Politica

391쪽

O..tidoquiden videmus, omnem vitatem societatem

quandani esse, omnemque societatem Doni alicuius gratia eoiri eius enim quod Doni speciem prae se Ieri, eausa agunt omnea omnia apparet omnes quidem sotietates bonum aliquod, veluti seopum, petere a destinaret eam Vero, quae essomni uni maximo princeps ac domina, quaeque caeteras con tinet, id sibi Donum petrapositum abera, quod fit omnium summiit a praestantissimurn Haec autem est ea, qtiae ivbs tas appellatur, et societas civilis. I igitur omnes, qui existiniant, politieuna, id est, viriam ad civitatem ,notarandum idonei rei, et nominem ad regiaeri potestatem aptum, quem baiulcum Graeci nominant, et eum, qui rei familiaris tuendae Laeuitate sit praeditus, quem oeconomicum, et eum, qui servis imperare sciat, ciuem despoticum, eundem esse, minus reis et dicunt. Putant enim unumquemque horiana multitudine et paucitate, non genere aut specie, ilifferre vertii gratia, si Palicis praeesse atque imperare possit, esse despolieum, noe est, ad herile imperiurii loneum natura si plurinus, Oecononiain eum si aliquanto pluribus vel politieum, id est, ad civitatem moderandam a petra n , e basilio irri, hoe est, ad regaIem Potestatem idoneum quasi vero nihil intersit inter magnam do ravum et parvam civitatem. Et politieum quideret et hasiin Ite ut ita inter se disserre putant cum ipse i uidem solus et semper civitati praeest, ad regalem potestatem idoneum, ii hi vero ex ratronibus talis scientiae vicissim imperiit a paret, 5 politiciam appHlant. Sed hae non in vera atque id quod a novi dicitur ias Plantia fiet, qui hoc specia uni ex ea in-

392쪽

stitutione a Moendiciatione, quam nos antea seeut atwae in. gressi sumus. Quernaclmodum enim in aliis reuia coni possis tum usque ad simplicia et compositioni expertia divi Draneeesse vi inae enim sunt particulae totius minimae sic et si, quinus ex partibus constet iurias, videamus eadem opera et quid nae inter se disserant, cognoscemus, et fierin eis me, ut ou 3ppiarn eorunt, Quae duae Iant, arae tactari atque expli-erari possit, intelligemus. Itaque si lius a mncipio res A. entes e nascentes inspeκerit, quernadmodum in aliis, si et in is noe modis optime rei veritatem perspexerit. Necesse igitur est primum eos conjungi et eopulari, quomina alter sina altero esse non potest, tu marem et loeminam procreationi causa atque hoc non ex consilio proficiseitur, sed, quemadmodum et in alias animanti dira et stirpibus naturale est, talo alteriam, quale ipsani sit, eupere relinquere. Copalantur a . tem etiam natura id, quod impexat, et id uod imperio pa-Tet, propter mutem. Nam quod mentia agitatione provido re potest, insperandi Ius navet natura, et tam in alia natura equo autem potest corpore impe ia taeere, id imperio alte rius parere et serviris ebet natura. Quapropter utamin et

Dinvo idem expedit. Foeniana igitur et serva instincta stant natura. Nihil enim tale efficit natura, quale lauri et a-rii, gladium Delpnicum, parce, tenuiter, et anguste sed singula ad singillos usus. Si enim Molutissimum et perfectissimum fuerit unumquodque instriamentum, si non multis operihiis sed uni serviat. Apud barDaro autem loemina et servus eodem sunt ordine et rom. Cuius rei causi est, quod non abent quod imperet natura, Ad eorum societas ex servo et ancula constat. Quoeirca par esse aiunt poetae, Barbaris Graecos imperare proinde quasi idem fit albariis et servus natura. Ex his igituae duabus lataetatibus prima domus con 6.stituitur: reeisque Hesiodus sexipfit: Esto tantiis primum, et mulier tibi bos et arator: Boa enim pauperinus pro se vo est. Societas igitur in omnes vitae Mes constituta natu-Tae conveniens et onsentanea domus est cuius societatis Participe et consortes εμο σι πυους Charondas appellatii est, ex eodem Panario, seu ex eadem voviso victum sumen

393쪽

34 et Aristot Politic.

tes nos convictore appellemus Epimenide autem eis tensia μοκάπους, Id est, uno et ommuni praesepi vel mensa T. Mentes dicaria iis, si placet, concoenatores. Societas autem prima ex pluribus domibus conflata, non diurni usus gratia, vicus est ista vicinitas. Maxime vero videtur esse atra raetonsentanea vicinitas. veluti ciuae uni Gnius colonia, quos nonnulli collactaneos appellitiis, et filios et filiorum filios. Itaque et principio civitates suo regulet imperio erant et nuncs am entes; quia ex iis , qua sun regno Vive Dant, convenerunt. Onan Is en In simus eius, qui aetate antecedit, Tegno

sublectae fi ergo et coloniae i. e. familiae plures, quae a una Gm fluxeriant, propter cognationem. Atque oo illud est, quo ali Homerus:

tara autem uxoratius unusquisque dat et natis.

