐκείνων δικασθέντα κύρια ἡγεῖτο. ἴτω δε ἄρα βέβαιος η ἡ Ρωμαίων μόνοια τὴν ρχὴν ἐκ των πὸ Ῥωμύλου

κατασκευασθέντων λαβosσα ἐθῶν ἄστε Ουδέποτε δι10 αιματος καὶ φόνου του κατ αλλήλων ἐχώρησαν ἐντὸς εξακοσίων καὶ τριάκοντα ἐτῶν, πολλῶν καὶ μεγάλων ἀμφισβητημάτων γενομένων, δήμω προς τους ἐν τέλει περὶ των κοινῶν, ἐν άπάσαις φιλεῖ γίγνεσθαι μικραῖς τε καὶ μεγάλαις πόλεσιν ' ἀλλα πείθον-. I τες καὶ διδάσκοντες αλλήλους καὶ ταμεν εἴκοντες, τα 260 δὲ παρ' εἰκόντων λαμβάνοντες, πολιτικὰς ἐποιοsντο

τὰς των ἐγκλημάτων διαλύσεις ἐξ οὐδε Γάιος Γράκχος ἐπὶ τῆς δημαρχικῆς ἐξουσίας γενόμενος διέφθειρε τὴν

του πολιτεύματος ἀρμονίαν, ουκέτι πέπαυνται σφάτ-20 τοντες αλλήλους καὶ φυγάδαε ἐλαύνοντες ἐκ τῆς πο- λεως καὶ οὐδενὸς των ανηκεστων ἀπεχόμενοι παρὰ τονικῶν ἀλλα περὶ μεν τούτων ετερος ἔσται τοῖς λόγοις καιρὸς ἐπιτηδειότερος.

XII. Ura Ῥωμύλος ἐπειδὴ αὐτα διεκόσμησε 25 βουλευτὰς ευθῶς ἔγνω καταστήσασθαι, μεθ' ων

πράττειν τα κοινὰ ἔμελλεν, ἐκ τῶν πατρικίων ἄνδρας εκατὸν ἐπιλεξάμενος ἐποιεῖτο δε αὐτῶν τοιάνδε τὴν διαίρεσιν αυτὸς με ἐξώπαντων να τον αριστον ἀπέδειξεν, ω τὰς κατὰ τὴν πόλιν ετ δεῖν 30 ἐπιτρέπειν οἰκονομίας, τε αυτὸς ἐξάγοι στρατιὰν υπερόριον τῶν δε φυλῶν κάστη προσέταξε τρεῖς ἄνδρας λέσθαι τους ἐν τῆ φρονιμωτάτη τε ὁντας

182쪽

26 των πατρικίων ἐπιλέξαι τους ἐπιτηδειοτάτους ἔπειτα τοῖς πρώτοις ἐννέα τοῖς υπὸ των φυλῶν ἀποδειχθεῖσι τους ἐνενήκοντα προσθεὶς, ους αἱ ρῆτραι προεχειρίσαντο, καὶ τούτων, οὐαυτὸς προέκρινεν, γεμόνα ποιησας τον τῶν εκατον ἐξεπλήρωσε βουλευτῶν ἀριθμόν. τοὐτ το συνέδριον Ἐλληνιστὶ ρμηνευόμενον γερουσίαν δύναται δηλοῶν και μέχρι του παρόντος-o ' μαίων ούτως καλείται πότερον δε δια γηρας 10 τῶν καταλεγέντων εἰς αυτὐανδρῶν η δι' ἀρετην ταύτης ἔτυχε της ἐπικλησεως ου ἔχω το σαφες ειπεῖν. καὶ γαρ τους πρεσβυτέρους καὶ τους αρίστους γέροντας εἰώθεσαν οἱ παλαιοὶ καλεῖν οἱ δε μετέχοντες του

