장음표시 사용
451쪽
malam Glusionem esuiuitatis suae expellit tene A cat. Omnibus supradictis a P nest, quod chaamas erat uim ad Thessal autem mires missi beat eostem essectus,si uiri gratia: ἐλυπ- ώ. Aue estu. Quinto deni Ui' de tu idemnatem realem uitiusque Sique petitum lueem vivifieatri emi restituitur no enim gratia nos reddat filios Dei nos sanctifieet, bis viis per pecorum amitti, Joan is Trosuris tollat peccata, uniat Deo hominem, Spiritum se mus de marte ad vitam.
O ictu, Adversarii fur eram S. Solat. quibus probate nituntur, homines iustifieari peto peta ut quando dicitur Rom. x. Factores leguiuiasti inuntur. Jae x. Ex operiam iusti tur homo. idom. 3. - , i Dam justinest. Ge. . Minutu--- ρι- , quoniam diurit multum. Resp. per tae omnia intelligi, quod bona opera,
sive sint amor, sive contritio sive attritio, aut alia
ctum adducat in nobis,in similia faciat eadem operatur charicis do n. 3. V Hem charita .rem ria n. His Mon, ut ritu Do ---αν ct simus. Deinde ad Ephes i. Elegi nos in ipse,
B essemus sancti mma iati in charitate. Postear Petri . Charitia operi, hirudinem peccatorum.
Ad irarui.Joan. 'κ aruat in momist. Tandem ad Rom. . mar χἀ U. est in eorriba nostris per Spiritu sanctum qui dabona opera iustifieeut eausaliter dispositive . in a Mestne it Ex quibus patet, charitatem non di- quantam sint dispositiones quaedam quas Deus stingui realiter agratia, sed bene formaliter; de non exigit, adline, Mariam insendax iis vero alia ramam ratione, cam habeamdiveum essectus An. opera justifieant sotitialiter sie in is natim ea mites, quandoquidem graiis seria' ominem Din
Aia dilectione, qua homo diliget nos, ad eum veniemus per gratiam, infundenuo illi charitatem, qua diligemus eum,de mansionem apud eum
mus, quod denotat, glatiam esse qualitatem peris manentem, qua Deus, qui in omnibus te si
bitat et Essentiam , Praesentu in de mentumuli biot sterialiter in stis, nimius, si per ἔ
Mille ut non esset uisimis ratione immensita Naiae quistione agitata inter Ciuioseos ani
tatis . habitaret in iustis per gratiam . cujus vis Caires opiniones divellat i liatum prima tenet. anta est, ut seeum Deum adducere possit intra animam. Cum dixeianus antea, in justificatione Deum, di proinde tres personas, haustare inin inesne, quaeri potest, cur illa iubaturatu attribu tu potius Spiritui sancto, quam Patri, aut illo. Ad quod Rei p. tres personas concurrere aequaliter revera ad iustifieationem preotorum, sicutis ad alias actiones disinas ad extra, iuxta axioma e gratiam ex natura sua ita esse oppositam peccato. sicut albedo est eontratia nigredini, ita quod, simirepti Mat albedinem esse in pariete, ipsum non iacet album si etiam tepugnet animam gratia
in sotinatam non esse ab omni peccno mortali mimis datam. In secunda existimatur, gratiam habit
Iem ex natura sua constituete hominem iustum de sanctum, non tamen sumere ad tollenda peccata, io eum, opera ad extra sintindivisa, hoe non im nisi accedat libera Dei condonatio; que si abesset, pedit tamen, quin appropriat attribuatur sanistisi in tali eas homo astin esset,i in illo manetenecatio Spiritui S. quia procedit et voluntatem, ad peccat sicut fieri potest, idem subjectum per a quam spectat bonitas, quae est motivum sanctifi soluta in Dei potentiam esse simul ealidum Mitia
eandi homines sicin appropriarur sipientia Filio, idum Terii collusiones equidem gratiam posse uia procedit per intellectum, ad quem sapientia, sanctificare hominem in peerato remanentem sapectat;& potentia Patri,qitia est principium sine principio, ad quod potentia dicitii pertinere. Obno inquam , Spiritus S. dicitur appropitat sanetificator noster, de per gratiam habitare in nobis, si- cur si templo,ut habenu 1. ad Corinth 3. viritis, quia temptum H ψώ- ,σθ-πιμνο ευμ Lia in vobis'
QtiAEREs, ancharitas iratia distinguantur De contendit quod gratia ex naturam non habeae vim iusti fieandi, aut remittendi peccata, sed tantum ex libet Dei voluntate & favore extrinseco. quo, infundendo gratiam condonat peccatum
adoptat peeratorem incilium. In ista opinione,
quae est Scoti in . dist. IS. qtiaest x. num. 2. Gabrielis in . dist. 18. quaest. I. at t. h. Richardi in dist. 3I art. l. Durial dici odist. 7. quaest. IO. M
haedistinctione agimus tantem per quaestiuneu dis in codice de Poenitentia quaest. 1. Maliorum iam, quia ex proicis de ea loemi saturus agen apudVasquesium disp. io . cap. i. gratia per se dotes de gratia habituali, ubi probavimus, gratiam ex natura rei non est oppolira pet ato, sed tanta distingui quidem traliter ab aliis virtutibus Theologicis, acetiam ab aliis virtutibu motalibus in fuissis , sed distingui tantam sermaliter ὀ charitate. Eunde superest, ut eandem veritatem confirmemus ex D Augustino lib. de natura&statiaeap. 1. di s usta speciali favore Dei peetata dimittis
moraliterin ex determinatione Uer. Coicius Imcente, Charitas inchoata est iustus inchoata, Iaria Upefacta est iustitia perfectio, chariιώ magnas
m Da iustitia. Ubi Augustinus non agit de virin. re iusti ita, sed de Maria, quae voratur iustificans, sicut gratia ori finalis dieitur justitia originalis Sie
Scotus1na.-1 . quast ararita num. 3. contra D. Thomam qui primus omnium posuit distinctionem realem inter utramque Nec contra nos deis
het allegari Concilium Tridentinum damnans Can. H. eos qui dieum justificitionem seri exclusa gratia 3 enaritate, quasi essent duae qualitaim; nam duplici nomine synonimo eandem Armini si
tentis non suffiei gratia habitualis , ut illa deleantur, de homo fiat dilectus Deo is filius eius adoptivus, ius habens ad haereditatem coelester . Sie Seolusi alii praecitati. Non negamus per hoe . quin gratia sanctificet hominem ipsetri reddat Deo dilectum is illius remittat peccata; sed volumus rarae omnia fiet cum adjunctione axioris Dei, qui absolui decrevit temittere peccata de peccatores diligere, eo ipso quo hinent charitatem , per quam Deum ipsi diligunt j -- in id quod habetur Proverb. 8. Ego diligento ma
452쪽
cilium Trident sest 6 de iustificatione dieit Justificationis causa, tonas mas e nigratusta apinu. seu remittit peerata in quanisti post infusionem gratiae, quae de se insessiciens est ad remissionem peccati , ex speciali favores vult illud remittete. Si quaeratur ergo quis sit effectus gratiae, facta haesuppositione, quod seorsim sumpta, de seclusa heraevolentia Dei non remittat peccata ex natura sua,
nee sanctificet animasci Respondendum est quod habeat dum unum primarium, physicum , quo iacit hominem matum tam nobili qualitate, ut ipsa ex sua natura non possit Deo dii plicere nee quietimque illam habuerit: alium vero moralem seu
secundarium qu bd stilicet hominem Deo gratum.
de ipsi dilectum, & ejus filium constituat; non quiadem absolutὸ- sine benevolentia Dei extrinseca Bis posita eonditione quod ex favore Dei remitiarantur peccata hominis. Dicitur autem hie effectus moralis non physieus; quia illum gratia non pro ducit absolutἡue ex iratura sua sed adjuncta, luntate Dei delentis premis per gratiam tanquam per vetam4 propriam causam de per favorem existrinsecum , in uam per conditionem . sine qua gratia non habetet vim adaequatam de conlpletam
iustificandi. His ergo positis, qua suffcienter ex
plicant mentem cori; Confirmatur ultetius haee veritas per hoc. quod gratia sit habitus indistinctus acharitate .ut inanis tecedenti quaestiuneula probavimus sed habitus charitatis quo Deum diligimus facit quidem ho
A malem nostrae iustificationis esse unieam festis.
cap. 6. sed stante veritate praed:chorum duae essent causae Rimales iustificationis , nempe gratia inhaerens .in favor ille extrinsecus Dei condonantia taeeatum ergo propositionem nostiam admitatere sapit haeresim Buceri admittentis duplicem nostrae justificationis eausam. Respondeo, non admitti k nobis duas iustifieationis causas, sed uniacam tantam . quae est tralia habitualis, quae solanos iustificat; quandoquidem si per favorem Dei extrinsecum iustificaremur, justifiearemur tanti
extrinsech Ae non per qualitatem inhaerentem , ut probavimus ante i led talis favor aut externa Dei Denevolentia , licet nos se aliter iustos non faciat. est tamen conditio sine qua gratia non remitteret mecata Non ideo autem erraverunt Bucerus
alii haeretici . ubd dixerint favorem Dei extrinseeum conciurere ad nostram justi fieationem.
sed qu6d asset tint nos fornialiter iustificari petiustitiam Christo inhaetentem , de nobis imputa.
