장음표시 사용
231쪽
Pontificum , Episcoporum , Regum perspecta baberent; famines h , Drures ocetista consilia θ υaria molimina C ciliorum: quod is initae propemodi mdi1quisitionis est. Deinde ita colligit. Qui fiet vero, Di ram seria bifloris rum lectio non agat in transmersum ammos, aistrabatve, aut tollat prorsus reis Iliosam mentis collectionem, qui finis praecipuus es, deber, propter quem a muru
Si omnis notitia, quae ab Ecclesiastica historia provenit, iura ct emtiones Pontificum, Episeopo n, regum dumtaxat includeret; aliudve nihil Conciliorum historia exhiberet, praeter fassitiones, dissidia S oratili estn*ιa; non modo temperarem ab eorum lectione Monach is commemdanda, sed & quanta ope niti possem, eos a tali lectione deterrerem reum nihil eorum studia magis dedeceat, quam hujusmodi singularium rerum notitia, quae instituendis & erudiendis viris politicis inservire poteti, non item Monachis. At nimis de Ecclesiar& Conciliorum libiloria humiliter & abjecte judicaremus, quod absit ut D. Abbati tria buam , si historiae Ecclesia uicae graviora ac praecipua capita ad particulares hasce notitias redigi putaremus. Docirina re disciplina Ecclesie, ejusdem constans, re passim uniformis traditio, vita & egregia Sanctoriam ac magnorum virorum gesta , bonorum praemia , malo. rum poenae ἰ errores re iniqua contilia haereticorum ; ut breviter dicam, mira Dei in Ecclesiae gubernatione procuratio; occulta & inelumbilis divinae vis Providentiae ad perdendos Ecclesiae hostes; haec umgula nimirum sunt omnium fidelium, ac singillatim Monachorum applicatione & studio digna: harum objectu & cognitione rerum in is de ipsi roborantur: optime ad amandum Deum & sectandam virtutem comparantur, ac denique ad navandam Ecclesiae & Reipublicae
egregiam operam aptiores redduntur. Vel ipsa occuIta dissidia, octa. et iones, quas homines assectu aut malitia pertracti ad Ierins Ecclesitae aut Fidei defensores machinati sunt, essicere hoc in nobis pollum, ut veritati impentius adhaereamus: et nimirum veritati, quam nullae ho. minum vires & artes deiicere aut labelactare potuerunt, quamquam nonnumquam illi visi sint tantisper superiores esse. En utilitates hi liciariae, quibus adiici possunt illae, quas Dona. Abbas in sua Respontione profert, dum ait: si quid est, quou a Jaeculi amore, ab eius volupIatibus , fortunis, laude S uanitate tamquam a rebus fallacibus nos exolυere Dahat, id sane est artema eorum, quae in saecula evererunt, considerinis, nempe historiae 4ectio. De his hactenus: ad alia transeamus. Minime probat D. Abbas, ut ii, qui graves uterarios labores 1ulceperunt, tantillum temporis identidem iiissurentur quod ego censeo in veterum auctorum lectione , quatenus ex diuturno labore defatiis gatum ingenium recreent, vel etiam ut optimi in scribendo styli re. parent ideas, animumque qua dante nus excitent, qui nonnumquam pri ach. Ianguet & deficit . Porro ait. υirum, quisse Deo dicaυit, avimo a quaυis recreatione abalis io debere esse. De omnibus generat im Ch ristianis & de omnibus Ecclesiasticis idem pronunciari posset; quidve obstat, quomi nus perinde dicamus, eos ne somno quidem aut quiete uti debere
232쪽
