장음표시 사용
331쪽
borat non uerbum dico. Cosignificat enim tempus Hsemper de aliquo est. Differentiae autem huic,nomen positum non est,sed infinitum uerbum sit. quoniam sisimiliter in quolibet est , dc quod est , dc quod non in.
r Similiter autem dc ualebit M ualebat no uerbum est, sed casus uerbi. Disserunt autem a uerbo , quod hoc quidem praesens consignificat tepus,illa uero id quos circumcirca est. Ipsa igitur secundum se dicta uerba, nomina sunt.& significant aliquid, constituit enim qui dicitdntellectum,& qui audit,quiescit .sed si est uel no ih - - Κest,nondum significat.neque enim signum est re , esse uel non esse. et si ipsum ens dixeris nudum ipsum αι hem genim nihil est,consignificat autem copositionem quan Π dixeris dam,quam sine compositis non est intelligere. ινὴ ut uua
Ratio aute est uox significatsua. cuius paretium aliqua significativa est separata. ut dio N: ', mo,sed no ut assirmatio uel negatio,ut hoo
mo aliquid significat.sed non quod est aut no est. sed erit assirmatio uel negatio:si quid additum fuerit. sed non hominis syllaba una. nem enim in eo quod est sorex,rex significat, sed vox nunc est solum. In duplicibus uero significat quidem aliquid, sed non LL dictum secundum se,quemadmodum dictum estΑ. Est aute sup oratio Omnis quidem significantia,non autem sicut in strumentum: sed quemadmodum dictum est, secunda
Placitum .Enunciatiua uero non omnis,sed in quaveorum uel falsum est.non autem in omnibus inest.ut deo precati, ratio quidem est,se ne B uera,necla falsa.Cς terat igitur relinquantur . rhetoricae enim uel poeticae conuenientior est consideratio. enuntiatiua uero praeo sentis est specillationis. Est autem una prima oratio enutiatiua assirmatio,deinde negatio:alie uero omnes coniunctione una. Necesse est autem omnem enum
332쪽
ciatiuam orationem ex uerbo esse, uel ex casu uerbi. etenim hominis ratio,si non addatur, aut est, aut fuit, aut erit,aut aliquid huiusmodi: nondum oratio enuntiativa est. Quoniam unum quiddam est,ic non multa
animal gressibile bipes no enim eo quod propinquς
partes dicuntur una erit est autem alterius hoc tracta vide.'. x re negotii. Est autem una oratio enuciatilia: quae unitri metaph. significat,uel coniunctione una. plures autem,quae plu,. ra: Zc non unum,uel inconiunctae . Nomen igitur uel . . uerbunt i dictio sit solum, quoniam non est dicere sic aliquid significantem:uoce,ut enunciare:uel aliquo in terrogante uel non,sed ipso sponte proferente. Haruautem haec quidem simplex est enutiatio .ut aliquid de aliquo,uel aliquid ab aliquo.haec autem ex his coposita uelut oratio quaedam iam composita. Est autem simplex enunciatio: uox significativa de eo quod est aliquid uel non est, quemadmodii tepora diuisa sunt.
Affirmatio uero est enunciatio alicuius de aliquo. Ne De affirma gatio uero enunciatio alicuius ab aliquo. inuonia audire ' tem enunciare est:& quod est,no esse. 8c quod no est, esse.& quod est,ess..ta quod non est,non esse. 8c cium ea quae extra praesens tempus sunt, similiter omne illim cotingit quod quis affirmauerit,negare, dc quod quis negauerit affirmare. Quuare manifestum est quoo, i niam omni affirmationi,opposita est negatio. 8c omni negationi,affirmatio. Et sit hoc contradictio,affirmatiota negatio opposive. Dico autem opponi eiusdem de eodem,non autem aequivoce, M quaecunq; caetera laolium conrra sophisticas determinavimus importunis
333쪽
DE SUBIECTIS PRR DICAT Is PRO POSITIONUM.