Direr stante nostia eonclusione precatum in hoc mine simul existere cum gratia, sicque pro eodem instanti hominem simul elle justum per gratiam quae vocatur justifieans de inlusium per peccatum. Re pondeo, non repugnare quod de potentia Dei a
soluta peccatum remaneat in anima cum gratia; quandoquidem ut diximus, opponuntur tantum moraliter unde Deus facete potest, quod ad adventum gratiae non destruatur peccatum seu pominem conversum ad Deiunde aversum peccato, C est etiam facere quod ad iaciamentum Baptismi qui sunt essectus etalitatis , non vero iis absoluth, necessatio iacit hominem , Deo dilectum, quin possit manere otiansus de aversus ab homine ipsum diligenter ergo potest homo habere gratiam seu Charitatem, qua Deum diligat licet ab ipso non diligame, nee velit ipsi Deus remittere peccata, quod est effectus amoris sui. Hujus exemplum posis
inmus trahere ex humanis ubi licet v. g. habeam principium diligendi alterum, hoc tamen non exi. git neeessario, ex natura sua, ut alius me amet, quia possum amare de non retinisti. Sic etiam. quando aliquis peccator . mediante contritione,
meruit accipe legiatiam a Deo, per eam Deum diligit, nulla tamen est necessitas quhd Deus ipsum
retimet, nec remittat peccata ejus, nec eum in
Filium situm adoptit. Vetum quidem est meum ex lege ordinati diliget eos qui possident suam gratiam ex Pia i s. Damin diligit iustor Uetum est etiam quod diligat omnes, qui eum diligunt, Proverb. 8. Ego diligentes me diligo. Sed fallum est quod eos ita necessario diligat, quin possit de absoluta sua potentia eos non diligere de illis non
remittete peccata. Quia sectindiim mentem Seoiati peccatum est tantum moraliter oppositum graiatiae, in quantem illud meretur, ut ad suum adve turn auferatur gratia rae gratia meretur, ut cdmadvenerit in animam peccatoris, desinat illico peccatum. Hoe non impedit tamen quin absolute de de potentia Dei extraordinatia Deus possit insundere gratiam animae peccatoris , de in illum in pee.
catis relinquete i quia nimirum oppositio moralis non est tanta, qui sie opposita, ni compati si-
pereaturalitet, ut patet de contritionein de peccato. Licet enim adveniente contritione eelset illicli peccatum, attamen ipsa posta posset adhue remanere adveniente voluntate Dei extraordinaria;
quia contritici est quidem immediata dispositio ad
gratiam introducendam, sed illa non est necessitans, sed tantiim indueens moraliter.
Dbiicit ex Concilio Tlidemino causam so non sequatur infusio gratia i quia videlicet illam
non operatur ex natura sua de tant 1m ex ordinatione D. Ad id autem quod dicunt stante hypoth
si nostri, hominem est simul iustum de injustum,
negarat consequentia imo pro tune homo simpliciter denominaretur peceator, injustus, indignus vita aetetna. Quia, licet haberet formam, quae morditistione Dei justum de sanctum redderet, si a esset peccatum i quia ramen adhuc peccatum t manet, Deo non volente applicare tuum favorem extrinsecum, qui requiritu cum gratia ad deleti nem peccati ideo talis homo temaneret ingratiis Deo de injustusa Sicut diximus, posse de potentia Dei absiluta Ἀ- .ndi gratiam habitualem, nec inmen remittite cata ; ite etiam dicendum est quod licet ex indinatione communi voluntatis D. gratia involvat remissionen peceatorum , restitutionem Divinae amicitiae m recuperationem filiationis adoptivae, alia
tamen absolute loquendo fieri possit ut sine gratiae infusione, remitti queat peccatum, restitui D. amicitia. ius illud ad haereditatem aeternam restaurari. Haec otnnia patent ex hoe intro nulla appareat repugnantia, quin Deus Potuerit vim i stificandi annectere conititioni aut dilectioni Dei; aut etiam attritioni imo, ut diximus antea Jatis E senius Gandavensis explicans haec verba I ueae . Dimissa sunt ei pe rimulta, quoniam dilexit mutatism tenet dilectionem esse formam uilificantem. quae expellit peccatum Caietanus de Medina apud vasque sium o3. cap. 3 existimant, contritionem fatis,facere condignὸ pro peccato; de Scotus noster cum militis aliis, asserit majorem ei te oppositionemilitet dilectionem Dei e peccatum . quam inter
gratiam 3 peccaturus proindeque dilabionem Dei.
de eontritionem, quae illam involvit posse remit- ere peccatum, ae amicitiam Dei restituere etiamsi non iii fundetetur gratia. An autem sine dilecti ne sive contritione di sive illa mutatione intri
sera peccatoris , haec omnia fieri possint, negant
453쪽
τhomistae, QSemistae a Timant ut nos ipsi pro Mutinus in tract de Sacramentis, agentes de PQni--rra. Quod ulterius verisortiri usa continiani honsilium, qui temittunt MMisim ab iis ulla rem ratione ostendentis. ωullo dono ipsi eo ne esto: eriago Deus sine infiisione gratiae, Ine ullo actu poenitentis, qui esset rani. dispositio, quam Deus iupesere potest, valet remittere peccara Potest s-nuli ratione reddere sectatoti ius ad haereditatematernam , ipsimqtae mutare in filiuin adoptivum; quia etiam in humanis adoptio fit per solam adoptantis voluntatem, mina imitatione facta in adoptaro. Potest dentiliae peccatorem sibi reddere Mnia eum ei alione gratiae . quia, si possit emittere absolute Gratum adoptare peccatorem in filium,
date illi iis ad haereditatem cur non posset in illo complacete, ae eum dilig- , tanquam lam
ANτε cui Au solvatiu haec quaestio, non ineon. gruum erit videre pries, an debeat recenseri inter miracula, ut post sciatur, an sit omnium miraculorum potentiae D. v ximam. Quia autem miraculum potest duolstiter simi primo pro eo quod est si pernaturale nee potest ulla virtuten turali ereaturae fieri sed a solo Deo ac secundo pio eo quod est insolitum, Mevenit praeter legem ordinatiam: ideo, si primo imulosumatur miraculum,
sari nequit quin iustifieatio sit oraculosi, in quantum solus Deus ipsam operari potest. Si aut secundo modo sumatur miraeulum, direndum est, quod modo sit miraculosa, modo non sit. Quando perficitur paulatim& successive procedita perse- ad Minctum, eo modo quo fit eommuniter, non dedet dici miraeulosa quia fit seeundum legem ommunem provideritiae D. quae vulgo oletitistificare impios per aliquam successionem, ut docet Amstinus uin e in Epist. Joan Chari tur, ut reficiatur: tauis Disi nata, nutritur;
perficitur. Qirando autem justifieatio fit subito , in instanti, venaltem in ictu oculi, ut eonversio D.
Pauli, qui eodem tempore, quo actu spirabat mi-χas do des in viscipulos Domini, concepit fidem.