Mereationis vocabulum, quod usurpavi, ut unius circiter horae spatium designarem, quod a prandio nobis indulgetur, ut animum paulo remittamus, facta nonnumquam loquendi copia, saepius vero silentio servato, ipse omnino reiicit & damnat; nullam vero, contendit, apud Veteres mentionem fieri barum Relaxationum s Recreatiora. Facessat rea 3 V
ruaestio de nomine, dum quaerimus an ipsa res vel in Cisterciensi ODine primitus fuerit usu recepta. Ad hoc satis est legere sermonem I . s. Bernardi de diversis, item Antiqua ordinis statuta, ubi de Colloquiis Μ- sagitur, ac eadenique, quae scribit Iacobus de Vitriaco, quibus S. Be nardi sententia egregie explanari potest. Si ratium aurem per torum fere 1, 8. ει diem obse antes, mutuis collocutionibus ct collationibus spiritualibus unam sbi siε. horam reser ηι, invicem emuolantes , ' invicem instruentes. Idem Auctor aliquid amplius de Monachis Grandimoniensibus narrat; quod nempe extra divina officia, & exceptis Resectorii & Dormitorii locis, quanis documque placueris sequi poteram , inicem instruentes oe mutuo coWolom s ἰoia ci, quod apprime consonat Regulae S. Stephani fundatoris hujus ordinis. s.si φλId rei, imo quiddam adhuc minus Recreationis nomine a me indigit, 47. tur. Quolibet enim anni tempore non nisi una hora nobis indulgetur post utramque resectionem , quando utraque fit, ter in hebdomada
facta loquendi copia: in Adventu autem & Quadragesima diebus Doem inicis dumtaxat post utramque resectionem, & feria quinta post prandium; reliquo tempore siletur. Hae sunt, repetam enim, quas Rci riones appellamus . Silentium, quod hujus Recreationis intervallo seria
secunda, quarta, sexta, es Sabbatho totius anni, & seria etiam te tia Quadragesimae & Adventus, omnino servandum est, durum admo. dum & rigorosum quidpiam esse plerique putant Monachis, qui in eo. dem omnes horto, aut alibi per horae spatium deambulant; reliquis vero .iebus supra memoratis cum iis tantum colloqui, cum quibus a Superiore conjungimur ut una confabulemur, profecto alibi recre
tionis nomine minime censebitur.
Ex libris, quos indicavi ad juniores humanioribus Ilieris erudiem dos, pro lingua latina quidem sequentes adhiberi posse dixeram: Ci-
,, ceronis Epistolas familiares, atque eas S. Hieronymi: Phaedrum cinnis ejus Gallica versione, paraphrasin Evangeliorum Erasmi: pro Gra is cavero, nonnullas orationes S. Joannis Chrysostomi, selectos quos M .am Luciani Dialogos, aut hujusmodi alios. Quid boesimilitudinis is Deletalis est y exclamat D. Abbas quid babet S. Hiero muscum Cicerre commune e quid ussae omaeiso Cisistianae, omnino piae, ct graci simis Derismtibus redundantes cum Epistolis bomisis prophanist Et paulo inserius. P drus eum Paraphrasi Eυangeliorum ab Erasmo comiGaIa ; orationes S.Ioat vis Cissio mi cum Luciani Dialogis, ibilo magis apposite coniunguntur. Cuia
libet pronum esset pariter exclamare super omnibus Bibliothecis, in quibus hi libri reperitintur; ne Trappensem quidem Bibliothecam excipio: Ego enim mihi proposui tantii modo nonnullorum librorum Elenchum exhibere, ceu quamdam minorem Bibliothecam , ut ii seligi possint qui accommodatiores videbuntur. Quod attinet ad Luci,
233쪽
num, selectos aliquot dialogos monui legendos esse, cujusmodi plu.ries excusi seorsim fuerunt, ut juvenibus inservirent. Falso pariter insimulor, junioribus indicasse libros S. Basilii SS.;
gorii Matianzeri, ut grammaiicae rudimenta denuo ropriam. Qua super re ani.
