장음표시 사용
451쪽
PRIOR:VM tia igitur scientia,scientia est. Similiter autem 5c si omnem accipiens studiosam,medicinam non studiosam accepit,nant ipsum a omni b,ipsi uero cinulli, quare quaedam scientia non erit scientia,& si ipsum at c i quidem
omni,bi autem nulli,elt uero b quidem scientia, autem medicina, sed a i suspicio , cum enim acceperit nullam scientiam suspicionem, accepit aliquam scien λtiam ei se suspicionem. Differt autem ab eo, qui pridem, eo quod terminis conuertitur, prius emtu ad b, nunc autem ad c affirmativum, oc si altera propositio non fit uniuersaliter, consimiliter .semper enim meodium est, quod ab altero quidem negative dicitur, de altero autem alarmative. quare contingit opposita c5 cludi,non autem semper,nel omnino,sed si ita se haoheant, quae sunt sub medio, ut aut eadem sint, aut totum ad partem, aliter autem impossibile, neque enim erunt ullo modo propositiones neque contrarie nemoppolitae. Sed in tertia ligura affirmativus quide si lologismus taliquam erit ex oppositis propositionibus, ob dictam causam ec in prima figura, negatiuus uero erit ta uniuersaliter ec non uniuersaliter terminis existstentibus. Sit enim scientia in quo b,8 c, medicina atrotem in quo a , si itaque acceperit omnem medicinam scientiam,& nullam medicinam scientiam,b, omni a, sumpsit,& c,nulli, quare erit aliqua scientia non scieri'tia. Similiter.autem dc si non uniuersaliter accepta fuerit a,b , propositio, si enim est aliqua medicina scienotia,ta rurius nulla medicina scientia, accidit scientiam aliquam non eis e scientiam. Sunt autem cum termini uniuersialiter accipiuntur propositiones cotrariae, cum . uero alter in parte,oppositae. Oportet autem exiitim'. re, quod contingit quidem sic opposita accipere, queo admodum diximus, omnem scientiam studiosam es osse,ia rursus nullam aut aliquam non studiosam, quod non consueuit latere . Est autem per alias interrogatineS ratiocinari alterum : aut quemadmodum in topi γ
452쪽
. . cis dictum est, accipere. Quoniam uero assirmatio , Ii ''' num oppositiones sunt tres, sex modis contingit opoposita accipere,aut omni oc nulli,aut omni ta non omni,aut alicui dc nulli, dc hoc conuertere in terminis, uta omni b,ipsi uero c,nulli,aut c, omni, b autem nulli, aut huic quidem omni, illi uero non omni,ta rursus
hoc conuertere secundum terminos. Similiter autem
dc in tertia figura,quare manifestum,& quot modis M. in qualibus figuris contingit per oppositas propositiones fieri syllogismiam. Sed dc manifestum quod ex falsis quidem est uerum ratiocinari, quemadmodum dictum est prius,ex oppositis autem no est,semper enim syllogismus fit contrarius rei ut si est bonum non ei honum,aut si animal non animal) eo quod ex contino
dictione est syllogismus, ec termini subiecti aut iidem
sunt,aut hic quidem totum,ille uero pars. Planum autem 5c quod in paralogismis,nil prohibet fieri suppo. sitionis contradictionem. ut si est impar non esse inispar,ex Oppositis nanque propositionibus, contrarius erat syllogismus. Si itaque tales acceperit, erit suppositionis contradictio. Oportet autem existimare, quod ita quidem non erit contraria concludere ex uno syllogismo, ut sit conclusio, non existens bonum bonum, aut aliud quid tale nisi statim propositio talis accepta fuerit, ut animal album esse 5c non album, hominem uero animal,sed aut contradictionem oportet assumere,ut quod omnis scientia suspicio dc non suspicio,postea accipere quod medicina scientia quidem est,nulla autem suspicio, quemadmodum elenchi fiunt, aut ex duobus syllogismis quare esse quidem contraria secudum ueritatem, quis sumpta sunt non est alio modo, De eo, τ ε quam hoc, veluti prius dictum fuit. In principio auperi i pxin tem petere dc accipere est quidem ut in genere sumeb Pi re in eo,quod non est demonstrare propositum , hoc autem accidit multifariam,nam 5c si omnino no ratiocinatur,oc si per ignotiora aut similiter ignota,& si per posteriora
453쪽
DRIOR UM 3 3 posteriora prius,demonstratio natam N ex eredibilioοribus 5c prioribus est,horum igitur nihil est peti,quod in principio, sed quoniam nonnulla quidem per seiposa apta nata sunt cognosci,quaedam uero per alia,principia enim per seipsa, quae autem sub principia per alia, quando non per seipsum cognoscibile, conetur aliquis per seipsum mostrare,tunc petit quod ex principio. Hoc autem est quidem sic facere, ut statim poostulet quod propositum est contingit uero id in alia
