장음표시 사용
191쪽
studia egregie e serre ad charitatem in Deum, atque ea peragi pos se in Monasteriis virorum , quandoquidem in puellarum Sodalitiis
De Studis Extraordinariis penes Solitarios : de re m Compositionibus, Concionibus, o Missionibus. DE studiis communibus ac particularibus Monachorum hactenus d isputatum est; ad postremum studiorum Monasticorum gradum
iam venimus, quae in eo genere eXercitationum sita sunt, quibus Ge. nobitae a suis Superioribus occupari possim t. In hoc numero privatas elucubrationes quae universis postea communicantur, tum publicas Conciones & Catecheses , denique mi issiones extraordinarias, locamus. Nullum ex his ossiciis probare videtur D. Abbas; quas vero rationes opponit aequum est ut discutiamus. LMonachi qui aliquid parant in lucem edere, vel Tractatus scribunt, vel Patrum opera ad manuscriptos Codices recognoscunt, aut versio
Circa Tra ctatuum com positionem haec habet D. Abbas. Si e tigerit Mouacbos adscribendum compelli S. Leonis bonam, ut C sianum p multiplici Sanctorum Praestatim ae illustrium Virorum suasione, ut S. Bemurdum I nemo crimini a abit, quod calamum arripiant. Si Dero ex suo met in uis, cui omnes dimere debent, adseribendum 1'amur, iubilest quod timere noηmOt; sum. mopere autem periculosum est cupiditatem cupiandi famam is Monacbis eicia
Postremam hujus alternationis partem ego quoque libenter probo; atque hac super re perspicue quid senserim, intelligi potest ex pluribus Tractatus mei locis, praesertim vero ex fine tertiae Partis, ubi Divi Hieronymi verba protuli, quae D. Abbati adeo visa sunt diserta ocvenusta, ut sibi adeo praeclare vertenda duxerit. Ceterum inibi profitetur, seprorsus nos capere, quomodo tar ascetici instituti tenax animum adscribe um adi eisι, aut in publico orationem tabeat ; nisi forte ecidens Dei jussum illum compulerit. Denique eos eommiserat, quos υel animi lacitas , vel naturalis cupido ad seribendum trabit; bis autem infeliciores eos existimat, qui, quos rQ ς ex vicio debem, ad id gemιs munia temere occupam. Ex his atque aliis modo relatis verbis D. Abbas sentire videtur, Monachum quempiam alicui operi insudare tuto non posse; licet a suo Superiore ad illud admoveatur, di hane provinciam ex obedientia suscipiat;
192쪽
opus autem illi esse peculiari Dei ordinatione, quae per alicujus Pontificis auctoritatem , aut plurium Episcoporum nutum innotescat. Quod si ita sese res habeat, fatendum est, multos priscorum temporum ascetas, quos Sanctitate illustres cognoscimus, temporis jacturam se. cisse, dum suas vigilias rei publicae consecrarent . uti factitarunt ἰ at. ue ex iis paucos admodum extitisse, qui legitime fuerint ad scri m
Nam ut de S. Bernardo tantummodo dicamus, quem D. Abbas exhibet tamquam exemplar; constat eum suapte i ponte de Consideratione libros scripssse, &aci Eugenium III. Pontificem misisse. Opus vero de Gratia , ct ejus Apologiam efflagitante Gulielmi de Sancto Theoderico; item aliud opus de Praecepto & dispensatione , Monachorum Sancti Petri Carnutentium impulsu composilit: ut plura alia mittam ejus scripta, quae sola ductus edificationis & publicae utilitatis causa, nemine cogente, elucubravit. Propterea necessarium haud esse videtur , ut Monachi non nisi S II i Leonis bortatu, aut multiplici Praesulum, atque iἰlus Num Dirorum sitasime adscribendum compellantur. Raro fit, ut privati Coenobitae, utut caeteroquin docti Sperspicaces,
valde sint noti magnis hujusmodi viris, nisi antea sapientiae suae sp cimina ediderint . Solis Superioribus noscere integrum est eorum ingenti facultates, &ad haec iuidia aptitudinem: ct ab ipsis solis ut plu.rimum expectandum est vocationis indicium. Cisterciensis ordo hac super re admodum circumspectus & cautus