madvertendum est, cuique Monachorum itatui tria librorum genera , me assignare, primo libros spirituales, deinde ad Religionem spectam tes, tertio humanis literis inservientes. ,, Hoc autem loco, quem imia nuit Responsio, sic ajo: Elapso professionis biennio, si grammatiis cete rudimenta sint denuo perlustranda, pro libris quidem spirituali. is bus sument sibi legendas Sanctorum Basilii & Gregorii Nazianzeni
se Vitas a D. Hermantio exaratas, eamque D. Bartholomaei de Martyribus &c. Deinde venio ad libros, qui ad Religionem spectant, &te tio denique laco ad libros humanarum literarum, inter quos Cicero de oratore evc. Nunc denique quis non videt, quam parum aequa fuerit D. Abbatis reprehensio λ Nonne amens propemodum is issem, si Sanctorum Basilii & Gregorii Nazianzeni Vitas gallice exaratas, cum reis liquis libris gallicis ibidem indicatis proposuissem, ad hoc ut Iuniores Monachi grammaticae , hoc est linguae latinae rudimenta denuo perim
Miratur D. Abbas quod Gaetor, celabris ille Casiani Explanator llam esse culpam statuat in distractionibus iηυoluntariis , quae inter oraisum Monariculi superismunt occasione lectionis antea ab ipsis peractae prophan rum Auctorum . Si ad hujusmodi lectionem aliqua illos utilitas aut necessitas compulit, & natura obligationum, quas ipsis Superiores imposuerunt, illas adstringat; profecto dicendum est has distractiones illis non imputari, aut saltem esse prorsus veniales: atque huc faciunt verba ipsius D. Abbatis in progressit arumantis: non esse ambigendum. distractiones quae nobis inυitis subnascuntur, quae nos improviso occupam in eost tu, in quo sumus ex ordi tione ditara , S in quiusdam actiombus , quibus vos Proυidentiae nuIus admotat, a Deo res ci ceu nostrae imbecillitatis esse ius. O vostraefragilitatis germina, denique ut transiliorias Iabes, quae eiusdemmis ricordia desae sunt. In summa etenim quoties exactis horis studii, cui ex jussu Superiorum incumbo, involuntarie distractum me sentio, db3num me excusatione reor esse, saltem aeque ac Monachum, qui huiusmodi dictractionibus assicitur in administratione rerum temporalium Monasterii, sibi commissa. In iis, quae spectant ad tertiam Partem Tractatus, non multum putabam materiae me dedisse reprehensioni&censurae: attamen & huic non magis quam reliquis Partibus in Responsione parcitur. Omnibus tamen locis, quos redarguit D. Abbas, hic exhibendis neutiquam im morabor, aequos mihi fore lectores confidens, si ea quae hoc loco di.
eam, cum reprehensione D. Λbsatis conserre non graventur. Duobus itaque exemplis tantummodo contentus ero. En Primum.
Inter alia offendicula lectionum, quae vitanda esse dixi, curiosit rem unum ex gravioribus esse assirmavi, cujus perniciosos effectus hix verbis descripsit . is Sunt qui modo literis humanioribus, modo M ' ,, thesi:
234쪽
, thes, modo physicis experimentis, modo denique histortis, varii
., que itinerum commentariis delectantur. Haec autem vel seorsim veι- simul lumpta eorumdem mentes adeo recreant, ut vix queant abia ipsis aliquando intermitti . Mirum est quantum historiae ex. gr. egre- gie concinnatae eos delectent: Arridet illis ipsa varietas In-M terea dum animus virtutibus vacuus est, ac spiritus languet, recta is morum disciplina, & honesta vivendi norma numquam addisci-- tur inid ergo numquid oblectatio qua plures detegendo
is veritates assicimur, culpae erit obnoxia λ Λbiit. Innocens quidem is ea censetur, si tamen modum servet, nec umquam caetera discipli. nae regularis opera remoretur; secus enim abdicanda est; etenim sa-- tius est modicum scire, virtutibusque sanctis affluere, quam nosmet 'is negligendo innumera mente complecti. Haec ibi disserui, quae haud scio, an a quopiam reprehendi possint. Porro quaerendum est nihilo. minus, de iis quid sentiat D. Λbbas. Fatear omnino, bis lectionibus diti. tum intendit ad locum modo citatum si feci si simiasumptis, quarum delectatio adeo legisima re innoxia putatis esse, omnes animi facultates ceu quadam vi abripi ct cieri, ac insitum Disnturis ain rem excitari: tax Megenus Iectionis posse intermitti ubi caepta est : bistoriae eleganter digestae connexionem esse quoddam fascinum , cui nequit risisti. Abunde baec sane sunt, Fratres subdit Auctor)ω bujuscemodi lectiones perpetuo interdicantur Monachis, quorum occupatis , si , ut rectius dicamus, primaria obligatio in Me sita
est, in μα-Nam, eminguaru/ defruant, premau tales a ni penurbati nes, quae babendae uis ceu tondem obices perniciosi, Hibus Aseeta in itinere
pietatis, quod Dei nutu incaepit, repente impeditus subsistere cogitur ἰ adeo ut in posteriora faciem eomeriat, O ineluctabiliter abiisse rem eri sentiat, quae inus religiosa professio requirit. Omnes appello quicumque aequitatem amant. Iudicent, an non id sit manifestam meis verbis ac meo consilio vim inferre. Uerum quidem
est nam jure agere convenit jus petentibus ) paulo iusta Dom. Abb tem affirmare, quod facile dictu fit, bas lectiones bune perniciosum ess
ctum non gignere , quoties voluptatem, quam quis percipit, moderatur. Sed
subjungit ibidem, hanc moderationem minime esse possibilem, praeter tim juvenibus, ad quos dirigitur Tractatus noster . Perinde ac si
lectiones, quas Propono, non decerent quaslibet personas, nec ullas
addidissemus Superioribus, atque aliis cujuslibet aetatis& cuilibet studio etiam extraordinario intentis congruas & accommodatas. Sed de hoc argumento nimium jam disseruimus. Alter locus, quem reprehendit D. Λhbas, eo spectat, quod dixerim, ut ipse quidem praeseseri, Pb opbiam, bistoriam, ct Maiia im mM sertare S disponere ad orationem: studio barum disciplinarum istellectumereor ad orationem excitari. Hae sunι Auctoris verba pergit D. Abbas ) , atque idem die de Gedigrapbia, de Cisonologia oec.
