장음표시 사용
41쪽
essentiam sacra meti spectat, nisi ut additamenta ,sicut subiectum accidentis Pertinet ad rationem eius de correlatiuum ad sui correlativi dissilitione. Et confirimatur, nam si aliquod accidens, quod in unico tantum esset suta iecto, iti ratio praecisa esset , quia illa Plura non pertiiterent Per se ad rationem accidentis , sed tamquam additamenta, ita in proposto, in sacra' mentis concurrunt res & verba,ut statim in hac controuersia dicemus caeterum illa non pertinci per se ad rationem sacramenti sorna aliter sumpti, taquam quid ipsi essentiale, sed tamquam additamenta,ergo quantumuis
in rebus sensibilibus, quq ad rationem
sacramenti tamquam additamenta Pertinent, non reperitur unitas, tu m- modo illa alia,quq ad rationem sacramenti Pertinent, non impediant unltatem Per se, non propter hoc sacramentum erit non di i finibile , quia ut dixi, illa pluralitas est solum eorum, qtiae concurrunt in sensibili significante tandamentum illius rationis sormalis , quam sacramentum impor
Quinto nota, quod sacramentum, ut eri ipsa voce constat est, aliquid sacrum, cum vero eκ communi usu in hac materia sacramentum accipia- turpio signo, conuincitur esse signum sacrum, in quovis vero signo sacro duo considerari dc attendi Possuntiabierum est res ipsa significans: alterum
vero ipsa significatio seu habitudo ad
potest signum esse sacrum ; ex parte quide rei signiscantis, quia ipsa est sacra pertinen Sq. ad diuinum cultum, dc satia talem animae; eX parte vero
significationis, quia ipsa sacra est, quae de re sacra ad rem sacram terminatur, quo pacto maris rubra transb.
tus licet non esset secundum se res sacra, sacer dici poterat ratione rei significatae. Sacramentum vero Prout nunc de eo agimus, debet esse eX v-troque principio sacrum , primo quidem e V parte rei significantis , quia debet esse aliqua caeremonia ad diuinum cultum S animae sanctitatem ordinata,& constituta .ita Scot.in tota hac dis finitione, Sc Ponauen. dc Gabr. Hoc quide inductione patere potest, tam in sacramentis veteribus qua n uis: circumcisio namque per quam h mines in Dei populo cosignabantur, sacerdotu consecratio, Sc si qua alia erant sacramenta,caeremoniae erant sacrae, quod facile est etiam in sacrametis nouae legis videre. olum de matriamonio posset quis dubitare, quia non videtur esse caeremonia sacra, sed contractus quidam ciuilis; caeterum liceteX sedc Prout a voluntate humana ut a principali causa manat, sit veluti quidam contractus moralis tantum,ta me via Christo ordinatum ad coniugibus sanctificationem confercdam suo statui itecessariam, iam no est tantum ciuilis Sc moralis contractus, sed caeremonia sacra uia no tantum
efficit coniuges , sed quantum in se
est efficit sanctos coniuges. Ratio at tem communis,qua probari Potest,sacram laeta omnia nouae legis esse signa sacra, ea est,quia totum eorum negocium ad cultum Dei religiosum ordia natur, scilicet ut homines phaec signa in uno nomine religionis conueniae
in qua Sipsi sanct ficentur Sc Deum
Profiteantur, siue Religionis auctore, id ipsum eX nomine ila etymologia constat: na sicut vestimentu in est quove stimur, ornainctum quo orna inur,
ita seMamentum aptissime dicitur quo
42쪽
sacramur, seu quo inittamur, dicitur etiam, Ic est factum signum, lacrum ex parte significationis seu rei significat, qire in sacramentis est qu: dsacrin, ut gratia vel effectus Dei gratuitus, qui temper iacratus est. Unde a Dionys.cap. 2.de ecclesiastica hierarchia; sacratissima signa vocantur sacramenta, Scin toto illo libro eorum signis a tione in sacrana appellat. H i-bent aute ii ostra sacrameta duplice Ppriam,& allegoricam; propria quidere spectu pre elatis offici; scilicet grati
qua in conferunt; allegorica vero respectu pretieriti scilicet passianis Cluisti ex lubeturSed circumcisoni noco uenit hoc postremum,quia cum Christi passionem praecesserit, non poterit csse eius rememoratiuum signum,
