Aristotelis Stagiritae Organum, seu libri ad dialecticam attinentes, ad optimorum exemplarium Graecorum fidem nuperrimé post omnes alias editiones recogniti, ..

381쪽

uaties syllogismi non contingentis secundu determis

nationem .sed eius quod est nulli aut non omni ex neo cessitate inesse. Si enim non omni aut nulli ex necessiotate, contingere dicimus, ta nulli ta non omni inesse. contingat nanq; atomni by uero omni ci ponatur inesse: quoniam igitur c,est sub b,omni autem b i contingita manifestum quod K c,omni contingit a, fit itam per festus svllogismus .similiter autem ec si a b propositio extiterit privativa' ciuero assirmativa: dc a ci quidem. contingere,biciautem inesse accipiatur, perfectus erit syllogismus,quod a,contingit nulli c inelse. uod igItur si inexistens ad minorem ponantur extremitatem, perfecti fiant syllogismi, manifestum: sed quod dum econtrario se habeat,erunt syllogismi, per impossibile monstradum:simul autem clarum erit hc quod imperofecti:nam ostensio no est ex sumptis propositionibus. Primam autem dicedum est.quoniam si dum aifuerit, necesse est biesse,ic dum possibile alextiterit, possibio Ie erit K biex necessitatate. Sit enim ita se habentibus in quo quidem a possibile,in quo autem bi impossibile:si igitur possibile sit quidem, quando possibile elleset impossibile uero, quoniam impossibile non utimset:simul autem si a possibile,& bi impossibile,condia Peret utim aifieri posse sine b,si uero fieri,M esse: factu nancta quando factum fuit,est. Uerum oportet accipere possibile atm impossibile non solum in generatioone, sed ta in eo quod est uerificare ξ inesse, M quoto cunm modis aliter dici tur possibile:in omnibus enim similiter se habebit. Amplius,existente a ibi esse , non oportet existimare tanquasi unum esseta ibi fore nin Inan ex necessitate uno aliquo existente: sed ciuobus ad minus: sicuti cum propositiones ita se habeant,ueo

luti dictum est secundum syllogismum:nam li et ae , di autem de Loc c de Lex necessitate:& si utrunt pol=sibile,& conclusio erit possibilis. Quemadmodum ergo si quis ponat a quidem propositiones, b uero con

382쪽

LIBER PRIMUS

cIusionem: euenire posset non solum a necessiario obsteteisinaul dc biesse necessarium, sed M possibili pos sibile. Hoc autem ostenso manifestum quod falso supponto,α no impossibili H quod accidit propter sup politionem,falsum erit M non impossibile: ueluti si aifalsum quidem est non tamen impossibile. cum uero aisit bjest:& bierit falsum quidem,non tamen impossibile quoniam monstratum est quod a i existente biestita possibili existente a erit bi possibile: suppositum autem est a possibile esse, M hierit possibile: si enim impossibile, simul possibile erit id impoςsibile idem.

Determinatis uero his,insita omni b,b autem om ni cicontingat,necesse itala omni ci contingere inesole: non enim contingat,b uero omni e ponatur inesse:

hoc falsum quidem,no tame impossibile, si itam am5cotingit omni c,bluero omni inest c.amon omni bico tingit: si enim syllogismus per tertiam figuram . ueruiuppositum fuerat omni contingere inelse. necesse tetitur a omni cicontingere, falso enim supposito ta non Impostabili quod accidit est impossibile. Possibile est autem V per primam figuram facere impossibile poοnentes bitnesse ipsi c. Ss enim b omni t i inest a i uero Omni a 1 contingit,& c omni contingeret utim a. sed fuerat suppositum non omni contingere. Sumere ueoro oportet omni inesse non secundum tempus detero minates, puta nactaui in hoc tempore,sed simpliciter

per huiusmodi enim propositiones H sillogismos facimus quoniam si propositio secundum nunc accio piatur,non erit syllogismus.nihil enim fortasse prolis het aliquando omni moto hominem inesset ut si nihil

aliud moueretur,motum uero cotingeret omni equo Led hominem nulli equo inesse contingit. Praeterea sit primum animal medium motum ultimum uero limrno .propositiones ital consimiliter se habebunt, conclusio uero erit necessaria,non contingens: ex neces siotate enim homo est animal, Manifestum igitur quod

