장음표시 사용
271쪽
que nec contraria tangit,nec illa quae ad aliquid quanoquam aliter id in contrariis ed iunctim prolatis apparuret. Postremo contraria circa idem genus uersari, quin potius aut esse in eodem genere,aut in generibus contrarariis,aut ipsumet ege genera. Docet ex illud uocabulum Prius,aut tempore dici,aut cum retro I agas,esse ulter unon probetur,aut ordine,aut dignitate, aut quoniam stulteri causa.Vocabulum Simul,liel tempore, liel natura, sed citra causam: uel quoniam Jub eodem genere fectione eadem contra partiaris. Sex esse Notus hecies,genera
tionem,corruptione,incrctae tum,decrementum,liariationem,loci mutationem. Nolui quietem contrariam , corra raptioni generationem,decremeto incrementum:loci mutationi mutationem alterum in contrarium locum. Vara
riationi uel nihil,uel qualitatis pausem, uel qualitatis in
contrarium mutationem. Cum illud habere,nunc ut ad habitum di*ψtionenis referri,nunc ut ad quantum,nlino ut ad aliquod circa corpus, aut in corporis particula, nunc ut ad partem, nunc ut ad id quod in uaste,nunc ut ad possessionem , nunc ad exemplum illud quo uxor virum, uir habere uxorem dicatur. Atque hui tenus in Praedia
272쪽
pnedicamentorum liber ex Graeco recognitus 1 ad Reuerendissimum Federicum Caesium Episcopum Tudertinum. De aequivocis,uniuocis, dc denominatiuis. Cap.
Ea VIVO CA dicuntur,quorum nomen solum commune est, secundum nomen uero,substantigratio diuersa :ut animal, M homo,& quod dictum est. Eorum enim solum nomen coe est,iscudum nonaen uero substantiς ratio diuersa. Si enim quis assignet quid sit eoru utrunm quo animal est,propria assignabit utriusq; ratione. Vniuoca uero dicuntur quoru 8c nome comune esti ta secundum nome eade substantiae ratio. ut animal,& homo,ates bos. comuni enim nomine horum utrum animal nuncuo patur,ta est ratio substantiae eade. Siquis enis assignet utriusq; rationem,quid utrunm est quo animal est,eandem assignabit rationem. Denominatiua uero dicuntur quaecunm ab aliquo,differentia casu.secundum nomen habent appellationem .ut 1 grammatica gramatiscus,M fortitudine fortis. Eorum quae dicuntur alta quidem secundum compIexionem dicuntur,alia uero sine complexione.Ea igitur quae secudum complexionem dicuntur,sunt,ut homo curri homo uincit.Ea uero quae sine complexione dictitur,suntvit homo, bos, curti uincit.
273쪽
in subiecto uero nullo sunt: ut homo de subiecto u AGHquidem dicitur quodam homine,in sublecto uero nullo est. Alla autem in subiecto quidem sunt,de subiecto aute nullo dicuntur.In subiecto uero esse dico, quod cum in aliquo sit no sicut quςdam pars:impossibile est esse sine eo in quo estait quaedam gramatica in subleocto quidem est in anima, de subiecto uero nullo dicio tur.& hoc album in subsecto quide est corpore.omnis enim color in corpore est. de subiecto autem nullo Hoe h. dicitur. I Alia uero de subiecto dicuntur, R in subleo alia latinocto sunt ut scientia in subscto quidem est in anima de Tre ' subiecto uero dicitur, ut de grammatica. Alia ueronem in stibiecto sunt,nem de subiecto aliquo diculur. ni ' ' 'ut quida homo,& quida equus. Nihil .n.taltu nem in o. δε . subiecto est,neque de subiecto aliquo dicitur. Simplici qter autem quae sunt indiuidua,ta unum numero,de suo hiecto nullo dicimtur.in subiecto aut nihil aliqua proohibet esse.quaedam enim grammatica in subiecto est, at de subiecto nullo dicitur.
Vando alterum de alero praedicatur ut de suo vetulabiecto, quaecunque de eo quod praedicatur His Prim cuntur omnia etiam de subiecto dicentur . Vt homo de homine quoda praedicatur, animal uero de homine: ergo Zc de quodam homine animal praedicabitur.quidam enim homo,& homo est,ta animal.
DIuersorum generum,& non subalternatina posistoru diuersae iant species e differentiaevitania Mi cusp
274쪽
malis,N scientiar.animalis enim differentiae sunt, rese, sibile,bipes,& uolatile,& aquat ile.scientiae uero nulla earum est .neque enim scientia a scientia differt, in eo quod bipes est.subalternorum uero generu,nihil prosi hibet easdem esse differentias μ.superiora enim de iis quae sub ipsis sunt generibus praedicantur. quare quotcunt differentiae praedicati fuerint,totidem dc subiecti
De dece P cicamentis generatim.
