Aristotelis Stagiritae Organum, seu libri ad dialecticam attinentes, ad optimorum exemplarium Graecorum fidem nuperrimé post omnes alias editiones recogniti, ..

361쪽

ob eandem causam,ob quam ec prius diximus. In De esueris

contingentibus uero quoniam multipliciter dicitur c5 ζόά E.

tingere,etenim necessarium octasi necessarium, dc pos fingentium sibile contingere dicimus.In affrinatiuis quidem cono similiter se habebit secundum conueclionem in omni bus .fi enim atomni uel alicui eorum,quae bicontingit, 8c b alicui eorum,quae a continget utique,si enim nutoli neque a nulli b: ostensum est enim hoc prius. In neogatiuis uero non similiter, sed quaeciique quidem contingere dicuntur,uel ex eot quod ex necessitate non insunt uel in eo quod no ex necessitate insunt similiter. ut si quis homine dicat contingere non esse equit, aut album nulli uestimento inesse. Horum enim illud quidem ex necessitate non inest,hoc autem non ex necessitate non inest, bc similiter conuertitur propositio. Si enim contingit nulli homini equum inelia dc homine contingit nulli equo inesse.& si album contingit nulli indumento M indumentu contingit nulli albo, si enim

alicui necesse,ic album indumento alicui inerit ex neo cessitate,hoc enim ostensum est prius, similiter autem dc in negativa in parte. auaecuque uero ut in pluribusta in eo quod nata sunt dicunnir contingere secudum quem modu determinamus contingens .non similiter se habebit in priuatiuis conuersionibus. Sed uniuersaliter quidem priuatiua propositio non conuertitur,quae

Hero in parte conuertitur. Hoc autem erit manifestum, quando de contingenti dicemus. Nunc autem tantum aethrnobis sit cum iis,quae dicta sunt,manifestum: qubd coo με tingere nulli,aut alicui non inesse assii malivam habet fi ' Vmram: contingit naque ad similitudinem ipsius estior Est aut quidinatur,ipsum uero est in quibuscunque praedicetur affirmationem semper,& omnino facit:ut est non bo= die, urinum, aut est non album , aut simpliciter est non hoc, De tribus monstrabitur autem ic hoc per sequentia, secundum aute conuersiones in allis similiter se habebunt. De inexi uis

terminaus uero his dicemus iam per quae,ec quando, vM

1 i ii

362쪽

ae quomodo fit omnis syllogismus. Postinas autem dicendum est de demonstratione,prius enim de syllo; gismo dicendum, qu in de demonstratione,eo quod uniuersalior est syllogismus:demonstratio nancs syllogismus quidam est,at non omnis syllogismus demonsi a. stratio, Cum itaΤ termini tres sic se habeant inuicem, ut ultimus in toto sit medio & medius in toto primo,

aut sit aut non sit, necesse est extremitatum esse sylloogismum perfectum. Voco autem medium quidem tquod N ipsum in alto,ic aliud in ipso est quod N positione fit medium: extrema uero quod N ipsum in alio est,& in quo aliud est. Si enim a de omni b,8c bide ome, necesse est a i de omni c praedicari.prius enim dictu est,quomodo de omni dicimus. Similiter autem dc sia i de nullo quidem b,b uero de omni c, quod a nullia. inriti c/inerit,Si autem primum quidem omni medio consequens est ,medium uero nulli inest extremo,non erit syllogismus extremitatum:nihil enim necessarium acocidit eo q) haec sint,nant M omni H nulli contingit ultimo primo inesse: quare nem quod secundum parte,nem op uniuersaliter sit necessarium,cum uero nullum sit necessarium,per haec non erit syllogismus. Termini eius quod est omni inesse animai homo equus .nulliranimal homo ilapis.Neq;quando i neq3 primum meodio neque medium ultimo nulli insit nem sic erit syllogismus.Termini inesse scientiai linea i medicina, non inesse,scientia linea unitas uniuersalibus igitur termionis existentibus manifestum est in hac figura i quando

erit quando non erit syllogismus,M ιν si fuerit syllo Rismus,terminos ita se habere necesse est ut diximus rae si ita se habuerint,planum quod erit syllogismus. Si

autem hic quidem terminorum uniuersaliter,ille uero se particulariter ad alium, quando uniuersaliter quidem Ponitur ad maiorem extremitatem, uel praedicativum uel priuatiuum: in parte uero ad minorem praedicati

