장음표시 사용
91쪽
Quid est igitur quod in sitis Epistolis non meminit nisi de libris studiorum liberalium 3 Auctor quidem Responsionis nihil de eo citavit, quam quod ad hoc librorum genus spectat: at si cum illo aequius actum
tuisset, comperissemus non minus illi curae & studii fuisse circa opera Sanctorum Patrum. Legantur Epistolae IT. & 61. ubi loquitur de S. Hieronymi & Vener. Bedae Commentariis in S. Scripturam: Epistola quoque io3 quam scrip. t ad Benedictum ill Pontificem . duo, ei commendans Monachos quos Romam in utebat de ritibus & moribus primae orbi, Ecclesiae edocendos, ut se ad illius disciplinani componeret.
nihil putans rationi cori venientius esse, quam cum ea Eccles fa vel in hoc consentire, a uisa rettuliae omnes, ut ipse ait, primitias fidei a ceperunt. In hac eadem Eselilola rogat Pontificem , ut ad se mittat Commentarii S Hio Onymi in Hic rem iam partem quae sibi deerat, &quosdam etiam humanioruni literarunt libros, qui Dom. Abliati tam acet hae in illum criminationis ansam dederunt. Animadvertendum denique eli, qHomodo scriptis Sanctorum Patrum utatur in tuo de tribus Quaestioniblis libro, & ipeciatim S. Augustini auctoritate in sua Epistrata 96. ad Carolum Calvum , ut illuni cxhortetur ad tollendum de tuo Regno jurisjurant a susurn, qui tunc inoleverat. Ceterum si de colligendis prophanis auctoribus, qui in sua Bibliothe. a deliderabantur. adeo fuit lollicitus, deque hac re ad Pontificem, ad Episcopos, N. alios spectabiles viros scripsit; id quidem argumento est, itudiorum usum in ejus Monasterio suisse, uuem neque Pontiaces, neque civiles Potestates improbarint; minime vero illum otio cibum dosse ut tempus in hiice studiis impenderet. Sed revera hinc apparet, quam illi curae esset, ut Monachi erudiendis juvenibus occupati, turos & melioris notae scriptores illis traderent; id vero non impediebat quominus pro religione Iahctitatis ipse tamquam excellens Praesul haberetur . ac ejus Coenobium ex duobus & septuaginta Monachis fouatum maxima celebritate & veneratione apud omnes esset, teste Hildegario Meldenti Epi lcopo ejus contemporaneo: Pastor modo pro religι ne Πάiuotis in Mon serio amolismo Fer raras , ubi eaetus Monacis um in C sto cum illo toto orbe est Generandus. Idem auctor refert hoc loco , Lu- pum a periculoiiisimo morbo relevatum S. Faronis precibus & intercessone, seque id ex ipso Lupo audivisse; atque hinc est 1ortasse quodsbi Serviati cognomen imposuerit, in grati animi monumentum . Inter
hujus magni viri discipulos claruit Ado Viennae ArchiepiscopuS, cuIdebet Ecclesia Martyrologium , atque alia scripta, quae lati, Pitcndunt. Lupi sollicitudinem & diligentiam ad alia spectasse quam ad literarias quaestiones. Talis sere extitit Servatus Lupus Ferrariensis. atriae utinam eadem dextra, quae nobis illius imaginem exhibuit hortatorem . colores & lineamenta huic nostrae qualicumque tormae adul- disset .,A qua tamen, litui rudis suerit & invenusta, non aberit laltem
Facile patebit ex iis quae in hoc & Superioribus articulis ecliueruι , tamquam ex specimine quodam , nonum & octavum saxulum non
92쪽
suisse ita laeda & corrupta , ut D. Abbas contendit suisse. Omnino convinci possiimus Sanctorum nostri ordinis Acta legentes, duobus hisce taculis aeque magnos viros floruisse, quam alias umquam in nostro ordine floruerint. Sancti Bonifacii & lociorum ejus in Germania Apostolatus, atque eorum populorum ad fidem converso: Mistiones Sanctorun lsrant, Wille brordi, & Wilehadi in Frisia atque alibi: Sancti An scarii&S Remberti in Suetia & Dania, ac finitimis Provinciis: Fuldae, Fritis lardi, Corbeiae in Saxonia Coenobiorum iandatio. nes : alia plura inclyta Monasteria quasi quaedam coloniae ad servamdam & promovendam in his regionibus fidem, erecta: Magnus cel berrimorum Sanctorum numerus , qui inde & ab omnibus Ecclesiae Latinae partibus prodiere; apertissime ostendunt, haec tacula Mon