licet eam ut futura potuera ut sigm s.care Haec tr: pleκ sisn ficatio expresse habetur in B ipti sino, ut colligitur e X Pau.ad Rom. 6. ubi Piptismum signumortis Sc sepulturae Cliristi appellat, aiens: Quicumque sumus baptiza ti in Christo Iesu, in morte ipsus baptia ali sumus,e. insepulti enim sumus per Baptis uuinin morte. Signum vero grata Sc gloriae deinde nona
n. it, cum nos Per Baptismum vitam
I Ouam accipere S resurrectionis spe ostendit,& de Eucharistia canit Ecclesia: O lacru conuiuium in quo Christus suinitur, recolitur memoria Passi solus eius mens impletur gratia ac suturae gloriae nobis pignus datur. In alis; autem sacramentis haec significatio reperitur, quia omnia habent vime X passi one Christi, dc omnia nobis eo Dierunt spem gloriae per gratiam, quam conferunt . Est autem discri. naen inter signum certum et efficaX, quia ad rat:onem signi certi sulficit,
quod quantum est eri Parte sua semper sit cum suo signato,& signatum
antecedat signum ordine naturae, ac
ei ficax dici non potest, nisi ordine naturae signum piaecedat signatum. unde Sco. ubi sui'. artic. 2. sic ait,proprie dicitur signum efficax, si adhibito s-gno sequitur ordine natura signatu , ct non e conuerso ; quia si lignum sequeretur suum signatum ordine natur ,etsi posset esse signum celtum si nuquam careret illo signato praeceden- te,non tamen esset effica X, quia nullo modo eius positio efficaciam habe rei respectu signati, sed e conuerso, unde sacramentuna non lotum debet esse sgnum celthim sed et sca v. Sed ob scies.Signum Sc signatum sunt relativa, ergo sunt simul natura. ergo sacrament uiri, quod ut diximus S dicemus,esse signum,non potest esse prius natura suo signato. Rehu det
quai tu, id verit esse de sacra meto sub ratione signi, seu pro formali sumpto, non vero pro materiali seu re substrata dc denominata: unde ablutio cuin verbis ad Bapti sinum pertinens facta circa corpus hominis,quae denominatur sacramentum,est prius natura gratia baptismali, quam sacram ctum baptismi significat, sicut causa secudum suum esse absolutum est Prior nati ra effectu; sed sicut causa ut relatiuum ad effectum, quod est simul natura cueo, sequitur quod esse ablolutum causae Sc estectus, ita sacramentum Pro formali cum sit signum quod intrinsece relationem dicit ad fg natu quod est essectus sacramenti pio se denominato lanipli est necessirio posterius illo enectu scin quo secudu suum csse reale S absolutu inrita l. iis,cui ratio sacramenti conuenit denominati
43쪽
essectit,cuius est signum efficax; alio
epto ex secundis intelionibus sum Pto, quibus sacramenta pro formali assimilantur, hoc explicari potest; genus dc species secundo intentionaliter accepta sunt sinul natura ; creterusi pro denominato sumuntur, & pro
ijs,de quibus, denominative dictitur, significat pro natura generis dc pro natura speciei, quae ad primas intentiones pertinent; genus est prius natura specie, &genus Sc species sic sum-Pta sunt priora relationibus generis ct speciei,quia ab ipsis fundamentaliter causaturSacranientu ergo proprie
sumptum sicut de eo hic loquimur,est signum efficax gratiae vel effectus
Dei gratuiti eX diuina institutione illam significans. Sexto obserua, quod ut ait Scot. in
Α.dist. I .q. 3.ar. . sacramentum distinsuitur quasi vox in suas significati
nes, in sacramentum proprie & im Proprie dictu in sacramentum im-Proprie dictum potest esse quidquid quoquo modo rem sacrani significat, in qua significatione purificationes,& ablutiones illius antiquae legis, &genusteraone Sc prostrationes, dc similia sacramenta dici poterant; Sacramentum vero proprie dictum est illud Ae cuius ratione est esse rei sacrae signum, ita quod res illa sacra, tuam
significat,st quaedam sanctificatio in
homine causata ed sanctificatio orianis ad duplicem sanctificatione reduci potest: Alia enim est sanctificatio intrinseca S coram Deo, quae pergratiam sanctificantem fit,potestque di ci sanctificatio simpliciter: alia vero est sanctificatio externa legalis i secundum quid, quae inveteri lege erat frequens non solum de homini.