uuminecesse est syllogismum esse perfectum cum uest

363쪽

ro ad minorem,aut aliter quodammodo termini se hibuerintlimpossibile. Dico autem maiorem quidem egiremitatem in qua mediii est,minorem uero quae sub medio.Insit enim a i quidem omni b,b t uero alicus si

si itaque est de omni praedicarii quod in principio dicimus .nece se est atalicui crinesse. Et si a quidem nulli bi inest,b uero alicui cmecesse est a i alicui cmon inesse. determinatum enim est V de nullo quomodo dicis mus: quare erit syllogismus perfectus: consimiliter autem Ac si indefinitum sit b, c praedicativum existens:

nam ide erit syllogismus ita indefinito M in parte sunt

pto. Si autem ad minorem extremitatem uniuersaliterponatur uel predicativum aut priuatiuum,non erit syllogismus ineq3 anirmativo nem negativo i neque inodesnitoinem secundum partem existente ut si a / quisdem alicui bi insit aut non insit:bluero omni cilitat: termini quod insit/bonum habitus prudentia: quhd non insit bonum habitusi ignorantia .Rursus si b i nulli inasit c , a i uero alicui biinsit,aut non insit 1 aut non omni insit nem sic erit syllogismus:termini quod omni insiti album equus cygnus: quod nulli album i equus i corβDus:iidem autem & si a b indefinitum sit. Nem quanodo ad maiorem extremitatem quidem uniuersaliter natur aut praedicativum aut priuatiuum:ad minos rem uero priuatiuum particulariter, non erit syllogis 'ηmus: uel indefinito i uel particulariter sumpto:ut si atquidem omni inest b, b uero alicui cinon inest aut noOmni inest: cuicunque enim alicui non inest medium, hoc V omne fc nullum sequetur primum. subliciatur enim terminitanimal homo album: postea ta de qui bus albis non praedicatur homo isumantur cygnus Mnix: igitur animal de illo quidem praedicatur omni, de hoc autem nullo. quare non erit syllogismus: rursus atquidem nulli insit b,b uero alicui cinon insit. M termioni sint inanimatu mi homo i album.postea accipiantus

de quibus albis non praedicatur homo cygnust& nix

364쪽

αι syllogis

Secunda si

gura.

inanimatum nam de hoc quidem omni,de illo autem nullo praedicatur. Amplius quoniam indefinitum estb alicui c t non inesse .uerificatur autem dc si nulli inestta si non omni quod alicui non inest. Sumptis autem talibus terminis ut nulli inesse i non erit syllogismus: hoc enim dictum est prius manifestum ergo est quoniam eo quod termini sic se habent i non erit syllogis mus Α:esset enim dc in his . Similiter autem ostendetur 8c si uniuersaliter ponatur piluatiuum. Nem si ambo interualla secundum partem aut praedicatiuae aut priouatiuae dicantur: aut hoc quidem praedicativum illud uero priuatiuum taut hoc quidem indefinitum illud uero definitum laut ambo indefinita, non erit syllo semus nullo pacto . termini uero communes omniumι animal album equus:animal albumi lapis. Manifesstum est igitur ex his quae dicta sunt, qubd si sit sylloogismus In hac figura secundum parte quod necesse est terminos sic se habere ut diximus & si sic se habuerint termini necesse est feri syllogismum.aliter uero se has hentibus nullo modo fit.Palam aute dc quod omnes qui in hac sunt syllogismi, perfecti sunt: omnes enim perficiuntur per ea i quae a principio sunt accepta: de quod problemata omnia ostenduntur per hanci figustra nanque & omni H nulli,& alicui 3c non alicui messe: uoco autem figuram talem primam. Quando uero idem huic quidem omni,illi autem nulli insit, aut utrique omni, aut nulli: figuram quidem talem uoco secundam. Medium autem in hac dico quod de uaesoque praedicatur: extrema uero de quibus dicitur hoc. Maius uero extremum,quod ad medium iacet.Minus autem quod longius est medio. ponitur autem, neodium quidem extra extrema,primum uero positione.