383쪽

uniuersale accipere oportet simpliciter,& non tempore determinantes .Rursus si priuatiua liniuersaliter propositio aib,8c sumptum sit ajinesse nulli b. uero omoni contingat clinese .his itam positis,necesse est a contingere nulli cilae gemon enim contingat, ta biponao tur inelse c quemadmodum prius .necesse est igitur a alicui biinelse,sit enim syllogismus per tertiam figura, hoc autem impossibile.quare cotinget utiq; at nulli ci

inesse,falso enim posito ta non impossibili, impossibile est quod accidit Hie igitur syllogismus no est contingentis secundum dissinitionem, sed eius i quod est

nulli ex necessitate inesse . haec enim est contradictio facta suppositionis,suppositum est enim ex necessitate a i alicui c i inesse, syllogismus uero ad impossibile oppositae est contradictionis. Amplius autem N ex treminis manifestumi quod non erit coclusio continges et fit enim in quo a coruus,in quo b discurres . in quo crhomo:nulli ita b i a , inest: nullum enim discurrens coruus,bi uero omni contingit c, omni enim homini discurere: sed a lex necessitate nulli c,no igitur concluosio contingens .sed nem necessaria semper. sit enim atquidem motum,bi scientia,in quo autem ci homo: at, igitur nulli inerit b,b uero omni cicontingit: Κ nsi est conclusio necessatiat no enim necesse est nullu moueri hominem:sed no necesse aliquem. Planum itaq3 Ucoclusio est eius quod est nulli ex necessitate inellis: accipjendi uero melius sunt termini. sed si priuaduunt ad minorem ponatur extremitatem codngere ligninstcans:ex ipsis quidem acceptis propositionibus,nulluseri syllogismus .conuersa aute secundii cotingere propositione,erit quemadmodum in prioribus. Insit emina tomni bibluero contingat nulli c,sic igitur se habentihus terminis nihil erit necessarium .si autem conuertaqtur b, e,ic sumatur hi omni cicsiungere fit syllogismus tquemadmodum prius:nam consimiliter ternum polistiove se ha bunt:sed eodem modo θῆ cum priuatim

384쪽

LIBER PRIMUS

extiterint utram intemallaisi a,b,quidem non insit' fuero contingere e i nulli significet,per ipsa quidem acce pia non fit necessarium sed propositione couersa,quae est secundu cotingere erit stilogismus :accipiatur enima quidem nulli biinesse,b i uero contingat nulli e , per haec igitur,nihil necessarium.quod si accipiatur bi contingere omni ciquod est uerum,a,b,autem propositio similiter se habeat,nirsus idem erit syllogismus. Si ue eo messe ponatur bi ipsi e i ta non contingere non inesse non erit stilogismus nullo modo.ne cum priuatiua nem cum assirmativa fuerit a,b,propositio.Tero mini communes quod ex necessitate insit,album , ani mat,nix. qubd non contingat,album,animal,pix . Plas num itaq; quod si termini uniuersales extiterint,ta haee inexistens,illa uero propositionum contingens accipia 'tur: quado propositio, quae ad minorem extemitatem contingere accipiatur,semper fit syllogismus, praetero quam quod aliquando quidem ex ipsis: nonnunquam uero ex couersa propositione: quando autem horum uter ,8c ob quam causam,diximus. Quod si hoc unis uersaliter,illud uero interuallorum accipiatur in parte, quando quod ad maius est extremum uniuersaliterponamr & cotingens,seu negativum siue assii matri ut quod uero in parte affiniatiuum 8c inexistens eritis lologismus perfectus, quemadmodum 8c uniuersaliter terminis existentibus .demonstratio autem eadem quς Ec prius. Quando autem uniuersale quidem sit ad mao ius extremum,sed inexistens,non contingens, alterum vero in parte 8c contingens,seu negatiue,siue assi auue poΠantur utraeque, siue haec quidem negama, illa uero assirmativa, omnino erit stilogismus imperseo clus : uerum hi quidem per impossibile monstrabuno tur,illi uero per conuersionem eius quod est contingere quemadmodum in praecedentibus .Erit autem stilogismus per conuersionem & quando uniuersalis ad