AEgre profecto se reprimit a justa indignatione qui videt adeo indigne& contra rei veritatem secum agi. ubinam dictum a me est, binoriam S mibem inservire, er disponere ad oratiorem p ubinam expressis
235쪽
verbis assirmavi, tectione θ studio barum diDiplinarum interectum S eis adorationem excitari ἰ ubinam idem verbis saltem aequipollentibus asserui ia reipsa dixi, haec sunt. Cum docuissem, ante lectionem &in ipsa lectione esse orandum , mihimetipsi Objeceram quae sequuntur. o Forte dixeris . haec quidem in spiritualium lectione librorum seruis vanda esse, secus vero cum de scientiis mere speculabilibus agitur. is ut sunt Philosophia. Theologia, Mathesis. Ad id vero respondeo
is Et si non inficier, sacras piasque lectiones adorationem, cordisque is compunctionem magis conducere , quam praestent scholasticae A scientiae ; Nihi lominus ex istis etiam humana mens identidem pote-- rit ad Deum assurgere. Cum siquidem Veritas quaecumque creata is desursum sit descendens a Patre luminum, propterea amari dehet. A Quaelibet veritas nos in Deum terre potest; atque ea sicut omnibus is creaturis uti nobis in promptu est, ut in tantum Auctorem intelli. gentias nostras &affectus excitemus. Deinde rem eamdem confirmavi exemplo P. Contensoni, qui haec duo una copulavit, nimirum speculabilem Theologiae notitiam , ex aspirationes in Deum in suo cursu Theologico. Quis hic reperiat quae mihi objicuntur Idem n est dicere . ex scientiis mere speculabilibus humanam mentem identi. dem posse ad Deum assurgere ac dicere . has scientias interviant, re disponere ad orationem , his scientiis intellectum . & cor adorandum excitari λ Haec sunt plane diversa . At nihilominus Responsionis Auctor vim sui argumenti in hoc statuit, sumpta occasione ex verbis mei tractatus paulo ante relatis . Fac exempli gratia , aliis quem ex eo quod dicam, pias quidem lectiones ad mentis collectionem magis conducere quam negotiorum tricas, sed tamen vel in major,bus negotiorum tricis homines colligere animum posse : ex eo, imquam . fac aliquem inferre, quod Putem negotiorum turbas inservire& disponere ad mentis collectionem, intellectum & cor ad eam praeis Parando. inremadmodum it mihi falso tribueretur. ita & illud talis mihi tribuitur in Responsione, ut patetia Sed quoniam in hoc argumento versamur , haud abs re fuerit non nulla Responsionis loca animadvertere, in quibus contendit D. Atabas . sudis baudquastiam Monachis comerire , quia iuxta S. Augusta semremiam aes e fccitatem inferunt . ac eam orationi ineptam reddunt: nempe
quod Monasticae professi is caput o summa est , in Monaebis destruum . Antiquis solitariis perinde Disse a Deo tantilla temporis spatio distrahi, ac M.ς fornicari Monasticum influuium ideo nos amplexos Didie . tit oceupatio Seogitatio nostra in Deo esset Hunc orationis 1piritum scientia labefia tari, ut
pcie quae Monacias , quorum OIa in cominua oratione traMigenda est. ineptor reddit ad ejus exercitium per ali a temporis momenta. Denique ubi disserit de puritate ., ad quam solitarii tendere debent, quaeque necessario requiritur , ut spiritus orationis subsistat. ait aK illa nos m do excludi UIM , pariamaro ,. peccola ' sed etiam prohibori quis id αρ'. Is Deo obstrissere Monactam parebi ς quidquid eius contemplarionem re praesentiam tollere ς quidquid eam nignetis ait Itonem . quae in infini matest iam
236쪽
tis objecto defixa berere debet . intemeriere ae turbare aliquo momento potest.