Perfectus quidem igitur non erit syllogismus ullo modo in hac figura: possibile uero erit M uniuersaliter rensi uniuersaliter existentibus terminis uniuersaliter quidem existentibus terminis erit syllogitausi quado me

365쪽

dium huic quide omni illi uero nulli insitae si ad utrauis fuerit priuatiuum, aliter uero minime. Praedicetur enim in de ni quidem nullo: de x autem omni: quoniaitaq; conuertitur priuatiuu nulli miinerit n:at mi omni Xisupponebatur.quare n inerit nulli g, hoc enim monstratum est prius .Rursus si mini quidem omni inest i si uero nulli.& xin nulli inetisina si minulli x,nem ninulo n-m, nulli. It m,at uero m omni ni inerat.quare xinulli minerit,saocta nan a rursus est prima figura. Quoniam uero consuertitur priuatiuum,nem ni nulli x inerit,quare ide erit

syllogismus:est autem ostendere ipsa N ad impossibis te ducentes. duod itam fit syllogismus ita se habentio

hus terminis planum:uerum non perfectus: non enim solum ex his,quae ab initio sumpta,sed N ex aliis peros citi: r necessarium. Si autem mide omni niat' X praeo diceturmon erit syllogismus.Termini quod insit: subostantia animali homo.quod no insiti substantia animal numerus medium substatia.Nec quando de ni nec dexinullo prςdicatur m .termini quod insitilinea ianimalν homo:quod non insitilinea animal lapis. Manifestumitam si sit syllogismus uniuersaliter tetminis existentio hus 1 necesse est terminos ita se habereiut,diximus in principio: aliter enim se habentibus non essicitur necessarium. quando autem medium ad alterum uniuersaliter sit.quando quidem ad maius sit uniuersaleiaut praedicatiuae aut priuatiuς,ad minus uero M particulariteria oppositae uniuersali dico autem oppositae,si uniuersase quidem priuatiuit quod in parte affirmatiuum uel si uniue sale praedicativum quod in parte priuatiuuia necessiarium est syllogismum fieri priuatiuum particulariter.Si nam miinest inquidem nulli mero alicui, necesse est n talicui xjnon inesse. oniam enim conuero titur priuatiuum inulli miinerit n,injuero suppositum est X, alicui inesse: quare n i alicui xjnon inerit essiciturnant syllogismus per primam figuram. Rursus si mιn i quidem Omni:x ι uero alicui in non insi necessc est

366쪽

n alicui x non inesse. Si enim omni incst: praedicetur autem V m,de omni n,necessaritim est m,omni x,inesse:suppositum uero fuerat alicui non inesse: fc si minquidem omni inest,x uero non omni,erit syllogismus quod non omni x n.demostratio autem eadem. Si uero de X, quidem omni,de niuero no omni praediceturni,non erit syllogismus:termini inesse,animal, substantia coruus,non inessei anima album coruus: neque

quando de x quidem nullo,de niuero aliquo: termini quod insit animali substantia,unitas.quod non infitianimali substantia .scientia quando itaq; oppositum sit uniuersali,quod est sccundum partem dictum est, quado erit,& quando no erit syllogismus. Quando autem similis figurae fuerint propositiones ι quemadmodum utraeque priuatiuae aut assirmativae, nullo pacto erit rsyllogismus. Sint enim primum priuatiuae, dc unio uersale adiaceat maiori extremo: ut mini quidem nutoli, xi uero alicui non insit, contingit utique nita omoni ta nulli xi inesse. Termini quod nulli infit ianio malinix t nigrum: quod uero omni insit non est suomere. Ssna x alicui quidem inest, alicui autem non si enim n i Omni x, m uero nulli n. minulli χι inerit: sed stippositum fuerat alicui inesset sic itaque non contingit terminos sumere.Ex indefinito autem ostendendum est: quoniam enim uerificatur quod net 1 aliocui.x non insit, id si nulli insit cum uero nulli ineriti non erit syllogismus: manifestum nem nunc erit. Rursus si praedicatiuae N uniuersale ponatur cosimilister.Ut mini quidem omni,giuero alicui infit, contingiti utim mic omni δc nulli inesse κ.Termini quod nulli insit album cygnus lapis: quod uero omni,no est sumeo re,propter eande causam,quam M p ius: sed ex indefinito monstrandiam. Si uero uniuersale ad minus est extremum ita mix quide nulli niuero alicui non inest: cstingit nilc omni ic nulli inesse κ. Termini quod insit album animal coruus: qubd non insit album lapisi coro