Nam hoc moari per agros dispersi primis illis temporious vitam colehani. Atque Iccirco omne axunt eos in regno aetatem agrae: lia, partiri ipsi quoque etiam nunc, partim Prin is illi ei priscis temporioua sub reginus erant. Queminadun Oduam enim D, rnnas. Ita et vivenali genera leorum sibi 8. similia faeiunt Domines Perfecta autem societas, ex pluri uao vicia conflata, ei vita est . onae ad ultimum jam ut ita se carra, mn s copiae, boni omni oua curatulatae ninitque prae, terea reqtiirentia culmen pervasit ori quidem vivenali causa, consans a tueri bene vivendi gratia Quapropter civit aconis ni natura confiat siquidi iri et primae societates confiant nain tura. Finis enim illarum hae est. At natura Ris est.

Qitale enim M ue est ortu eius absoluto atque perfecto,

hanc cuiusque naturam esse iacimus, ut nonianis, qui Gnatis. Prae rea id cuius gratia rea fit, et iiiiisque rei finis,

optimum quiddam est. At copia ipsa suis opibus pollens ei

contenta, et niuii extri se desiderans, finia est, et optimum. 9 uia igitur perspicuum est, civitatem in iis euua, quae

natura constant, esse numerandam et nominem civile animal esse natura et eum, qui naturae impulsu non fortunae culpa civitatis sit expers, aut esse in pro Dum aut nomine a li Oiena ut is, in Petri aci Homero Do maledictum conlectuni est Cui neque curia, nec lex est neopte Vesia Laresque.

394쪽

Non enim potest oliri squam talis esse . qui uno eodemque tempore non sit et Delli cupidus tanquam inter aves genus insciolavile. Hominem autem esse animal eivile magis uuam Io. apem et Quodvis animal eongregabile, pospicuum est. Nihil enim frustra facis natura, ut meimus. Oixi in autem sol exanimantibus ferino tributus est. Vox uia ea igitur bicundi et molesti signiam est. Quapropter etiam aliis animaniabus suppetit. Nam nucusque progressa est eorum natura, ut movlesium et aucundini sentiant et inter se hae significetati Seirii autem ad io, quod pro aest, et id auod nocet, declais Tanaum ergo etiam ad id auod iustum atque iniustum est Hoc enim praeter caetera animantes hominis est pro M priunt, ut solus bona et mali, iusti et iniusti, et aliorum .

milium sensum habeat. . A tiorum societas et omni unio Ois inlini facit et civitatem. Praua igitur natum est civitas alaam simus, et unusquisque nostium. Totum enim pari prius

esse nec si est. Nam si nonio, au totum auiosam est, 1nter at neque ea neqlae manus erat nisi ex communio nononianis, non rationi, quemadmoci uni si quis manum lapi-oeam manum esse M at: Ora upta enim manus, talis erit.

Omnia autem opero aefinita ae listincta sunt et potestate. Quare posteaquam talia esse deflexunt, non iam sunt re aut Iorma aciem cicencia, seu nomonyma, i est, non inis communitate tantum similia. Ivitatem itur singulis homini Ia.

4γus esse priorem, perspicuum est. Si enim singuli separatio seiuneti non sunt instructi copia per se suis bonis cum Iata et vini praeterea requirent.. similiter atque aliae partes a suci toto separatae, quae proprie partes non sunt, eo

eum toto commune aliquia nabent, ad ciuitatem, quae est totum, erunt assecti. Qui autem non pote res sitas communicare aut societatem contrahere cuni aliis, aut iri on eget

coni municatione, propterea quod ipse suis pollet opibus, sui quo bonis ontentus est, init praeterea est, erans, nulla pars eivitatis est. Itacuo aut fera aut Eua est. Omne igitur ad ano societatem animi impetu teratntur natura. Quiatilem primus eam instituit, maximorum honomina auct0r

causa luit. Quemadmoduni enim non1 suis omnibus nume-

395쪽

ris absolutus, anima est animalium opthnum ita a lego is

iue semotus a seiunctiis, omnium de eritimum Saevissima enim et asperrima in I iistitia est minis instruma At homo M. miis xnstrix us nascitur prurientia et inute Dibus ad reaeontraria mamina uti nem. Quapropte Releratissimum et immanissimum anima est fine Vixtute, o stra re venerea ex

humque profligatissimum. Iustitia vero eivilia ea est. Nam auricium Meletata civilia ordo est. Iuris autem lis. oeptatio Iuciarium est.