Quandoquidem haec doctrina, quae in aliquibus Cassiani locutionibus ac sententiis landatur, in excessum abiret, si ad literam acciperetur . atque eo nos duceret, ut innumera vitae humanae ossicia , im numeras necessitates interdicere Monachis cogeremur, quae cum hae spiritus ita continua ad Deum attentione, ut ne uno quidem momen
to intermitti possit, nequaquam subsistunt; haud equidem puto D. Abbatem quoad hoc a reliquis omnibus dissentire . Novit & ipseri utar enim ipsius verbis) quid possimus; fatetur non esse quaeren-
dam immobilitatem, quae scopulorum propria est , in ea Creatu-M ra , quae penes se arundinis flexibilitatem retinet. Proinde quati se in hac materia vere sentit, huc redeunt: non esse ambigendum , distractiones , quae nobis incitis subnascuntur , quae nos improυiso occupaηr is eo flatu , in quo sumus ex ordinatiora dicina , ct in quibusdam actionibus , quibus nos μουidentiae nutus admotat , a Deo respici quosi nostrae imbecili ratis effectus, ct nostrae fragilitatis germina , denique ut transitorias Iabes , quae ejusdem misericordia dignae sunt. Quod si quis solitarius occupatur, in iis, quae ad se non pertinent, tunc puritatis defectus ejus orationi super υeniens ipsi imputatur : bum quippe defectumsbi ipse aecerficit, ae ejusiam ipse causa est ; adeo ut in suo principio defectus -Iuntarius dicendus sit. Porro cum omnes lectiones & studia, quibus Monachos admovere
nisus sum, nequaquam ipsis a Regula praeeipiamur, ut ipse Censet, cumque Monacia reneantur ex dicino praecepto , quod omnibus hominibus commune est ,
nee non ex ejusdem Regulae dispositione , Deo preces offerre Iarctas ct puras; tenentur item abdicare discite re exquisitum illud se num genus, ae illa scientiarum studia , quae impediunt quominus is eo statu , in quo , ut Cbri.
yiari s Moracla , esse debent , ore Deum se sistant . Si quod sera o
cium , si qua exerciIalio buic scopo ad Uamur , prorsus reiici debent quasi obicer , qui illos exequi Dei mandata non sinum , adeo ut huiusmodi lectio abit Iis quasi tentario quaedam babenda fit. Congruenter huic principio alibi pronunciat , opinionem , quom ego propugno , san torum opinioni esse contrariam e ui pote quae subruit pirisum orationis , ct ejusdem aufert puri- ratem ac dignitatem ἰ quaesi abstim, oratis omni tartute , merito , Sescacia caret. Denique uer brevissmum S tutissimum me ostendisse, quoad plerarem, o religiorem ὸ claustris Monaeborum abigendam perisnitur.
Et quod prospiceret . aliquem ei dicturum , quod He wI ille Mona.ctas , qui itudiis operam dedit, proprio quoia Me Superiori paruit, fu,
jungit, Superiores subditis ea quae cum primaria ipsorumobiligatiore pugnant, praecipere non p4se recta constientis ibis viro primaria obligario buc o ctat , ut Deo preces offer Iur Durae , iuxta Regulae υerba. Nisi Dei in Iuntias eυHemer se prodat , nibit illis tale praecipere posse . Necesse esse ut is omnibus a propria Regula agendi rationem sumant , S in animum inducant, quod sibi autoritatis es, adbibendum esse is promouenda eiusdem Regulae accurata obser tione.
Omnes sententiae, quas huc ex Responsone depromptas congessi,
237쪽
redigi possint ad tria capita. Primum, quod ex S. Augustino stud sariditatem animae ingerant, atque eam orationi ineptam reddant .