βουλευτηρίου πατέρες σύγγραφοι προσηγορεύθησαν 15 καὶ μέχρις ἐμοὐ ταύτης ἐτύγχανον της προσηγορίας. Ἐλληνικὸν δε ἄρα καὶ τουτο το ἔθος ν. τοῖς γοῶν βασιλεῶσιν, οσοι τε πατρίους αρχὰς παραλάβοιεν καὶοσους ἡ πληθῶς αὐτη καταστησαιτο γεμόνας, βουλευτηριον ν ἐκ τῶν κρατίστων, ς υμηρός τε καὶ 20

οἱ παλαιότατοι τῶν ποιητῶν μαρτυροίσι καὶ οὐχ 26 ῶσπερ ἐν τοῖς καθ' ημῶς χρόνοις αὐθάδεις καὶ μονογνώμονες ησαν αἱ τῶν αρχαίων βασιλέων δυναστεῖαι. XIII. γε δε κατεσκευάσατο και το βουλευτικὸν τῶν γερόντων συνέδρων ἐκ τῶν εκατὸν ανδρῶν, ορῶν 253περ εἰκὸς ὁτι και νεότητος αὐτῶ δεησει τινὸς συντε-τ γμένης, Ἀρησεται φυλακης νεκα του σώματος καὶ προς τὰ κατεπείγοντα τῶν ἔργων πηρεσία, τριακοσίους ἄνδρας ἐκ τῶν ἐπιφανεστάτων οἴκων τους

ἐρρωμενεστάτους τοῖς σώμασιν ἐπιλεξάμενος, οὐ mαπέδειξαν αι ρῆτραι τον αυτὸν τρόπον, δνπερ τους βουλευτὰς εκάστη φράτρα δέκα νέουςJ, τούτους τους

183쪽

ανδρας αε περὶ αυτὸν εἶχεν, νομα δε κοινὸν απαν- τες ὁτοι ἔσχον κελέριοι, ως μεν οἱ πλείους γράφουσιν ἐπὶ της ὀξύτητος των υπηρεσιῶν, τon γαρ ἐτοίμους καὶ ταχεῖς περὶ τα ἔργα κέλερας οἱ ' μαχι καλοsσιν ως δε Ουαλέριος ὁ ντιεύς φησιν ἐπι του 263ηγεμόνος αυτῶν τοs ἔχοντος τουνομα. ην γαρ καὶ τούτων ηγεμὼν ὁ διαφανέστατος, ω τρεῖς πετάγησανέκατόνταρχοι καὶ αυθις υπ' ἐκείνοις τεροι τὰς ποδεεστέρας ἔχοντες αρχὰς, οῖ κατὰ την πόλιν μεν αἰχμο-I φόροι τε αὐτῶ παρηκολούθουν καὶ τῶν κελευομένων υπηρέται, κατὰ δε τὰς στρατείας πρόμαχοί τε σαν και παρασπισταί καὶ τα πολλὰ ουτοι κατώρθουν ἐν τοις ἀγῶσι πρῶτοί τε αρχοντες μάχης καὶ τελευταῖοι τῶν αλλων ἀφιστάμενοι, ἱππεῖς μεν ἔνθα ἐπιτηδειον 1 εἴη πεδίον ἐνιππομαχῆσαι, πεζοὶ δε ὁπου τραχῶς εἴη καὶ ἄνιππος τόπος τοὐτο μοι δοκεῖ παρὰ Λακεδαιμονίων μετενεγκασθαι το ἔθος μαθὼν ὁτι καὶ παρ' ἐκείνοις οἱ γενναιότατοι τῶν νέων τριακόσιοι φύλακες ησαν τῶν βασιλέων, οἷς ἐχρῶντο κατὰ τους πολέμους

20 παρασπισταῖς, ἱππεῶσί τε Ουσι καὶ πεζοῖς.