, staccepit diliget Dominiim , in ad otii ni sibi mandata ab eo emet obedire paratus, tune illa iustiseatio proprie nonae miraculi meretur ι quia
. nedum alato Deo tu effici, sed insuperest opus
initatum exit otiis . uti uti ea D movubemtiae Pt,sito ergo, quod justificatio impii recenseri debeat inter potentiae D. miracula mune quaeri - , an sit illi Couetusto. Si e paretur Justificatio impilis ereationem .nundi, ad justineationem Adami de Angelorum. ad glorifieationem hominis, Incarnationem Vet m. quae sint nobiliore, emctus piovidentiae D. iustifieatio positiva impii, qua D rintentissi iamiam Dei bonitatem transfertur iur plus aut Haieciscati ad statum gratiae , in aliquibus excedit, cinaliis exeeditur. Primo, excedit errationem mundi, quae tendit tantis ad in naturale, ubi jussifie tio impii habet terminum supernaturalem , nimiis. sum gratiam sanctificantem, quae nos prorum disi
A ponit ad Deum possidendum Secundo, excedit incstifieationem negativam Arimi de Angelorum, qutransuri file it a negatione gratiae, seu a statu puris naturias ad gratiam Lin quantum Angeliraeitimus homo non habebant positivam indignitatem ad gratiam recipiendam , qualem habet impius
vi, eam in pecoro erisiar, habet aliquam oppodionem eum patia dc si quid nimus est justi fiacare peccatorem, piam hominem in puris natu talibus onstitutum. Tertio , excedit glorifieationem , quia est maior distantia inter peceatum de gratiam , quae sunt ordinari incompossibilis. quam inter gratiamis gloriam quae simul teperiuntur ι quandoquidem glorifieatis sapponit filia si istationem diratio denique aliqualiter excedit Incarnationem Verbii quia, licet humanitas non si sotmaliter digna uniri Verbo, attamen non est
postiVὰ indigna talis unionis, ut est impius, qui ratione precati indisnissimus est amicitiae Dei, Aefiliationis ejus imo justissim meretur, ut Deus eum odio prosequatur perpetuo. Quod e conversis
justificatio impii aliqualiter excedatur ab his omni rura, pater primo, creatio undi supera iusti. Mationem, in eo γε illa mutarivi, tiam ἰεe ista ad aecidens substantia autem est nobilior ae-eidente Seeundo, excedit justificatio Angelorum& primi hominisci tum quia illi erant nobiliores homulibus impiis, tum quia cumulari sunt nobilioribus donis gratiam habitualem concomitantibus. Tertio praeeedit adhuc justificationem glorificariotquot iam glorificatio justificationem involisit, uinsuper addit illi quid praestantissimum , nempe viasionem Mamorem Des. Quario denique, Marii tio verbii longe a dilue superat; quia in justi
catione unitur Deus tantiim accidentaliter eum anima, per gratia ira videlicere Incarnatio vero est uni sit, ni falso u , tus ratione naturarum , quae
sunt divinitas de humanitas tum ratione vinculi, quod est et mi viramque naturam uniens. Lais s. an in instanti fiat justificatio Resprprimo iustificationem sumptam fiaIn aut e . pro transtitiones statu peerati ad gratiam, suppositis omnibus dispositionibus ad talem formam inuod
D cendam, Mati, ficti in instanti; quia siccissi,
requiritur tanti ira ad apponenda dispositiones. quasdam appositas elle supponamusci ergo iustita catio sie aecepta debet diei instanta nec ut habetur
etiam in oratis ulli forma substantialis aequirimeli eodem instanti quo materia est sufficienter ΔΩ
posita cubi etiam videmus illuminationem istisitet in momento i quia cum medium sit tam parens ducidum habet tussicientem dispositionem.
ut in instanti illuminetur. Nec dicendum est, requi ii liberiin e sensim antequam infundatur in
tita elitia hoe redolet tantam prior.atem naturae, quot in I eodem instanti temporis, quo homo consentit, infui1ditur gratia 1 Deo , qui nulla succese sona indiget. Resp. i. justificationem concomi tanto ereptam tum pro dispositionibus ad gra tiam . tum orn insa infusione gratiae esse sueeessi vam. Comi Iuniae enim debet peccator audite eon. eiones, reeogitate ea quae audivit, ipsis fidem 3e assenium praebere , ex talium auditione coneipere poenitentiam, re flectere super peccata, ea declarate sacerdoti, absolvi ab ipsis,in his omnibus adhibi tis absolutionem recipere , quae omni successio nem exigunt de lege ordinaria Dei, qui tamen ab solute potest in instanti conferre gratiae n. sive haec omnia possint fieri in eodem ntoinento sive Deus
justificet sine illis, quod posse ipsum iacere sum cienter probavimus , quandoqiu mi omnes illa,
454쪽
conditiones sunt tantum necessatiae pet respectum A vinis mandatis obtemperaret.
ad providentiam communem, modo peccator non
habeat inclinationem actualem ad peccatum. Quod autem dispositiones ad gratiam possint in instantiadesse, hoc patet quia ad hoc requiritur tant dira, qnod homo agnoscat peccatum, de ipsum detestetur , quae cum sint actiones intellectuales , nullam moram aut successionem exigunt absolute. Quantum ad ordinem , quo fit justificatio; die amite viter, praecedere inmissionem gratiae actualic secun do, in Deum moveri liberam hominis voluntatemper fidem spem in charitatem , tertio eamdem moveri in peccatum et detestationem ejus quarto tandem, instandi gratiam iustificantem, quae est eausa formalisin immediata justificationis. Ex hac communiciatione gratiae oriuntur quinque potissimili effectus,qii sunt sanare naturam, hominem reddete justum in se esti cete illum Deo gratum, delete peccata , ae conferre ius ad haereditatem aeternam , quae omnia fiant in eodem instanti in
illo scilicet, quo infunditur gratia quae illos omnes producit ei Dctus de quibus discurrendum est
QuAE κες. an gratia justificans sanet naturam peccatoris Resp. assiimative, cd enim per peccata in languores plurimos incidat illius iij firmitates sanantur per gratiani, ut habetur sal m. o. Sanaammam meam, quia Ieccavi tibi. Ob hoe impius itisit mitates suas considerans dicit Psalm 3 . Non est s. nitri in eam mea a facie peccatorum meorum,
, Clit istus qui appellatur medicus, Matth. 9. Non est opus alentibus medicus, sed mali habentibtis. ipsum per gratiana curat Tanat illiusque destruit infirmitates. Non quod gratia justificans omnes prorsus sane hominis infirmitates, sicut faciebat justitia originalis inuandoquidem experientia docet, viros ai ctissimos, ad exemplum D. Pauli, gravissiti a pugnas experiti. Non quod etiam omnes veniales culpas, saltem pro longo tempore, impcdiat 4dm ipsin et Apostoli etiam post receptionetri Spiritus sancti potuerin peccare,dicenteJoan- Qu.EREs an gratia justificet hominem se spon dendum est assirmatives, juxta vim vocabuli iustisficatio enim sie vocatur quia sormaliter mintrinsece animam peccatoris conversi ad Deum justificcat. Dixi, quod iustificet hominem formalit et ad differentiam Dei, qui active efficienter iustifi .at, in quantdm educit gratiam de potentia obedientiali animae secundum aliquos te probabilius ipsam creat, iuxta alios. Dixi etiam , quod gratia justifi-e et intrinsece ut ostendimus antea, contra haereticos, qui volunt, hominem iustificari, non per gratiam , quae sit illi propria de inhaerens; sed per justitiam Christi, quae illi imputatur, de qua tectus h
mo, licet impurus maneat 3pparet tamen Coram
Deo ac si vere proprie esset justus. Duplex autem est justificatio nimirum prima, qua homo astatu peccati transfertur ad gratiam quam Mare, non habebat, de qua Paulus loquitur ad Rom. . Credenti in eum qui iustisica impium te secunda. qua homo iam histificatus crescit in gratia i de de hae mentio fit Ecclesiastici DN. vereari jum Pari usque admonem de Apoc. 11. Qui iustus est iust
Detur adhue. Praeter objectiones haereticorio con tra iustitiam intrinsecam quae solutae sunt in praeia cedentibus, alleg t insuper dictitaram. Pauli assorentis, justos induere Christum Rom. 13. de ad Ga lat. 3. quae induitio denorat quid extrinseeum. Sed responderi debet, induitionem non soli1 in dici de his, quae extrinsecus adiacent; sed etiam de illis quae formaliter inhaerent, Psal. 36. Induamur e catores confusione , de I Cor. Is Beati resurgentes induent immortalitatem. Quando etiam opponunt
Paulum dicentem , quod per fidem j istificetur ii mon intelligendus vetiit de justificatione initiati va, in quantum fides disponit animam impii, ut ii stificetur cum nullus possit diligete Deum, nisi in ipsum credat unde Augustinus seim. a. de verbis Apost ait, Domus Dei credendo fundatur sperat do erigitur, diligendo pos .itur.
Qia TR s, an gratia hominem Deo gratum a
ne Apostolo Si dixerimus quia peccatum non habe mciat tinei p. - ne ira non posse, quia sicli peemus vertam no stlu non est. Non quod denique
gratia tollat ignorantiam intellectos, destruat hic linationem voluntatis ad malum, aut impediat in eorpore necessitatem moriendi, ut evidens est. Sed oblio dicitur justificatio sanare naturam hominis,
quia per gratiam praecipuo desectus Se tinei patiores illius morbos sanat, ni ararum peccata moris
talia, quae repupnant charitati de amori Dei super omnia , ac impediunt consecutionem beatitudinis aeternae Liret autem gratia habitu alis, tiae infunditur homini in iustificatione sua, non habeat omnes omnino esse eius, sanando hominem, quos habebat justitia uliginalis ioc non impedit tamen, quin plures gravis notae Theologi asterant, eam isdem essentialiter esse gratiam in ordine ad aeternam beatitudinem licet accidentario disserant, tenes plures Eectus, quos non habet gratia justificans, e quos habebat gratia originalis , quae eontinebat in se quonam partiales habitus, quibus homo secundum omnes facultates Se potentias rectus&iet sectus dicebatur. Alii autern dicunt, gratiam, qua justificamur, esse prorsus eanidem cum originali gratia ; praerogativas vero primorum parentum in statu innocentiae, non suis se ortas a justitia originali, tanquam ab habitu; sed ex peculiari Dei providentia de actuali concursu quo Deus impediebat,i inferiores potentiae superioribus repit gnarent, ne homo esset obnoxius morti, ae ne infirmitates ossicerent sanitati , quamdiu homo dicatum mortale facit hominem Deo inimicum , de ipsi invisum, Se ingratum me gratia, quae est opposita peccato, hominem gratum Deo efficit, juxta vim nominisci quandoquidem ista supernati ratis de divina qualitas, non tanidai dicitur gratia,
quia gratis datur; sed etiam, quia efficiendo hominem justum, illum Deo gratum reddit; unde dicitur aliquando justificans, aliquando pratificamu& ob ipsam Dominus diligi iustor, Psalm. s. &Joan i . Si quis diligi me, Pater meas diliget eum.