Alterum, quod cum studia Monachis a Regula non Praecipiantur, nequeant studendo ita esse comparati, ut Deo preces esserant, quales Regula praescribit, nempe. sanctas & puras , propter distractiones voluntarias saltem in suo principio, quibus haec studia illos exponuntia Tertium, quod superiores non possint rectaeonscientia sibi subditis Re. ligiosis haec studia injungere, nisi istantas Dei midenter se prodat. Prima propositio, quatenus pertinet ad sententiam S. Augunini, i de nata est , quod quemdam mei Tractatus Iocum secus intellexerit . in quo aliquot verba S. Augustini ad argumentum, quod erat prae manibus, transtuli, sumpta ex ejus libro de opere Μonachorum , ubi ,, Dominum Iesum testem invocat, quatenus multo maluisset peris singulos dies certis horis, sicut in bene moderatis Μonasteriis con-- stitutum est , aliquid manibus Operari, ad propriam utilitatem , - & horas alias habere ad legendum , & orandum , quam tu. multus alienarum causarum pati & negotiis saecularibus praeesse dirimendis . Hoc pacto locum Sancti Augustini descripseram capite I .. primae Partis q. I. In sequenti vero eadem verba libuit aptare ad Religiosos qui ex virium imbecillitate laborem manuum studiis ex.
traordinariis, ad quae diriguntur, nequeunt copularer , , dixi autem,
is debere illos cum praefato sancto Doctore sincero corde fateri, seis multo malle ad majorem sui spiritualem prosectum, per singulos dies is statis horis, prout in bene morigeratis Monasteriis stabifilum est , δε aliquid manibus operari, & orationi ac lectioni vacare, quam adia praefata studiorum genera adstringi quae ut plurimum aridita-
,, tem quamdam ingerunt animae.
Postremum hunc mei Tractatus locum adduxit in sua Responsione
D. Abbas, ac duo haec notavit: primo pervicuum esse ex Uerbis S. Amgustini, Monoebor illius aetatis Iabori manuali , oratiom S lemmi taruum m do vicare suis os . gentis vero illius Iesitoris a studio fui e pliam diuersum :deinde. Me sudia , iuxta sentemiam S. Augustini ariditatem animae inferre. Duo haec annotata cum ex mea verborum S. Augustini applicatione tantummodo pendeant, evidens est omnino, non a praefato sancto
Doctore , sed a me dictum fuisse , quod haec studia ut plurimum aridia
ratem animae ingerant. Tantum enim abest, ut S. Augustinus in hoc libro studiis Monasticis adversetur, ut contra laudet fideles, qui facultates aliquot Coenobiis impertiebantur, ut eorum laboribus suppleretur, qui studiis intenti animum erudire satagebant : quod hic animadverto, non quod putem Auctorem Responsionis hac animadversione egere , cui satis perspecta est Sancti Augustini genuina sententia ab ipso alibi relata; sed quod verear ne multi auctoritate sancti Doctoris in speciem decipiantur perinde ac si Monachorum studio adversatus
Quod attinet ad distractiones , quas suscitat studium in oratione , illae, quibus obnoXii sunt Clerici saeculares, prosecto sunt magis vo
238쪽
Iuntariae In suo principio, quam illae Monachorum. Nam ii ut plurLmum quae tractant studia . sua sponte elegerunt; at Monachi ideo ad studia incumbunt, ut Superioribus , a quibus ad ea diriguntur, obtemperent ; Superioribus vero jus est eadem studia pro libito moderandi , & quibusdam terminis concludendi. Nec affirmare vereor , distractiones, quas propter studia aliquando patimur, minori culpae esse nobis tribuendas , quam priscis Monastici instituti sectatoribus . qui, ut opinor, adeo multiplici ex capite ad studendum nequaquam impellebantur, ac nos ipsi hoc tempore; postquam tot decreta & Ieges ab Eccleua prodierunt . quibus necessario subjicimur. Majores nostri animum ad studia nonnumquam adjungebant , quod Regula illis hoc permitteret. Nos illos imitamur , quia praeter Regulae concessionem. Ecclesiae praeceptum habemus. Studere igitur licet nobis, quatenus Monacbir; imo vero quatenus Cissianis, regulae enim evangelicae usui studiorum nullatenus adversantur. Ergo distractiones involuntariae, quas studia nobis adducunt, non impediunt quominus is eo flatu , in quo tamquam Cissiani-tamquam Monacti esse debemus .