chis nostris fuisse tacula benedictionis. Qiod si barbari & infideles
populi depopulatis provinciis, ac Monasteriis direptis vastitatem alici bi intulere, Deus eodem tempore eduxit inde viros zeli & scientiae plenos, qui collapsa restaurarunt, & inolitas dissolutiones ac deso
Non sum nescius, ut nullum sine aliqua perturbatione taculum fuit. duo illa quoque, de quibus agimus suas tulisse labes & ruinas. Incauissa fuere bella, & incursiones Saracenorum , direptiones Ecclesiarum ek Monasteriorum Caroli Martelli tempore: Filiorum Ludovici Piid sectio. civilia bella quae post Patris obitum interis exercuere: Noomannorum & Hungarorum Gentilium grassationes : denique corruptio, humanae naturae pene cognata, re indivulse adhaerens. Sed ea tacula habuere etiam magnos viros, qui praesidium & columen reliquis suerunt, atque omnem operam, omne studium impenderunt, ut errores evellerent, oc collapsa reficerent.
Non una denique facies, sed bina cuilibet taculo contigit, altera quidem serena , tenebrosa altera . Si taculi steditatem tantummodo proferamus, non nisi ex parte illud exhibemus; ponere autem lucem tenebras, & tenebras lucem , pariter vetamur. Decimum Ecclesiae Seculum, utut illud nobis Baronius isdum & horridum ob oculos p fuerit propter dissoliationes eorum qui S. Petri Cathedram illo aevo tenuerunt, magna edidit lumina in Galliis, Germania, & Anglia; IN Rentibusque Praefationem quinti nostri ordinis taculi , perspicuum het, injurios valde huic taculo quosdam suisse , qui praeter historiae
veritatem graviter illud infamia wnsperserunt, ea tantummodo quae Romae fiebant aspicientes, clarissima virtutum decora, quae alibi coeruscabant nequaquam advertentes.
Verum enimvero aberrationes a recta disciplina, quae tribus hisce iaculis intra Coenobia suerunt, studio literarum&scientis Monach rum adscriptas umquam fuisse , nequaquam deprehendemus. Legendum quod super hac re ait Concilium vernoliense anni 84a canoner . , qui collapis observantiae causas exprimit: In locis sanctis, boc est M nasterus , alios sisdio, nonnullos demtia, multos necestate Dictus θ vestimensio sua professione viciare comperimus. Neque nos mimum sollicitos habere
93쪽
debet studii vocabulum quod hic reperitur; satis enim explicatur ab eodem Concilio Canone sequenti, ubi de quibusdam Monachis disso. Iutis agit, qui hinc&illinc discursantes, & propria etiam veste depos, ta ad saeculum redeuntes, cupiditatis causa, proprium institutum impudenter dedecorabant; quod nihil aliud est quam dedita opera & ex asi sectata pravitate , hoc est studio ) male agere. Sed studii vocabulum adhuc expressius determinatur ex eo quod Cpncilium hoc Canone g. exactam quamdam causarum distributionem facit, quae sunt assectata pravitas, studio) desidia, &necessitas; ubi si studii vocem pro liter,
rum commentatione acciperemus, distributio sua exactitudine& praecisione careret. Praeterea haec vox raro absolute sumitur in significatio ne applicationis ad scientias, nisi sorte aliquo adiuncto vocabulo, verisbi gratia literarum, ad hanc significationem contrahatur . Quod hic praesertim necesse erat, vox enim opposita, desidiae alium ejus sensum
lacile ingerebat. Omnibus his argumentis illud adiiciamus, quod Lupus Ferrariensis, qui hujus Concilii a Secretis suit. non fuisset procul dubio a Patribus hujus Conventus adhibitus , ut tibimetipsi dicam scriberet, studium literarum damnans, quod sibi apud eosdem laudis& meriti titulus erat, suitque semper illius exercitatio praecipua. Non dicam plura de caulis dis lutionum, quae illo aevo in aliqua Monasteria irrepserant; de quo argumento plurima suppeterent dicenda, quarnosa proposito nimium avocarent, quaeque aeteroquin cuilibet persuaderent, studia nullam umquam in re ista partem habuisse