ita statuere satis habuit: Nutri liceat Abbati. nee M acis. nec notatio ILHos scribere, nisi forte cuiquam ingenerali Abbatum G uulo concessum fuerit. Quam constitutionem Gilbertus Λbbas attente considerans, providen- smis iis liniam esse ait; neque enim passim omnibus baec permiumda licentιa ; atque in Canti
hos ingenii promicantis impetus , quos assimilat agitationi sontis Si- Imn 47. Ioe, non esse admittendos nisi descendente Λngelo, eo, inquam. Λn. gelo, a quo Monachi jussa expectare debent, ut recte agant, hoc esta Superiore. Demum magnum nonnumquam fructum ab his operibus sperandum, magna texendi Misi utilisas; sed hunc faustum exitum tunc obtineri, eum alicuilae o spermitIstur, Uri magis cum exigitur ab eo. Haec agendi ratio fere custoditur in omnibus recte ordinatis Coenobiis, ac singillatim in Congregatione S. Mauri, ubi nihil edere licet sine Capituli Generalis aut Superiorum majorum assensu. Hanc, ni fallor, sequi debent vocationem Coenobitae in his operibus elucubrandis, nempe ut Superiorum jussa aut saltem consensum expectent: constat vero, neque S. Bernardum, neque primos Cistercienses Patres ulterius albquid postulasse. Non inficior, Superiores aliquando salii posse eligendo personas , quas ad haec munia dirigant: at Religiosus illis subditus, quem nulla alia praeter obedientiae ossicium, ratio movet, tutus esse mini videtur, dummodo publicae lucis periculum satis perspiciens. modum jugiter servet, neque e modestiae finibus, &sui instituti ossiciis, quibus nishil ipsi esse debet antiquius, umquam recedat.
193쪽
Di. 1.1. Quis auditat κmquam ait D. Abbas requiri ad boc ut quis Misaeis, si ut inscriptimum antiquarum, Codicum manus ipsorum, ρο numismatum noti ita polleat ἐFateor equidem. id novum omnino esse & inauditum; neque putaverim aliquid a me uspiam excidisse, quod ad hanc sententiam ae-eedat. Quam vellem indicari mihi locum, in quo ista pronunciavit Ae ut singillatim ouod mihi obiicitur persequar, ubinam reperies me dixisse, re iri ad boc ut quis Monoctasst, ur inscriptionum antiquarum ηο.titia polleatr Nonne expressis verbis contra amrmavi, studium inscri- ,, ptionum peculiariter amplecti neminem nostrum cogi , ted ipsasia cum res postulaverit, licitum esse invisere Λnnon& m. Abbas quandoque utitur auctoritate & praesidio Graecorum ac Latinorum Poetarum, atque ex historia Romana, cujus elegans compendium aD seri, argumenta petit, quibus Tractatum de studiis Monasticis oppugnet, ouamquam haec genera lectionum prorsus abdicaverit γHaud perspicue minus quid de scientia numismatum sentiam expli- cavi; dixi enim, Monachos ab hoc studio immunes probabiliter su- turos, quod nimium curiositatis saepissime excitat, unde facile posia sent ab utilioribus distrahi proprio instituto apprime consentaneis. A Huiusmodi uuidem studium utile esse, sed saeculares magis quamia Coenobitas decere. Dum ita loquimur, multum prosecto abest ut assirmemus , requiri ad boc ψ quis sit Monacbus, ut numismatum scientia polleat. Haud equidem pernego , me subjunxisse , Monachos, qui ali-ia quid in publicum lunt edituri, posse , cum res postulaverit, nu- ,, mi sinatiun Collectionibus, quas docti viri concinnarunt, juvari. Ita factitatum est a Cardinali Baronio in Annalibus; itemque a D. Til- Iemontio, quem Monachus quispiam imitari tuto potuerit, in ejus egregiis ad Ecclesasticam historiam Commentariis. Sed plane aliud est dicere, his Collectionibus, cum res postulat, utendum esse, aliud,
ad boc ut quis sit Monactas, requiri ut numisminum scientia polleas. Quaerendum postremo, utrum amrmaverim, monacbo opus esse. Mimanuscrimorum notionem babeat. Sed tamen intelligo, his verbis, juxta
stylum4 esponsionis, significari quod Monachus esse non desinat qui manu scriptorum scientia pollet, & hoc studii genus nostro haudquaquam adversetur instituto. Qiod si haec sit propositionis sententia, s teor, haud secus mihi videri. Age rationes expendamus, quas Responsionis Auctor contra hoc studium allegat.