Voniam autem sunt haec quidem rerum uniuersalia: illa uero singularia. Dico auteuniuersale quod in pluribus praedicati natum est. Singulare uero quod n inut homo quidem uniuersale est, Callias uero eorum quae sunt singularia necessie est autem enunciare quod inest alis quid aut non, aliquando quidem alicui eoru quae unio uersalia sunt, aliquando autem quae singularia sunt. r Si ergo in uniuersali uniuersaliter enunciet quis quod
est aut non est contrariae enunciationes erunt . Dico autem in uniuersali enunciare uniuersaliter . ut omnis homo albus est,nullus homo albus est. Quando autein uniuersalibus non uniuersaliter autem,non sunt costrariae .que autem significantur,est esse aliquando cotraria. Dico autem non uniuersaliter enuntiare in iis quae uniuersalia sunt, ut est albus homo, non est albus homo .cum enim uniuersale sit homo. n uniuersalis ter utitur enuntiatione. Omnis natus,non uniuersale significat,sed quod uniuersaliter. In eo uero quod prς dicatur uniuersati,id quod est uniuersaliter praedicare
non est uerum. Nulla enim affirmatio uera erit in qua cum uniuersale sit praedicatum, uniuersaliter praedica3tur . ut est omnis homo omne animal. ζ Opponi auteaffirmationem negationi dico contradictoriae , quae uniuersaliter significat eidem quod non uniuersaliter. ut omnis homo albus est,non omnis homo albus est, nullus homo albus est,aliquis homo albus est. Cotraoriae uero uniuersalem affirmationem M uniuersale neollationem .ut omnis homo iustus est,nullus homo tuostus est M. uocirca has quide impossibile est simul esse ueras his uero oppositas, contingit aliquando in
no elut hae contrariae enunciatione
T.1. ut inho athus E, nullus hoalbus est. De regulis
334쪽
,demi non eodem De assi matione εο Negatione
eodem simul esse ueras, ut no omnis homo albus est: N aliquis homo albus est . uecuram igitur contra' dictiones uniuersalium sunt uniuersaliter necesse est alteram esse uera uel falsam: θc quaecum in singularibus sunt,ut est Socrates albus,no est Socrates albus .r ausculam autem in uniuersalibus quidem non uniuersalso ter autem non semper per hec quidem uera est illa uero falsa est.Simul enim uerum est dicere quod est hoorno albus, ic quod non est homo albus: dc est homo pulcher H no est homo pulcher.si enim turpis est, noest pulcher. 6c si fit aliquid,non est. V idebitur aute suo hitosnconueniens esse. iccirco quoniam uidebitur si gnificare hoc,no est homo albus simul N hoc, nullus homo est albus. Hoc autem neq; idem significat, nemsimul necessario .rManifestum est autem quod una negatio unius aflirmationis erit. hoc enim idem oportet negare negationem.quod affirmatio affirmauit, ta ab eodem,uel ab aliquo singulari si,uel ab aliquo uniuero Elium ut uniuersaliter, uel ut non uniuersaliter. dico
autem ut est,Socrates albus,non est Socrates albus. si
autem aliud aliquid ab eodem uel ab alio idem, Ensi est opposita, sed erit ab ea diuersa. huic uero ouae est omnis homo albus est, illa quae est non omnis homo albus est.illi uero quae est aliquis homo albus est, illa quae esti sellus homo albus est.illi autem quae est, est homo albus:illa quς est,non est homo albus. Quod igitur una assirmatio uni negationi opponirur contraodictoriae,& quae sunt hae,dictum est. 8c quod estrariae aliae:& quae sunt illae dictum est. 8c quod no omnis uera uel falsa contradictio,& quare, ta quando uera uel
falsa. Vna autem affirmatio 8c negatio est,quae uitum de uno significat, uel cum sit uniuersale uniuersaliter, uel non similiter.ut omnis homo albus est, no Omnis homo albus est.est homo albus, non est homo albus. nullus homo albus est aliquis homo albus est: si alba
unum signisicat sin uero duobus unum nomen posita
335쪽
est,ex quibus non est imumon est una affrinatio, nemuna negatio,ut si quis ponat hoc nomen tunica homini X equo: quod tunica alba est, haec non est una assirmati,nec una negatio. Nihil enim differt hoc quam dicere quod est homo equus talbus Α,hoc autem nihil
differt qukm dicere est homo albus: oc est equus alo quilibus .si ergo hae multa significat lc sunt plures, manifeοstum est quod N prima uel multa uel nihil significant.