Sicut praecedenti veritati se sponunt novatores, se etiam adversantur isti quatenus dicunt, gratiam non remitte te peccata, sed tantum illa tegi per justitiam Christi, quod dicere est, impios, quantumis vis justificatos, in se semper esse Dei inimicos, respici tamen a Deo, ut amicos, intuitu justitiae Christi, quo ipsi cooperiuntur. Sed illos mendacii sunsieienter convicimus per plutes rationes de diversa Scripturae de Patrum testimonia quibus non incongruum videbitur, si addamus novum Augustini
essi, tum Epist. s. ubi dicit, Quid aliud est in nobis
uinis , aut qualibet alia virius quam interioris hominis pulchritudo , secundum quam praeipue ad ima ritiem Dei facti seu muc quae verba denotant, pulchritudinem qua Deus nos induit in justi fiea
ne, non esse extrinsecamin forensem, ut loquuntur haeretici, sed internam. Quod revera debet esse, ut repetiatur consormitas inter malum quod traximus ex Adamo bonum nobis collatum a
455쪽
DE IVSTI FIC ATIONE ET MERITO.
Christo sisut enim Adamus non communicavit
nobis idem p ccatum numero , quod habilit; sed demeritori nobis contulit interiorem maculam
distin nasiis propria semiam christias, a quo
recepimus reparationem malorum nobis collatorum a primo patente, debuit nobis in iustificatione conseire realem justitiam dili trictam Ditistitia Chri- hi, quanimaliter nos redderet iustos&Deo gratos, sicut pet suam iussit imurata ted Edices
fietentet meritori E. Qua R. uitiam gratia remittat peccata Res p. hoc olutuar Danere ex alitecedentibus in lyrobatum est, piri gratiam, quae nitunditur in baptismo dc in a. nitentia, peccatum ii deleti, ut nihil illius quoad culpam renianeat. Hoc et contra hae teticos qui volunt per utriurique sacramentum tegi tantum de occultati peccata , contra Scris' mana rationeua, B Patres citatos quibus addi
potest D. Gregorius epist. 3 lib. 9 stus Dir, peccata Di baptismo funaut ιι non dimisu draut etiam in Andra AEgyptios non veraciter morturi si am
necis Ut peccata in bapti male M Mus mori quia plus valet verit in ab olutione, se qua -- bra veritaria. Idem dicitur demnitenti apud Tertullianum cap. I. ubi ait, poenitentia mentes Durtati
' - abjicit, munda mpellom domum parat Spiritus sincta maculin onmes expumicat. Quando ergo hae-tetici nobis objientia id quod habet ut Psal. i. Beati quorum tect. seunt peccata beatus irati non imputavimm Dominu peccatum hoc non debet ita
telligi quod ientaneant Poly ustificationem alio Propheta non si biungeret, σφη si infinio hindolas quia i dolos non emaneat peccata non tantum teguntur, sed dilutinetur ab Lite. Quod si dieantiit tegi, hoc est te peltu scientiaei cognitionis divinae Non quod obliviscatur Deus recoliri euiui; sed qiua, licet ritu cognitio veresin Deo
maneat non tamen meminit ad puniendum in in-
serno; sicque aliqxialiter occultatis dissimulat &obhoemicintelligenda in v tba Davidis Psal. 8 .le isti omnia peccata orsim Sapientiae cap. I 3. δ istrari omni . ct UsmM peceat , propter
paenitemiam. Et i. Petri . Charit. Nerit in ιιltitti dinem peccato m. Si a erati haeretici I 1M IA .
No, i Npeabita in coni ctu tuo omni vivens: hoc rum intelligitur absolute, irittantstm respecti- πει comparativite facta cuna justitia divina.Job s. scio, quia non iust scabitur homo rempossus Deo; is a quod, sicut creaturae comparatae ad Deum sunt quati lici nolens, si iustitia nostra respectuiiuuita divinae ei quasi nulla. . Quam fis an per in seisiondm gratiae adoptetur bonis ad gloriam. Respondeo asstinative. Psal. . Iasti amem horacita bunt terram. Joan. i. Dedit
oi potestato filios Dei feri Iacrubi . Premisit: λυπι coronam vita rigentibu se quod debet intelligi, si accessetit perseverantia in gratu statu. Adoptio autem illa, cuius gratia est fundamentum;
non ita praecise de unice a natura gratiae procedit; ut ipsa pii tua , te illitati, quocunque alio, debeat
Deus neeelsatio hominem justificatum in filium adoptare, sed longe probabilius est, ut sese omnes volunt, quod talis adoptio non fiat, nisi ex praesup- potitione pacti divini ita quod, si gloria debeatur Sanctis ex iustitiavi de eo ius urito tanquam effectus formiis ratim attamen talis emetiri sequatur so lammodo ad pactum divinum, ne est euectus -- malis gratiae illi ex institutione divina qua Deus in gratia, & concedere jus ad haereditatem aeternam; iuxta verba Pauli ad Rom. 8. Si 'si haredes. Deinde, si excluso pacto gratia causaruadoptionem, ubicumque esse gratia, ibi essetail ptio; quod est salsum, quia Deus potest prodocet entitatem gratia in lapide, quando dem est qua litas absoluta, attamen ille lapis nonne filius Dei. Tandem, nihil potest astringere Deum, ut aliquem adoptet ad Minionem suam, nec ipsum cogere. gloriam, quae est haereditas aeterna conserat alicui, nisi se ad hoe obligare voluerit per pactum sponta leutri, Ex quibus pater, gratiam seorsini sumptam non esse causam formalem adoptionis divinae, nec illam absolute mereri, neque in actu primo, neque in actu secundo nisi, praesupposita institutione diu vina. Qiod si aliqui dicant contrarium, intelligi possunt , non demerito condigno, quia justitia non exigit absiaute, ut Deus conderat gloriam his qui gratiam possident; sed de congnio, ex ouatim,dc honestate.
I primo capite egimus de iis, quae praer qui tiustificationem , nimirum de dilpourionibus ad illam requisitis in secundo diximus de justificati ne ipsa raeque in tertio agendum stipetest de Gquentibus iustificationem in proinde de Metuo, quandoquidem , ut homo possit aliquid mereti apud Deum debet esse iustificatus Rationem meriti ab actionilnis humanis puM rejiciunt tam .ci, quod attamen mirum videri non debet cum enim velint hominem bla fide justificiti, ideo
rus in artieulis a Leone X damnatis, num.