At quam vellem silentio praeterire posse id quod striplit D. Abbas circa S. Anselmum, in quem cuperem ut aequior aliquanto sumet. Modo ait, quod cum ad Episcopatum esset destinatus, a via communi, Dei nimru, receserat, studio Dogmatum & Theologicarum quaestionum op ram impendens. Modo per quemdam quasi contemptum, ejus opinionem reiicit de Virgilii & aliorum auctorum lectione , quam sanctus hic vir Mauritio Monacho&discipulo permittit, imo cc suadet. Subjungit itaque D. Abbas: cuia de S. A cimo narratur, merciur magis ut de memoria excidat quam ut assegetur. suis umqviam probet, Monacbum, cui ex Regulae praescripto Dei iudicia jugiter obversari debent, ita ut oculis o saeu mi defixis baereat. S in ossidua animi S sensuum custodia o I. legendis Virgilii carminibtis occupari, oe scriptores propbanos evolvere, qui facillime imtentionem mentis adeo ά Regula commendatam abrumpere atque exturbare possunt , i, no eg notiones ingerere omnino conIrarias illis , ρι as S. Beneci citis discuptilis stiis c ostir inlicere. Exceptis iis, addit S. Anselmus, in quibus nonnulla reperiuntur honestati & puritati contraria. Heu quaenam exe pilos . Non ita respondit S. Bernardus, cum sibi objiceretur Gregoria Pontificis indulgentia erga quemdam sacrilegum desert prem, &S. Augustini sententia circa matrimonium, qui illud continentiae voto ante serre videtur. Ait ergo S. Bernardus: Et ad baeo nibit ad praesens certitis breviusque responciendum occurru, esse quod ita sanrii Antistius fouertini: re-
Ioney ipsi viderint Sc. certus sum enim, sive in suo abundaverint sensu, si ista Dei
94쪽
A Dei spisitur sicutinis ceteris ita ct in bis ambos extitisse dispensatores faexles, illam is dispensando quod prae maribus erat, illum is scribendo quia em
Haud aliter dici potuisset, S. Anselmum suas habuisse rationes curita sentiret. Sed cum eae nobis sint incognitae, quod non intelligimus, damnare non audemus, quamVis aegre in ejus sententiam eamus. Mi. u. μhi quidem S. Bernardus nihil gravius dicturus suisse videtur. S. inquam M.ε- . Bernardus, qui nonnulla se aikrre profitetur Iuli Patres, non contra Pa. -
Difficile tamen non est causas investigare, quibus adductus S. Anselmus Mauricio Virgilii lectionem suadet, modo ejus Epistolam pem pendere velimus. Hic Monachus erat magnae spei adolescens, quem S. Anselmus Linguae Latinae prima elementa docuerat, & ad quem praecipua quaedam operum suorum inscripsit. Post grammaticae tyr . cinium, Mauricius docti cujusdam Rhetoris Arnulphi disciplinae stase tradiderat, ut Auctores disceret interpretari. Suadet illi D. Anse, mus in hac Epistola, ne ex schola exeat hujus grammatici, donec Virgilium & alios prophanos Auctores, quorum lectio nihil indecori habeat , explicare didicerit. Ecquis damnare possit hanc studiorum rationem in juvene praesertim , qui dotes ingenii eximias possidebat Argumenta, quae in Responsione obiiciuntur, sunt quidem apposita ad retrahendas regulares personas ab assidua & ordinaria lectione vidigilii , aliorumque Gentilium; sed si communem erodiendae iuventu- tutis usum qui in scholis viget, itidem damnare velit D. Abbas, haudicio an haec fuerit Ecclesiae sententia et certe exploratum est . non ita uisum Gregorio Nazianzeno , ut in sequenti adnotabimus. In meo Tractatu usus sum ad hanc rem auctoritate D. Basilii, qui Homerum legendum suadet, cujus carmina ad virtutem excitente Caeterum non puto, ullam aliam S. Anselmo suisse vocationem prae. ter ejus ad studia aptitudinem, quamquam a Deo ad Episcopatum suerit destinatus. Neque ideo a communi via recessit; studiorum enim exercitatio in ejus Coenobio publica & communis erat. Rus opera Dogmatica pleraque composita sunt in gratiam & ad preces suorum Monachorum , quibus ea inscripsit deinceps explicaturus, hoc est
uno verbo dicamus ut ea illi studiose legerent.