neq3 enim est aliquist homo equus. Quare nec in his necesse est hanc contradictionem ueram ι illam uero falsam esse.
cesse est assirmationem uel negationem ueram esse uel falsam. Et in uniuersalibus quisdem ut uniuersaliter: semper hanc quidem ueram illam uero fallam esse, talia iis quae singularia sunt quemadmodum dictum est in uniuersalibus auorem quae non uniuersaliter dicuntur,non necessio est .dictum est autem 5c de his .r In singularibus uero de futuris non similiter. Nam si omnis astrinatio 8c negatio uera uel falsa est,ta omne necesse est esse uel non e . quare si hicἐdicat futurum esse aliquid. ille uero non futurum dicat hoc ipsum: manifestum est quod neces quidem. se est uerum dicere alterum ipsorum, si omnis affrinai tio uel negatio uera uel falsa est . utram enim non erui simul in talibus . nam si uerum est dicere quod album uel non album: necesse est ese album uel non album. Et si est albu uel non album: uerum erat assirmare uel
negare.& si non est,falsum dicit: id si falsum dicit, non
est. quare necesse est semper assirmationem aut negationem uera esse uel falsam.Nihil igitur neq3 est, ne Bst,nec a fortuna,nec utrulibet contingit,nel erit,del
336쪽
non erit: sed ex necessitate omnia, & no utrumlibet cotingit,aut enim qui dicit uerus est:aut qui negat. Simi liter enim uel fieret,uel non fieret: quod enim utrumli het contingit nihil magis sic uel non sic se habet uel habebit. Amplius autem,si est album nunc:uerum erat dicere 'prius quod erit album . quare semper fuit utarum dicere quodlibet eorum quae facta sunt quod est uel erit. si autem semper uerum fuit dicere quod est uel erit non potest hoc non esse,uel non futurum esse. quod autem non potest non fieri, impossibile est non fieri.& quod impossibile est non fieri, necesse est fieri. Omnia igitur qaae futura sunt,necesse est fieri. Nihil
igitur utrumlibet contingit neque a fortuna erit M . nasi a fortuna, non ex necessitate. ζ.At uero nec quod neutium uerum est dicere contingit . ut quod neoque erit, neque non erit. Primum enim cum sit afo firmatio false,negatio non uera erit. 8c cum haec falsa sit,contingit assirmationem non ueram esse. Et ad haec
si uerum sit dicere quod album est simul ta magnum
oportet esse utrunque. si uero erit cras, oportet fore cras. Si autem neque erit,neque non erit cras, non erit utrumlibet contingit. ut est nauale bellum. Oporteret enim neque fieri navale bellum, neque non fieri.