Me Utile quardoque est, fateor, nova deIegere, nommvnwamenam indifferens: dicendum tam , quod si propterea mutetur bis ac summa condisionum , suae
ad sariam esu Christi. ad GHesiae aedificarionem, S ad hominum sanci emtionem insitIurae fuerunt, iam tune detegendi labor periculo υel suspicione mae
Ego vero hoc amplius addam, quod si nova detegendi labor υ- --mam immurare Uatra barum conditiontim I non modo perieuli plenus est ac
suspectus, ted omnino etiam malus & perniciosus. At si contendas, studium
194쪽
studIum manuscriptorum, mi operam damus e. g. in recognitione operum Sanctorum Patrum, status nostri summam immutare, publicum iudicium appello, judicium quoque si licet Hummorum Pontificum. itemque Cardinalium ac Episcoporum, qui plerumque testati sunt, nihil melius a nobis peragi potuisse, nihil Ecclesae utilius, nihil nostra
professioni convenientius. In promptu esset eorum hac de re testificationes in medium adducere, unecessarium videretur. Infeliciter nobiscum agitur, quod hujusmodi labor D. Abbati dii pliceat, cuius m. men & approbationem unice amamus & colimus. Numquid parum existimos inquit D. Λbbas tempus, quod issimendum par ii
est in accurata mam scriptorum collatione, in υariarum editio m comparatione,
atque aliis bui modi necessariis discussoribus ζNeutiquam profecto id parum existimamus : nam magno constat labore, atque adeo injucundo, si ex solo hominum judicio retributi nem expectaremus; homines enim jactum esse putant illud tempus, ex quo nihil splendidum, nihil grande resultat.
Nonne hisce immorans Monactus jacturam temporis Deit, cum longe sibi rem M. ψηιentiora oe utiliora agendo occupari possit ἐQuid in recognitione Patrum, & in manuscriptorum collatione deprehendis, quod nostro instituto minime conveniat An eorum Iecti
nem y At haec lectio nobis a Regula permittitur, imo & injungitur. An manuscriptorum usum p Uerum nihil aliud sunt manuscripta quam
majorum nostrorum labor, re haereditas nostra atque depositum . quod illi nobis tradiderunt eccommendarunt. ut usui esset. Quis vetat qu
minus iis utamur ad Reipulicae utilitatem p Displicet.ne collatio libro. rum editorum cum manuscriptis p Sed quid nos magis decet, quam labor, qui ad Saecularium usum suscipitur λ Dicamus hic cum S. Himronymo: Sicanistros, corbesve ex junco saceremus; si solia palma. rum necteremus, utique non redargueremur, & hic labor plausibus exciperetur . Sed ubi ingenii labores suscipimus , Reipublicae atque Ecclesiae emolumento suturos : ubi Patres atque alios Eccle uasticos Scriptores emendatiores edere curamus; id vero floccipenditur, viis demurque tempus inaniter contrivisse, nihilque egisse , quod nostro instituto conveniat; atque utinam in nos deterius aliquid propterea
non torqueatur. Si aur fiscellam jumo texerem, ut palmarum folia ε μαearem, ut in sudore initus mei comederem panem, re υentris opus sollicita men- l. 3. repertractarem; nullus morderet, nemore ebenderet. Nunc autem quia, iumrasententiam Salυatoris, volo operari cibum qui non perit, ct antiquam καλλrum voluminum υiam Jentibus υirgultisque purgare, error mibi eminus instigiatur: eorrector ditiorum falsarius dicor, o errores non auferre, 1ed serare. At