maius posita extremum significet inesse aut non inelle,

385쪽

quae uero in parte priuatiua existens, contingere accis piat.ut si atomni quidem inest b aut non inest,b autem alicui cicontingit non inelse: conuersa enim bici secun dum cotingere fit syllogismus .sed quando quae secundum partem ponitur,non inesse accipiat:non erit syllogismus. Termini quod insit album,animal, nix quod non insit,album animal pix, per infinitum nanque suo menda est demonstratio. Si autem uniuersale quidem ad minus ponatur extremum , quod uero in parte ad maius, siue priuatiuum seu assii malitium,uel co tinges. aut inexistens,quomodocunque,nullo pacto etit syllogismus: neque quando in parte aut indefinitar ponano tur propositiones,seu contingere accipientes, siue inoelis aut uicissim,neque sic erit syllogismus:demonstra stratio uero eadem,quae dc in prioribus. Termini communes quod insit ex necessitate animal album homo. quod non contingat,animai,album,indumentum. Manifestu est igitur quod si uniuersale ad maius ponatur extremum semper fit syllogismus, si uero ad minus

nullius unquam. Quando autem haec quidem propost si num ex necessitate inesse aut non inesse . illa uero

contingere significet: syllogismus quidem erit,hoc modo se habentibus terminis .ic perfectus, quando ad minorem extremitatem ponatur necelsarium. conclusio

uero, si termini fuerint prς dicativi, e in eius quod est

contingere,& non eius quod est inella,sive uniuersalio ter,sive non uniuersaliter ponantur . sed cum hoc quisdem aiurniatiuum sit, illud uero priuatiuum, quando assirmativum quidem necessarium sit eius,quod est cotingere,ic non eius quod est non inesse: cum uero priouatiuum N eius,quod est contingere non ineri,ic n5 inesse, M uniue aliter 8c no uniuersaliter terminis extostentibus.Contingere autem in conclusione eodem pacto accipiedum,quo 8c in prioribus .Eius autem quod est ex necessitate no inelse,non erit syllogismus . aliud

enim est non ex necessitate inesse.& ex neccssitate no

prim figu

386쪽

LIBER PRIMUS

inesse. Quebd igitur terminis assirinatiuis existentibus,

non fit conclusio necessaria: planum .insit nam ai omnihlex necessitate,biautem contingat omni c.erit utique

syllogismus imperfectus,quod a contingit omni clin=esse,qubd autem imperfectus ex demonstratione ma nifestum .nam eodem monstrabitur pacto quo dc in prioribus. Rursus a contingat omni b inesse,bi uero omnic insit ex necessitate t etit utique syllogismus quod a omni contingit c inelia: sed non quod inest icPerfectus,non autem imperfectus, statim nanque petascitur per propositiones ', quae a principio. Si autem non consimilis figurat propositiones extiterint sit prionalina priuatiua necessaria, V a , quidem nulli continorat biex necessitate,b i uero omni c contingat,necesse est a nulli c i inesse. ponatur enim inexistens aut omni aut alicui, b i uero supponebatur nulli contingere, quoniam itaque conuertitur priuatiuum , dc b ι nulo ii a i contingit, a luero omnici aut alicui ponitur inesse'. quare nulli aut non omni cicontingeret bum

esse supponebatur autem a principio omni continge re.Μanifestum autem dc quon iam eius quod est cotingere non inesset efficitur syllogismus,siquidem dc eius, quod est non inesse. Rursum sit affirmativa proposutio necessaria, M a quidem contingat nulli bi ineme,bι uero omni c insit ex necessitate.syllogismus itaque erit perfectus, sed non eius, quod est non inesse, sed eius quod est contingere non inelia manque propositio sic accepta fuit,quae est ad maiorem extremitate,& ad impossibile non est ducere,si enim supponatur a nulli ci inesse,positum est autem a,binulli contingere inesse,nihil accidit propter haec impossibile.Si uero ad minus extremum ponatur priuatiuum quando contingere quidem significet,syllogismus erit per conuersionem,

quemadmodum in prioribus. uando antem non cotingere,non erit.nem quando ambo ponantur priuampa non sit autem contingens, quod ad minus,termini