Ceterum in eo nos statu, qui divinae consonat ordinationi, versari credimus, quoties studia colimus, ut Ecclesiasticis sanctioitibus parea mus. & ut superiorum voluntati obtemperemus. Atqui, juxta D.A batis effatum , ambigendum non est , distractiones, quae nobis iuυitis Ilibra.
1 Hmiar, quae nos improisso occupant in eo flatu , in quo sumus eae ctrinatio diυina, S in quibusdam actionibus, quibus nos Pr identiae nutus admoυP. a
Deo respici quasi nostrae imbecillitatis effectus , oenostrae fragilitatis germilla. denique tit transitorias Iabes, quae eiu dem misericordia dignaesunt. Porro ut hoc principium ad nostra studia lectores accommodent hic permitto. Verum enim vero non omnes distractionum species devotioni & pie. tali labem inserunt. Dantur enim distractiones cordis. de distrasti nes spiritus . sive intellectus . Quae spiritum distrahere tantummodo valent, ea minus nocent: praeter tim si ab utili aut necessaria occupatione distractiones oriantur, & cor Deo jugiter adhaereat. Opus et iam manuale, cujus D. Abbas acerrimus affertor est, & jure quidem merito , si paulo violentum sit , omnes vires, atque omnem animae intensionem secum abripit, & distractionibus nos reddit obnoxios pariter ac studium: sed poenitentiae dccharitatis spiritus . a quo illud pem det, &quodammdo informatur, est illi vice orationis; maxime si percrebras aspirationes assurgat pectus in Deum: quod, nihil obstat, quominus etiam studendo fiat. Denique summa Christianae ac religiosae picitatis non in continua & actuali Dei cogitatione consistit, quae ne tam rillo quidem temporis spatio intermittenda sit; neque item oratio in quodam cogitationi semiis υigore posita est. Aliis quoque vitae vel spiritu, Iis ossiciis satisfaciendum est; ac denique oratio repetam enim in mugis est voluntatis actus, es cordis, atque charitatis motus, quam intellectus operatio; haec autem charitas itudendo ac manibus operando Pa Iiter enutriri potest,
239쪽
Ad id, quod de Superioribus asseritur, videlicet non posse illos rectatorie entia haec studia bubditis Religiosis iniungere. msi dicina υoluntas eviden.ier ipsis numifestetur: Oppositum omnino respondebo, id eos jure posse. imo & debere, permittente Regula, Sanctorum& veterum Patrum exemplo confirmante, Conciliis & Pontificibus expresse jubentibus, denique divina voluntate abunde illis ex triplici hoc capite manifest ta. Harum rerum argumenta & probationes alibi passim exposui, a quibus hic supersedeo. Potuum sit igitur in primis, studium dummodo recte instituatur. non esse spiritui orationis ita contrarium, ut quidam putant: sed &illud addendum hic est, ne ipsi quidem humilitati studium ullatenus adversari. Nemo huic virtuti comparatior est illo, qui seipsum magis noscit, sibique persuasi parum rei esse quod ipse scir. Homines vera& iincera praediti eruditione utrumque noverunt melius quam ceteri, ideoque ad cordis humilitatem, quae vera est humilitas, ceteris dispositior est. Nec secus accidit in mediocri scientia; nonnumquam enim facilius est servare humilitatem in scientia, quae nos cum innumeris hominibus exigui apud alios & apud nos pretii una commiscet; quam eamdem servare contemnentes scientiam, quae angelica quaedam vi tus existimatur. Illa nos multis pares exhibet; hae essicit, ut omnibus hominibus, ac praesertim ceteris Monachis antecellere putemus . Gulielmus de Sancto Amore id olim objecerat Regularibus mendicantibus. usus auctoritate D. Pauli, qui ait, scientia instat &c. Cui respon. .Vb m. det D. Thomas, siquidem sola sit, scientiam causam esse posse super. 'flesse; sed tunc huic offendiculo minime obnoxiam fore, imo multas utilitates & commoda allaturam, cum ad ipsam accesserit charitas. Addite ergo mentiae ebaritatem , S utilis eris. Postremo etiam ex bonis operibus timendam esse superbiae labem. non ideo tamen a bonis operibus abstinendum.