bus,sed de aliis rebus licet enim de ratione sacramenti incommuni non sit conferre interiorem animae sanctificationem Per gratiam sanctificatem ,
quia vetera sacramenta viri uoce curunostris in ratione sacramenti conueniunt, non tamen illam causabant. nutriebant,est tamen de ratione cius aliquam sancti scationem conferre,
saltem impersectam; sacramentum incommuni sumptum est quaeda in
caeremonia sacra instituta ad conserendam homini aliquam sanctificationem ,δc ipsam conserendo veram
animae sanctitatem significat. Nam sillaec interna sanctitas, per ipsum sacrum vel in ipso consertur, per illam sanctificatur,ut in nostris accidit sacramentis;si vero solum legalem dc ini- persectam sanctitatem coserat, ut sacra inenti rationem induat, necessarium est ut aliquid altius diuinius, Lipsam animet sanctitatem fgnis et,
qualiter illa vetera significabant Pre- figurando gratiam in sacramentis nouae legis conferendam. Nec ab hac significatione excludi possunt veterae sacramenta, etsi in illis ex vi sacrariaeti non daretur gratia , non enim de ratione Elcramenti est, ut gratia,quae in ipso datur,significat, ac consequenter nec quod sit signum gratiae demostrativum, etsi iii nostris sacramentis conueniat sed quod sanctitatem aliquam etsi imperia ham conserat significet persectam: sicut nostra sacramenta non solum significant gratia, quam conferunt, sed i&storia in qua Promittunt . EX quo insertur,quod stsignit ei ficax illud dicatur, per quod
datur gratia , non est de ratione sa,
cramenti quod fit signum efficax satactitatis: s vero signu practicum illud sit, per quod aliqua sanctitas, etsi ese terna, datur, & gratia conserenda λ
44쪽
gnificatur, vel tunc quando signumeXternum, vel Postea conserenda: sic omne sacramentum signum prachicum dici potest. Sed obijcies,hunc modum significandi sanctitatem potuisse esse comunem aliquibus rebu , quae sacramenta non erant , ut transitui maris rubii, manducationi mannae . Respondeo,ex duplici causa haec a ratione 14-cra meti exclusa esse: primo,quia nullam sanctitatem etia etaternam conserebant: secuti do,quia sacramentum
est caeremonia stabilis ex lege firmata ad sanctitatem conserenda iri, ik significandam, cuius rei ratio praedictis rebus haud couenit. EX ijs sequitur, sacram erit a noua dc vetera in ratione generica conuenire, licet specie differant inter se , nam conueniunt tum in ratione caeremoniae sacrae, Cc in ratione sgni gratiae SV sanctificationis nostrae ; tum in significanda Christi Passione, quae totius gratiae est fons Sorigo ; tum etiam in signanda gloria, quae huius sanctificationi; est finis. Tertio modo dicitur proprijssime fa
cramentum illud, quod gratiam sanctificantem vel effectuna gratuitum fgitificat,ut Eucharistia. His ita constitutis haec nostra controuersia suis conclusionibus est absoluenda. Conclusio prima. Possibile est Deucreare aliquem effectunt visibilein ad salutem hominis viatoris Pertinente. Haec concluso probatione non eget, quia Theologo est manifesta eX P tentia Diuina.