transeuntes apta nata per illud monstrari, per haec de monstrare,quod ex principio,veluti si a, monstraretur per b,b,autem per c,c, autem natum esset monstrari Per a,accidit enim ita ratiocinantes ipsum a,per ipsum monstrare,quod faciunt,quae coalternas putant scribere,latent enim ipsi seipsos talia accipientes,quae no est possibile monstrare non existentibus coalternis, quare accidit ita ratiocinantibus, unum quod p esse diceore. si est unumquodq; , sed ita omne erit per seipsum cognoscibile,quod impossibile. Si igitur obscuro existente quod a,inest ipsi c, similiter autem dc quod ipsib,peteretur a inesse ipsi b,nondum clarum, si quod in principio petitur,sed planum, quod non demonstrat. non enim est principium demonstrationis, quod similiter obscurum.si tamen b,ad c,ita se habet,ut ide sint, aut uidelicet.conuertuntur aut inest alterum alteri, petitur quod in principio, mostrare enim posset per illa, quod a nest ipsi b,si conuertuntur: nunc autem hoc prohibet:sed non modus: si uero hoc faceret: quod dictum est,faceret utim dc couerterer per tria. Similiter
autem dc si acciperet b,ipsi c, inesse itidem obscurum existens:& si a,ipsi c, nondum quod a principio petit: sed non demonstrat. Si uero idem sint a , dc b:aut eo,
quod couertuntur aut eo,quod ex b,sequitur a,quod
principio est petit ob eadem causam.quid enim potest,quod ex principio,dictum nobis est: quod per se ipsum monstrare: quod non per seipsum manifestum. P
454쪽
LIBER SECUNDUS si igitur est in principio peti per seipsum monstrare,
quod non per seipsum manifestum: hoc autem est nomonstrare. quado cum similiter obscura sint id, quod monstratur, ta id per quod monstrat, aut eo, quod eadem eidem, aut eo quod idem eisdem inest,acocipiat. In media quidem figura ta tertia utroque ino
do contingere posset peti, quod in principio, in praeo dicativo autem syllogismo dc in tertia dc prima: quanodo autem negativae, cum eadem ab eodem dc non similiter ambae propositiones. Consimiliter uero scin media propterea, quod termini non conuertuntur
secundum negatiuos syllogismos. Est autem in prino cipio petere in demonstrationibus quidem quς secundum ueritatem sic se habent, in dialecticis uero quae secundit opinionem. N on propter hoc autem accidere fallain: quod plerum in rationibus consuevimus dicere. Primum quidem est in syllogismis ad impossibile:quando ad contradictionem sit huius: quod monstrabatur ea,quς est ad impossibile.Nem enim qui nocotradixit,dicet quod est no penes hoc: sed Q falsum aliquid positum fuit eorum,quae prius nem in ea quae monstrat: non enim ponit, quod contradicit. Amst Plius autem quando sublatum fuerit aliquid ostensiue Per albicinon est dicere, quod non penes positum Laoctus est syllogismus :nanis non penes hoc fieri tunc dicimus, quando sublato hoc,nihil minus concludatur syllogismus: quod non est in ostensiuis:sublata enim Posidoue nem ad hanc erit syllogismus . Manifestum igitur quod in iis ,quae ad impossibile dicitur non peones hoc: N quando ita se habeat ad impossibile,suppositio,quae a principio:ut 8c existentemnon existen=re hac nihil minus accidat impossibile. Qui igitur ma nifestissimus est eius, quod est non propter positione eme falsum: quando a suppositione inconiunctus sit a mediis ad impossibile syllogismust quod dictum estta In topicis:non causam enim ut caulam ponere,hoc
455쪽
mensurabilis,argueret Zenonis rationem, quod non
est moueri ta in hoc deduceret impossibilem ullo nanque modo nullibi continuum est falsum dictioni quaeb principio. Alius autem modus si continuum sit imo possibile supposivloni,non tamen propter illam accio dat: hoc enim contingit fieri de sursum dc deorsum acocipienti continuum: ut si a , ponatur ipsi b i inesse: bi autem ipsi e c i uero ipsi d: hoc autem sit falsum b i inaesse i psi dmanque si ablato a,nihil minus inesset b i ipsic,& c/ipsi dino effet utique falsum propter suppositionem,quae a principio aut rursus si quispiam sursum acciperet continuunuut si a ipsi b euero ipsi a,M Dipsi Gfalsum esse posset si inesse ipsi a nanque V sic nihiI minus esse posset impossibile, sublata suppositione,qua a principio. Sed oportet ad terminos, qui a principio coaptare impossibile sic enim erit propter suppositioohem: ut deorsum accipienti continuum ad praedicatu terminorum, nam si impossibile alipsi d inesse,ablato a non amplius erit falsum. Sursum uero de quo praeo dicatur,si enim non accidit sitnesse ipsi,biablato b non amplius etit impossibile. Similiter autem dc priuatiuis