367쪽

itus. Si alitem praedicatiuae sint propositiones t termini quod non insiti album aaimali nix quod uero insit alobui animal cygnus.Manifestu itam quado similis figuorae sint propositiones,& haec quidem uniuersaliter illa uero in parte quod nullo modo effcitur syllogismus. Verum neq; si alicui utrique.insit aut n5 insit , aut liuiequidem inestillii uero non , aut neutri omni i aut indeo finite. Termini omnium tomunes album animali hoom .album animali inanimatum. Manifestum itam redictis 1 quod K si ita se habeant termini ad seinuicem quemadmodum dictum est ex necessitate fit syllo semus:& si syllogismus fit necessie est terminos ita se hahere.Palam autem quod ic omnes, qui in hac figurasyllogismi imperfecti sunt, omnes enim perficiuntue assumptis quibusdam: quae uel insunt terminis ex nee cessitate aut ponuntur ut suppositiones,ut quado perimpossibile ostendimustic quod non fit assirmativus syllogismus per hanc figuram,sed omnes priuatiui, taqui uniuersaliter, H qui secundum partem. Si auteeidem hoc quidem omni,illud uero nulli insit uel ambo omniaret nulli: figuram talem, uoco tertiam . Ne dium auon in ipsa dico, de quo ambo praedicamus

,extremitates uero quae praedicantur,maius quidem extremum,quod , medio logius, minus autem quod proximius .Ponitur uero medium extra quidem extrema,positione autem ultimum . Perfectus itaq; nem in hac figura syllogismus essicitur, possibilis uero erit,cuta uniuersaliter non uniuersaliter termini ad mediuextiterint. Vnsuersaliter igitur terminis existentibus, cum N p,N r,omni insit s i erit syllogismus, quod alio cui riinerit plex necessitate. Quoniam enim conuerti tur praedicatiuum, inerit s talicui r, quamobrem quo niam pilaest omni s,s uero alicui r,necesse est pialicui

minesse,per primam nanm figuram syllogismus essici tur. Est autem dc per impossibile M exponendo desimonstrationem facere. Si ambo enim omni insunt s,si

Tertia R.

368쪽

LIBER PRIMVs

quid eorum,quae sunt si sumantur,ut n, huic Mysicr inerunt,quare alicui r, inerit p. Et si riomni quidem s,

ipsum uero p nulli insit,erit syllogismus: quod p, alio

cui r, non inerit ex necessitate. erit enim idem modus demonstrationis conuersa ris propositione, Ostendeo

tur autem 5 per impossibile, quemadmodum 8c in prioribus Si uero r nullis s,ptuero omni insit si n5 erit stilogismus.termini quod iusit animal equus 1 homo. quod non insit animal inanimatum thomo, neo quando ambo de nullo fidicuntur erit syllogismus: termisa. .inaratu tris quod insit animaliequus tinanimatum .qubd non m insit homo equus 1 inanimatum, medium inanimatii.

Manifestum itaq; M in hac figura quando erit,ic quando no erit syllogismus ex uniuersalibus terminis. quado enim ambo termini praedicatiui positi sint i erit sylologismus,quod alicui inerit extremum extremo: quando autem priuatiuii non erit quando autem hic priuaotiuus sit,ille uero affirmativus,si maior quidem factus fuerit priuatiuus,alter autem affirmativus,ent stilogis mus,quod alicui non inerit extremum extremo. si auorem econuerso,no erit syllogismus. Sed si hic quidem uniuersaliter sit ad medium,ille autem in parte, te sonis utrisq; praedicatiuis existetibus,necesse est fieri sylologismum.& si alteruter terminorum uniuersaliter sit. Si enim r omni inest s,ipsum uero pialicui, necesse est pialicuir inesse. inuoniam enim conuertitur affirmauuatinerit s ι alicui p. Quare quoniam r/quide omni frinsit, siuero alicui pi& rialinii pilnerit, quare & ptatio cui r. Rursus si r quidem alicui s,piuero omni si inest, necesse est pialicui 'inesse.Idem enim modus erit deo monstrationis .Est autem demonstrare M per impossio, hile,&expositione,quemadmodum in prioribus.Sed si hic quidem sit praedicatuus,ille uero privativus, uniuersaliter autem p dicativus quando minor quidem fuerit praedicativus erit syllogismus.Si enim riomes s

ipsum uero pialicui non inest necesse est Pi alicui rino

369쪽

non inerat.monstratur autem id sine deductionei si acoceptum fuerit aliquid eorum,quae lunt s,cui pi non insit. Quando autem maior quidem sit praedicativus,minor uero particularis priuatiuus,non erit syllogismus, ut si piquidem omni inest s ,riautem alicui sinon inest. Termini quod omni inest animatum homo ι animal.