XIIII. Καταστησάμενος δη ταῶτα διέκρινε τὰς τιμὰς καὶ τὰς ἐξουσίας, αὐεκάστους ἐβούλετο ἔχειν. βασιλεῖ μεν ουν ἐξηρητο τάδε τὰ γέρα πρῶτον μευ 264ἱερῶν καὶ θυσιῶν γεμονίαν ἔχειν και πάντα δι '25 ἐκείνου πράττεσθαι τὰ προς του θεοὐς ὁσια, ἔπειτα νόμων τε καὶ πατρίων ἐθισμῶν φυλακην ποιεισθαι και παντὸς του κατὰ φύσιν η κατὰ συνθήκας δικαίου προνοεῖν τῶν τε αδικημάτων τὰ μέγιστα μεν αυτὸν δικάζειν, τὰ δ' ἐλάττονα τοῖς βουλευταῖς ἐπιτρέπειν

30 προνοούμενον να μηδεν γίγνηται περὶ τὰς δίκας πλημμελές, βουλην τε συνάγειν καὶ δημον συγκαλεῖν καὶ γνώμης ἄρχειν καὶ τὰ δόξαντα τοῖς πλείοσιν

184쪽

ἐπιτελεῖν ταῶτα με ἀπέδωκε βασιλεῖ τὰ γέρα καὶ ἔτι προς τούτοις ἡγεμονίαν ἔχειν αυτοκράτορα εν πολέμω τω δε συνεδρίω της βουλης τιμην καὶ δυναστείαν ἀνέθηκε τοιάνδε περὶ παντος οτου αν εἰσηγῆται βασιλεῖς διαγινώσκειν τε καὶ ψῆφον ἐπιφέρειν, οκαὶ ο τι- δόξ τοῖς πλείοσι τοὐτο νικῶν ε της Λακωνικης πολιτείας καὶ τοίτο μετενεγκάμενος ουδε γαρ οἱ Λακεδαιμονίων βασιλεῖς αυτοκράτορες σαν τι βούλοιντο πράττειν, ἀλλ' η γερουσία πῆ ειχε των κοινῶν το κράτος τω δε δημοτικῶ πλήθει τρία 10 ταλα ἐπέτρεψεν ἀρχαιρεσιάζειν τε καὶ νόμους ἐπι- 265 κυροῶν καὶ περὶ πολέμου διαγινώσκειν, οταν ὁ βασι -

λεῶς ἐφῆ, οὐδὲ τούτων ἔχοντι την ἐξουσίαν ἀνεπίληπτον, αν μη καὶ τη βουλη ταυτὰ δοκῆ ἔφερε δε την

ψῆφον οὐχ ἄμα πῆς ὁ δῆμος, ἀλλα κατὰ τὰς φράτρας id

συγκαλούμενος ο τι δε ταῖς πλείοσι δόξειε φράτραις τοὐτο ἐπὶ την βουλὴν ἀνεφέρετο ἐφ' ημῶν δε μετάκειται το ἔθος Ου γαρ ἡ βουλὴ διαγινώσκει τὰ ψηφισθέντα π το δήμου, τῶν δ' υπὸ τῆς βουλῆς γνωσθέντων o δῆμος ἐστι κύριος πότερον δε τῶν 20 ἐθῶν κρεῖττον, ἐν κοινῶ τίθημι τοι βουλομένοις σκοπεῖν ἐκ δε τῆς διαιρέσεως ταύτης ου μόνον τὰ πολιτικὰ πράγματα σώφρονας λάμβανε καὶ τεταγμένας τὰς διοικήσεις, ἀλλὰ καὶ τὰ πολεμικὰ ταχείας καὶευπειθεῖς. πότε γὰρ αὐτῶ φανείη στρατιὰν ἐξάγειν raoἴτε χιλιάρχους τότε ἔδει αποδείκνυσθαι κατὰ φυλὰς οὐτε έκατοντάρχους κατὰ λόχους Οἴτε ἱππέων ἡγε- 266 μόνας οὐτε ἐξαριθμεῖσθαί τε καὶ λοχίζεσθαι και τάξινεκάστους την προσήκουσαν ἀναλαμβάνειν ἀλλὰ βασιλεὐ μεν τοῖς χιλιάρχοις παρήγγελλεν, ἐκεῖνοι δε 30 τοῖς λοχαγοῖς παρὰ δε τούτων οἱ δεκάδαρχοι μαθόντες ἐξῆγον τοὐς ὐποτεταγμένους αυτοῖς καστοι, ἀφ