95쪽
Asa argumenta ad probandam communium studiorum lati tudinem, quae Monactis permitti possunt relate ad
Sunt qui putant Monachorum studia angustius concludi. si intra
Sacrae Scripturae limites terminentur. At ubi librorum 1acrorum intelligentia, quae interdici revera non potest, illis permittatur, in eius studii messem mittuntur, quod latius patet quam vulgo creditur. Fateor igitur quod alias toties assirmavi, olim Ecclesialticos viros. imo& regulari vitae addictos stud io Sacrae Scripturae unice ere operam dedisse. Hinc D Abbas occasionem arripit mihi obtrectandi; meque pluribus suae Responsionis locis redarguit, quod quae antea dixeram oblitus, Monachos in amplissima studia, quae eorum instituto nequaquam convcniunt, coniicere velim. Attamen animadvertere quoque Poterat, ipsum-met in ea quae dixeram consentire; quippe qui lateatur, Ecclesiasticorum studia intra
S. Scripturam stetisse . Imo eamdem rem apertius & sortius. ac ego, confirmat, cum ait: Cogηisio S. Scripturae, dummodo medullitus praetrare. iis quidquid egregio Praesuli informando necefarium putabatur, sola comprebendebat Umi Chososto miliae, S Basilii Moralia Documenta Milesiud continent praeter Sacra Paginae testimonia arque auctoritates-... uno verisbo . intelligenti probe Diuinas Scripturas omnia suppetebaηt remsua ad mai res Eccle ae dignitates obtinendas. Ubi aliquis reperiretur illis explicandis ad mus , qui mutitam, tropologicum S anagogicum earum sessum reserare. Populasque veritares ct sementias isibi coatratas edocere posset, in eo merat Iumma meritorum ει doctrinae. qInterea tamen D. Abbas oblitus serme quae dixerat, sola Scripturae lectione nunc studia Monachorum non circumscribit. Alia plura nunc denique permittit ut legant, indulgetque illis Patrum Commentaria. atque opera ad mores pertinentia, libros etiam recentiores, qui de Disciplina morali tractant, Collationes Ecclesiasticas Luci enies ocPetrogoricenses, Moralem Gratianopolitanam &c. En igitur uterque in eadem repugnantia versamur; ita ut ego vicissim illum alloqui ita possem, ut ipse me est allocutus: si Quando quidem alterium eli to- tam veterum Patrum Theologiam in scientia Sacrae Scripturae it se tisse; ejus ope ad sanctitatis culmen evectos, Dei & hominum a 'ri probationem consecutos; quare a via quam ipsi inierunt & monis liraverunt nobis, modo recedimus quare Monachos tot auctorum is copia oneram e - . Sed ut quod verum est dicamus, praecipuum ac solemne Ecclesialticorum & Monachorum studium exerceri debet circa Sacram Scripturam. Omnis illorum opera, omnes cogitationes huic studio sunt im-
96쪽
pendendae; In hoc omnis eorum Theologia collocanda est, juxta moerem veterum Sanctorum Patrum, quorum Opera omnino sere ex Scri.