Eorum quae secundum nullam complexionem ducuntur,unumquodque: aut substantiam significat aut quatum,aut quale aut ad aliquid,aut ubi, aut quan, bido, aut situm else , aut habue , aut agere, aut pati.Est e . ' auteni substatia quidem ut in figura dicatur . ut homo, equus. Quatum autem, ut bicubitum, tricubitum. auale ut album,grammaticum. Ad aliquid,ut duplum,diomidium, maius. Vbi uero in foro,in lycio. Quando aute,ut heri,superiore anno. Sitia uero esse, ut iace seo. det. H ere aut ut calceatu esse,armatu esse. A gere uero ut secare,urere. Pati,ut secati,uri. Singula igitur eoru quae dicta sunt,ipsa quidem secundum se,in nulla affirmatione dicuntur uel negatione. Horum autem ad seo Vm-ρMinuicem coplexione,amrmatio uel negatio fit. omnis enim affirmatio aut negatio i uidetur,uel uera,vel fala U ' sa esse.eorum autem quae secundum nullam compleoxionem dicuntur,nullium neque uerum, nem falsum est.ut homo,album,currit,uincit.
DL HisDE SUBSTANTIA.Vbstanea autem est quae proprie M princio paliter, Κ maxime dicitur, quae nem de sustbiecto aliquo dicitur, neque in subiecto alio quo est ut quidam homo, 8c quida equus.
275쪽
PRIE DIC A ME N. a 3 quae principaliter substantiae dicuntur) insunt, ta harquidem dc haru specierii genera, ut ada homo,in specie Ude est in homine,genus uero speciei animal est.se s cundς igitur hae substantiae dicuntur,ut est homo; atqi animal. Manifestum est autem ex iis quae dicta sunt,qubd eoru quae de subiecto dicuntur,necesscte est Zc nomen ec ratione de subiecto praedicari. ut ho desubieicto quodam homine dicitur,praedicatur etiam 5 no men. hominem enim de quodam homine predicabis,Zc ratio quoque hominis de quodam homine praediocabitur,quidam enim homo bc homo est, bc animal. quare fc nomen ta ratio de subiecto praedicabitur.Eorum uero que in subiecto sunt, in plurimis quide nemnomen,neque ratio praedicatur de subiecto, in aliqui=hus autem nomen quidem nihil prohibet praedicari aliquando de subiecto,rationem uero impossibile est. ait album cum in subiecto sit corpore, praedicatur de subiecto: dicitur enim corpus album) ratio uero albi
nunquam de corpore praedicabitur. alia uero omnia,
aut de subiectis dicuntur primis substatiis, aut in subieviis eis sunt. Hoc autem manifestum est ex iis quae per singula proponuntur. ut animal de homine praedicoetu ergo dc de quod in homine animal praedicabitur. Tam si de nullo quorundam hominum neque omnis no de homine. rursus color in corpore est: ergo Zc in taΤi riatu
quodam corpore . Nam sit non in aliquo esset singulob' -r II
rum :nec omnino in corpore. quare alia omnia aut de hatur.
subiectis primis dicuntur substantiis aut in subiectis eis Oi alia sunt.Non ergo existentibus primis substantiis : impossibile est aliquid aliorum ella, Secundarum uero aut i subie substantiatum,magis substantia est species, quam geo eu ei siit.