185쪽

134ενός τε κελεύσματος εἴτε ἄπασα η δύναμις εἴτε μοῖρά τις ἐξ αυτῆς κληθείη τὰ οπλα ἔχουσα παρῆν εἰς τον

ἀποδειχθέντα τόπον εὐτρεπής. XV. εταγμένην μεν ουν καὶ κεκοσμημένην προς εἰρήνην τε ἀποχρώντως καὶ προς τὰ πολέμια ἐπιτηδείως ἐκ τούτων τῶν πολιτευμάτων τὴν πόλιν ' μύλος ἀπειργάσατο, μεγάλην δε καὶ πολυάνθρωπον ἐκ τῶνδε πρῶτον μεν εἰς ἀνάγκην κατέστησε

τους οἰκήτορας αυτῆς απασαν αρρενα γενεὰν ἐκτρε-I φειν καὶ θυγατέρων τὰς πρωτογόνους, ἀποκτιννυναιδε μηδεν τῶν γεννωμένων νεώτερον τριετους, πλην

εἴ τι γένοιτο παιδίον ανάπηρον η τέρας εὐθὐς ἀπὸ

γονῆς ταυτα δ' Ουκ ἐκώλυσεν ἐκτιθέναι τους γειναμένους ἐπιδείξαντας πρότερόν πέντε ἀνδράσι τοῖς 1 ἔγγιστα οἰκουσιν, ἐὰν κἀκείνοις συνδοκῆ. κατὰ δε τῶν μη πειθομένων τω νόμω ζημίας ρισεν αλλα τε 67 καὶ της ουσίας αυτῶν την μίσειαν εἶναι δημοσίαν. ἔπειτα καταμαθὼν πολλὰς τῶν κατὰ την Λαλίαν πόλεων πονηρῶς ἐπιτροπευομένας υπὸ τυραννίδων τε20 καὶ λιγαρχιῶν, τους ἐκ τουτων ἐκπίπτοντας τῶν πόλεων συχνου οντας, εἰ μόνον εἱεν ἐλευθεροι, διακρίνων υτ συμφορὰς ουτε τύχας αυτῶν ποδέχεσθαι καὶ μετάγειν ς εαυτὸν πεχείρει την τε

' μαίων δύναμιν αὐξῆσαι βουληθεὶς καὶ τὰς τῶν

25 περιοίκων ἐλαττῶσαι ἐποίει δὲ ταυτα πρόφασιν ἐξευρὼν υπρεπῆ καὶ εἰς θεos τιμην το ἔργον ανα- φερων το γαρ μεταlὐ χωρίον του τε Καπιτωλίου καὶ τῆς ἄκρας, ο καλειται νυν κατὰ την ' μαίων διάλεκτον μεθόριον δυεῖν δρυμῶν καὶ ην τότε τουδ συμβεβηκοτος ἐπώνυμον, λαις ἀμφιλαφέσι κατ' ἀμφοτέρας τὰς συναπτούσας τοῖς λόφοις λαγόνας ἐπίσκιον, ἱερὸν ἀνεὶς ἄσυλον ἱκέταις καὶ ναὸν ἐπὶ τουτω