pturae sententiis & verbis atque ex consequentlis ab ea diaetis confla. ta sunt. Hujusmodi studium est studium omnium temporum, eoque non minus hodie, quam olim. occupari debent viri sacris initiati: Λt hujus studii tractandi methodus juxta tem 'orum atque ingeniorum diversitatem plurimum immutata est; dispositiones quoque & adminicula huic studio collata alio & alio modo usurpata sunt. Ut discamus methodum, qua studium Sacrae Scripturae quondam procedebat, videndum est quomodo illam docuerit Origenes unus ex praecipuis in hac schola Magistris. Cognoscere id possumus ex illustri
illa oratione quam Gregorius Thauma turgus cum laude illius magni viri olim sui praeceptoris com posuit. A Solemne illi su isse narrat sui. Gν oriri gulas Philosophiae partes relate ad divinam Scripturam, &ad Chri- τ mriri stiane vivendi rationem tradere, incipiendo a laudibus ejusdem Phi. M losophiae, & ejus amatorum: qui soli, ajebat, vitam ratione prae- π ditis convenientem vivunt, qui recte student vivere, & primum is seipsos, qui sint, noscunt; deinde ea, quae vere sunt bona, quae ,, persequi hominem fas est , & quae vere sunt mala, a quibus resu. M gere oportet. Inde inscitiam vituperabat, omnesque inscientes, quiri pecudum more mentis lumine capti , ne hoc quidem ipsum quod is sunt cognoscunt, & bonum malumve neque ipsi scientes , nequeri discere curantes. Plane enim ne pium quidem esse erga Deum pos- ,, se ostendebat, qui Philosophiae expers foret. Logicae praecepta discipulis suis principio inculcabat, neque frues stra neu temere admittere aut rejicere testimonia eos adsuefaciens et is sed rerum capita eX plorantes accurate , non speciosis vocibus autis nimia simplicitate decipi; neque eas opiniones quae admirabiles&is minime credendae videntur, statim pro falsis rejicere, cum eae poeia stea diligenter indagantibus omnium verissimae repertae lint: deniis que de omnibus caute & sine ulla praeoccupatione judicare. Eos deinceps ad Physicam admovebat, nimirum ad commenta. is tiones de potentia & sapientia Dei, ostendens nihil esse ad ingerenis dum humanis animis sensum humilitatis hisce commentationibus
Physicam excipiebant Mathematicae disciplinae, praecipue Gemri metria & Astronomia; ac denique scientia Moralis, quam non je- ,, junis ac nudis definitionibus & divisionibus sitam esse docebat; sed is ipso usu a suis auditoribus percipi volebat, subindicans illis propri,
is rum appetitionum motus, quibus ipsorum animus allaciebatur; utri idem animus tamquam in speculo semet contemplans, radicitus vi- ,, tia extirpare, & virtutum exercitatione rationis vim confirmare.
Neque verbis solum, sed jam etiam factis morum regulas inculcari bat, docens veram justitiam in eo positam esse, ut a mundanarum is rerum strepitu segregemur, &ad nos ipsos omne studium converta- ,, mus, ut in absolutam nostri cognitionem pervenire possimus.
97쪽
o Iam post ceteram omnem industriam ac madium , ad doctrinam, de Deo illos traducebat, rem asserenS omnium maXime necessariam' esse, primae omnium Causae agnitionem. Philosophandum autem' ita censebat illis, ut omnia quaecumque eXtarent veterum cum Philosophorum tum Poetarum scripta legerent, iis eXceptis, quae athe is rum essent, qui etiam humanis aversi rationibus Deum Providen tiamque esse negarent: ne scilicet una quaepiam horum illorumve doctrina dumtaxat audita & in pretio habita, quamvis minime vera, animum, ut si vera esset, Habiens deciperet. Et vero ipse una
in Philosophorum placita intrabat praecedens & manu ducens ouasi in itinere, si quod sorte occurreret obliquum S insidiosum; eligebatque& proponebat quidquid utile penes singulos Philosophos atque verum erat. Ad quorum aliquem ne se omnino adjungerent hortabatur, sed soli attenderent Deo, & hujus prophetis. Postremo loco docebat eos Theologiam proprie dictam, interpretans illis divinas Scripturas, quarum doctissimus explanator prae ceteris suit . Per hos gradus & hac methodo celeberrimus doctrinarum institutor suos Auditores deducere solitus fuerat ad Sacrarum Litera.