nulli uero non est sumere terminos i si alicus quidem inest si ipsum r,alicui autem n5, si enim nulli n i inest ri ipsum uero Dalicui s,8c pi alicui s non inerit, supposio tum autem est omni inelse. Si enim omni s i inest p,ri uero alicui s i ta p i alicui r i inest, suppositum autem fuerat nulli inesse, sed quemadmodum in prioribus accipiendum est, cum etenim indefinitum sit alicui n5 inesse, ta quod nulli inest uerum est dicere alicui non ineta,cum uero nulli infit,non est syllogismus, manis festum igitur quod non erit syllogismus. Si autem priouatiuus sit uniuersaliter terminus, qui autem in parte assirmativus, cum maior sit privativus,minor uero praedicativus,erit syllogismus,si enim pinulli s,r autem alicui inest s,ec pialicui rinon inerit.Rursus enim erit prima figura,ris, propositione conuersa. uando autem

minor fuerir priuatiuus,non erit syllogismus .Τermini quod insit animalihomoisyluestre.quod non insiti animal ι scientia i sylvestre, medium amborum sylvestre. neque quando ambo priuatiui positi fuerint, sit autem hic quidem uniue aliter,ille uero in parte. Termini v non insit quando minor est uniuersaliter ad medium1 animal scientiaiffluestre.quod insit animali homo sylo

uestre. Mando autem maior uniuersaliter, minor ueoro in parte,qubd non insiti coruus iniet i album . quod autem insit no est sumere terminos ι si r alicui quidem inest s,alicui uero non inest.si enim p omni ri insit,r autem alicui s,ta pialicui stinerit, sed fuerat suppositum nulli.sed ex indefinito,monstrandum est: nem quadO

uteri alicui medio insit aut non insit, aut hic quidem

370쪽

LIBER PRIMUS

alicui,ille uero non omni, aut indefinite, nullo modo

erit syllogismus.Termini omnium comunes, animal, homo,album .animat,inanimatum,album . Manifestultacia dc in hac figura, quando erit, Sc quando non erit syllogismus,M quod ita se habentibus terminis,quemadmodum dictum est,fit ex necessitate syllogismus,Msi sit syllogismus . nec esse est terminos ita se habere. Manifestu est etiam, quod omnes imperfecti iunt sti Iogismi in hac figura,perficiuntur nant omnes affumptis quibusdam: dc quod syllogizare uniuersaliter per hanc figuram non licet,nem priuatiuum,nem assirmatiuum. Palam autem dc quod in omnibus figuris,quanodo non fit syllogismus , praedicatiuis aut priuatiuis utriusm existentibus terminis , dc in parte nihil omnio no fit necessarium .praedscativo autem M privativo, 8 uniuersaliter accepto priuatiuo, semper fit syllogis

mus minoris extremi ad maius, quemadmodum si atquidem omni b,aut alicui, bi uero nulli c, conuersis nancti propositionibus necesse est ci alicui a non laesese. Consimiliter L in aliis figuris,semper enim per conuersionea fit syllogismus. Patet etiam quod M indefi/nitum pro praedicativo in parte positum, eundem fa ciet syllogismum in omnibus figuris. Manifestum auorem Sc quod omnes imperfecti syllogismi, perficiuturper primam figuram,aut enim ostesiue, aut per impossibile perficiuntur omnes, utrom autem modo prima essicitur figura: si quidem monstrative perficiatur quoniam per conuersionem perficiebantur omnes,couer

fio uero primam essiciebat figuram .sin autem per imo possibile monstrantur, quoniam posito falso syllogis mus emcitur per primam figuram,quemadmodum in ultima figura,si atoc b omni insunt c.quod a i alicui bi inest, si enim a nulli b,b uero omni,ciai nulli c ι inerit, sed positum erat omni consimiliter K in aliis. Est auo tem dc omnes syllogismos reducere, ad uniuersaliter

syllogismos. qui in prima figura,nam qui in secunda