ωι 6. dorem, iustos pecore is, nimi opere suo,
vult consequenter ipsos nunquam posse merem Consessio Augustana apologicari io. ait quia dem bona opera justorum esse meritotia praemioriam sed hoe restringit ad bona temporalia, o ad aliqua spiritualia in ac vita negat vero exteruli D ad vitam aeternam Calvinus lib., instit e p. s. T. a. respuit meriti nomen, multam in illud invehitur, licet lateatur, dati a Deo operibus honis remunerationemaliquam liberalem. Ni laus Hamdoisiis libellisi hoc titulo inseriptum edidit, Bona οριυ δε ιmisias ad salu ubi eorumdiu probare, quanto magis homines stirilem inere utanto amplius peccare ac demereri. Contrarium
demonstrabimus in hoc capite, ubi tantum quinque habentur quaestiones , lea extrum quaelibet, ob amplitudinem rerum in ea contentarum, erit sus ficienter prolixa is aliquid eorum quae ad Mitinni 1iu istin sipectant, descisa sne est , se in .ribus maneat ignotum. Q .asTI PRIMA.sbia ad Meritam resauratur. ME, iam, generaliter sumptum pro retributione operis boni aut mali nil aliud sonat,
praetet conditi ne cnni querilem actum hun1
num , quatenus mesetur retributionem . sine sit poena,mip in imo; in sensu accipitur Job. 6. nam appenderenturHecatarinib- iram merui Spe
Maevit adoptare in filios eos qui eis everarent. cialiter amem&proprie acceptam pro retributions
456쪽
operis boni quoad praemium supernaturale , ut ara ficatus Aeeedunt multi contextus Seripturae eote
nobis hie ulurpatur . deseribitur communiter a roborantes nostram veritatem. Viag. Joan .is. Sisae
nostris , Obsequium Deo prastum, natum movera Potes palmes fructum facere semetipso, nisi
Uius voluntatem ad retributienem rami Fuperna ruralis. iii lutem tale praemium aliquando debetur operi ui justitia, meritum dicitur de condigni de aliquando datur tantum ex decentia
quadam, vel potius liberalitate concedentis,diciturque meritum de eongruo Meritum igitur de condigno est illud, cui debetur merces ex digraitate operis, vel ob promissionem remunerantis metitum autem de congruo est illud, cui non debetur merces
ex justitia, aut promissione sed ex quadam con- manserit in vite si ne vos , nisi in me mansieritis. Qiiod dicere est , eos nullum fructum meritorium posse producere, in quibus non manet Christus per gratiam justificantem. Eodem sensu dicit Paulus i. ad Corinth. 13. Si charitatem non habeam nihilsum. nihil mihi red M. etiamsi tradidero corpus, cte. Id est sine gratia, quae non distinguitur a charitate, nullius considerationis sum , ut gloriam aeter nam per ullas actiones possim metera. Genesis . Deus dicitur respexilla ad Abel ad munera ejus; pruentia , honestate , vel, ut diximus, ex quadam B quod indicat, Deum prid respicere ad conditio
liberalitate rettibuentis non quidem absoluta, quia tune esset gratuita tant sim donatio; sed respiciente honestatem petis. Ptimum meritum , quod semper obtinet mercedem , mi de condigno , admittunt omnes Catholici secundum vero , quod aliquando ciret praemio, seu de congruo negat So-rus lib. de natura A gratia cap. . cujus ratio est, quod metiti eong tui nulla sat mentio apud D. Augi istinum. Sed attendere debet Sotus,mi: od licet nomen meriti ongri non habeatur apud Augustinum exples e . id tamen in eo habeatur, quod nos de omnes intelligunt pernieratum de congruo Epistola enim e sis multis in locis pronuntiat, fidem meteri remissionem peccato tuma sed illam non meretur de condigno, ut habetur ex fide ergo ex connem ost reiitis, quam ad oblationes illius, ita ut si Oileiens sit ingratus non accipiat illius opera ad mercedem Tandem Proverb is Victime impiorum sunt abominabiles. Ecclesiast. 3 . Altissimus non respicit in obiatione iniquorum. Et Isaiae . Intensam vest um abominiui est mihi. Non deest ratio, quia vita aeterna est res omnimode silpernaturalis. quae requirat opera supernaturalia sed non potest quis opera supernaturalia meritoria elicere, nisi ipse prius supernaturalis essetatur per gratiam inhaereritem , quae ad consortium divinae naturae illos
elevat quos iustificat ergo nullus potest mereti
vitam aeternam , nisi habeat gratiam habit tralem. Deinde, gloria aeterna datur tanquam haereditas, ex Concit Trident sess. 6. cap. 6 sed hereditas nongruo tantum impetrative scilicet, ut loquitur ip datur, nisi filiis naturalibus, aut adoptivis petrata seri et Aug. loco citato. Quod est consor me Con est iam ergo nullus potest illam mereri, nisi si in statucilio Tridentino sess. 6. cap. 6 ubi tradit disposiriones ad Distitiam praeparantes , quae merentur j iistificationem de org tuo. Supposito ergo cum
fide quod detur metitui condignum nomen meriti pei secti obtinens LMquod existat, juxta omnes Theologos . metitum congruum nunc videndum est , quaenam conditiones requirantur ad meritum persectum, seu de eondigno. Alii plures alii pauciores admittunt , nos vero quinque requirimus, saltem ad meritum de condigno ravatum duae exi
sutitur ex parte operantis , ni nitrum status gratiae ct viatoris condities: duae ex parte operis, quod debet esse liberum non tali id, a coacitione, sed etiam
necessitate ' insuper debet esse honestum de
gratiae Tandem , ex iistitia Deus non tenetur dare praemium , nisi amicis suis io vero illis qui in
peccatis remanentes timerentur poenam aeternam:
ergo illi, qui sunt extra gratiam in proinde in pee- Cato , non possunt metet gloriam de condigno. Nec etiam de congruo quia quod darii ob meti-rum congluum , hoc exigit aliqualiter recta ratio, seu honestas, aut decentia sed congruum de eonsentaneum rationi non videtur, quod Deus det
gloriam illis , qui illi sunt inimici Gerso nee de congruo ullus ineret potest gloriam, nisi sit instari gratiae.
OBjictys: Peccator potest per actiones morales, Erat iam sanctificantem mereri, saltem de eong tuorsupernaturale, ut pote procedens ex motivo alicu Upotest etiam per illas successive mereri guttam cinius virtutis supet natu talis una ex ait Dei, qua exigitur, ut ad pei secti meriti rationem praecesserit divina acceptatio, promissio de compensatione seu et libutione facienda Singulae conditiones in singulis conchisionibus videbuntur.
et L mae aeternae ex parte operantis,'ito opus sit factum in statu gratiae Pius enim .in rego rius lil damnarunt articulos ii I s. s. ' ' Michaelis Baij Theologi Lovaniensis, qui docuit l, quantum existendo in gratia sanctificante potest elicere actiones vitae aeternae meritorias Res' posese quidem meieri de congruo gratiam habitualent, sed non ex solis vitibus naturae bene autem per concursum gratiae excitantis, quae illum inducit ad be ne oper dum de gratiae ad iiivantis, quae ipsiim elevat non tamen potest mereri gloriam saltem immediate, sine gratia habituali , quae est semen illius unde quemadmodum sine semine, de postentia Dei ordinari , non potest terra producere granum te non potest homo gloriam meret sine gratia , quae est gloriae semen. Hoc debet tamen in telligi de potentia ordinaria, quia de absolui hoc
minem in peccato moriali existentem Murrat: ' potest fieri inquit Scotus in i distinet. i . quaest. 3justificante privatum, per actiones moraliter mnas . quibus nititur legem observare posse coelestem beatitudinem promereri. Hoc confirmat Concilium Tridentinum , quod multis in locis, iraesertim seis 6 eap. is . de can. r. agens de merito, semper praesupponit statum g taliae esse necessario
requisitum. Similiter cap. 8 docuit, nec fidem, nec opera , quae justificationis gratiam praecedinat, eandem mereri quod non ex alia ratione dix:t nisi
quia supponebat statum gratiae exigi ad ineritum,nuin. 29. Tum quia sine gratia habituali potest con-s stete filiatio divina , tum quia quaelibet actio, ratis potet aeceptati a Deo ad gloriam aeternam. Dices, Homo potest demereri vitam aeternam per quemcumque actum malum sive habitu pravor ergo sine habitu supernaturali potest illam mereri. per actionem moralem sine gratia. Negatur consequenti, quia facilius est peccate, Quam bene agere , quandoquidem ad peccatum susscit libertas , de ad merendum requiritur gratia , nedin
nec ullqm hominem posse meteri, nisi esset iusti actualis, sed habitualis ut saltem homo possit si
457쪽
tiam mereri editi enim sit supernaturalis debet A ctim Dei, qui voluit aereptare nostra opera, esse proportio inter meritum de praemium. Dicerer Setiptuta exigit tantam actionem merentis , Ee-elesiast is Si vis ad vitam angredi sima mandara , non exigit vero . Poperans sit filius adoptatus per gratiam M'. per observationem integram Matonii posse revera aequiri gloriam, sed pri- nisi illorum est dilectio Dei uipet omnia quae non potest habet sine vati habituali; vel, si ouit adesiis, ex speciali gratia actuali illico gratia habiti
quam meritoria, non vero ea, quae fiunt in rermuno Motivum congruum acceptationis viatorum Acnon alta a P allirmi l . alorum ex hoc desumi potest.
