장음표시 사용
311쪽
DE SEX PA IN C. 4rtant,in opere quod praedicamenta inscribitur disputa ta . . um est de caeteris nunc agendum. Actio siue factio, queo est forma, per quam in materiam subiectam denomionamur agere uel facere. Verbi gratia: qui sedat, in eo , quod secat denominatur secare. Actio alia corporis a .i cesse dicitur,alia pertinet ad animum. Disteit haec ab ilo la.quod actio corporis necessario mouet ipsum coropus,in quo est: idem enim corpus N agens est,tamosi bile . sed attio animi siue functio, non hoc mouet in . . quo est ipsa,sed coniunctum. Nam animus dum agit, . quiescens est id immobilis .ic quanquam mouet subinde corpus,ipse tamen ut dixi) permanet immobilis, 1 quandoquidem nec per locum, nec per alium queuis imotu animus agitati cernitur, nisi quod alterascit. Ac primum quidem nem motum sensit auctionis,nem minutionis, nem delationis per loca. locus enim corpus
est,anima corpus non est..uod autem no sit corpus,
qui potest moueri per corpus i uapropter anima si
nulla est,quae mutare locum ex loco possit .solii enim corpus de loco in locum mouetur. Dicat aliquis. NAne speculis manentibus,respondens in iis imago commeat aduerso obiectae rei motus Aut igitur sumi quatostio non poterit,simulati fateamur imaginem ρος coraret,etiam reuera in speculo consistere .aut si hoc neogemus ,error uulgo intolerabilis extiturus est. Etiamsi conam modius futurum sit,ita dicere. Caeterum scire oportet in actione esse, quicquid ubim in motu est.ων hil enim aliud est moueri, quam actio. Proinde qui quid mouetur, obiter quom agit. nam dc omnis actio A aio mi in motu est, id omnis motus in actione positus intellis tu situr. Quocirca propitii actionis est,esse in motu: sio iaciat motus quom propriu uidetur,esse in actione. Hoc autem quemadmodum uerum est in actionibus . per quas creantur & excitantur aliqua, sic dubium uidetur in actionibns,per quas euerti contingit aliqua,uel cororumpi. Q ui enim demolitur aliquid is in motu est qui
312쪽
G. P O R. LIB E Rdem,sed agere tamen nihil uidetur: quippe si per eum nihil efficitur,sed quod factum est euertitur . At actio non quam rem agat.sed in quam agat, requirit dc speο tat.Nem uero motus species actionis est, sed qualio . . ras : propterea quod dc quies ipsa quom in qualitatis
genus refertur.Prorsus quaeculam sunt inter se contra ria,haec eiusdem generis praedicationem recipiunt. Ilola sane maxima proprietas actionis est,ut passione maR43' teri; que subiicitur afferat οἱ inurat. Omnis enim actio Passionis est efficiens: dc quicquid passionem inferre potest,hoc actio est. Ac potest quidem contingere, ut ex actione fiat lc inferatur actio. Nam actio alicuius quod per se mouetur, effectrix est actionis eius, qua
per aliud inuehitur.ut actio uerbi gratia ) quam animal inussit alteri, ab ea quam prima animal idem edio dit, excitata principium sumpsit. Equide nihil interest, Principiudicatur actio fuisse an passio, anima lis eius quod actionem impressit alteri. aut si actio, principia quidem ipsa perhibeatur sincerum N impromiscuum Passio promiscuum . inuocirca functio siue actus ille Primus, ta actionis N passionis e ciens fuisse dicens. dus est. Ipsi uero qualitas e sese gignit id quod est Laocere.Πani calor ipse,quem qualitate elis constat, hane actione de se progenerat,quae dicitur calefacere. Mastates quoque particulares ei aciuntur ab eo genere, quod compositum esse cognominauimus: a quo ocqualitates nonnullas manare conspicuum est. Eiusmodi sunt,asperitas atm levor,ic similia: quae certum est qualitates elis.ite linea,superficies,um corpus,ec subostantiam dc ortum habent ab ipso possitu. Sed ec quano, stas quantitatis di qualitas qualitatis eicientes sunt. nam ec linea longitudine procreat,& planities latitudinem,& corpus crassitudine,item calor calore , ipsum quom positu actio dc passio mollitur. Ad positu emingignendum, quidam simplicium quasi ortus, hoc est collocatio panium, ec algestio necessaria est. Omnis
313쪽
DE SEX PRINC. εχ uero talis ortus, in actione gestione ire componentista collocantis ea constat.ipsum Quando proficiscitura tempore, Ubi a loco. Hoc autem quod dico, Habeore,constituitur a corpore.haberi enim sola,ea quς corpori circundata sunt,dicuntur. corpus indiuiduorum, quae subiecto nullo constant,exitium dc occasus in primis est: sed ortus in iis, quae proxima sunt , primis. Qiaecunm porro de singulis praedicantur, haec ab iis quae nullo modo praedicantur, existunt dc coalescunt. Di , singulis hominibus homo in commune prodit. Caeterum facere atque pati , recipiunt contrarium: item pluris minorisq, discrimina. nam 8c huic quod dico caedere,cotrarium est conserere: item huic quod dico amburere, contrarium est aspergere . Calefieri quom plus ta minus aliqua dicuntur, item refrigerari,
siccis,humescere,laetari,in Uerere.