rum studium. Porro cum illa aetate neque Concilia suppeterent, ne-rue Sanctorum Patrum ΟPera, aut certe Pauca, eXtarent, neque hia oriae Ecclesiasticae campus adhuc pateret, jure merito statuendum est, omne studium, omnem Theologiam virorum Eccletiae addictorii imprimis illis saeculis in sola Sacra Scriptura collocatam suisse: quod ta, men neutiquam impediebat, quominus ad hoc studium cum praeviis dispositionibus veniretur, iisque variis, cujusmodi in Origeniana methodo hactenus deprehendimus. Nonnullos hic quoque Canones subiiciam , quos ad explicationem& intelligentiam Sacrae Scripturae adhibebat Origenes. I. Qui iasi Ecclesia docent, ne quid a semetipsis loquantur, sed omnia ex Scriis pluris probent atque confirment, S. Pauli exemplo , qui eas tamia crebro citat, licet Dei Spiritu ageretur. 2. Eos damnat, qui Sacramis Scripturam interpretantur juxta proprium sensum, non tequentes is eum qui a Spiritu Sancto est; ipse mei vero plerumque citat Din is res, qui ante ipsum Scripturas eXplicaverant, licet eorum nominari nequaquam proserat. g. Iubet, ne haereticis facile credamus Scripti is ras citantibus, qua ceteroqui tanta Cum religione coli vult. ut deo emendatione nihil soliciti vel ipsos solaecismos in iis relinquamus is 4. Quidquid in illis ait nos ostendit, nobis ipsis adscribendum est; is nec a lectione desistere debemus, quamvis in obscura&dissicilia lo-
,, o frequenter occurramus; cum enim Scriptura sit Verbum Creat, is ris, a nobis non intelligi haudauaquam mirandum est, cujus ne opois ra quidem perciPlmus. S. Ut locum quempiam Scripturae recte ca- is pias, omnia loca, in quibus de eadem re fit sermo, aut in quibus is idem verbum usurpari videris, in unum congerenda tibi sunt. 6. Pri-- mo simpleX&literalis sensus eruendus, deinde mysticus, quem ipseia Origenes alii5 Praestri, cum illud tamen asserat , in qualibet Parabo-
98쪽
ia Ia unum esse praecipuum, in quo sita est analogia; reliqua vero Parmis bolae membra ad eumdem scopum non esse accommodanda, neque., singula verba subtilius excutienda. Hos praesertim Canones exhibet Origenes quatenus pertinet ad Sacrarum Scripturarum commentationem: quos per i psius opera varie dispersos excerpsit & collegit Dona. Abbas Florius in suae Ecclesiasticae Historiae libro sexto. Idem Origenes alibi quoque ait, nihil esse utilius nobis lectioneis Divinae Scripturae , quae utilitas haud semper quidem percipitur , -. 1s. is quemadmodum sumpti alimenti effectus haud cito sentimus; sed haeis lectione crebro repetita malas perturbationes & vitia sensim immi-- nul ac enervari, & quidquid est in nobis virtutis vires acquirere .is Divinum Eloquium simile esse magno Palatio, in quo plura cubicu- la, & aedium partes clausae, quarum claves variis locis dispersas diis ligenter inquirere debemus, ut eo pateat ingressus. In Epistola adis Gregorium monet. ut e Graecorum Philosophia sumat notitias, ceu quaedam Doctrinae Christianae praeludia --δι ταὶ ipsi futuri ras. Liberales denique artes oppido necessarias esse ad auequendanari Divinarum literarum absolutam intelligentiam, ab omni errore ocis cespitatione sejunctam: nec aliud quidpiam praesidium praeter hocis suppetere , quo loca obscura eXylicentur , aequivocationes tollan-M tur, interpunctiones recte ponantur. & hujusmodi alia lexcenta . Haec sere sunt praecipua quae circa methodum studendi Sacrae Scri-Pturae apud Origenem reperimus. Haec methodus in usu erat, dum ipse viveret, in scholis Alexandriae. Huc vero summa omnium redit. quod necessarium putaret, antequam aliquis hoc studium ingredere.