186쪽

135 κατασκευασάμενος ὁτω δε ἄρα θεῶν η δαιμόνων ουκ- ἔχω τό αφες εἰπεῖν) τοῖς καταφεύγουσιν εἰς τoseo 2684 ιερὸν ἱκέταις του τε μηδεν κακὸν παθεῖν πἐχθρῶν ἐγγυητὴς ἐγίνετο της εἰς τὸ θεῖον ευσεβειας προφάσει καὶ εἰ βούλοιντο παρ' αὐτω μένειν πολι 1τείας μετεδίδου καὶ γης μοῖραν ην κτήσαιτο πολεμίους ἀφελόμενος. - δε συνέρρεον εὐπαντὸς τόπου ταοἰκεῖα φεύγοντες κακὰ καὶ οὐκέτι τέρωσε ἀπανίσταντο ταῖς καθ' ἡμέραν ὁμιλίαις καὶ χάρισιν παυτολκατεχόμενοι. 10XVI. ρίτον ν ἔτι Ῥωμύλου πολίτευμα δ μάλιστα τοὐς Ἐλληνας ἀσκειν ἔδει κράτιστον απάντων πολιτευμάτων πάρχον, νεμο δόξα φέρει, ο καὶ της βεβαίου Ῥωμαίοις ἐλευθερίας ρχε καὶ των ἐπὶ τηνηγεμονίαν γόντων υκ ἐλαχίστην μοῖραν παρέσχε, Ili τὸ μήτε κατασφάττειν βηδὸν τὰς λούσας πολέμω πόλεις μήτε ἀνδραποδίζεσθαι μηδε γῆν αυτῶν ἀνιέ- 26 ναι μηλόβοτον, ἀλλα κληρούχους εἰς αὐτὰς ἀποστέλλειν ἐπὶ μέρει τινὶ της χώρας καὶ ποιεῖν ποικίας τῆς Ῥώμης τὰς κρατηθείσας, ἐνίαις δε και πολιτείας 20 μεταδιδόναι. ταsτά τε δὴ καὶ ἄλλα τούτοις ὁμοια καταστησάμενος πολιτεύματα μεγάλην ἐκ μικρῶς ἐποίησε την ἀποικίαν, ,αυτὰ τὰ ἔργα ἐδήλωσεν οἱ μεν γὰρ συνοικίσαντες ετ αυτο την Ῥώμην οὐ πλείους ησαν ανδρῶν τρισχιλίων πεζοὶ καὶ τριακοσίων 25 ἐλάττους ἱππεῖς ' ἱ δε καταλειφθέντες, ἐκείνου, ὀτε εὐανθρώπων ἡφανίσθη, πεζοὶ μεν ἐξακισχίλιοι προς τέτταρσι μυριάσιν, ἱππεῖς δ' οὐ πολὐαπέχοντες χιλίων ἐκείνου δε ἄρξαντος τῶν πολιτευμάτων τούτων ο τε βασιλεῖς οἱ μετ' αυτὸν ἡγησάμενοι της 30 πόλεως την αυτην ἐφυλάξαντο προαίρεσιν καὶ οἱ μετἐκείνους τὰς ἐνιαυσίους λαμβάνοντες αρχὰς ἔστιν α

187쪽

l36 - B και προστιθεντες, ουτως στε μηδενος ἔθνους του 270δοκοῶντος εἶναι πολυανθρωποτάτου ον Ῥωμαίων γενέσθαι δῆμον ἐλάττονα.