Quando autem Per spieuum est, QuiDus ex panibus eonisset civitas, necessario de domus administTandae Tatione Prius dicendum est. Omnia enim civitas ex donabiis et I miliis componituT. Oeeonomiae autem Panes sunt, ex quihus rursus domus constitititur. At domus persecta atque i aegra ex Iovis et Iiberis constat. Quoniam autem primum quid jue in unaquaque Te explicanda in minimis partibua quaerendum est, ab sciue initium duoenorim primae autem et minimae domus paries sunt staminus et servus, vir et uxor, pater et tineri de nis trinus, Muid et quale uniamin quidque esse debeat, considerandum videtur. Sunt autemhaee, eritis ratio, seu visciplina servia praecipiensis atque Imperandi et nuptialia, nomine enim vaeat uxoris et viri

conjugatio et ea, quae ad imperium patriari 1i ros a saProo eatos, periInet: nam neque nuto proprium nomen im Possium est. Atque ae tres rationes sunto, qua cis irritu.

Est quaedam praetersa pars, qua videtur aliis quidem res familiaris administrati, alias vero pars eius maxima. Quomodo autem res se abeat, dei neepa erit dispiciendum. Divo autem de ea, quae appellatu Te numerariae parandae, se Pecunia quaerendae ratio, quae a Graecia cnrernatistimi nominatuae. Sed primum de domino ei ervo diramus ut et quae, neoessarium usum partinent, videamus, et ad solentiam si quid de a melius quam quae nune in Onan uni

hontinum existimatione atque opinione versanturi consequi

396쪽

et reperire possinius. Qiεibus laret enim scientia quaedam vi S. datu esse domini imperium seu heriIis potestas eadem quo donatis adminiflrandae Tatio et herilis potestas, et ivilis et regia, quemadmodum inita diximus Altis praeter natuis ram esse, in alterum dominari. Lege enim alium esse se Turra, aliun libertum natura autem nilia interesse. Quociris ea neque iussum esse, quia sit violentum. Quoniam g tuae rarum sive partarum et quaesitamini, vis etiam Telictariam possessio, pax domus est ergo et rata Teiinta xendae, rationis rei familiaris administrandae pars est Nam sine rebus ad vietum neeessarii neque vivere neque eno vivere fas est. Quemn admodum autem artibus definitia ae terminatis infimi. 'menta aeeoniculata suppetere necesse est, si lutumia est, ut optis ab artifice absolvatur ira et rei tantiliaris administrandae xactoni a praesto debent esse in amenta . Iam inmanaeis torum alia sunt in anima alia animata verbi gratia, navis guberiistori Iavus quidem instrinnientum est inanimum, pro. Tae prae eius vero animatum. minisse enim arithus simi. lit linen o quamlam speciemque gerit instrumenta. Sio et xea paria et quaesita sive etiam Telicta instria mentum est ad vitam degendam compararium. Reriam autem Pariariam seriratici artim possessio, multitudo instrumentoriar est et servust, res uaedani possessa animata est et minissae omnis veIuti inis fixumentum est instrumenta omnia antecellens. Nam si, ut , terrant Daedali simulacra, aut vulcani tripodas, quo ait poeta Divinum e sponto sua terianaan inisse, ora Monuminviodque instrumentorurn ve artiseia dominique iussu vapraesentiens domin voluntatem et ultro, suum opus posset absolvere et si radii textoria per se texerent, et plectra Utharan pulsarent, non opus esset neque opifieibus opera munisti omini, neque dominis iamrorum. Instrumenta igitur quas appellantur, instrumenta sunt ad 4BSeiendam valentia res

parta et possessa vexo .a agendum valet. Nam a radio a Itua qui Marri essitatur praeter usum eius ex veste autem et lecto usus duntaxat proseucitur. Praeterea quoniam esseesio et actio :inter se specie disserunt, et utrique infima mentis opus est ne

eesse etiam est haec eodena modo inter se licterae. Vita Por-

397쪽

aetio, non nectio est. Quoeirmi et serens eo metri, qua ad aetionem parrinent, minister est Iam xes possessa e claeitur, ut et .s. Nam et pars non solum Iterius a pars, IM etiam simpliciae alterius est. Et res possessa similiter. Q iapropter Ionianua servi quiden dominus est tantum, illius non est. Servus a Mena non modo domini fovus est, T sin etiare, DisIute et omnino illitis ess uae sit ritur seris