tur, ut didicerit humaniores literas, studueritque praesertim grammaticae, rhetoricae, philosophiae, re naturali Theologiae, ne quid dicam de peritia linguarum, quae sunt instar clavium, quibus aditus in hoc
sacrum palatium aperitur . . . - . a. -
Easdem ferme dispositiones requirit D. Augustinus libro secundo de Doctrina Christiana . Et primo quidem postulat ut sciamus, quae is sint Canonicae Scripturae. 2. ut illa quae in eis aperte posita sunt velis praecepta vivendi, vel regulae credendi, solertius diligentiusque in. velligemus. I. ut quae in Scripturis obscura sunt aperire Pergamus, ad obscuriores locutiones illustrandas de manifestioribus sumentes e. Notitiam troporum & proprietatum cujusque linguae necessariam csse statuit ad obscura loca explicanda. Cum figuratae locutiones ut plurimum a rebus naturalibus, a numeris & ab ipsa musica disciplina du. cantur; hujusmodi scientias ad earum intelligentiam multum conseris re Quibus adjungit morum qui apud Ethnicos obtinuerunt, veteris historiae, mechanicarum artium, Dialecticae, ac Philosophiae peritiam. Nonet vero ut ex his notitiis quantum satis est retineatur, & nimia curiositas evitetur. Unim sunt hia, ait, nec disciιηIue illicite tamiam occupem, ut majoribus rebus, ad quas adipiscenuassertare debent, non sim
99쪽
Subsequentibus temporibus eadem servata est methodus, eaedem. que dispositiones ad hoc sudium collatae sunt. Quod si Scholastici res ipsas tractandi modum aliquatenus immutarunt, quoad rei summam eamdem methodum secuti sunt. Et ideo Concilium Viennense sub Cleamente V. posteaque Benedictus XII, constituerunt, ut Monachi grammatica & philosophia erudiantur, quo ad sacrae paginae studium par
ti veniant: alia vero posteriora Concilia easdem Constitutiones identi. dem innovarunt & confirmarunt, ut superius adnotavimus. Hine aperte deducitur, si Monachorum scientia librorum s acrorum studio terminetur, hanc scientiam latissime patere, neque illis interdiaci posse praevias cognitiones, quM memoravimus, hocin saltem gramiamaticam & philosophiam, quae omni tempore habita sunt necessaria preterequisita ad Theologiam , quae a Sacra Scriptura non disteri nisi quoad modum tractandi materias. Ubi enim Theologia in quasdam ordinatas classes argumenta distribuit, singulos articulos probans auctoritate S. Scripturae; econtra studium Scripturale de se ac privatimi stitutum in unoquoque libro ejusdem Scripturae vertatur, atque omnes libri partes singulatim & continenter explicat. Equidem stio repetam enim non omnes Monachos studii aeque proinsundi capaces esse, re eorum pluribus simplicem Scripturae lectionem abunde esse posse; sed de perspicacioribus hic loquimur, qvibvs solera ingenium est, & ad grave studium capessendum idoneum: contendo autem , hujusmodi Monachis tale studium n m debere interdici.