P A ssio effectus est,ic inustio quaedam ignis, atque
continens actionis . quam alia propensius accipisunt,alia contumaciter respuunt. Quamobrem animantiu fere dixerim aliud alio cognoscitur:ut bruta fruti ,homo brutis .quaecuque uero de actione dicta sunt, eadem conuenire possunt in passionem,uocabulo tantum mutato. Passionis uerbum significatus plures haohet.nam dc functiones animae passiones uocatur. qua Sin genere tamen actionis locauimus: ut sunt, amor,
odium, laetitia,moestitia .quod genus qualitates, inteorim actiones animae patibiles appellant. Passiiones discuntur Zc quae salutem hominis infestant: ut languoφres,atque morbi,& caeterae qualitates huiusmodi quas aliubi proditas ta digestas habemus . Ac passio quisdem ipsa,qupmadmodum sumus testati, primu opus est quod ab actione proficiscatur atque gignatur: non tamen in ipso agente posita,sed in eo cui allinitur, taquod natam a facie te motionem accipit. Nec en in id
quod percutit,ipsum pati dicitur:sed subiecta percutieta materia. Hactenus dς his.Si quis alia desiderat, reles
314쪽
G. P Ο R. LIBER .gandus est ad rractatum de Actione. V Erbum inuando rationem signiscat extemporis insidentia relictam,non tempus ipsum: quanoquam amnia plane sunt,& germana .proinde inuando nec prcetcritum tempus est. sed euentus eius,5c quae
dana ut ita dicam) offectio rebus allita,per quam discuntur aliqua fuisse: nec tempus coniunctum,utpote Per quod aequales aliqui sue contra perhibeatur sed remporis est affectio per quam aliqua dicuntur ecth in conlucto.Sed nec tempus consequens idem est,quod quando: sed id quod necessario suturum H exiturum est,h quo res habent ut dicatur futurae uel crastino die, vel perendino, uel aliter. Ergo unum. Quando est, quod manat a praterito,alterum prodit ex coniuncto, tertium ex futuro. Dictum uero in praedicamentis est, Praeteritum N fururum quantitates esse continuas: quippe quae uinciantur ad instantiam .non quod praeteritum permanentem habeat essentiam,sed quod in exitu suo siue collimitio .qua nectitur cum instanti, utique non praeteriit,nec elapsum omnino est. suturum quoοque non ideo continuum esse diximus, quasi maneat Sc consistat sed eo, quod prorsus δἰ necessario parituorum lc exiturum uideatur. 4uod quidem perinde est, atque omnino praesens es et . nec enim in hoc respectu discrimen ullum est inter illa tria,praeteritum,instas futurum . Q uamobrem plerunque de futuris agitur, deq; iis non temere aliter quam de praesentibus deceronitur. Et vocabula eorum quae re subsistunt,accommodantur etiamnum futuris.Crietur sol perendie.Praeliunauale fiet cras .quemadmodum N preteritis,ut pridie Socrates decessit. Item aliqua praedicatur in futurum euasura necelsario,quasi nata de praesenti ut, Disputaοturus,non disputaturus est crastino die Callias . nam uerbum Disputaturus,actionem futuram significat, cuius tamen nihil aliud adhuc est in re. Distant, Quandota Vbi,quod in quaceque re tempus ipsum uel est,uel
315쪽
fuit,uel erit,in ea quoque suum quado uel est uel fuit, uel erit: ab eo tempore profectum uidelicet, ad quod quidque seorsum respodet. illud autem qua do, quod in rebus quae laut spectatur,semper cum ipso praeseno is momento est, M utrunque in eodem subiecto cono stat . Sed illa quando, quae ortum habent a tempore praeterito V futuro,nunquam simul cum praeterito tasuturo suo sunt. At ipsum ubi.& locus a quo fit ipsum ubi,nunquam in eodem subiecto constant: quandoquidem ipsum ubi positum est in eo,quod circuscriptum