Secunda conclusio. Possibile est Deum imponere aliquod sigmim ad fgnificandum effectum inuisibilem& gratuitum, quem potest producere hominique consene, Sc similiter
est possibile determinare se,& disponere se cooperaturum ad causandum effectu ni significatum ad postionem fgni semper dc regulariter,nisi impediat dispositio eius, cui adhibetur. Prima huius conclusionis Pars Probatur, quia nos possumus componere sgna ad quodcumque intelligibile sgnificandum a nobis, ergo id melius p terit Deus efficere ad suos inuisibiles effectus fgnificandos. Cum vero fiagnum diuidatur in rememoratiuum, quod respicit praeteritu;Sc prognosticum, quod futurum attendit ue dc demonstrativit, quod est pr sentis,possibile est Deu quodlibet istora instituere ad suos effectus significado cumid& nos possimus. Simili ratione Pintest secunda pars conclusonis probari,quia nos idipsum determinare possumus,ergo a sertiori ipse Deus,quod cui est rerum summa potestas. tale autem fgnum, cui instituitur ipsum disponit regula iter operari, potest dicisgnum veraX Sc certis, ad distilacti nem fgni incerti vel aequivoci, qualiter habet suum significatum concomitatum vel oppositum proprie sumendo, si adhibito signo ordine n turae sequitur significatum,ut quinto notabili diximus. Tertia concluso. Possibile est Deu ad significandum effectum inuisibilem praedictum ac modo praedieri, scilicet,certitudinaliter de et ficaciter, in stituere aliquod si uni sensibile, dc etiam sensibile in ne includens plura sensibilia ad eundem sensum veIad diuersa pertinentia. Hoc Patet ,
quia id Sc nos Posse de uno sensibili il
lum effectum lignificantem, nemini
dubium esse potest ; sed de sensibili plura sensibilia includente etiam diuersorum sensuum ostenditur, nam
sicut ad fgnificandam Persectionem
45쪽
plicissima, possumus instituere istam oratione: Deus est infinite perfectus, quae eκ multis syllabis costituitur, itat sumus instituere quod aliqua audilia& visibilia conceptum nostruinsgnificarent, ut puta quod actum beneuolentiae significarent aliqua verba cum aliquo actu manusvel olculo, ergo ipse multo melius ad suum effectum inuisibilem significandum poterit aliquod sensibile S plura sensibilia diuersorum generum constituere. EX quibus euidenter sequitur quod haec ratio signum sensibile gratia, vel effectum Dei efficaciter ex diuina institutione sgnificans, non est ratio in se salsa ad modum, tuo Phil 8 Met. c. de salso, loquitur de ratione in se sal sa,quae illa est,cuius partes secum pugnant, nec simit: ter in re coalescere Possunt, ut partes rationis ipsius Clit. mqrq,quia nulla pars eX positis in prqd:cta diffinitione alteri repugnat,ergo non est ratio in se salsa, & consequenter non est ratio entisi inpossibilis, quia nihil est purum impossibile nisi cuiu, ratio est in se falsa; nec est ratio Pure negatio ilia aut priuationis, quia includit aliqua positiva. Ex quo infertur,signato illius rationis nota repugnare ei se, quod per quaestiolae in An est, inqu: ritur, quia conceptui Perillam rationem signato ino rePugnat aliquod a parte rei correspondere, sciat repugnat signato-co eptui o lectivo Chimaei et laestenso mi litoin possibile,& sic ad rationem seu cognitionem Rale est,sacramenti su p.
Ponitur cognitia eius An est,no in inisque diffinitio ad dii finitione quid rei,
de quibus diximus satis notab. F. I ii fertur etiam eκ dictis, conditionem entis d. is ni bilis, primuin eX narram Plinio notab. ipsi sacramento conueniare, quia non est non ens, quia non est impossibile , cuius partes secum Pugnent, Nec pura negatio vel priuatio . quae solum pure non entia dicuntur. Qii arta concluso. Aliae tres conditiones ad ens diffini bile pertinentes conueniunt sacramento, te secuda patet e X 3. R q. nota b. ubi ostendimus nihil habere in se sacram ctum,quod vilitatem per se ad diffinibile ratio i e spectatam impediat, est enim pro sormali sumptum per te viaii; nam sensibilia quae ad eius dis finit onem in. grediuntur, non pertinent ad ipsam
tamquam quid de essentia diss illi,