nihilominus, hujus Magni Doctoris exemplo, laboribus hisce nostris insudare pergemus, quidquid alii dixerint, dum Ecclesia atque res publica suo illos sustragio comprobarim. Adde quod in emendandis veterum scriptis majores nostros sancti smos viros imitamur, qui ante inventam typographiam huic labori operam impense navarunt. Sat mihi erit B. Lansranci re S. Anselmi
195쪽
exempla referre, quorum ille, ut ex ipsius vita cognoscimus, Sacrae Scripturae & Patrum libros variorum Codicum collatione emendavit. Pisis o Loc non tantum per se, sed etiam per discipi s suos fecit. Hujus rei mo. Lanfra. numenta adhuc extant in quibusdam Exemplariis ejus manu castiga. . is iis, ut in illo Cassiani, quod servat Bibliotheca Abbatiae S.Martini S, giensis, in quo sus decimae Collationis finem ista leguntur: meusque ego Lanseramus correxi. In Exae meron quoque S. Ambrosii, in David Λ pologiam. & librum Sacramentorum qui & hodie cernitur in Ain, tia S. Vincentii Cenomanensi, suas curas ct vigilias impendit; atque idem peregit in Anglia. Hujus exemplo S. Anselmus, ut legimus in ejus vita, libros, qui ante
id femporis ηmis eorrupti ubique terrarum erant, nocte corrigebat, oesanctis me.
. , ditatio,bus lusiste t. Nos quidem semper praeclarissimum pulcherrimumque ducemus tantorum virorum vestigia sequi. itemque Paschasii R. dbeti i & Cassiodori . qui Biblia recognovIt sub collatione priscorum με Codidum, ut ipse citeri. Non possum quin rursus hic repetam quod a S. Stephano Cisteretensi Abbate olimsuit factitatum, cum doctos He. iraeos adhibuit ad Collationem Codicum Sacrae Scripturae cum linguis originalibus, haudquaquam veritus, ne hic conferendi manuicripta labor parum tuae professioni conveniret. De ver ionibus nihil hic dicam . eo magis quod huic capiti nihil obiiciat Responsio. Exempla Dionysii exigui, qui Vetera Concilia. Ambrosii Camaldulentis, qui Graecos Patres vertit, itemque Titelm ni Carthusiensis, Λuctoris novae ver sionis S. Dorothei; atque aliorum multorum, qui omnium calculis comprobantur, satis hunc vertendi usum ab omni reprehensione liberant.
Nuncia Conciones redeat sermo, quaeraturque, utrum concionam di munus professioni Monasticae ita adversetur, ut censet D. Abbas ;-312. qui ait. Ecristam posse extraordinaria agcndi rati e Monacias ex ipsorum naturali stinu educere, quoties illi baec ordinis perturbatio ad consolationem p pulis Merendam. S ad fidei aedificarionem patrocinatura videatur: sed quod vehi quispiam unius Monacti obtentu, qui e solitudine ad Me munus stibeundum ocisιtur, plura Monaciarm millia, qui iugiter in μου sterio delitescent, ad banc procinc1am capessendam se comparare, s scientiis semul os imbucre, quarum nullus ipsis usus erit, id ab omni denique rationi, ct writatis specie abhor
Quis non credat haec legens, nobis propositum fuisse ex omnibus Monachis totidem Concionatores ealce te At nihil magis ab opinione nostra dissitum est . mippe id unum propugnamus, praedicationis munus neutiquam Monachis inhiberi, nec eorum prosessioni ullatenus ad ver sari: cum S Benedictus in sua illud Regula non interdixerit, , ipsemet usu pristiterit, suosque diicipulos ad praedicandum miserit. D. Abis
196쪽
D. Abbas contra censet, f m aeque ae perieulos axioma esse, si quis dixerit Monubis S. Benedim permitti ut ea faciant quae ipse fecit, quaeque is sua ipse Regula ren interdixit. Attamen hoc axioma suo confirmavit suffragio Bonifacius IV. in Concilio Romano, ac deinde urbanus II. in Concilio Nemausensi; eo.