dc comprehensum est a loco: sed locus in eo, quod circunscribit 8c comprehedit. Quando natum ex prae terito differt ab eo quod nascitur ex futuro: quod motum ex praeterito posterius est futuro .natum eX futuro prius ex praeterito quod si unum N idem quando coeperis,inuenies ipsum protinus a futuro fuere: deinoceps ab instanti,postremum a praeterito. quemadmoodum tempus ipsum primo est futuru deinde praesens, ultimo praeteritum. Sicut porro tempus aliud simplex, est,atque punctum: aliud compositum,atque mihimet simplex est,quod simplice actionem,cuius comes assise , t det,metitur:compositum quod c5positam. Ita allud
quado simplex est ut in puncto esse uel mometo: alius
compositum ut esse in hora,die,mese,anno,similibus. IIam quemadmodum partes ipis temporis nunquam moratur,ita 8c partes ipsius quado continenter ec perpetuo labuntur. Nam quando genitum , praeterit , - ,habureligatur Zc nectitur ad instatiani cum eo quado, quod Tempus a futuro gignitur. Caeterum inter quando M tempus, distare. Interest: quod aliqua tempora mensurari possunt, ut homum i H anniculum, bimum , trimum. Eodem Nocto motus aliquis multus est e dicitur, quasi multo leo ,
pore perstet. Sed per ipsa quando mensurari nihil contingit,etiam si res aliquae dicuntur uel esse, uel fuisse, uel fore aliquando: prout ipsa Quando in rebus, quaοrum assecla tempus oc comes est,euariat .ipsum quan/
316쪽
C. POR. LIBER do non accipit plus ta minus,quia nec annus Ipse ,nee
anniculus,magis annus esse posse,uel magis anniculus
uidetur. Item nec annus anno,nec anniculus anniculo
Quido n5 plus minus 'ue dici potest. Sed nec contraria quoque ς. recipit ipsum quado.quippe quod unum M idem quado,quemadmodum diximus,e futuro,praesenti,praeterito proficiscituri neque fieri potest,ut idem in secabile contraria duo capiat, quae praedicentur de ipso. Iam contraria quae sunt in eodem simul haberi strato ideo possunt. At omnia tria quando,coniuncti exacti consequentis,in eodem constare pariter ati simul intel ligutur. Eandem enim rem quae superstes modo sit,& steolita retro,M in posterum staturam elis uerum est. At contraria nec in eodem indiuiduo constare,nec praedicari possunt eodem tempore. Ipsum quando in omni re cosistit orta .Proinde corpus hominis uniuersum aliquado est,uidelicet in tempore. sentit enim temporii . discrimina, ueris, aestatis,hyemis,autumni . sentit haecta animus .unde fit,ut alii per hyemem alii per aestate,
pus Ad ania nonnulli melius uere uel autumno lucubretur,pro suamum iu . quique temperatura corporis.Nam anima corpori coiuncta,naturam 8c concreaturam eius eiungit. Quibus
enim corporatura contingit arida,uel gelida,ii per autumnum plerunque mentem habent plus solito conio motam . quibus uero sanguis redundat, ii uerno plus tentantur. Hoc ipsum in caeteris aspicitur, prout cum . temporum cardinibus animanuum naturae uel congruunt uel discrepant.lta fit,ut quodcunque temporis uiθces audit,& ad illius momenta uertitur atque mutat: hoc in tempore necessarium sit essχ.cuiusmodi ea sunt quae diximus.Nec alia magnopere comperias. de quibus hoc M uerius 8c illustrius assirmari possit. i. v Psum ubi,circunscriptura corporis esse dicitur, Zel circuscriptione loci ydiens:ipse uero locus,in corpore capiente circunscribenteq; constitutus est.Procio