XVII. α δε Ἐλλήνων ἔθη παρὰ ταῶτα ἐξετάζων

Ουκ χω πῶς ἐπαινέσω τά τε Λακεδαιμονίων καὶ των Θηβαίων καὶ των μέγιστον ἐπὶ σοφία φρονούντων Ἀθηναίων, o φυλάττοντες το εὐγενὲς καὶ μηδενὶ μεταδιδοντες εἰ μη σπανίοις της παρ' ἐαυτοῖς πολιτείας ἐῶ γαρ λεγειν ὁτι καὶ ξενηλατοὐντες ἔνιοι Io προ τω μηδεν ἀπολαῶσαι ταύτης της μεγαληγορίας αγαθον και τὰ μέγιστα δι αυτὴν ἐβλάβησαν. παρτιῆται μεν γε πταίσαντες μάχra τῆ περὶ Λευκτρα, ἐν ἡ χιλιους καὶ ἔπτακοσίους ἄνδρας ἀπεβαλον, οὐκετι τὴν πόλινήδυνήθησαν ἐκ της συμφορῆς ταύτης ἀνα-I λαβεῖν, αλλ' ἀπεστησαν της γεμονίας συν αἰσχύνd. Θηβαῖοι δὲ καὶ 'Aθηναῖοι ἐξ ενὸς του περὶ Ααιρώνειανατυχήματος ἄμα τήν τε προστασίαν της Ἐλλάδος καὶ τὴν ἐλευθερίαν τὴν πάτριον υπὸ Μακεδόνων ἀφηρέθησαν. ἡ δὲ Ῥωμαίων πόλις ἐν γ βηρία τε και ταλία TIm πολέμους ἔχουσα μεγάλους Σικελίαν τε ἀφεστῶσαν ἀνακτωμένη καὶ Σαρδόνα καὶ των ἐν Μακεδονία καὶ κατὰ τὴν Ελλάδα πραγμάτων ἐκπεπολεμωμένων προς αυτὴν καὶ Καρχηδόνος ἐπὶ τὴν ἡγεμονίαν πάλιν ἀνισταμένης καὶ της Λαλίας ου μόνον ἀφεστώσης λίγου 25 δεῖν πάσης, ἀλλὰ καὶ συνεπαγούσης τὸν 'Aννιβιακὸν κληθέντα πόλεμον, τοσούτοις περιπετὴς γενομένη κινδύνοις κατὰ τον αυτὸν χρόνον οὐχ οπως ἐκακώθη

διὰ τὰς τότε τύχας, ἀλλὰ καὶ προσέλαβεν ἰσχῶν ἐξαυτῶν ἔτι μείζονα της προτερα τω πλήθει του στρα- 30 τιωτικο προ απαντα διαρκὴς γενομένη τὰ δεινὰ,

αλλ' ὐχ σπερ πολαμβάνουσί τινες εὐνοία τύχης χρησαμενη ἐπει ταύτης γε χάρινήχετ ἀνέποβρέχιος

188쪽

ἐνὸς του περὶ Κάννας πτώματος οτε αυτῆ απὸ μενέξακισχιλίων ἱππέων ἐβδομήκοντα καὶ τριακόσιοι περιελείφθησαν απὸ δὲ μυριάδων οκτὼ των εἰς τοκοινον στράτευμα καταγραφεισῶν ὀλίγω πλείους τρισχιλίων ἐσώθησαν. XVIII. nsτά- δη του ανδρος ἄγαμαι και ἔτι 27 προς τούτοις α μέλλω λεγειν, τι του καλῶς οἰκε σθαι τὰς πόλεις αἰτίας πολαβὼν ας θρυλουσι μὲν

απαντες οἱ πολιτικοὶ, κατασκευάζουσι δ'Ἀλίγοι, πρῶτον μὲν την παρὰ των θεῶν ευνοιαν ης παρούσης 10 απαντα τοῖς ἀνθρώποις ἐπὶ τὰ κρείττω φέρεται, ἔπειτα σωφροσυνην τε καὶ δικαιοσύνην, διυς ηττον ἀλλήλους βλάπτοντες ἀλλον ὁμονοουσι καὶ την ευ- δαιμονίαν ου ταις αἰσχίσταις μετρουσιν ηδοναῖς αλλὰτω καλῶ, τελευταίαν δε την ἐν τοῖς πολέμοις γεν 15 ναιότητα την παρασκευάζουσαν εἶναι καὶ τὰς αλλας