quod inelitum sit quasi instrumentum, quo agens prosequitur ter numiuiun; sed quando pervenit ad terminum, non debet amplius si movere ad illum ergo tune non est opus merito, nec accepta tione operis , ut meritotii seque eo est, in Deus accepto tantem opera viatorum, ut merilis in dilut quae antecedit gloris eationem. D toris gloriae quandoquidem praemium possidentes
cra ex hac opinione sequi, quod homo in peceat non indigent metito mo non impedit tamen, existens debeat negligere bona opera, si per illa quin Beatus possit mereti pro aliis. qui non sunt in non metem iri. Resp. sa opera bona sint de praecep termino i quia nihil deest ex parte merentis cuiusto, debet illa facete . alias novum peceatum adde Dpera sunt perfectissima nec ex pane illius , pro re si vero sint supererogatis,nis nictbet desistere B quo meretur eam ipse sit viator Aliqui dicunt. a boni, o rationibus, quibus meretur, saltem de rate meritum debere potius vecari impetratio sed congruo, nona temporalia. gratias amares, per nil obstat, quin etiam vocem meritum de eonia quas potest ad Deum converti peccato exire gruo, quia Fristus impetratur ex intuitu operis. obtinere gratiam habitualem ac tandem gloriani aeternam Meteri ancei: E August. lib. de nim VM cap. 1. Natura binani gener με - - in cauis. m. a. spotest sincere ad impundam egem de ira n iaciti iaces se etiamsi fides eam ruit sanguinis C .r i, Res Augustianum nihil proserre contra nos, quia propositio eius est hi potet hi ea tantum,&non absoluta unde mannegat, quin gratia requitimit absoluia ad meteii
Ex dictis sequitur, Anselos post absolutam viam possessimi in beatitutini nihil ne metitos de augmento praemii essentialis aut accidentalis; contextus enim saetae Seripturae meditati absolua
intelligi de lienit Q siti non imp di tamen quini ldem, sicutae an intiae Sanctorum, pro nobis incc
lo orantes benefiei impetrantes dici queant -- meteri aliquid , sed hoc fit tantam de congruo, non in se condigno, quod meritum alii vocantina perlationem, ut mox dicebamus. Qu6d si Beata dicantur recipere usque ad diem utari augmen-
Coti exusto acui nia AD metitum gloriae eternae, ex parte' tis requiritui viatoris statiis, iuxta sites contextus Seripi a. ad Cor. . eue ues . ii se si . merendi quod si ira trit lant dii in hae vita. Joan. s. Veni nox. udo nemo operari
hoe est meritori ad salutem ad Galat. 6.Dam tempus habemus, operamur ινη - . quando ergo tempus viae praeterierit. non poterit homo-plius meteti. a. ad Cor. s. Referet unusquissue --diunt Angeli aut de societate novi seati saeomnia non fundantur it novo merito, sed in antia. quis, quorum sunt fructus. Si etiam dicatur, Christum a Mi siisse metitos per instans mortis; non meruerunt rex instim exuaismi vitie sed
per inulaseeum. Sequitiat secundo, animas 1 natorum , quae continuis peccant, sicut 3 daemo- 3. de quibus dieitur , superbia eo ascendis semper non propterea demerentur vanas poenae nisi in infinitum cresceret. Non negamus tamen, quili eorum tormenta augeantura, cam propter m la exempla quae aliis in praeterito dederunt aut m es rarii, id est, mercedem eorum, quae recit inhaeret vel in pietates quas praelo dederunt, sunt, eoipore. mavis, ausiam qu res, in cauis, eur alii peerent sed talis punitio est esse- ,---ctus eoi seque ad antiqua incola, non ad noxa, Sequitiit tertio, ouod nee animae in purgatolio m reri valeant unae, per actus metitorios non di Cuntur satisfacere pro pecenta suis sed satis patir Quod si aliqui decedant in peccato veniali , iam duimus quibus modis censeant Doctores illa re- tri agendo de poenitentia quorum probabilioe noctu est, quod in ptini ins anti pol mortem ilila retractent, ex conlidetatione displicentiae illoriam divinae bonitati qua illis toponitur in parti
culari iudicio. Potio dictes mi est
Mese emia, ure motia est Vm isoror Quod non debet intelligi de onini actione , ait aerii sumitia, aut sapientia sed de actione metitoria, α descientiare sipientia, qtiae conserunt ad merunim mi s plena loquitur, nedum de insemo damnatorum , sed etiam de purgatorioin lymbo
Patrum ubi sitne erant opera bona non tamen meritorii; quod designat, tempus merendi non promuli aetra vitam oraesuriem ratio hum asserit rix, quae est D. Thomae 3. p. q. '. an. 3. ad i. se ti,a: altodiun, in dist. 8 petitur ex hoe . quod ε misse inlis ani in patrum, inmeia ene
Lirieti tam reqllitatu libet. aereptatio Dei, qui cum tuerit acceptare bolis opera hominum e
Ange Iotum in elo existetitiinn, si in hostis v luit tamen illatantem aee tam ad stum gli riae quae fiunt a creatura, quamdiu estis via , mi vero pio illo tempore, quo est in termino Hiera illis nihil defit, neque ex parte operum, quae sunt re sectioia ruberiora, neque ex parte person min eam beari Missisi Dei in is ex riste M thucinis quia sterii tomestauialetini eoniseeuti possunt tamen g 1am aliquam alteidentalem mereri Tota ergo tri cur pri talia opera non irati sumi extra statum pugnae , erant etiam extra merendi statum. Quod idem verili milius est de Enoch
Elia qui licὲ credantur adhue esse in corpore motis vii, in eo non vivunt e Mam modo, nec suit inerataiiiiiies unde extra statum metendi, inruequo tempore Antichristi ad statii in viatoris te- eant quo mereri poterunt, pugnando cum illo sicut faeete possent homines, qui adri mnis '
Τεκτi quilias seu e inditio requi a ad meis rinini ex parte seriis, inlibertas, neruo a
458쪽
Coactione, sed etiam a necessitate quae eonsistit in Ahoe, quod agens operari possit talem actionem, vel non operari in quo eonsistit libertas contradictionis 1 vel etiam possit elicere actionem hanes, vel
ejus contrariam, in quo stat libertas contrarietatis.
Quod autem haec indissetentiae liberias requiratur ad metitum actionis, patet exaesesiastici a Reaiara potuit transiredi ct non est transgressi ι, facere mala e non fecit. r. ad Corinth. 9. VnusiquiFque prout destinavit in tarde sua, non ex tristitia aut nece state, hilarem enim datorem diligit Deus. r. ad Cotin h. V. si valem hae ago, mercedem habeo. Hoc confirmant Patres. Justinus Martyr in Apologia I. contra gentes. Neque enim quid om h
rem laude dignum esset, nisi illi in utramque par stem convertere iis quasi se flectere passent. et tuulianus lib. a. eontra Marcionem . Nec boni, nee Ii merces jura pensaretur ei, qui aut bonus axe malus necessitate Disset inventus Hieronymus lib. 2. in Iovinianum, Liberi arbitrii nos concedit Deus,
nee ad vinine . nee ad vitia necessitate trahimari Alioquin ubi necessit , nec rarena, nee damnatio
est. Aligustinus lib. 1. de libero arbitrio ea p. r. IIIad bonum . quo rem mendatu justitia in damnandis pereati ct rect factis honorandis, quomodo esset, si homo voluntatem non haberet liberam Milod non potest intelligi, nisi de libertate indifferentiae; cum
non esset justum punire damnatos propter peccatata, quae necessitate commisissent nec devitareio Ctuissent Bernardus serm. 8 i. in Cantica, Si ut αλιὸ laudatur non is tantum . qui potuit facere malae' nansciri sede qui potuit non farere bona ct fiarit ita mala non earet merito, tam is qui potuit non
facere mala est feeit i quam qui potuit facere bonari fecit. Quod dicere est, illos tantum esse
laudandos, qui potentes facere mala bona sec runt millos tantiim eis vituperandos, qui bona
operari valentes mala sunt operati Post communem sententiam Patrum , nil mirum est, si Pius V. di tegotius lIl per Bullas solemnes express Econdemnaverint Michaelem Bajum pertinaciter a se
serentem , ad meritum vel demetitum sufficereti bellatem a coactione. Quod recente secit Inno Dcentius . contra Jansenium dicentem, Ad me rendum ct demerendum in statu natura lapsa non requiritu an homine libertinia necestate sed si rei liberiri a coactio Me. Hujus contrarium tenet uniis
vel salis Ecclesia , quae requirit libertatem indisi eis rentiae saltem contradictionis qua positis omnibus ad agendum requisitis possit adhuc voluntas agere, A non agere. Dixi contradictionis , quia Christus mentit, qui tamen non habebat libet tatem contrarietatis , qua posset facere bonum vel
Quoad rationes nostrae eonclusionis, sunt istae; quod sicut ad demetitum requiritur indisserentia cum nullus sit vituperandus aut puniendus, quini Potuerit omittere id quod eo ministri si eis illa
etiam exigitur ad meritum, in quant sim pari rati ne nullus valeat laudari aut remunerati, qui non potuit non elicere actionem laudabilem , ut patet de sole, terra, animalibus, quae multa commoda nobis praestant, nee tamen propterea de nobis bene merentur proprie, quia non possunt non sacere quod faciunt. Deinde, qui rem suam non daret, sed alienam, nihil pro tali datione mereretura, sed qui praestat actionem, ad quam necessitatur, quam non praestare non potest non dat id quod sibi est proprium, aut in sua potestate vel dominio constitutum ergo talis actio non est meritori , nee
Pro ea m expectare debet praemium: sicque benediximus eum Seriptura, Patribus , Ponti sieibus
ratione , ad meritum requiri libertatem indisserentiae, quae necessitatemis coactionem excludat.