natura, quaeque Is ae potestas, echis urspicuum est. Nam qui non est suus natura, sed alterius, praeterea eri homo est, ni servus est a iura. Alterius porro homo est, qui cum homo sit, res possessa est. Iam vero res possessa, infima mentum est M agenaliam accorrina datum et separavite. Utrum autem sit aliquis talis natura, necne, et uisum prae stet et iustum sit alicui servire, necne, sed potius omnis sedivitiis sit praeter naturam . posterius erit considerandum. o Vei uitia reten non est limello etiam ratione noe eonsequi et ex iis alia a fiunt intelligere. I inperara enim et imperio

P mere non solum ex numero emam necessariariam sunt, veri

ruin etiam ex asiliuni Et statim ab ortu primo nonnulla Inter se distant, atra ut pareant imperio, alia ut impetent. Titti plura sunt et imperanti uiri et niperio sit biector in genera : semperqiae id melius imperium est, quo melius ac Praestantius id, quod imperio est suo lectum vero gratia, melius est imperium in hominem, quana in feram. Nam quo unumquodque opus ex re elioribus absolvitiar, eo est melius. Di autem aliud imperat, aliud imperio paret, ali atroci horum opus exstat. Quae inque enim ex pluribus constan et unum quiddam communae fiunt, si vo ex eontinuis sive ex disiunctis, in iis omni us elucet atque apparet id, uod imperat, et i l. ouo imperio stadieα iam est. Atque dio ex omni natura inranimaria inest. Nam etiam in iis, qtiae sunt vitae expertia, aliquod imperium est quasi nar-mon Iae seu an centus. Sed naeo fortasso minus sunt nutus quaestionis propria, at iii aliquanto alieniora et extra rem. Animal autem primit m ex animo et orporis constat: litorum alter imperium gerit natura, alterum imperio paret. po te autem speetare vina naturae in Us, quae natura sunt opti

398쪽

nia, non in eorriaptis ae defravatis. Quare eontemplari deis benius hona inerri et animo et corpore optime asseei uinci in quo hoc apparet. Nam vitiosorum et vitiose assectorum saepea numero videtur corpus anInno praeesse Diue imperare, Pro- Pterea quod male et praeter naturam assecti sunt. Licet igittur, quemadmodiim diximus, in animali primum cernere et herile imperium et civile. Animus enim in corpus imperium erile obtinet, mens autem in appetitum civile et regjuni. In quibia perspieuum est eonsentaneum esse naturae, atque πpedire et orpori animo servire et es animi parilis culae, ouae ad metua suscipiendos valet, mentis ejuν e Particulae, quae ratione praedita est, in erio parere iuris aeqlaalitatem autem, aut contrarium eius, quod dixtinnius, omnibus esse detrimentosam. Rursum in nomino et in alii animansioua similiter se res nabet. Cicures enim bestiae seria sunt meliore natura. His tuem omnibus melius est, nominia inspexi saniecta esse iis enim saluistem aripiscuntur. Praeterea mas eum memina compar tuo, mello est, nae autem aeterior et ille tridem in pereare, nae autem imperio parere ae Dei. Eouem modo se res a beat etiam in omnibus nomini Dus necesse est. Qitieunque 35'igitai tanto aeteri liominibus sunt inferiore ae deteriores, quanto anIrvius corpori, et nona ferae praestat, tales ainem sunt , auorum operii usu corporis constat, a roruni quo

hoc unum est, quod a si optimum proncise potest , hi

sunt servi natura quibus melius est huic imperio parere: quidem supra dieris credere licet Natara enim servus

est is, ineritia esse potest ideoqii et alterius est et Mai eo us lue rationis est particeps, quinin eam sentiat qui leni atque intelligat sed ipse non habeat. Nam alia animaliseum rationis nee sensum ullum nec intellectum liabeant, assectibus serviunt. Et vero servorun animantium muto 34. Tum usus parum admodum inter se disseri; a utrisque enim, a servi ei a bestiis curi hus, ad res necessaria ad lumen

corpore afferuntur. Conatur autem natura quidem etiam corpOra liverorum et servorum dissimilia emeeror hae quidem ad usum necessarium vincla, illa autem erecta, et .a tales ope-