rum vero auctoritate usus est D. Thomas, ut probaret, concionandi munus adeo Monachis non inhiberi, ut potius ad ipsum rite persolvendum reliquis magis idonei sim ex exeretrio sanctitatis quod assumpserunt. ulla vero inibi sequuntur Divi Thomae verba vix ausim reserre, nisi esset operae pretium illius hac de re sententiam nosse. Ait porro: Mutium est autem dicere, ut per Me quod aliquis in sanctitate promoDetur, esciatur mi- sidoneus ad spiritalia offeta concionem, instructionem. exercena . Et ideo stulta est quorumdam opinio dicentium, quod ipse status Religioris impedimentum affert talia exequendi. Et ne aliquis putet eum ita loqui tantummodo quoad Regulares mendicantes. suam confirmat sententiam auctoritate Bonifacii 1 V., qui idem decrevit anno 6 Io. relate ad Mona chos illius temporis: Ex hoc vero decreto, quod in Iure Canonico ab his verbis incipit, Sunt nonnulli nullo dogmate fulti cte. D. Thomas locuti nes ad suam exprimendam sententiam desumpsit. Porro Bonifacius lv. suum communit decretum hoc axiomate, nempe cum S. Benedictus suis Monachis id genus ossicia non interdixerit, ne nunc quidem esse illis interdicenda. Neque enim minus Benedictus.
M acborum praereptor almisietis. bujusce rei aliquo modo fuit inter uictor. Minime ergo Iruit istud axioma a nobis excogitatum; sed eo usi sumus post duos 1'ointifices, ac duo Concilia, Romanum anni 6 io. cujus meminit Vener. Beda, ac Nemausense anni Io96. cui praesuit ut banus Papa II.
Refertur etiam in Collectionibus Ivonis Carnotensis, Gratiani &c. Petrus Damiani eodem usus est in fine opusculi 13. & post hunc D. Thomas in argumento consimili . Iudicet nunc Lector, an hujusmodi axioma falsum dici possit ac periculosum; & num verius fatendum sit.
Moracbis S. Benedicti permitti ut ea faciant, quae ipse Sanctas Pater fecit, qu que in sua Regula non interdixit; ad Regulae silentium ejus exemplo accedente, quo hujus axiomatis pondus ac vis nequaquam sane minuitur, sed contra magis augescit. Haec duo igitur sejungenda non sunt, quae sejungit tamen D. A, has, de S. Benedicti exemplo tantummodo loquens, ac dicens, να-dam ebishmata , spiritualia oscia ordi m Institutoribus coepersonae quam sustinent ita ad sisse, ut ea discipulorum eanditioni minime comeniant. suae illi egerunt congruenter Regulis a je institutis, imitari ae sequi debemus; at siquis velit quidquid ab illis gestim est exequi, pereertit regulas, atque omnia perturbat: fratres a dependentia retrabit, ae eorum PatribusHMagistris pa- rex reddit. Dexique superiores sermocinari, colloqui, edi sui eopiam peremiabus fac qmfum re debent; incia Dero hujusmodi Wmatis Moraclas istem diei a sunto. Non inficior quaedam esse quae cum Superioribus & multo magis Ordinum Institutoribus conveniant, eorum subditis atque eorum discipum
197쪽
scipulis mintae eonvenire possunt: propria utrorumque ossicia Inter se facile dignoscuntur. Contendo tamen. si quid ab aliquo ordinis Instit, tore gessium est, cujus non meminit Regula, utque ab ejus discipulis gereretur saepius imperatum. licere illud imitari ejusdem Instituti sectat ribus, accedente Superiorum jussu. S. Benedictus concionandi munus obiit, erga Idololatras, qui prope Montem Casinum incolebant; horum vero ingentem multitudinem, teste Gregorio . praeicaraene contiis