Nonnulla supersunt dicenda de potiorum dissicultatum Elencho, &de Bibliotheca Ecclesiastica, quae ad calcem Tractatus adieci. Tot difficultatum seriem sine earumdem explanatione me exhibuisse displicet D. Abbati. Sed non erat hic locus, nec id mihi ullatenus proposueram. Non inficion, aliquod ex meo satio absurdum oriri posse; sed in m jorem fortasse offensionem incurrissem, si dirimendis difficultatibus in.
sudassem. Id genus decisiones, seu explicationes nonnumquam ingemtes motus in Ecclesia cient; & satius est aliqua dubia inenodata relim quere . quam ea intempestive dirimendo Ecclesiae pacem interturbare. Nova quidem dubia vix proponenda sunt; Sed quae inter doctos viros trita & communia habentur, ea cognosci debent ab iis, qui ad laboriosum doctrinae Ecclesiasticae studium animum appulerunt, nem De ut Autographorum lectione, & eorum, qui ea pertractarunt, scripta perlustrando, eadem enodare valeant. Qitas indicavi dissicultates, eae tritissimae sunt atque omnibus notae: quod si ad quarumdam eXPla nationem Peculiares Auctores, ad quos Lectori sit confugiendum, nequaquam innui; hoc ideo seci, seu quod eos alibi facile inveniri put
240쪽
uerim, seu quod mihi non innotuerint qui de ea materia peculiares tractatus edidissent. Quod ad Bibliothecam attinet, in ea adornanda a moratiorum Comis munitatum consuetudine minime discessi, quae in suas Bibliothecas praeter libros Asteticos universarum scientiarum volumina congesserunt, ne iis quidem omissis quae ab haereticis conscripta suere. S. Hi
ronymus in suo de Scriptoribus Ecclesiasticis libro, qui Bibliothecae Eoesesinicae est quaedam quasi adumbratio, suo nobis praeivit exςmplo,
Scriptores etiam haereticos in hoc Catalogo inserens . Neque S. Augu- Aulo .stinus eum propterea coarguit, sed contra eum Percontatur , quare v. m.
nonnullos ex iis praetermiterit, hoc unum addens sibi videri apposite eum facturum fuisse, quod eorum haereticorum errores innuisset, ut evitari possent. Exemplo S. Hieronymi agendi ratio, quam in tradem do Elencho dissicultatum sequutus sum, plane confirmatur. Nam si Sanctus hic Doctor Ecclesiasticorum Scriptorum Catalogo auctores linsos heterodoxos interserere non dubitavit, de eorum erroribus nulla facta mentione; non video , quomodo gravis culpae reus sim, quod aliquas dissicultates sine earum explanatione exhibuerim ; maxime guum hae dissicultates, certe pleraeque earum ad Fidem non spectent,c Auctores praeterea indicaverim , qui ad eas enodandas inservire Possunt. Ceterum si id expetitur, ut ex meo librorum Catalogo -ιum Papale & Biblia Dominesilauseram, quo Auctori Responsionis faciam fatis, nihil --τοῦ imo dealios quoque . si quos ipse minus Prinbet, deleri patiar.
Anatapha oses o conclusio hujus operis. IAm denique harum Animadversionum, qlias longius ac putaveram
produxi, faciendus est finis. Videbar mihi initio levioris operae suscepisse laborem: at rerum argumenta sensim sine senia creverunt, dissicile autem suisset, opinor, ea pressius & angustius tractare. Bis idem non agere optassem; &mihi perquam molestum svit in eam ad duci necessitatem, ut ad scribendum accederem ad versus virum, quem unice colo dc observo, adversus R. Patrem Λbbatem Trappae. Λαρο bissimi, puto, doloris id mihi causa erit, dum vivam, quod contra eum scribere coactus fuerim. Novi, quantum ejus merito & dignita.
ti a me tribuendum sit, neque ad me pertinere, ut virum tam magnavi doctrinae re eloquentiae preditum . ingenium diuino daro aureum, mihi A. adversarium sumam.
Sed quid agendum erat λ Meas illa opiniones omnino perperam Rocipere, & pro statu quaestionis quae inter illum & me intercedit, plane aliud ponere, quam quod ego confirmare nisus fueram , videba