317쪽
DES EX PRINC. 44. de in loco uidetur esse,quicquid id loco circunscribltur. Ita constat non idem loco statum esse . quod hese quod appellant ubi.nam locus in corpore continetur ambiente: ipsum ubi positum est in corpore quod amobitur.Neque uero suum quibusque rebus ubi uidetur adiunctum esse . nam anima nusquam est, utpote quae locum nec occupet,nec impleat: locus enim in quo dicatur anima consistere,poterit animante aliam capere. locus uero quem alia quςres occupet M insideat,occupari ab alia re non potest utique,nisi digrediatur atque migret alio.Granu enim tritici modio superfusum adomitti non posset,quandiu aer is qui modium replebat incubaret.eliso quidem aere granum illico succedit tainfertur. Itam nec elidem locii obsidere duo possunt, nec unum quid diuersos. Quamobrem nec anima citacus bi loco potent,nec aliud omnino quod alienum esse uideatur a ratione corporis. Dicat aliquis. Non nepotest una res in pluribus esse posita s quandoquidem uox ipsa manens una,excipitur diuersis,quae siue aerest,sive non est quidem,sed sine aere non cosistit,omnino aer idem futurus est in multis,quare corpus idem in diuersis locis esse putandum erit. Siquidem uox ciruna sit ad numerum,in diuersas partes aeris distributa credi non potest,ut ita demum in aures multorum ceu dissiliat. Ergo qui concedunt,unam 8c eandem uocem accidere multorum auribus,necessario cofitendum habent, eadem quom portionem aeris subire multorum aurem,quod quidem fieri nullo modo potest . quare cum alterum adeudum sit,ut uel diuersa fateamur esse quae sentiuntur a diuersis,ueluti unum M idem corpus in pluribus locis esse censeamus:eligendum est quod minus laedit,non eadem uocem esse quae sentiatur,sed diuersas, & inuicem spiritaliter se gignentes'expclo mentes. Ita concedi potest,aliquam esse uocem ab animali non editam. nam ea quae spiritaliter resultat, Mad primae silmilitudinem eiungitur, animalis vox non
318쪽
G. P O R. LIBER est: quippe quae ab animali non eliditur. Alioquin umomnis ab animali promitur.quis enim unquam uoce percepit ullam in animalium siletios& proinde uoces animalis esse perhibetur,que uidelicet ex ipsis ore Modeut ita uox ad multos unius utique,sed non una pertinebit. Vbi aliud simplex.aliud compositum: simplex ex simplici loco nascitur,compositum ex compositio. Loeux sim Locus simplex,initium 8c origo cotinuorum est: com πωρο- positus is est,qui finitur ab Aristotele, cuius partes ad eundem terminum iungiatur,ad quem partes ipta corporis iunctae sunt.corporis uero partes ad punctum loci coeunt.Ita loci particulae particulas corporis includiit.lota enim simplicia minime corpus obtinet. Quocirca neque locus ullus sine suo corpore: nem corpus ullum sine loco futurum est. Sed reuocat hoc in dubiupostrema coeli facies, extra quam nihil est. Haec uero
dici potest,quod ipsa sibi locus sit,ut ueteres explora' tum fecere.quando id quod ambitur, alterum lc diseiullum ab eo est quod ambit. Q uare si globum illum extimum concessuri sumus i a loco esse,diffleri no poterimus,quin aliquod praeterea corpus sit,in quo coeoti facies extrema coerceatur.at enim praeterea nihil est.