sed talia quam additamenta: sicut ad diffiniti inem accidentis pcrtinet subiectum: Et quamuis idem accidens in pluribus ellet subiect: s, unitatem eius non impedirent, sic nec plura sensibilia ad diffinitionem sacramenti tamquam additamenta 'cchantia , eius viaitatem per se destruunt: quocirca et si iii ipsis set bilibus unitas non re- Periatur, inuenitur tamen in sacrameto ea, quae ut sit dis finibile est necessaria;nam in ratione sacramenti formali intelligitur esse signum dc etiam illa , quae veluti di feretitiae illud de-
tione Icelficaciter alia vero duo, quae ibi reponuntur ut sei sibile ,& c a Dei gratuitum, utit ibi tamquam additamenta ; primum ut lubri chum ii-ue ut tandamentum, secundum autem ut correlativum,at pluralitas quq cumque vel subiecti in se, vel ut correlatiuum non Prohibet relationem ei se diffiiubdem: ita enim iste concesintus est per se unus apud intellectu in signum ad placitum efficax, scut est conceptus paternitatis, S paternitas
possct dis finiri, ita proprie si esset in
46쪽
duobus subiectis, no obstante eorum pluralitate fundamenti & subiecti ac si in unico tantum subiecto vel sundamento eget,quia illa eius rationem&dissiliitione na solum ut additam ta ingrediuntur. De quinta coditionetei diis tibilis dico, qd in rone nominis sacramenti praedicta includitur aliquid, quod dicit ens rationis. s. hoc quod est esse signum eκ institutione diuina Sc effica X,quia signu in relationem dicit,non quidem realem, sed rationis quia tuum colat equitur fundamentum e V natura rei, nam eis in
re sit aptitudo ad signandum effectu signatum,tamen actualis signatio non conuenit sibi nisi per actum imponentis. Restringendo ergo diffinitionem ad ens proprie dictum extra animam illa dii finitione quid nominis sacramenti non exprimit quid
sacramenti , quia sicut sacramentum sic non est ens, ita nec habet
quid proprie quod per diffinitionem
e XPlicetur, attamen eo modo: quo diffinitio exprimit unum coceptum per
se in intellectu, sue ille conceptus sit rei extra animam siue rationis, bene potest diffiniri quo modo S tion alio diffiniuntur secundae intentiones imgicales, non enim significant quid ditates extra animam, sed tantummodo
coceptus in animam sed per se unus,sc autem habere diffinitionem susscit ad scientiam proprie dictam, a
lioquin Logica non esset scientias &in huiusmodi diffinitionibus genus& differentia inueniuntur & propriu eo modo, quo Logica de disserentia,genere, Sc proprio loquitur, sic in ratione quid nominis e Nplicata, seu posita sacramenti nitur signum, ut genus e X institutione,et efficax ut disinentia,sensbile vero ut fundamentum relationis gratia, vel effectus gratuitus Dei vi correlativum. De quarta vero dc quinta conditione rei dissiliab: lis patet, quod sacramento conueniat, non enim liabet conceptum simpliciter simplicem, sed simplicem in
Plures conceptus resolubilem, siquidem constat ex genere dc differentia. Non est praeterea quid singulare cuius non est diffinitio, sed uniuers te plures sub se continens specie ex quo sequitur quod supposita ratio quid nominis sacramenti sit illa, qua supra sui inus,mtest simpliciter&per se dis finiri, eo modo quo secundet intentiones sunt per se diffinibile de id absolute nihil repugnat quin absolute Se verissime diffiniatur, nisi V a
proprium eius formale est eris rati
nis, vel nis ea includit aliquod quod
est Praecise ens rationis: e X ijs concluditur ordo, quem cognitio an est, Scquid est inter se habent: cognitio nim an est praesupponitur ad cognitionem quid est, ut conclusione pH-ma & nota.secundo diximu*: et ad cognitionem an est praelupponitur diffinitio quid nomini s, eX quo quaestio an est intelligitur. Nam si conceptui quid nominis non repugnat aliquod
a parte rei corre,ndere, concludi tur non repugnantia eius ad esse, quae per cognitionem an est cognoicitur& requiritur, quia subsequitur cognitio quid est , dc in habentibus quid
est eadem est ratio e Xprimens quid dicitur per nomen est vera diffinitio
quid rei: nam secundum Philosophu4.Met. ratio quam fgnificat nomen est diffinitio, nomen enim imponitur
ad rei essentiam significa dam,ac proinde ratio exprimes quod dicitur per nomen distincte & per partes exprimit distinctum conceptum essentiae. Quin-
47쪽