T inuae ergo contingui inconuenientia hςc sunt'c huiusmodi alia, si quidem omnis amrmationis ic negaοtionis,aut in uniuersalibus dictis ut uniuersaliter,uel in iis quae sunt singularia necesse est oppositarum hanc quidem ueram esse, illam uero falsam . nihil autem utrumlibet contingit,esse in iis quae fiunt: sed omnia essedc feri ex necessitate. Quare neque consultare portebit,neque negotiari. quod si hoc quidem facio mus erit hoc.si uero non hoc,n5 erit hoc. Nihil enim prohibet,lc in annum decies millesimum,hunc quidedicere hoc futurum esse,illum uero non dicere. quare ex necessitate erit.quodlibet eorum uerum erat dicere
tunc. At uero nec hoc differt si aliqui dixerint cotradi
337쪽
ctionem uel no dixerint.manifestum enim quod sic χhabet res,etiam si non hic quidem assirmauerit quid,ilie uero negauerit.no enim propter negare uel affrmaore erit. uel non erit, nec in decies millesimum annum,
magis qu m in quatolibet tempore. Q uare si in omni rempore sic se habebat ut alterum uere diceretur, ne9cesse erat hoc fieri. Et unumquodque eorum quς fiunt semper sic se habebant ex necessitate fieret si enim uere dixit quis quod erit,non potest non fieri .5c quod factum est,uerum erat dicere semper,quod erit.si quide haec impossbilia sunt.uidemus enim esse futurorum principiti pa,ic ab eo quod consultamus,atque aliquid aginius. 8c quod est omnino in iis quae non semperactu sunt,possibile esse,& non esse similiter, in quibus utrunque contingit M esse non esse . quare ec fieri, tanon fieri. 5c multa nobis manifesta sunt sic se habentia, ut quod hanc uestem possibile est incidi,& non incidetur,sed prius exteretur.similiter autem M no incidi possibile est.non enim esset eam prius exteri nisi possibis te erit non incidi. quare ec in aliis generationibus,que secundum huiusmodi potentiam dicsitur.manifestum igitur est,quod non omnia ex necessitate,uel sunt, uel sunt, Sed alia quidem utrum libet cotingit,& nihil magis assi alio,quam negatio uera uel salsa. Alia uero magis quidem 6c ut in pluribus alterum . nihilominus contingit fieri lc alterum,alterum uero minime. Igis tur esse quod est, quando est,& non esse quod non est, quando non est, necesse est . sed non omne quod est, necesse est esse,nec quod non est necesse est non esse. non enim idem est,omne quod est,necessario esse quado est,ta simpliciter necessitate e .similiter autem tain eo quod non est. Sed N in contradictione eadem ratio est.esse quidem uel non esse omne necesse est,ta futurum esse uel non.non tamen diuidentem,dicere alterum necessarium,dico autem ut neceta est futurii esse
bellum nauale cras uel non suturum esse . non t ei
338쪽
seri cras bellum nauale,necessse est neque non seri, seri tamen uel no fieri necesse est .r auare cum similiter orationes uerat siuit,quemadmodum 8c res: manifestu est quod quae cunq; sic se habent ut sint utrumlibet contingit,& contraria suscipiant,necesse est similiter se hahere M contradictionem.quod contingit in iss: que nosemper sunt,uel no semp no sunt. horum enim necesse est altera partem contradictionis ueram esse uel falasam: non tamen hanc uel illam sed utrumlibet continogit.& magis quidem ueram alteram , non tamen iam veram uel falsam. Quare manifestum est quod no est necesse omnis affirmationis uel negationis oppositast rufia,hanc quidem ueram,illam autem falsam else.no
enim quemadmodum in iis quae sunt,sic se habent tain iis quae non sunt quidem possibilibus tame esse uel non esse,sed quemadmodum dictum est.