igitur nec in loco facies illa fuerit. Sed super his decernere,cum imperspicuum est,tum infrequens,lc utique contra sensum.Ipsum ubi nec remitti nec intendi pootest:non enim dici potest alterum altero plus minus ueri; h e . in loco eta,quanqua maiore uel minorem locum positiit i. nee sidens Porro plus 8c minus,nec in ipso ubi,nec in qua
antendi. titate cernitur.at in qualitate cernitur genus hoc, ta coumis carebit. uia neque locus habet contrarium. nec enim locus loco contrarius adhiberi potest. In carteris quidem ubi nemo dubitat. Illud disceptationem habet,quod haec duo,sursum esse. deorsum esse,uidetur inter se contraria,nam ea quae in summo agunt, ab iis quae in imo sunt, distare plurimum noscunturisicutia locus supernus ab inferno.α eam ob rem illa duo
319쪽
ubi,sursum esse, deorsum eo, quemadmodum ipsa
quoque loca,periclitanter esse contraria. Caeterum qui contraria in ea faceret,is eode subiecto cotraria statueoret.Nam haec quae dico,sursum esse deorsum esse, in eodem haberi possunt. eadem enim res V sursum tadeorsum esse dicitur,tamen non ad idem relata: ut minae turrium comparatae ad nos sursum erunt, ad coeli faciem deorsum.Item futurum est, ut idem ipsum sibi contrarium fiat. Si enim potest idem ic sursum dc deorsum esse protinus quam ponuntur haec inter se contraria,idem ipsum sibi contrarium essicitur.Per haec quae dicta sunt id quod est in loco esse,liberum a contrariis asseritur. Positus est collocatio quaedam partium, ea quam facit ortus ipse digestio: per quam dicuntur alibqua uel sedere uel stare uel cubare,item uel aspera uel leuia uel aliter composita.na sedere,stare,cubare, ipsa non sunt positus,sed denominative ab iis dictitur. Sed quaeri solet de recto,curuo,scabritia,leuore,quadragulo triangulo, bicubito ricubito agno,pam breui, longo,similibus,quasi positum quendam partium,nec magnopere aliam naturam significare uideantur. Hoc enim asperum siue scabrum esse dicitur, cuius partes aliae prominent,aliae resiliui. Leve cuius partes m daeectum omnes ec aequabiliter complanatae sunt. Hoc tain caeteris inuenias. An positus non sunt omnia ea, lea qualitates circa positum uersantes Ex eo. n.quod partes hoc uel hoc dispositae,iunctae sunt atm conditae,iudicat ea sensus esse uel aspera uel leuia 'icubita uel tricubita,non e conuerso. Hoc ipsum in caetera id genus decerni conueniet.quare singula ea non positus haberi,sed qualitates ex positu profectas, bc circa positum constitutas necesse est. Et videtur quidem genus hoc agnoscere contraria.Duo enim illa,sedere,stare,cOtraria suspicari possumus: utique si contraria ea sunt,quae non eodem tempore cotineri possunt in uno aliquo,
sed uicibus alternantas autem qui sede luco stare Porae ipsum
320쪽
G. P o R. LIBERtest,& qui stat sedere:non tamen eodem tempore. At
. si contraria decernimussedere stare,protinus adeunduest incommodum,ut non uni unum contrarium, sed uni plura contra ponantur. Nam illo quidem argumeto non prius contraria probantur sedere stare,quam sedere accumbere cum nemo sit qui sedere,stare,accumbere possit eodem puncto temporis,non possit per uiris, ,, ε, ce re constituendum est, positus eiusmodi consirim utura trarios inter se non esse. Q uanquam fortasse non insolens omnino sit,ut contraria quandoque minus plura compareant,quippe si pallori contraria noscuntur tacandor 8c nigritia .nam 8c sub idem genus funguntur, re mutuo quoque commeant. An cotraria pallori candor 8c nigritia non sunt quando pallor 8c caeteri colores intermedii consistere no possunt impromiscui, sed ex nigritia candor eqi temperantur omnes ,re confunoduntur. Quamobrem ubicunque uel pallor uel coloralius huiusmodi conspicitur, inibi tum nigritiam tum
candorem intelligi necessarium est. Iam contrariorum est,circa idem naturae genus uersari:sedere, accumbore non uersalitur. quoniam sedere praecipuli est homionibus,accumbere traflatilium .nam V ad muta quom pertinet: nihilo enim minus recubit siue cubat equus,
quam homo positus . nec intendi,nec remitti possunt, quia neque positus magis uel minus est sedere, quam recumberemec sedens aliquis uel recumbens plus minusue sedens est uel recumbens, qukm alter.Illud ueoro peculiare positus omnis est quod inter formam extrinsecus accidentes,proxime pertinent ad substano Pollius ad tiam.Nihil enim aliud uidetur esse positus. quam uel naturalis partium substantiae digestio . cuiusmodi est ea,quae rebus quibusdam statim ab ortu conuenit, ut asperis N leuibus,hirsutis atque glabris . uel naturalis quidem nequaquam,sed ex frequenti quodam ec consuetudinario naturae motu nata collocatio:cuiusmodi