Quod intelligendum est , nedum de potentia Dei ordinari , quasi ideo tanti1m requitatur libertas actionis, quia Ie Deus ordinavit sed etiam de potentia Dei absoluta Lita ut per illam Deus non possit faeete, quin libertas indifferentiae sit necessaria ad meritum. Hoe Patres designant , cum modus loquendi illorum , quo libertatem requirunt . sit absolutus: Ratioque confirmat; quia ad metitum
requiritiit essentialiter datum Maeceytum, quand
quidem in illo intervenit quaedam species justitiae
commutativae; sed nihil date possumus, pro quo a cipiamus praemium , nisi sit moralitet in nostra potestate ergo, nequidem de potentia Dei absoluta fieri potest , quod actio aliqua sit meritotia , nisi operans possit illam facere, vel non facere. Si dicatur, Innocentes meruisse eloriam martyrium subeundo i in illis tamen nullam adsuisse libertatem e Respondendum est, illos non meruisse proprie , ex defectuus sis rationis de libertatis; sed Deus ex pura misericordia imputavit illismat tyrium quod subierunt ex causa Christi, ad coronam. Si rursus dicatur . meritum pendere ab acceptatione Dei, qui potest aeceptare ad gloriam tum actiones liberas tum necessatias dicendum est, quod longe dinferant acceptare ad gloriam, acceptare ad meritum gloriae Primum feeit Deus respectu Innoce tium , sed ad secundum requiritur essentialiter libertas; quandoquidem metitum debet necessario esse opus laude morali dignum, nihil vero esse lauia dabile, nisi agens possit facere vel non iacere opus
Oajicit , Christus metuit diligendo Deum.
quem non poterat non diligere; de patiendo motistem , quam non poterat non obire ergo ad meritum non requititur absolute libertas indifferentiae.
Diversi diversimod Ead hoe respondent alii enim dicunt, Christum fuisse liberum quia praeceptum moriendi suit ad nutum ejus dispensabile. Alii respondent, ipsum libere elegisse nior tem prid. tu- quam praecepta fuisset , Patre. Alii cum Suare di- eun Christum in illo praecepto literiam suisse, si non
quoad substantiam ni ortis, quam non poterat Vitare, altem quoad circunstantias loci, temporis ac diversa motiva quorum alia poterat aliis praeserte. Alii volunt, Christum suilli ad moraem determin tum , sed talem determinationem Deum suspendita
se in illo iii stanti, ut esset in statu indi Tetentiae demerendi in materia praecepta Sed quia ad primam rationem respondetur , quod sicut Deus absolut Edecreverit salvate homines se etiam absolute imperaverit mortem Christo , non expectando nutum
illius. Qiua etiam ad secundam dici potest . quod gratis fingatur. Ad tet tiam , quod sit salsa camChristus metuerit et aeceptationem substantiae mortis Ac denique ad quartam , quod non sit, cessarius recursus ad miraculum. Proinde melius
respondent plurimi Seotistae , quod Christus non fuerit intrinsec impeccabilis cimo , spectata natura humanae voluntatis potuerit praecepta implere non implere licet ratione unionis hypostaticae, quae erat extrinseca, illi deberetur talis modus Providentiae divinae eum quo non posset compati peccatum . nee transgressio praecepti D. unde illi concessa est tanta gratiatum abundantia, ut per illas infallibilitet esset observaturus Dei mandata. Quia ergo illa determinatio ad bene agendum erat tantum extrinseca , proinde remanti semper indita
ferens inuitaeeE ad ben4 aut nul agendum ,
459쪽
propterea apax meriti. Quod si dicatur ex hoe se A Deo; qui millam debet remunerationem, nisi actio- qui, Beatos posse meteri in eoilo, eam habeant siremner indisserentiam intrinsecam, negatur haec conis sequentia et ratio disparitatis est,inito Beati sint
in termino , proinde Deus non aceeptet Illorum actiones, tanquam meritorias Christus autem erat
viator, ut diximus in tractatu dea Milat de obhoemem voluit aereptare ejus actiones, ut meritorias liret in eo non esset, nisi indisserentia intrinseca, quod est partieulare pio Cluisto; qui ex una parte debebat mereri, de alia debebat habete impeerabilitatem extrinsecam, cum intrinseca impedivisset metitum. Quantam ad id, quod alleg tum est in prima parte objectionis: Respondetur cammoniter, quod Christus non potueticeessare anibus in sui obsequium factis. Tandein, retitio virtualis iussicit ex Seoto in . dist. l. quaest unicanum. r. ubi exemplum affert peregrinantis ad S. Jacobum, quem semper meteri dicit, ratione piae virentiom virtualiter remanentis. Videatur D. B naventura in a. dist. i. qmest. 3. artiti ubi tradit,
qualis relatio requitatur de sumat inoperibus bH
nis, ut sint meritoria. Ad actionem meritori an reql iritur, ut sit opus consilii sed neeessarium est, ut fiat ex motivo vel per imperium charitatis licet probabile sit , actus aliarum virtutum in homine iusto esse
meritorios.Primum patet ex Concit Trident. sessis.
cap. Is recensente inter opera metit Ira ea, quibus
dilectione Dei correspondente visioni beatifieae, divinae legi satisfacimus. Ratio est, quod praeceptum quia ex hae parte erat eoo prestensor, nec pertinlem dilectionem mereri omerat ben autem per proportionatim 1Hemue insita, is quos di silieni intrinsecε.
CON cxusio quARTA.U AEa 4 eonditio ad metitum reqii ista ex parte operis . est quod sit opus moraliter bo- , honestum, d laudabile imo & supernar nihil tollat de bonitate, honestate , aut libertate actus imo addat illi novam honestatem obedientiae formalis, aut saltem virtualis, quando vel expressὶ
intendin us hiervare praeeeptum , ut obediamus
legi, vel facimus ii ne reflectione opus aliquod bonum obseriam Dei, quod rex inremmis, si M.
tenderemus illud nobis esse praeceptum, quia ten mur ab observanda Dei mandata.Secundum tenetur communiter ab antiquis Theologis, Alensi, D. B ventura, D. Thoma, Durando Gabriele,& aliis, rate, emetitum de eondigno, ubi si sit ianita maxim Seotistis, qui omnes tenent, vel suppo-d migruo, sufficit, quod trabeat bonitatem mo nunt, ad meritum exigi, urvus ivit semetit ratem. Requiri ptimo bonitatem e honestatem -- 1 3 Hmoralem in opere metitori , ex hoc pater, qu bd Deus solis operibus bonis velit tantum date remurium , quod imperetur Deliaritate, vel ad Deum sumin amatiim referatur. Unde Augustinus lib. de moribus Ecclesiae is ait, ibi omnino s. virtutem, id est meritorium in summum amorem Dei. Idem videtur insinuasseidae in , p. r. dicens, Beatus is qui se eri reminionem suo im iam
misit Deus diligentibus se. Quod dicere est Deum non praeparasse gloriam operibus bonis nisi ex oui ritate elicerentur. Ratio est, quia illa in ope sunt propite meritoria vitie aeteriis, qim ad illam Deus acceptate dignatur; sed probabilissimum est. quod Deus aeceptare voluerit tantum opera. quae sunt ex charitate se omli, aut virtuali, - , charitate imperantur, it patet or ad Corinth.43. nerationem, sicut malis poemat; unde ait August. lib. de gratis 3 lib. arbitrio eap. s. quam Finimn ea rauim. Deinde nihil metetur laudem aut praemium nisi quod bonum est. Tandem opiis metitorium debet fieri in obsequiam illius a quo retributionem sperat; sed sola opera bona 8 honesta sunt in obsequium Dei cui odio sunt impius di impietas ejus ergo opus metitorium debet enhonestum At bonum in sua entitate morali. Quod si meritiam sit de condigno, non semei bonitas εο axonestas motalis sed requiritur, quod opus sit &vernaturale si non procedensa gratia habituali, saltem inactuali, quae supernaturalis est. mere Darha -- -- fuem ita ut minus transferam. ror gratiam habitualem,is mediante illa gloriam. Si autem quo morat de merito eongruo non requiritur superi ruricii quandoquidem
bonis beMagens moraliter, ex talia tam conru mi, ex decentia, congruitate, metetura Deo priuia sintrasti ulteriores, quibus ad Poenitentiam successive convertatur. Ex his sequitur, nihil mereri
opera hi serentia, nisi reserantur adi nec etiam per opera bona ex objecto de petiite stantias , ut quando aliquis obvanam gloriam eleemosinam largitur Qtiando aliquis iustus opera moraliter bona exercet, illa non Iant metitoria, nisi specialiter in Deum reserantur, hoe pet actualem gratiam Dei. Unde Augostinus r
Epist. 3 3. dicit, opus non prociariis, fide aut L erigitur, qudd fiant ex chariti te vel imperemur
charitatem Mauem non habeam . nihil μή Eteomeritum ex charitate procedit. Nostra assertio esteontra cuilurimum utissiodorensem, qui lib. .