affer secu diis huius athri secundu latinos
expositorestieru it .graeco nul
DE ENVNCIATION ID BVS INFINΙΤΙ S. Vonsam autem est aliquid de aliquo assitamatio significans,hoc autem uel nomen est uel innominatum . unum autem oportet
esse 5c de uno id quod est in assirmatioe nomen autem dictu est M innominatum prius,n5 homo enim nomen quidem non dico,sed nomen infinitum, unum enim significat aliquo modo infinitum nomen, quemadmodum it non ualet non uerbum .sed saetonitum uerbii J erit igitur omnis assirmatio dc negatio, uel ex nomine M uerbo,uel ex infinito nomine M uero ho. Sine uerbo autem nulla assimatio uel negatio est. est enim uel suit uel erit,uel fit,uel quaecum alia huiusmodi uerba .ex iis sunt quae posita sunt. consignisicant enim tempus. uare prima erit assirmatio ta negaφtio,est homo,non est homo .deinde est non homo,ni est non homo .R ursus est omnis homo non est omnis
339쪽
honio.est omnis no homo,non est omnis no homo. dc in iis, quae extrinsecus sunt,teporibus eade ratio est. sectum tertium. Quado autem est tertium adiacens praedicatur. dupliciter dicuntur oppositiones. Dico autem,ut est iusistus homo .est tertium,dico adiacere nomen, uel uero hum in affirmatione,quare ob id ipsum quatuor erunt illae:quarum duae quidem ad affirmationem dc negasttionem se habebui secundum consequentiam ut priuationes,duae uero minime. Dico aute quod est ,aut tu a. i diei, risto adiacebit,aut non iusto quare etiam negatio. quao et est hici tuor igitur erunt. Intelligimus uero quod dicitur ex iis quae subscripta sunt. Et iustus homo,huius negatio est, non est iustus homo .est non iustus homo, huius negatio est,non est no iustus homo.est enim hoc in loco ocnon est,iusto dc non iusto adiacebit,hςc igitur quemad modum in resolutivis dictum est,sic sunt ordinata . Sio militer autem se habebunt ta si uniuersalis nominis sit ph ειεν affirmatio.ut omnis est homo iustus . negatio huius, Prior non omnis est homo iustus omnis est homo non iubstus:non omnis est homo non iustus.Tamen non similiter angulares ueras esse cotingit.contingit autem alio quando. Hae igitur duae oppositae sunt mutuo. Aliae De .pposta autem duae ad no homo quasi ad subiectum aliquod additum . ut est iustus non homo: non est iustus non ghtini homo.est non iustus non homomon est non iustus no homo.plures autem his non erunt oppositiones. Hae autem extra illas,ipsae secundu se erunt,ut nomine utetes eo quod est non homo. In quibuscunq; autem est non conuenit ut in eo quod est sanum esse,& ambulaore, in iis idem facit sic positit,ac si est adderetur. ut est: sanus est omnis homo:non simus est omnis homosanus est Omnis non homo. non sanus est omnis non homo.non enim dicendum est non omnis homo,sed
340쪽
m:utram uelit contradictionis partem enuntiare. sed oportet interrogantem determinare utrum hoc fit homo an non hoc. Quoniam uero haec quidem praedicantur composita ut unum omne praedicatum fiat. Eorum quae extra praedicantur, alia uero nom quae esti, differentias De homine enim uerum est dicere dc extra animal 5c extra bipes:& haec ut unum:& hominem lci album: ta haec ut unum,sed non si coriarius est, & boo laus etiam coriarius bonus . Si enim quoniam utruno. Li que uerum Ueta Oportet simul utrunque:multa in Monsi attea uenientia erunt. De homine enim es hominem uerumum uetu. est dicere M albu: quare V oinne.rursus si albu ipsum N Omne:quare erit homo albus i albus.& hoc in infantium. Et rufius musicus albus ambulans.& haec eadae frequenter implicita in infinitum.r Amlpius. Si Socrates i Socrates est i 8c homo:& Socratest Socrates homo.& si homo Κ bipes erit homo bipes. Quod i να . simpari tur si quis simpliciter dicat complectiones fieri mulo est dieiti' ta accidit dicere ineouenientia manifestuni est. Quem admodum autem ponendum est nunc dicimus. EOφrum igitur quae praedicantur 1 8c de quibus praedicari' accidit quaecunq; secundum accidens dicunturi uel de
eodem mel alterum de altero:haec non erunt unum ut homo albus est V musicus,sed non est unum album musicum .accidentia enim sunt utraque . Nec si alobum musicum uerum est dicere,tamen non erit album musicum unum aliquid, secundum accidens enim alo or hum musicum. quare non erit album musicum unum aliquid .quocirca nec coriarius bonus simpliciter: sed animal bipes. non enim secundum accidens. Amst plius. Nec quecunque insunt in altero.quare neque alo hum frequentermem homo ι homo animal est uel b pes .insunt enim in homine animale fc bipes. Verum est autem dicere de aliquo M simpliciter: ut aliquem hominem hominem, aut aliquem album hominem,