Quinta conclusio.Si teneamus sa- &efficaciter loco disserensae, sensi-cramentu esse quid Gmune ad noua bile ut subiectuin vel sundamentu;
dc vetera, ut supra i taesse notauimus, effectum vero Dei gratuitum vico
se debet diffiniri, sacrae rei signa vel relativum relationis nomine signi Seinuisibilis gratiae visibilissorma, intel- sacra nacti importati, signum quidem ligendo nomine inratiae sanctitatem dicitur non utcumq; sed vitale, quod simpliciter&perfectam, vel secunda sit sacramentum in se seu ratione rei quid & impersectam ab utraq; enim significantis & similiter ratione signia
sacramentum secundu in suam ratim sicationis & rei significatae, ita quod ne communem abstrahit. illa vetera res ipsa signata sit sacra siclit not. quin legalem sanctitatem significabat pri- to exposuimus.Secundo lioc signummo-efficiebant,licet enim gratiam det eκ institi itione ψiuilini significare in sacra metis nouae legis conterenda ut distinguatur sacpum a naturali sia Precipue figurauere, sed non ex secu- gno,qd naturaliter & no ad plac tu si-da ratione,sed eκ prima rationem sa- gniscat.I 'reterea hoc signit det esse escramenti habebant ; sed a sacra metis sicax id est certu . demostratiuii egeillam legalem sanctitatem solum s- ctus qui sit, sitq; prius naturaliter sucignificantibus Jc conserentibus, eκci- signato,regulariterq; habeat illud nisi ocircumcisonem, quae gratiam iu- indispositio eius, cui adhibetur impestificantem conserebat, signum qui- diat modo quo S. notab. diXimus.Podem non naturale sed ad placitu, non nitur sensibile ut aduertas sacramen- absolute, sed sacra metum utroq; mo- ta debere esse signum sensibile, Sc co-do, ex dictis notabili quinto, estque sequenter rem, quae ad significadiam caeremonia sacra ad aliquam sancti- imponitur, debere esse naturalem &tatem homini conserendam institu- sensibile, sic tu Sco.&omnes Theol.
mus, ut sit stabilis Sc permanens lege- D. Aug. I 9.contra Faustum c. I I. &eque confirmata, a cuius ratione & ab tiam constat eκ diffinitione signi,quelutio ab excommunicatione,&aquae Aug.tradidit a. de Doctr. Chr. c. I .fi- lustralis ac multa alia facile excludian gnum est quod preter speciem, quam tur,cum non sint caeremoniae sacre ad ingerit sensibus, facit incolni ionem sanctitatem coferendam,& gratiam alterius venire,quae est dii finitio signi conferendam institutae . humani, seu hominum cognitioni ac SeYta conclusio. Eo modo, quo sa- comodata humana ; nam l. cognitio
cramenti potest esse disii uitio haec est a sensibus incipit. Cum ergo dicimus eiusdis finititia dc completa ratio, si- sacramentum m genere signi constignum sensibile gratiam Dei vel e&- tui, intelligimus de signo humano,aγctu in eius gratuitum ex institutione que adeo designo sensibili, quod pro
diuina efficaciter significans, ordina- tanto humastu dicitur, quia hutnanaetum ad salutem hominis viatoris haec cognitioni congruit: unde sumitur priest diffinitio sacramenti proprissitne ma congruentia,Ob quam sacramen- accepti. Declaratur aut in hunc nam ta in rebus sensibilibus sunt constitu-dum,in primis signum, ponitur loco ta,quia scilicet ex rebus sensibilibus generis, ex institutione vero diuina ad intelligibilia contemplanda lim
48쪽
mo deducitur: quo circa valde sitit co-gruum ipso exteriori Sc sensibili religionis cultu interna sigilificari sanctificatione, unde Chi . ho. 6O.ad POP. se ait Si incorporeus esses, incori rea dedisset tibi ipse dona, nunc autem quia coniuncta est corpori anima tua, sub sensibilibus tibi intelligenda tradit. EX quibus verbis secunda congruetia elici potest, cum enim homo cor-Pore Scanima constet, non satis erat ut corde crederet, nisi etiam actibus
corporis suam fidem profiteretur ipsisque Deum colat , seseq. ei submittat, vicii mente & corpore Deum OL fenderit, congruentissuvii suit, ut per corporea sacramenta curaretur ac tanctificaretur. Tertia congruetia esse potest, quia cum homines naturali ratione ducti in vitum Populum congregentur, ita per Christunt cum sui n-ma sapientia sciat omnia disponere in unum ecclesiae corpus visibile, per aliqua communia signa debuet ut ad Deotultum debitu exti: bendit,uniri.