nus . Propinquior enim est primae substantiae . si quis αἱ ista aenim assignet primam substantiam quid est,euidentius primis suti dc conuenientius assignabit speciem quam genus asesignans. Vt hominem quendam manifestius assigna= i b isti asi bit thominem quam animal assignans .illud enim pro quid esse,
276쪽
prium magis cuiusdam homiliis:hoc autem commvo Dd . n.:nius. 8c cum quandam arborem assignaueritaminio
Vs' ' festius assignabit assignando arborem qu1m piam '' q/φ' tam rAmplius primae substatiae ideo quod aliis omni Hotem. n. bus subiiciuntur, ta omnia alia uel de ipsis praedicano i tur,uel in ipsis sunt: propter hoc maxime substatiae priinan senili, linae dicuntur.quemadmodum autem primae substano viticii homi tiae ad alia omnia se habent: sic id species ad genus se Ii ' i ,i,i habet . subiicitur enim species generi.genere enim de
assignans, speciebus praedicantur: species autem cum generibus quod 3 δ non conuertuntur. Quare N ex his species genere Qua hosti, magis substantia est. Ipsarum uero specierum quaecuncuiusda ho que non sunt genera inihil magis alterum altero subomini. , qae stantia est. N ihil enim familiarius assignabis de quoda, his, tu, ' homine,homine assignando: quam de quoda equo, a.Lex his equum. Similiter autem M in primis substantiis: nihil in nil sto. magis alterum altero substantia est.Nihil enim magis quidam homo substantia est: quam quidam bos . M
αι autem l rito igitur post primas substantias: sola alioru omoniti species ta genera secundae substantiae dicuntur.s la enim haec: eorum quae praedicantur primam substan
n am indicant.quendam enim hominem si quis assignauerit quid est speciem quidem quam genus assignanodo familiarius demonstrabit. dc manifestius faciet hoominem assignado,quam animal . Aliorum uero onuntii quidquid assignauerit quis assignabit extraneae: uelut album,aut currit,aut aliud quodcuque talium assignans. quare merito hae solae aliorum secundae substatiae dicuntur . Amplius, primae substantiae eo quod
xeliqua omnia se habet.de his enim reliqua omnia prξantur,quendam enim hominem dices granimaticu
277쪽
PRAEDIC AMEN. 24 esse.ergo M hominem dc animal grammaticum dices: Similiter autem Zc in aliis. Commune aute omni substantiae est in subiecto non esse Prima namque substantia: nec in subiecto est,nec de subjecto aliquo dicitur. secundarum uero substatiarum constat quidem etiam sic,quod nulla est in subiecto .homo enim de subiecto quide,quoda homine dicitur: in subiecto uero no est nem enim in quoda homine homo est. similiter aute, dc animal de subiecto quidem dicitur quoda homine, no eua est animal in quoda homine. Amplius. Eoruque in subiecto sunt nomen quide de subiecto aliquando nihil prohibet praedicari: rationem uero impossio tale est, secundarum uero substantiarum de subiecto dc ratio praedicatur,es nomen,rationem enim hominis de quodam homine praedicabis,dc animalis similiter. quare non erit eorum substantia: quae sunt in subiecto. Non est autem proprium substantiae hoc, sed & dissescentia eoru est,quae non sunt in subiecto ..bipes enim N gressibile de subiecto quidem quoda homine dio civiro subiecto uero non est.neque enini in homine est bipes .neque gressibile.ratio quoque differentiae de illo praedicatur,de quocunque ipsa differentia dicituro uelut si gressibile de homnine prςdicatur, dc ratio gressibilis dehomine praedicabitur. est enim homo gressi=hilis. Non conturbent autem nos substantiarum partes.quae ita sunt in toto R,quasi in subiecto sint,ne foro te cogamur eas non esse substatias confiteri. No enim ita ea quae sunt in subiecto dicebantur quasi ut partes inessent alicui. Inest autem substantiis ta differentiis Omnia univoce prςdicari. Omnia enim quς ab his predicata sumuntur,aut de indiuiduis praedicantur,aut de speciebus .a prima nanque substantia,nulla est praedicatio,de nullo enim subiecto dicitur . secundarum uero substantiarum species quidem de indiuiduo praedicaoetu genus uero dc de speciebus 8c de indiuiduis.Simis
liter autem dc differentiae,& de speciebus di de indicio
R. .in sublecto, sed de subiecto
278쪽
Catur nulla alii cuili-het est cona uam
LIBER duis prIdicantur,& rationem quom suscipiunt primς substat ,specierit,ec generum,& species generis,quaecunque enim de prirdigito dictitur eadem H de subiecto dicentur.similiter autem rationem differentiarum sucipiunt 8c species 8c indiuidua. univoca autem sunt quoru dc nomen comune est,ta ratio eade. quare Omonia quae a substatiis ta differentiis sunt,uniuoce praedicatur. Omnis autem substatia uidetur hoc aliud signi: scare.in primis igitur substatiis indubitabile M uerum est,quod hoc aliquid significant. Indiuiduum enim Munum numero est quod significatur. In secundis uero substantiis uidetur quidem similiter propter appellasitionis figuram hoc aliquid significare,quando quis dixerit hominem uel animai,no tame uerum est,sed magis quale aliquid significant. neque.n.unum est quod subiectum est,quemadmodum prima substatia.sed de multis homo dicitur,ta animal Non autem simplici