uua ad fidem vocabat. α crebro pro extvrtandis animabus discipulos mit tebat ad hos Neophytos, &ad Μonasteria sceminarum in vicino pos,la. Ergo illi, qui hujus Sancti Patriarchae Regulam sectantur, citra ullam suae professionis labem geminum hoc exemplum imitari possunt; maxime quum ipsemet S. Benedictus praecipiat, ut in omnibus ejus Regulae aut majorum exemplis nosmetipsos accommodemus: se tuba agat Mouractas, nisi quod communis Monasterii Regula, MI maiorum exbo Iamin exempla . Quod si S. Benedicti atque ejus discipulorum praedicationis munus obeuntium exemplum in consequentiam & imitationem ded Ci non poterat, cur nos Sanctus Pater hae de re nullibi admonuit, ut Par erat; &quomodo S. Gregorius purioris disciplinae Ecclesiasticarae regularis amator serventissimus, dum hoc retulit exemplum, nihil addidit ad praecavendum ejusdem usum atque imitationem apud Monachos ,. At praedicationis vocabulo, inquis, aequi eatis subest ; neque enim eos su olim usurpabatur , quem hodie recipit. Omne genus exseremionum , in structionum, aut actionum publiearum tae isce denominari solebat: quae num propria quodammodo est earum sermonum, qui publicὸ ad populum babentur, &
Sanctus tamen Gregorius praedicatinis nomine designat quod a S Benedicto agebatur; & discipulorum ejus ad Neophytos ac Religiosas sceminas missionem exboriationum vocabulo innuit. Sed quid iuuc resertῖ Quo libet nomine vocentur, exhortationes, institutiones, se mones; constat tamen a S. Benedicto&ejus discipulis ad populum habitos fuisse. Sequitur ergo ut nobis quoque liceat hodie id ipsum face- - . . re cum requisitis permissionibus, quemadmodum &nostri antecesso, ι, οὐ res sectitarunt. Ceterum ex Epistola Isdori Pelusiotae ad Mouachum' ' ' 'Theopompum, liquet, hunc Solitarium publicos & solemnes sermones recitaste; cum eum hortetur S. Isidorus, ne nimis tumida utatur 3β oratione in publicis ad populum sermonibus. Alud denique certum est, ait D. Abbas, Moraebum S. Benedicti polye aupopulum de Deo sermocinari, si legitima ad Me vocatione ducatών: ais praea
cotionem commune exercitium quis faciat, ει huius muneris praxin addi Gravelit, Sancti Patriarchae cohselioridispositioni ipsius Reguia adissatur. Nihil hic contra Regulam fieret, nam de hac re in Regula ne verbum quidem. Sed tamen lateor, ejus scopo&menti contrarium sere,s quis praedicationem commune exercitium fecerit, ita ut omnes S. Benedicti Monachi concionatorum munus sibi arrogare praesumant. Nihil tale apud nos, in consuetudine postum est, neque umquam mihi in mςntem
198쪽
tem venIt Istud assirmare. Hoc unum dumtaxat propugno, a quibus. dam singillatim Monachis concionandi munus exerceri posse, si adipissum rite persolvendum suerint apti, servatis regulis ab Ecclesia praeis striptis. Quod si ita est, quis neget, par esse, ut ad istam provinciam capessendam delecti, de Deo & de ejus verbo digne loqui discant. Vitio. ne dabitur S. Ioanni Chrysostomo, quod verbi ministerium sategerit digne adimplere in homiliis, quas ad populum Antiochenum e solit dine rediens habuit. In dicendo quidem cura justo laboriosior non decet: sed nimia quoque negligentia ferenda non est . In primis Verbi divini dignitas postulat, ut luculento sermone tradatur; & audientium caetus pariter meretur, ut res divinas explicaturi incomptam &inornatam dicendi methodum abdicemus . Alioqui vis ipsa veritatis valde imminuitur . & periculum est , ne auditores veritati obsistant Propter concionatorum ineptitudinem. Denique testem appello S. Augustinum, qui divini verbi praecones vult eloquentia eaque christiana&minime lacata pollere; ipuim quoque D. Abbatem appello, qui quaslibet notitias inutiles Superioribus futuras exillimat, si elocuti is δε- pag. m.