Coactus est D. Abbas idem lateri, ut ex pluribus Responsionis locis
intelligitur . Respondens enim ad exemplum a me allatum Luciani Monachi & Martyris, assirmat, nulla illum scientia fuisse imbinum prius. quom mundo Iedirent. Qui cum Edessae sub Machario Sacras Literas didicisset , easdem postea cuisse , & intra illarum cognitionem omne ejus stetisse dMimam. Post quae subdit D. Abbas, bre exempla suam semientiam confirmari; nam sibi visum semper fuisse, Sacrae Seripturae lecti
nem is meditationem praecipNum Mamborum exercitium esse debere . Scaeniat iam ergo Scripturarum possidere licitum est, immo & hujus scientia aliis doctores esse permittitur exemplo S. Luciani, siquidem hoc exei plo D Abbatis sententia confirmatur . Quis enim id negare possit, cum haec Scripturarum exquisita doctrina veteres Nitriae Monachos ceu quaedam iniim is nota discerneret, de
in quibus narrat Rufinus: Seripturarum dicinarum meditationes o mellectus vi .e t. ενι que serentiae ditanae . nusquam tanta vidimus exercitia, in fetulas poe e 'λ - rumorarins credas in divina eo Dyrrauia . Iuvat hic adnotare, metiario is verbum in hoc argumento sere a Dpi pro gravi studio & serta commentatione. Quo sensu illud usurpavit S. Benedictus Regulae cap. 8. ubi ait juxta singularum exigentiam in studio Psalterii sive in aliquaalia lectione intervallum quod hyemis tempore maer Matutinom&Laudes ponitur, intumendum esse. macterii
100쪽
Non abs re erit itidem anceps Scripturae imo & Scripturae Saerae voca. bulum hic explanare; illud enim divinos libros non temper significat, sed omne librorum genus de rebus sacris tractantium, aut de morum disciplina, & de Ecclesiastica etiam historia. Habent hunc sensum haec vocabula in vita S. Eusebii Vercellensis Episcopi, ubi de S. Sylvestro Melchiadis successore fit mentio: si ui quantaesa sitimis υν fueris, Ilus qui scripturas sanctas legit ignorat, lautit in nonnullis exemplariis legi. tur, sine ullo addito Seripturas. Perspicuit m est id non posse intelligide libris divinis, sed de historia Ecclesiastica, in qua S. Sylvestri gesta
memoriae prodita sunt. Idem luculenter probatur ex verbis Concilii Duciacensis anni 87a capit. γ. Regula S. Benedicti auctoritate Papae Gregon ii inter canonicas Scripturas ct ibolicorum Doctorum scripta, est teneri A.
creta. Haec animadversio, quae magno probationum numero confirmari posset, robur addit iis, quae a me alias dicta sunt circa studium, de quo meminit Trithemius, apud quem sub iisdem verbis reliquas Eoclesiasticas scientias comprehendi affirmavi. amquam D. Λbbas consentire videatur, hasce praevias notiones Monachis inservire posse ad Scripturae studium capessendum; contendit tamen necessarias non esse , & posse Monachos ad eloquii divini intelligentiam pertingere, cum compunctione & puritate cordis Scripturas legentes ac simpliciter meditantes. Alioqui debuissent Antonii,
Hilariones, Maciarii in omnimoda diυivarum Scripturarum irem ιωπ versari, cum uos appareaI cos Praecep inrum re doctorum ope usos fuisse e licet indubium venire non possit. qu sacrarum literarum scientiam Unime calta
Ad id respondemus, compertum nobis esse, ex privilegiodivinitus concesso posse aliquem sine studiorum conatu & labore ad persectam Scripturarum intelligentiam evehi. At S. Augustinus, qui huic veritati adstipulatus est, adnotavit etiam, is Deum ab iis tentari. qui ta- is lis intelligentiae gratiam ab eodem expectant, nec praeceptorem &is adjutorem hujus studii quaerunt. Subdit vero id perinde esse, ac si ad is ipsum Evangelium audiendum atque discendum nollemus ire in Ec-ri etesias, aut codicem legere, aut legentem praedicantemque homi. is nem audire, hoc obtentu quod S. Paulus in tertium caelum raptus ab is ipso Deo Evangelium didicit. Ita porro claudit: Caisamus tales ιem ratisnes superbifimas S per losissimas . Ad hanc veritatem confirmandam, exemplo uis sueram Eunuchi
Reginae Candacis. Quid e, ait D. Abbas, interse comparantur δ Emmc I erbricis commixtus, tenuissimis S imperfectissimis notitiis veritatis imbutus bomo denique in Idololatriae erroribus natus o educatus, cum taro Cisi.
R ano fidei principia edocto se. Si haec comparatio de meo esset, de ejus congruentia re aequitate fortasse dubitarem, sed Ela jure merito me uti posse reor post S. Augustinum, qui in occasione consimili ea usus est, probaturus hoc exemplo, non esse fidelibus confugiendum ad extraordinaria media, ut Scri-Pturae notitiam hauriant; sed tritae & communi viae insistendum: con