Tractatuit e p. r. quaest a vult metitum pri
ripalius egea fide, quam Leharitate qui, si prehoe intelligat fidem esse natura priorem in merito. verum dicit; si vero existimat fidem , plus influere in meritum negandus esset. Tertium denique pro trabilirale non oret, eam vitati retentiorum exinstiment, actus aliarum virtutum si petitaturalium in homine usto esse mettitorios est ex Coneiu Trident sess. 6. Can. 31 definitum ut iustos, reri augmentum gratiae & vitam aeternam operibus
finis per Dei gratiam de Christi metit . ubi non
dilectione esse eecatum , id est , inutile ad vitam aeternam. Si ergo Seriptura operibus moraliter bonis promittat gloriani, line sipponit statuin gratiae.&rmationem bonorum opertini ad Christum, me saltem ad aliquas virtutes. Nee diemur, hoe eta onerosium fidelibus referre omnes acticines has in floriam Dei; quas si neeessarium sit referre, multaona opera earebunt merito, defectu talis relationis. Si enim hoc videatur onerosim aliqualiter,
etiam plures desecti huius circi st tritiae partem meritorum perdant, hoc debet illis Imparari, non ab illa Praeeedens tamen opinio est eommunioe inter Catholicos ibi conformio D. Augustino loco praecitat . ubi recenset, omnes virtutes per amarem esse definiendas non quod aliae virtutes con sistant in actu eliaritatis se hoe dixit, ut omui
deret, virtutes omnes ex charitate elici, aut ea inia formari ita quos caeterae nihil promereantur apud Deum , nisi charitate informentur. Quod idem ratum habet cap. ι . dicens, homines solo amore dccharitate posse ascendere iis Deum.
460쪽
est adhue conditio requisita ad rationem meriti de eondigno. Sie contra Vasque sium, Caietanum, solum i sentienties , opera bona iusto tum esse meritoria vitae aete de comi no ratione operis, etiamsi nulla extaret livina eonventio, tenet Scorusini dist. qua'. et quem veteres Theologi in plures ex reeentioribus equuntur, dicentes, sine pacto de aeceptatione divina, opus bonurn nos hahele proportionem ad vitam aeternam: Ratio hujus est quod opus meritorium de eondigno debeati Mea re obligationem in remunerante, ut mercedem retribuat sed hoc fieti nequit, sine promissione Dei,dieente Paulo ad Rom. 8. Non sunt randigna passius Mim seculi ad futuram gloriam ergo a m risim condirarum requiratur divina conventio ue
ne i6. de verbis Apostoli: Non diei 3 Deo redde. quia accepistii sed redda sata promisisti idem habet D. Ilarnardus serm I de Annuntiationes Neque semiuia Ἀ- υ- ην a. ut pNter ea, Mauri iam r. iuis. Deinde, si sola dignitas operum faceret rationem metiti, opera Beato. suetit conventio reddendi talem remunerationem. illa non debetur, quia delici praemi partes non convenerunt. Sic etiam, licet bonum opus inuin
ex gratia sit gloria dum si tamen non pronus rit Deus suam gratiam tali operi, non tenebitur ex justitia illam date. Ob hoc D. Augustinus Serm. Is de verbis Apostoli, ait I Debitor nobisfactvis Deus non aliquid accipienda , sed quacri iacio νωπῶυι ηδε Dico, Si promissio Dei neeellaria sit ex parte ejus, requiritu aeceptatio ex parte homunis; ieque ignotans promissionem nihil metebituta
Respondetur aeceptationem quidem tacitam rω
quiri, non vero expressam. Respondeo secumibadpriticipalem obje mimo, ex niente Mori in i rim i . quast. 3. - . is bona opera usti non esse ex se commensurata gloriae, nec illam, lete seu labor operarii valet stipendium diurnum. etiam citra eonventionem sed ad hiri exigi conum lionein Dei promittentis gloriam operibus tetimbuere proindeque semper verum est , conventionem ex parte Dei requiri, ut quis mereatur glorinde condigno. Ad hoc quod dicunt gratiam esse semen lotiri; hoe verum est ex ordinatione divina, non vero praecise ex natura gratiae , cui Deus absolute ovistidenegare glorian ii vellet Uem refoti dendum est ad id quod dicitur gratiam noctiae t haeredes Dei; hoe enim non fit, nisi ex coli venia
rum4 animarum purgatorii, quibus deest sola Dei estione Dei, qui promisit adoptare in filios eos qui ordinatio essent metitorii; quod tamen omnes neganti Tandem, nimia est inaequalitas inter gloriam objective sumptam de opera nostra , licet producta per gratiam, ut ista possint ploriam ni ereri deconis digno, nisi accedat pactum Dei, quod supponens D. Pruviis est Bonum cenamen cenari .. δεννναν- κε Uia est mihi emna sessita. --πυ--ἰμι Deus dilitantibassa. Quaeultima verba denstant, et solam repromissionem , seu conventio nem Dei, deberisoriam operibus bonis. Porro, ut es Doctores in . sententiarum asserunt bona
vera remunerari supra condignum , sed hoc fieri non posset, si bona opera metetentu gloriam deesse ingratia, di illos Miforiam perducere Rotio autem, mir gratia ex se non si proportionata gloriae, sumitur ex hoe, Ga metitum est momen
taneum deves praemium vero aeterniln ne niabile; unde metito dicit Paulus Rom. S. Non sana Migna dissoner &e ae patres aiunt , gloriam aeternam tuis ratiam non tantiis, quia gratia daevittiarem metendi i sed quia gloria omne meritum humanae voluntatis 5 operationis, quamvis botue a Deo datae, incomparabiliter atque ineffabiliter excessit. Si infimit adversarii, dicendo, in miti nem non mutarenarumi operis hoc veruinsedauget maiorem illitur siciat enim per principem
gradum gloriae , quem obtinent. Quod autem operam taxatur pretium monetae, sic etiam Deus taxat pre- Dona remunerentur supra condignum , paret rium boni operis facti in gratia, iro illo deter Matth. s. Gaudetect exaltate quoniam me αυτ
φη cviisse si ratis. Et Lucae 6. Mosα - - - σ-- am ct in thalam ct sup sitem mdabunt in sinus .es,si Ob hoe damnavit Pius V. minat dares tum hominibus. in Ao , in quo conveniant de distinguamur metitum condictum v eongruum i Licet omnes
Catholi et agnoleant bona justorum opera esse, Titori mirae aeternae , ut probabitur in sequentit iis;
aliqui tamen volunt eum Thoma valdensi , ut esse utendum his vocibus de condigno,aut de eo Dio stadicendum simpliciter, opera bona just rum esse meritoria vitae aeternae ex gratia Dei. --randus negat meritum eo ignum .sed si per meriti tum condignum intelligit illud, quod est ex perfecta iustitia, & excludit promissionem Des , eripietis dus est; quia tale nondatur erexisti ad Deum ira tanquam gratiam siliis p. Christum Iesum Meri vero negat, illud meritum esse condignum , quod quariam Delmam sententiatum quas protulit Doctor quidam Looniensis, ubi dicit Opera bona iii storum non aeripient ampliorem mercedem qumn errantur aeripere. Nostram assertionem confrimant Concilium Moguntinum eap. 8. dicens: Ope na justorum sint digna remuneratione vita aterna, quia Dεas beni operantibus merudem miseris Miser
corditer pomissam, aisnam mercedem ex ipsius
viso homo, vi solius gratiae . de exclusa conveniatione Dei, meretur de condigno vitam aeternam.
Respondeo primo, opus ex gratia sinum dicivisdem a latibus ex se dignum vitae aeteriveri quia
gratia , ex qua procedit , est semen gloriae Natta. men non tenetur Deus ex iustitia dare gloriam isti bono operi, nisi praeesserit conventio Potest enim
hin, in quis laboret pro alio. iiiiiii Mix o se
smiratur'. s. decematas, ni nititur fidelitati Dei promittentis gloriam bonis operibus, contradicit Paulo dicenti: Bonum rem me cenavi ...... m relique si a s mihi or, i stilia solus , quem resutavimus antea , negat
metitum congrivim i Communis vero Theologorum turma admittit utrumque Sed quaeri insupet
potest , in quo conveniant M in quo disserant. Respondeo primo, in hoc convenire, quod um-que debeat esse opusliberum, honestiun , aliquali
ter relatum ad Deum irae ex gratia proeedens rarespiciat praemium lupernaturale quod tamen uItimum non requiritur ad merendum aliquid naturale, essi opus ex solis, tune viribus fisum pos