Nemo infrias i-ris inquit Mα ebor isI ab ipso Monastieae institutionis exordio inpartem Apostolicaesollicitudinis iugo υocatos, ad populorum converis ' sionem missos ; ha ut natiores incredulae eorum Asinisterio lumina fidei receperint. Et revera si quis id de pluribus Monachis assirmaret, neutiquam averitate abhorreret. In hoc numero recensentur illi, quos D. Joannes
Chrysostomus in Phoeniciam atque Arabiam misit: S. Augustinus cum triginta sociis a D. Gregorio in Angliam missus: S Amandus in Belgium: S. milibrordus&S. milianus in Frisiam & Bataviam: S. B nisecius in Germaniam: S. An scarius in regiones septentrionales: S. Adalbertus in Russiam; itemque hujus nominis alter in Poloniam , aliique innumeri.
Hujusmodi tamen Mimsterii spergit D. Abbas quod ut magnum quiddam
arque Praeclarum notis exbibetur , fiamma redis ad nonnullas instructisnes seu ealbecbismos, complectentes fidei rudimenta; ad id quod praefluit S. Bra
dictus erga quosdam Dololatrias, quos eruire curavit.
Αbsonum prosecto&inauditum hoc est, quidquid eximium a Minnachis gellum umquam fuit, adeo elevare, specie oppugnandi eorum studia. Magnum quiddam esse visa est S. Joanni Chrysostomo populorum Phoeniciae ad fidem conversio. S. Gregorius Magnus audita Anglorum conversone, maxima persunditur laetitia, ut liquet ex pluribus ejus Epistolis: Et S. Augustinum in illa regione Apostolum minnet, ne forte superbia eneratur occasione miraculorum, quae Deus per ejus ministerium operabatur. Eadem mente atque eodem laetitiae sem lumen ali. Z su as
199쪽
su assiciuntur Gregorius II. & Gregorius III. propter Fidei in Germa.
nia progressus, quos S. Bonifacii laboribus acceptos referunt. Grego. rius IV. atque ejus successores haud minora grati animi signa testati sunt erga S. Anscarium Septentrionis Apostolum . Tot populi propriam conversonem illisse debere latentur. At si D. Abbati credimus, egregia haec facinora, & alia quam plurima ad nihil aliud rediguntur quam ad
mmultas instructiones, seu carecbi mos. Si ista vel ab extraneo dicerentur, vix essent aequo animo serenda. Putas ne, sanctissimis illis viris leves quasdam instructiones sive ea. techesessat filisse ad convertendas inhumanas gentes, ut plurimum imis iles. &omn*enis erroribus, ac vi sis obrutas. Non est opus eruditione & doctrina fatebor enim P, ad hoc ut quis catecheses Iam ab
aliis concinnatas simpliciter enunciet. aut legendas tradat pueζis, viris, &s lubet, etiam mulieribus. Λt si erudiendi sint populi, de quibus modo dicebam . si ab eorum erroribus, vanis cogitationibus, libidinibus retrahendi: si essicaci persuasione ad mysteriorum nostrorum fidem perducendi fuerint: si Gentium superstitiones evellere, mentes & corda horrore criminum, quae falsorum Deorum exemplo fuerant quodammodo consecrata, percellere: si denique odium ejus quod credebatur S amabatur, fidem, metum & amorem ejus quod antea ignotum erat inserere oportuerit; nemo iὸ conficiet, aut confecit umquam doctrina re scientia destitutus infusa aut acquisita; nec pinpulorum milli , iutegras Provincias& Regna ad fidem videris conve
ii nuda & jejuna horum dogmatum enunciatione: Est unus Deus in tribus personis; Verbum homo factum est pro nobis; Vitium abiiciendum est , colenda, ct exercenda est virtus: ut ut verba apprime diserta ab optimae notae catechisenis deprompta adhibeas. Necesse est,eficaciter instruas, urgeas, vehementer horteris, acriter objurges, valide refellas: ui potem sit rebortari in doctrisa sana, re eos qui contradicunt