387쪽

autem inesse quidem,album,animai,nig,non inexistendi album animali pig.Eodem autem modo se habebitta in syllogismis in parte, nam cum priuatiuum sit neo cessarium,ic conclusio erit eius quod est non inesse,ut si a,quidem nulli bicotingit inesse b,a autet alicui c/c5tingit inesse,necesse est a alicui ci non inesse, si enim conani inest,uulli uero b icontingit,ic binulli ai contingit inesse: quare si a quidem omni ci inest bi uero nulli cicontingit:ueium supposituni fuerat alicui contingere. Sed cum particulare adirinatiuum,quod est in syllogismo priuatiuo necessarium siti ut b , c aut uniuersale in predicativo,ut a b,no erit eius,quod est inesse syllogismus .demonstratio uero eadem quae M in prioribus. Si autem uniuersale quidem ponatur ad minus extrema aut amrmatiuunt, aut priuatiuum icontingens, quod autem in paste necessarium ad maius extremum i non

erit syllogismus. Termini eius, quod est inesse de neo

cessitate, animal, album, homo:non inexistendi autem, animai,album, indumentum: cum uero uuiuersale neo cessarium sit quod autem in parte,contingens uniuersali existente priuatiuo . Termini eius quod est inera, animai,album,coruus non inexistendi, animai,album, pix. Si uero assirmativum fuerit,inesse quidem,animal, album,cygnus: eius uero quod est non contingere, animai,album,nix. Neq; quando indefinitae sumuntur Propositiones,aut utrael secundum partem,neque sic

erit syllogismus.termini comunes,inexistendi,animal, album, homo non inexistendi, animal, album inanimatumman* animal alicui albo,bc album inanimato alio cui,& necessariu inesse,& non contingit inesse :& in eo quod est contingere similiter: quare ad omnia termini

sunt utiles. Manifestum est igitur ex dictis . terminis' consimiliter se habentibus,ta in eo quod est,inesse. Vin necessariis fit,& no fit syllogismus. Veruntamen secundu inesse quidem posita priuatiua propositionei

eius quod est cotingere grat syllogismus secundu ne=

388쪽

LIBER PRIMUS

cessa tum autem priuatiua,& eius,quod est contingeore,fc eius quod est non inesse. Palam autem 5 Q o

miles stllogismi imperfecti,& φ perficiuntur per prata

D. t lib. distaβ fguras. In secunda autem figura quando co firmi, ese tingentes quidem utraem accipiuntur propositiones, abus co- nullus erit snlogismus: seu praedicatiuae,siue priuatiuς is eundi ponantur,uel uniuersalite aut secundum partem, cum figura. uero haec inexistere,illa autem significet contingere: fiamrmativa quidem significat inexistere,nunquam erit, sin autem uniuersaliter priuatiua semper.Eodem moοdo M cum haec propositionum ex necessitate illa contingere accipiatur. Oportet autem dc in his accipere in conclusionibus contingens,quemadmodum in prioribus .Primum igitur ostendendum quod non conuertitur contingens priuatiuum,ut si a cotingit nulli b, non necesse est ta bicontingere nulli a. Ponatur enim hoc, dc contingat binulli a inesse, quoniam itam conuertuntur contingentes affirmatione cum negationibus 8c cotrariae M oppositae,bi uero contingit nulli ai inesse,manifestum quod Zc omni a i contingere posset biinesse: sed hoc falsum: non enim si hoc huic omni contingiti H hoc huic necessarium: quare non conuertitur priuat uni. Amplius autem nihil prohibet atquidem comtingere nulli b.b uero alicui alex necessitate no inesse, ut album omni homini contingit non inesseita inesse, hominem autem non uerum dicere quod cotingit nulli.albo:pluribus enim ex necessitate non inest,necessarium autem non erat contingens Sed nec ex impossio hili monstrabitur couent,ueluti si quis existimaret.quoniam falsium est bicontingere nulli a finesse,uerum non contingere,assirmatio nancs 8c negatio: si autem hocrux necesse veru biex necessitate inesse alicui a quare dc atalicui b, ε ine ne ali sed hoc impossibilemon enim si alnon conungit nullita Tis h. b , necesse est at alicui biinest:mni non contingere cessitate n5 nulli dicitur dupliciter: unum ι si ex necessitate alicui