399쪽

348 Aristoti Policle..

ras inutilia, sed ad vitam civilem utilia at Dio oppomana: chaeo autem divisa est in usitan paeis et belli, accidui autem saepenumem etiam contrarium nempe alio quidem coxis 15. Ora alios auton anxnios hanere IiDeroriam. Nam licio qui in

in promptu est, si in nascantur aliis orpore excolis tensiores, quanto tormae numanae anteeellunt deorum magines reIiquos ab omnibua ligno pronunciatum iri, qui hi serviant. Rod si in corpore hoe veram, multo iustius est hoc in animo Gefinitur esse. Sed non aeque sacIle est, an irii pulcritudinem eorpori eernere Esse igitur alios liveros, alios servos natirari, quidus expediat, quo 16. que justum sit tervire, perspicuam nino est. Verum ops' etiam, qui conixa dicunt, quod .mmodo recte dicere, non est dissidiis videre. Duo nus enim modis dicuntur servire et seritus. Est enim aliquis lege servus et

ni serviens. Iis enim paetum conventum quoddam est, qua lege bello apta eortina, qui vicerunt eaque ceperunt,

esse dicunt Hoc igitur ius multi ex ii. ciui in Iegio as

versantur, tanPaan rhetorem, vocant in udicium et ori.

me rogationis contra lege latae quasi grave sit minimoque terendum, si ei, qui vina assere possit, quique viribus an ecellat, servire et parere eosatur is, ut vis allata uerxt. que is quidem ita videtur aliter aliis clam ex nim eroa . sapientum. Huius autem controuersiae origo et causa, et quod facit ut argumenta disputatio in utramque partem Tani et variari possit, si, Di Ia, eum virius quodammodo tona. meatu instructa, et ada umentia freta, vina asserre maxime possit, tum id, quod victoria potitur, bono aliouo semper antecellit quo fit, ut non sine virtute vis esse, sed de iure tam tum ambigi videatur propterea quoniam alii putant iusvisse cum uenevolentia cona unetum alii ho ipsum aua esse videtiar, ut, qui vix us sit superior ae potentior, a praesit atque imperat Nam, si separentur a se rationes nae, neutra neque firmum quicquam neque probabile hauet, quinopori at, id quod virtute praestat, dominari atque imperare. re. In summa autem nonnulli iure laodam, ut arbitrantur, blentea cla enim au quoddam est a sexvitutem Delli an

400쪽

tuunt ossa iustam si uiti autem sed simplieiter et absoIute

3 iustam esse negant. Nam ramum contingere potest, ut prinis et pium suomirn non sit iuuum: einde inuignum oui se viat, nemo ullo modo ixerit esse servum. Alioaui eveniet, it oui honestissimo et clarissinio loco nati existimentur, sex vi sint, et ex servis nati, si forte aeciderit, ut apti venierint. Quapropter non eos ditere servos volunt, sed barbaros. Novi eum hoc dieant, nihil aliud uaeriint, Quam natum se vum ' ova ae Te vobis initio sermo institutus est. Necesse enim est fateri, aliouos esse ubicius Ioeorum servos, alios nullis I9. ovant. Eod εα autem modo et a nobilitate sentiendum. Seipsos enim non solum stonia nobiles, sca ubi oue gentium et

alicui fit simplieitex nobile et liberum, aliua non simplisi.

tex: Meniadna ocium ait et Th oaeetae Helena: Divina ab uir acue stirpe prognatam ciuis lianc Se ruam vocare non iniciuum censeat 7 Cum autem no aieunt, nulla alia, qtiani virtute ut vitio servum ei liber una, obuesciue et ignobiles aesi axunt. Poenina esse censent, ut ex homine homo, et ex fera sera nasciis tur, si ex bonis bonum . . Natura a uini vult illa cutis ciem hoe laeere sed saepenumero non potest. Hano igituae contra vectiam suis rationibu non aestitui et ego alio nais

eum sexvos, alios tiberos, ex iis, uuae supra explicata sunt, intelligere licet. Ne hoe uniciem obseurum est 'o in auhusa an esse uennitum ae istinctum ultior in huic uiciem expecit servire, uti autem imperaret et Iustum est, atou. oportet huno imperio alterius parere, Ilum imperium Ohtiis vere, id imperium scilicet, quod utriusquo naturae eonvenit ergo et ominari. ale autem imperare, i est, non eiusce moa imperium, ad quo uterqae fit aptus natura, exercearea uinique inutile et noxium. Iaem nam Meal parti et toti, aenique oorpori et aianio At sex ua para quaedam αomini est veluti an Iarata quaeuana orporis sed tamen separa ta pars. Quare etIam utilitas quaeuam et amicitia servo et M. cio inino inter ipsos interceuit, si quidem quibus hae eontigerunt natura. Ita autem, uti non ita uominantu aluerin