ἀρετὰς τοῖς ἔχουσιν ἀφελίμους, ου ἀπο ταὐτομάτου

παραγίνεσθαι τούτων εκαστον τῶν ἀγαθῶν νομισεν,

αλλ' ἔγνω διότι νόμοι σπουδαῖοι καὶ καλῶν ζηλος ἐπιτηδευμάτων ευσεβη καὶ σώφρονα καὶ τὰ δικαι 20 ἀσκουσαν καὶ τὰ πολέμια ἀγαθὴν ἐξεργάζονται πόλιν ἄν πολλην ἔσχε πρόνοιαν την ἀρχην ποιησα μενος απὸ τῶν περὶ τὰ θεῖα καὶ δαιμόνια σεβασμῶν. ἱερὰ μὲν ουν καὶ τεμένη καὶ βωμοὐς καὶ ξοάνων δρυ-273 σεις μορφάς τε αυτῶν καὶ σύμβολα καὶ δυνάμεις ra καὶ δωρεὰς, αἷς το γένος ημῶν ευηργέτησαν, εορτάς

τε ποίας τινὰς κάστω θεῶν η δαιμόνων γεσθαι προςηκε καὶ θυσίας, αἷς χαίρουσι γεραιρόμενοι προς ἀνθρώπων ἐκεχειρίας τε αυ καὶ πανηγύρεις καὶ πόνων ἀναπαύλας καὶ πάντα τὰ τοιαῶτα μοίως κατε- 30στησατο τοῖς κρατίστοις τῶν παρ' Ἐλλησι νομίμων 'τους δὲ παραδεδομένους περὶ αὐτῶν μυθους, ἐν οἷς

189쪽

βλασφημίαι τινες νεισι κατ' αυτῶν η κατηγορίαμπονηροὐ καὶ νωφελεῖς καὶ ἀσχήμονας πολαβὼν εἶναι και Ουνοτι θεῶν αλλ' οὐδ' ἀνθρώπων αγαθωναξίους, παντας ἐξέβαλε καὶ παρεσκεύασε τους ἀν- θρώπους κράτιστα περὶ θεῶν λέγειν τε καὶ φρονεῖν μηδεν αὐτοῖς προσάπτοντας, ξιον ἐπιτήδευμα της

μακαριας φύσεως.

XVIIII οἴτε γαρυυρανος ἐκτεμνόμενος υπὸ των εαυτοὐ παίδων παρὰ Ῥωμαίοις λέγεται οἴτε Κρόνος 10 ἀφανίζων τὰς εαυτοὐ γονὰς φόβω της ἐξ αυτῶν ἐπι 2 4

θέσεως οὐτε Ζευς καταλύων την Κρόνου δυναστείαν καὶ κατακλείων ἐν τω δεσμωτηρίω τοs αρτάρου τον εαυτο πατέρα υδέ γε πόλεμοι καὶ τραύματα καὶ δεσμοὶ καὶ θητεῖαι θεῶν παρ' ἀνθρώποις εορτη τε Id -δεμία παρ' αὐτοῖς μελανείμων η πένθιμος αγεται τυπετοὐς ἔχουσα καὶ θρήνους γυναικῶν ἐπὶ θεοῖς ἀφανιζομένοις, ως παρ' Ἐλλησιν ἐπιτελεῖται περί τε Περσεφόνης ἀρπαγην καὶ τὰ Λιονύσου πάθη καὶ oσα ἄλλα τοιαῶτα οὐδ αν ἴδοι τις παρ' αὐτοῖς, καίτοι 20 διεφθαρμένων ηδη τῶν ἐθῶν, - θεοφορήσεις, ου κορυβαντιασμοῖς, ου αγυρμοὐς, ου βακχείας καὶ τελετὰς πορρήτους, ου διαπαννυχισμοὐς ἐν ἱεροῖς ανδρῶν σὐν γυναιξὶν ου ἄλλο τῶν παραπλησίων τούτοις τερατευμάτων οὐδεν, ἀλλα εὐλαβῶς ἄπαντα 2 525 πραττόμενά τε καὶ λεγόμενα τὰ περὶ τους θεοὐς, ως Οἴτε παρ' Ἐλλησιν Οἴτε παρὰ βαρβάροις καὶ ο πάντων μάλιστα ἔγωγε τεθαύμακα, καίπερ μυρίων οσων