ai nis, inest alterum si ex necessitate alteri no inestinam quod

389쪽

ex necessitate alicus eorum quae sunt a non inest, non est uerum dicere quod omni cotingit non inesscte, que admodum neq; quod alicui inest ex necessitate, quod omni contingit inesse. Si itam quispiam censeret proopterea φ non contingit c omni diinesse,ex necessitate alicui ipsum non inesse falso acciperet: omni enim in=est,si fortasse cotingat:sed quoniam quibusdam ex ne cessitate inest,ob hoc dicimus non omni contingere: quare huic quod est cotingere omni inesset opponiturta ex necessitate alicui inelse 1 oc ex necessitate alicui non inesse.similiter autem Sc ei quod est nulli cotinge .Manifestum igitur quod ad sic contingens ta no cotingens, quemadmodii in principio determinavimus, non solum ex necessitate alicui inella,sed oc ex necessitate alicui no inesse sumedum: hoc autem sumpto nil accidit impossibile: quare non fit syllogismus. manife stum itam ex dictis quod non conuertitur priuatiuum.

Hoc autem mostrato ponatur amnulli quidem bicontingere,ciuero omni: per conuersione igitur non fit syllogismus .dictum est enim quod non conuertitur talis

Propositio,sed nem per impossibile: si nant ponatur l, omni cicotingere inesse,nihil accidit falli: cotingere enim posset a i ipsi c dc omni ita nulli inesse,sed si oomnino est syllogismus,planum quod eius quod est c5ungere utim esset,propterea quod neutra proposidonum acepta fuit in eo quod est inesse. Et iste aut amrornatiuus aut priuatiuus,neutro autem modo possibule est: si affirmativus quidem ponatur ι monstrabitur Per terminos quod no contingit inesse:si uero priuatilius/quod conclusio non contingens est sed necessaria enim atquidem album,b homo,in quo ciequus,alitastque album coungit,huic quidem omni,illi uero nulli, sed b ipsi cinem inesse contingitinem non inesse:quod igitur inesse non possibile est manifestum,nullus enim equus homo: sed nem contingere no inesse,necesse naque est nullum equum hominem esse necessarium au=

390쪽

Distio in.

existetis εο Cotingetis isecunda

AE LIBER PRIMUS

rem no erat contingens,non itam fit syllogismus, Iude

autem monstrabiturita si econuerso positum fuerit priuatiuum: dc si utraeque affirmativae acceptae fuerint, aut priuatiuae,per eosed nant terminos erit demostratio:& quando iis c uniuersaliter, illa in parte,aut utrςοque secundu partem,aut indefinite,aut quotcunt modis aliter contingit transumere propositiones , semper enim erit demonstratio per eosdem terminos.Planum itaq, Q si lius m propositiones secudu continges ponuntur, nullus fit syllogismus. Si autem haec in existere,illa uero contingere significet, si praedicativa

ponatur inexistere,priuatiua autem contingere i nulatus erit syllogismus, neque dum uniuersaliter, neque dum in parte termini accipiuntur, demonstratio uero Cadem,ta per eosdem terminos: quando autem assi mauua quidem contingere, priuatiua autem inexisteo reterit syllogismus. Sumatur enim a b i nulli inesse,ei uero omni contingere,couerso itam priuatiuo b,a nulli inerit,sed a omni cicontingit: sit igitur syllogismus iquod contingit binulli ci per primam figuram.Consis militer autem & si ad c ponatur priuatiuum. Cum ue m utraeq3 sunt priuatiuae,significet autem haec quidem non inesse,illa uero cotingere non inesse,per ipsa qui dem assumpta nihil accidit nece Tarium: sed conuersa propositione quae est secundum contingere i syllogistinus efficitur,quod binulli cicontingit inesse,quemad modum in prioribus: erit enim rursum prima figura. Si uero utraem ponantur praedicativae, non erit sylloogismus . termini,quod insit sanitas, animal, homo et Q non insit sanitas,equus, homo. Eodem autem modo se habebit 8c in syllogismis in parte.cu enim affirmati

uum sit inexistes aut iniuersaliter,aut in parte accepta, nullus erit syllogismus. Hoc autem consimiliter,ec per eosdem monstratur teminos, quibus es prius . cum uesiro priuatitium,erit per conuenionem, quemadmodu

la prioribus .Rursus si ambo quide interualla priuausi