Additur in eadem diffinitione lacramenti Gratia sanctificans anima, quae per ipsa sacramenta ei confertur,quae .est interior dc persecta salictitavCaeterum quia sacramenti Eucharistiae est Permanens, neq; in usu consistit de coficitur, sicut caetera sacramenta additur in diffinitione,Vel effeci uin Dei
gratuitum,quia est gratia . . vel
existentia corporis Christi sub speciebus,quam de ipsae species sgi,incant comprehenderetur, quae non est gratia uili aerens Di ct ficans animam,
hoc enim confert ut sacramentum,curecipitur ipsa Euchaostia .Ex iis collige, quod iuXta hanc diffinitione ni sacramenti a Sco.traditam solum sacra. mentatiouae legis rationem sacranic-u habendiicc xion ci circumciso in i ta lege veteri iam abrogata qua do vigebat,& smiliter sacramentum legis
naturae alite circumcisionem instit tum,quo Peccatum originale deleb tur; alia vero quae in veteri lege sacramenta erant, hac dii finitione non co- Prehenduntur quia non erant signa demostrativa gratiae, quae causaretur
ab eis, vel ad eorum positionem sequeretur, sed solum significabant&conserebant sanctitatem absolute comunem ad persectam ct imperfecta legale, quarum prima in solis praedictis sacramentis signabatur, secunda vero in aliis, etsi figurarent S sgnim
carent sanctitatem persectani in sacramentis nouae legis tribuendam.
Septima conclusio, quae respondet quaestioni. Haec ratio in uisbilis gratiae visibili, forma si recte intelligatur, &Per alia non eκplicata suppleatur itPropria ratio d i finitiua .Hanc conclasionem sic probo: Ila ratio sic intellecta, suppleta ea deest cum illa, qua
Praece dcte conclusione assignauimus; ergo est bona,sicut , k illam bonam esse ostendi inus. Conicquentia est bo-Ha; antecedens vero probatur sic a
Scot. quod ponitur forma, debet intelligi prosgno sesibili eo modo,quo
imago Herculis dicitur forma Herculi ;quod ibi additur visibile, debet ii telligi pro sensibili in communi, dc Protarito debet intelligi visibile poni proselisibili cuiuslibet tensu ,quia via sus e st e Xcellentior omni tensu, et plurium dii serentiarum cognosciti viis secundum Phil. I .Met. in Prooemio, P
nitur etiam ibi Visbile pro sensibilisue uno siue pluribus, et hoc pluribus
Perti iactibus ad eundem tensum vel ad alium dc alium 4 ponitur vero ibi Gratiae inuisibilis Pro effectu Dei gratuito interiori ordinato ad salutem
49쪽
hominis viatoris , debent etiam sui Pleri dii finitiones fgnificantes signia,
Puta eX institutione, contra signum naturaliter & efficaciter,contra signuequivocum,&signum, quod sequitur suum signatum. Dis finitio ergo aptissima, quae eXplicatissme rationem sacramenti declarat, est illa, quam Sc tus assignat, quamque nos quinta c5clusione statuimus;et nisi per illam alit suppleantur iuXta Scotum, Sc magis proprium sensum, & acceptione sacramenti rigorosam, non sunt aptae. Sed ad clariorem huius rei exilli
Aduerte,quod licet Deus subsiit signum aliquod spirituale si ituere gratiam significans efficaciter, illud tamen non esset signia in humanum, sed potius Angelicum; quo circa tale signum noncsset sacramentum, Pro ut nunc de lacramentis loquimurina sacramenta vocamus quaedam signa hominibus accommodata, quibus v-ti possint ad exhibendum Deo cultum corpore dc anima. Sed obiicies contra, quia character res spiritualis est, cum tame sacra inctum esse omnes concedant.Praeterea
Christus est iii Eucharistia modo insensibili, ut infra suo loco dicemus, est l. tame sacramentum. R fide tria a Theologis in lacramentis distingui.