εἰς την πόλιν ἐληλυθότων ἐθνῶν, οἷς πολλη νάγκη

σέβειν του πατρίους θεοὐ τοῖς οἴκοθεν νομίμοις,3 οὐδενος εἰς ζῆλον ἐλήλυθε τῶν ξενικῶν ἐπιτηδευμάτων η πόλις δημοσία, ο πολλαῖς δη συνέβη παθεῖν, ἀλλα και εἴ τινα κατὰ χρησμοὐς ἐπεισηγάγετο ερὰ,

190쪽

- ν - 139 τοῖς εαυτῆς αυτὰ τιμῶ νομίμοις ἄπασαν ἐκβαλούσατερθρείαν μυθικὴν, σπερ τὰ τη γδαίας θεὰς ἱερά. θυσίας μενσαρ αυτ και αγῶνας γουσιν ανα πῆν ἔτος οἱ στρατηγοὶ κατὰ τοὐς Ρωμαίων νόμους, ἱερῆται

δε αυτῆς ἀνὴρ ρὐ καὶ γυνὴ Φρυγία καὶ περιάγου θ276 σι αν την πόλιν ουτοι μητραγυρτοῶντες, σπερ αὐτοις εθος, τύπους τε περικείμενοι τοῖς στήθεσι καὶ καταυλούμενοι προς των πομένων τὰ μητρῶα μέλη καὶ τύμπανα κροτομτες ' Ῥωμαίων δε των αυθιγενῶν οὐτε μητραγυρτῶν τις οὐτε καταυλούμενος πορευεται 10

διὰ τῆς πόλεως ποικίλην ἐνδεδυκὼς στολὴν ουτ ὀργιάζει την θεὸν τοις Φρυγίοις ὀργιασμοῖς κατὰ νόμον

καὶ ψήφισμα βουλῆς οὐτως εὐλαβῶς ἡ πόλις ἔχει προς

τὰ ου ἐπιχώρια ἔθη περ θεῶν καὶ πάντα οττεύεται τῖφον, ω μη πρόςεστι το ευπρεπές. 15XX. καὶ μηδεὶς κολάβη με ἀγνοεῖν τι - Ἐλληνικῶν μύθων εἰσί τινες ἀνθρώποις χρήσ μοι, οἱ μεν ἐπιδεικνύμενοι τὰ τῆς φύσεως ἔργα δι αλληγορίας, οί δε παραμυθίας νεκα συγκείμενοι των

ανθρωπείων συμφορῶν, οἱ δε ταραχὰς ἐξαιρούμενοι 20 27 ψυχῆς καὶ δείματα καὶ δόξας καθαιροῶντες οὐχ υγιεῖς, οἱ δ' ἄλλης τινος νεκα συμπλασθέντες φελείας. αλλὰ καίπερ ἐπιστάμενος ταῶτα οὐδενος χεῖρον μως εὐλαβῶς διάκειμαι προς--οὐ καὶ την Ρωμαίων μῶλλον ποδέχομαι θεολογίαν, ἐνθυμούμενος οτι τὰ θμεν ἐκ τῶν Ἐλληνικῶν μύθων γαθὰ μικρά τε ἐστὶ καὶ ου πολλοὐ δυνάμενα ἀφελεῖν, αλλὰ μόνους τους ἐξητακότας ων ενεκα γίνεται, σπάνιοι δ εἰMν οἱ μετειληφότες ταύτης τῆς φιλοσοφίας ὁ δε πολυς καὶ ἀφιλοσόφητος χλος ἐπὶ τὰ χείρω λαμβάνειν φιλεῖ mτοὐς περ αυτῶν λόγους καὶ δυεῖν πάσχει θατερον, καταφρονε τῶν θεῶν ως ἐν πολλῆ κακοδαιμονία