TH c. Denique jacienda sunt Ecdlesiarum sundamenta. erudiendi &ordinandi sunt Sacerdotes: haec autem omnia sine scientia & magna vi
Excipiet procul dubio m. Abbas, α denuo obtrudet, lectiones. quas iple Monachis indulget, sat stiperque esse ut evadant missionarii, ministri, imo & Episcopi omnibus numeris abloluti. Sed ut plura uittam, quae super hac re serent dicenda, atque ut Praeteream in multis rerum eventis has lectiones non suffecturas; parum est has lectio. nes permittere, nisi utiliter legendi ratio suppetat, ac niti studium permittatur, sine quo, ut ostendi, minimum legendo proficimus. Denique studium dogmatum, si qui sunt ad illud idonei, iis inhiberi non debet, Cum eorum notitia ad haec munera rite per luenda omnino sit
Hic memorare possem Apostolicas excursiones, quas quidam eX no stris cum stuctu, di approbatione Praesulum ac populorum nuper ab latuerunt in Pictavorum regione, in Occitania. atque alibi, pro be-terodoxis ad rectae fidei normam reducendis, eriidiendisque Neopbytis
200쪽
tis: cui labori insudarunt quoque Patres de Congregar one S. vitoni. Et vel hinc patet, quanti intersit viros Dogmaticae Theolodiae , reconcionatoriae artis peritos in Coenobiis reperiri; & quam ut absurdum hujusmodi peritiam tunc sibi comparare velle . cum re, urget, atque instat necessitas. Neque caeteroquin raro ad has rerum angustias devenitur, sed crebro sese offert occatio utilem Ecclesiae operam nais vandi , si doctrinae talenta & vocatio non desint. Plura adhuc essent de hoc argumento dicenda. si ad universa, quae obiicit D. Abbas, respondere vellemus. Sed cuilibet pronum erit Baro objecta revincere, si principia totius ratiocinationis a nit polita opportune ad singula transserat, ac jugiter meminerit, non esse mihi promissitum haec ministeria tamquam communia omnium Monachorum exet. citia proferre; sed ut iis rantummodo permissa, quos Superiores vortuerint ad ea dirigere spectatis eorum talentis ac dispositionibus. Id vero D Abbas quantumlibet appellet extraordinariam vocationem , per me licet quidem; haud enim quaero de nomine, modo de re uo
De Opere Manuadi Monachorum et O utrum quaedam studia legitima snt eausa dispensataeuum, araque exemptionum.
EGo quidem mih videbar non contemnendam navasse operam in manualis laboris patrocinium,cum illius obligationem asservi contra plurimos graves Auctores, qui arbitrati sunt, studia legitimam esse causam, propter quam ab hoc onere eximantur ipsi quoque Monachi S. Benedicti. Sed longe aberrare me intelligo; si enim credas Auctori Responsionis, quidvis aliud perfeci magis, quam quod proposueram;
atque illud eludere conor, dum Paero uti um loco opem manuctu, aliquod exeris
citium, quod aequi sient, pura ciemiarum studiumsubmini queat. Siquidem haec quaestio in v te capitis posita. apta eii manua Iis I horis assertionem eludere; quidni dicamus pariter . Sanctum thomam saepissime eluiisse certi s Iima Religionis principia. dum ea in quaesti nem vocat non modo in titulis articulorum suae Summae , sed etiam initio Resolutionum, dicens: Videtur quod sic. Videtur quoa non, ipsa repugnante rerum veritate. Nunc vero de D. Abbatis censura quid j dicas e Sed ulterius progreditur, atque illud addit, me postquam vi Iidissimis & urgentissimis rationibus laboris obligationem demonstravi, de .a1ε. hujstmodι rationibus minimum laborare, easque declinare. licet sim manifestῆ-hmae. Mibi esse pro nigro uaditionem, o Sanctarum. Doctorumque Ecclestae sementiam; denique me aikι aliud q-rere, quam speciosos obterius ad bujus