rem tantum, sacramentu in latum,
dc rem Sc sacramentia in simul; es ta- tum dicitur,quae significatur cic non significat; Schaec potest esse omnino spiritualis,dc insensibilis, ut gratia. Sacramentum tantum dicitur, quod significat & non significatur quod sensibile esse inecet se est, de quo praecla pue hic loquimur. Res vero dc sacramentuni simul dicitur id, quod non
solum significat,sed etiam significatur. Illa vero, de quibus procedit oblactio, sunt res& sacramentu in simul, sed quatenus res sunt, nihil obstat, quod iii sensibiles sint & spirituales: quia hic res optime per res sensibiles significari possunt; quatenus vero sutdc significant sacra silentum, OPortet quod aliquo modo iensibiles fiant,s item Per aliud;quo modo res in sensibilis potest esse aut pari sacra inen twaut resti Licramentum simul,quatenus ut coniuncta signo sensibili aliquo modo manifestatui: quo pacto interior contritio quodammodo sensibilis fit per signa doloris eXterioris;& Christus videri dicitur Per Panis& vini species, Sc quia per modum cibi videtur,interiorem animi resectionem significat. Et quamuis sacram et tum signum sit ad placitum, nec ad signi placitum interius semper et a solute iii sit aliqua proportio dc si inilitudo requisita, ut Patet de ramo viandi pendente, tui vini vendit:one ius igniscat, cum quo tamen nulla 'ro- Portionem Sc similitudinem habere videtur. C terum imponentis sapientia magis elucet, magisque seritatur
Proportio, uado in huiusmodi signis instituendissimilitudo aliqua Sc Pr portio seruatur, sicut id diuina sapientia in sacramentis instituendis obseruauit; neq; haec Proportio & iii nititudo rerum signi ad placitum e Xcludit, cum ex natura sua non sit illud sugnum rei supernatui alis&inu sibilis
significativum, praesertim cum verba intercedat, quae nisi ex voluntate instituentis nullam analogiam ad effectum signatum habent; quae impositio ut duret, etsi quid reale non si sufficit quod simul re ipsa facta sit, nam ex hoc quasi humano more loquendo,relinquitur in re imposita habilis
50쪽
tas quaedam ad excitandum intellectum, ut per eam rem aliam cognoscat: Sed haec institutio &impositio signi sacramentalis publica & stabili lege fieri debet,quq duret Pro aliquo
statu, in quo ex ordinatione diuina in talem modum colendi Deum hi mines profiteantur, ut patet de circu-cisione in lege veteri pro toto Synagogae statu erat duratura;& nostra sacramenta pro statu legis euangelicae. Et ratio huius est, quia sacramenta, ut diximus,sunt quaedam csremon: ae, in quibus omnes fideles conuenitit,qui eiusdem Ecclesie sunt membra, et sanctificantur per ea, Sc iuxta Dei bene- Placitum eum colunt; atq; ita unam Ecclesiam constituunt, unumq; religionis modum, cuius unitas etsi non praecise in lacramentorum usu cons- stat,est tame ad eam necessaria Sicut ergo Religionis Sc Eucharistiae status est permanens, sic etiam sacramenta Permanentem debent habere institutionem.
in principio Articuli posita. AD primum patet ex dictis responso, quod sacramentum dicitur,id est signum sensibile gratiam significans, ad quod non requiritur quod ipsius gratiae significatae sit sor
Ad secundum patet, quod unica tantum est sacramenti dii finitio,non quod vita diffinitio completa, qualis est illa, quam conclusione quinta sta
Ad tertium patet e X notabili quarto, quod sacramentum sumptum Proserinali est per se unia, etsi sumptum Pro denominato et materiali hanc unitatem non habeat; ex cuius non unit .ate non sequitur non unitas per
se sacramenti pro formali sumpti. Sed obi jcies serian, qd relatio non est persevna,nisi propter landam
ti unitatem, ergo cum haec relatio sacramenti non liabeat standa metum
Perse unum, non poterit ipsa esse per se una . Respondet Scotus ubi supra ad primum principale in hunc modum: Respondeo, quod etsi sorte id esset verum de relationibus reali bus, de quibus tamen est dubiu, quia
sorte in multis trahentibus unam trabem est una relatio trahentium ad v- num tractum, tamen in relationibus
rationis proposito e st falsa, quia plura quantamcunq; diuersa possunt cocurrere in fundamento unius delatio His rationis; non . n.Oportet nisi quod plura Sc multa ibi concipiantur, quasi in ordine ad aliquod Ggnificatum. Hoc patetissa huius relationis unius, quae est significare vinum bonum, bene potest esse fundamentum totum iste circulus coopertus soliis hederae in cruce postus: ratio est, quia huiusmodi relatio rationis non noscitur ex natura fundamenti, sed e M csi ' ratione intellei has,licet aliquando habeat in re fundamentum, id quod patet in secunda generis in tetiosae, quae habet fundam tum in naturis diuersorum generum.
Ad quartum patet ex septima cinclusione, quo nodo ista matutibi in sei sibile proiensibili. Ad quintum respondeo, in sacramento posse de rationem signi,& ra tionem causae significari, sed ratio signi est ratio genetica b idq; signum tamquam genus in sacramenti disin.