ter quale quid significat quemadmodum album s nishil enim aliud significat album,qua qualitatem) at species dc genus circa substantiam i qualitatem determionant. qualem enim quadam substantia significant.plus autem in genere determinatio fit,qua in specie. dicens enim animal plus complecti tur,quam qui hominem. r Inest autem substantiis nihil illis esse contrarium Primae enim substantiae quid erit cotrarium,ut cuidam homini Mel cuidam animali s at uero nec homini nee animali aliquid est cotrartum.N on est autem hoc sub statiae proprium,sed etiam multorum aliorum,ut quaotitati,bicubito enim uel tricubito nihil est contrarium. at uero nec decem,nec alicui talium. Nisi forte quis
multum pauco dicat esse contrarium, uel magnum paruo. Determinatorum uero quantorum nullii nulli est contrarium. Videtur autem substantia non suscipere magis δέ minus. Dico autem non quoniam substantia non est a substantia magis Zc minus substantia hoc
enim dictum est quoniam est sed quonia unaquaeque substantia
279쪽
PRIE DICAMEN. assubstantia hoc ipsum quod est, non dicitur magis M
ininus, it si est eadem substantia, homo, non erit maοgis Zc minus homo, neque ipse seipso,neque alter atotero,non enim est alter altero magis homo,sicut est album alterum altero magis ta minus album. 8c bonum alterum altero magis oc minus bonum. sed id ipsum seipso magis Zc minus dicitur. ut corpus cum sit al=hum magis nunc album esse dicetur quam prius. eccum calidum sit,inagis θc minus calidum dicitur. Subostanitia uero non dicitur magis neque minus . nihil enim homo magis nunc homo quam prius dicitur neque aliorum quicquam quaecunque substantis sunt. quapropter non recipiet substantia magis ta minus . Γ Maxime uero proprium substantiae esse uidetur, quod cum unum M idem numero sit: contrarioru suo sceptiuum esse. ut in aliis quidem no habet quisquam quod proferat tale, quaecunque non sunt substantiae: quod cum sit unum numero,susceptibile cotrariorum sit.uelut color,qui est unus dc idem numero:non dici=rur albus 8c niger.neque eadem actio dc una numero prava dc studiosa .similiter autem in aliis quescunque non sunt substantiae . Substantia uero cum unum dc idem numero sit: susceptiua contrariorum
est.ut quidam homo,cum unus 6c idem fit: aliquandoquidem albus,aliquando fit niger,dc calidus ta frigi dus: N prauus, ta studiosus, in aliis autem nullis alio quid tale uidetur. Nisi quis forsitan instet,dicens orationem dc opinionem cotrariorum , esse susceptibilia. Eadem enim oratio uera ic falsa uidetur esse. ueluti si uera sit orati,sedere quendam: eo surgente ipsa eaodem falsa er t. similiter autem Zc de opinione .si quis enim uerum putet aliquem sedere, surgente eo taloso putabit eandem de ipso opinionem habens. Sed si quis N hoc suscipiat: tamen modo differt. nam ea quae in lubstantiis sunt ipsa quidem mutata suscepti; bilia sunt contrariorum. Frigidum enim ex calido fa=
280쪽
LIBER ctum mutatur alteratur enim )θc nigrum ex albo, ta
studiosum ex prauo. similiter autem οἱ in aliis unumsi quodque eorum mutationem suscipiens: susceptibile contrariorum est. Oratio nanque ta opinio ipsa quistdem immobilia omnino perseuerant. cum uero res mouetur,contraria circa ipsa fiunt.oratio nanque eius quod sedeat aliquis permanet eadem, cum uero res mora,sit: aliquando quidem uera, aliqu/ndo autem amast falsa dicitur similiter autem est in opinione.quapropter saltem modo proprium substantiae est: ut secimo. ' dum mutatiouem saeipsius susceptibilis sit contrarioοrum. Siquis autem recipiat etiam haec, orationem taαι & - opinionem susceptibilia esse contrariorum: non est i xiQΠςm hoc uerum . Oratio nanque,ta opinio non in eo, Tuti quod ipsa aliquid recipiant, contrariorum susceptibiolia esse dicuntur , sed eo quod circa alterum aliqua passio facta sit, nam in eo quod res est,aut non est:ir 34ς ληνδ eo etiam oratio uera uel falsa esse dicitur, non m
y ' qu6d ipsa susceptibilis sit contrariornm . simpliciter
enim a nullo: neque oratio, neque opinio mouetur. quapropter non erunt susceptibilia contrariorum, Lea nub cum nulla contrarii, fi passio in eis facta .uerum,subθM,Uβεβ stantia in eo quod ipsa contraria recipiat, in hoc susceptibilis eme contrariorum dicitur.languorem enimia sanitatem suscipit 8c candorem dc nigredinem: dc unumquodque talium ipsa suscipiendo,contrariorum susceptibilis esse dicitur. quare proprium erit substansetur hoc,quod cum uunm dc idem numero sit, secundum Hiipsius mutationem, susceptibilem contrariorum esse. De substantia quidem haec dicta sint.
Vanti autem, aliud quidem est discretum aliud autem cotinuum,dc aliud quidem ex habetibus positionem ad seinuicem in ipsis partibus constat,aliud autem ex non baben