existentibus stilogismis. M anifestum igitur m impossibili non existenti ad terminos, qui a principio,non acocidit falsum proprer positionem . Aut nem ita semper propter suppositionem erit falsum,nam 8 si positum fuerit a tinetia non ipsi b,sed ipsi Κ, Κ i uero ipsi c,ec hoc ipsi di disic manet impossibile. Similiter autem N sursum accipienti terminos. Quare quoniam 8 existenti dc no existenti hoc acci dii impossibile,non esset utim propter positionem. aut hoc, quod est,non extostenti hoc,nihil minus fieri falsum,non ita accipiendii, ut cum aliud ponitur,accidat falsum,sed quando ablaοro hoc per reliquas propositiones idem concludatur impossibile, quoniam idem utim falsum per plures suppositiones accidere,nihil fortasse incoueniens, ueθ
456쪽
luti coalternas concidere,& si maior est extrinsecus intrinseco M si triagulus haberet plures rectos duobus. Falla autem oratio essicitur penes primum falsum, aut enim ex duabus propositionibus,aut ex pluribus omnis est stilogismus.Si igitur ex duabus,harum alteram ,uel H ambas necesse est falsas eme, ex uetis enim non erat falsus syllogismus .m si ex pluribus,ut c ι pera/b,hoc autem per dieisli,ex his aliquid superiorum falsum erit,es oratio penes hoc,nanque at ta biper illa cCncluduntur,quare penes illorum aliquid accidit coclusio & falsum .Ad hoc autem quod non fiat ratiocis nitam,obseruandum quando sine conclusionibus rationem interrogat,ne bis in propositionibus idem detur, quoniam scimus sine medio non emcitur syllogiso mus,medium uero est ,quod pluries dicitur, qualiter
autem oportet ad unamquam conclusionem medium . . Obseruare, manifestum ex eo, quod scimus, quale in unaquai figura monstratur. hoc autem nos non latebbit eo, quod scimus, quomodo praestamus oratioonem. Oportet autem quod custodire praecipimus reo spondentes,ipsos arguentes conari latere. Hoc autem erit primum quidem si conclusiones non praeratiocionentur,sed acceptis necessariis sint obscurae. Amplius uero si propinqua non interrogat, sed quam maxime immediata,ut si sit opus concludere a d e, media b C ι d ι e,oportet itaque interrogare si alipsi b i dc rursus
non si bi ipsi c,sed si d,ipsi e,& postea si bi ipsi cita sic reliqua. & si per unum medium fiat syllogismus. meodio incipere. maxime enim sic latere posset responden Deredauu tem. Quoniam autem habemus quado dc quo modotione. se habentibus terminis fit syllogismus, manifestum ecquando erit & quando non erit redargutio, cum enim omnes responsiones conceduntur aut uicissim ponuntur,ut haec quidem negauua,illa uero astrinativa, accis
dit fieri redargutionem, erat enim syllogismus, ta itai N illo modo se habentibus terminis,quare si quod po
457쪽
nitur contrarium conclusioni,necesse est fieri redarguotionem, redargutio nanque contradictionis syllogio mus. qubd si nihil concederetur, impossibile fieri re dargutionem,non enim erat syllogismus omnibus rei minis priuatiuis existentibus, quare nem redargutio,
si enim redargutio necesse syllogismum esse, syllogissmo autem existente,non nece Te est redargutione esse. Similiter uero dc si nihil poneretur secundum responsionem in toto,eadem nam erit determinatio redargutionis N syllogismi. Accidit autem aliquado quem De Oee admodum in terminorum positione decipimur) dc ων cundum suspicionem fieri deceptionem: quemadmoν ' dum si contingit idem pluribus primis inessetfc hoc quidem latere quempiam V existimare nulli inesset iis Iud autem nolis sita inexistes bi&c per seipsa ichaee omni di similiter:si igitur existimat atomni quidem br inelse,N hoc ipsi d Μ: a uero nulli c, 8c hoc omni d. biud 'Eiusdem secundum idem habebit scientiam id ignoratiam .Rursus si quis deciperetur circa easque eg eadem
coordinatione ut a , inest ipsi b: hoc autem ipsi c,M e ipsi d: suspicaretur uero a omni b inesse:8c rursus nullic,simul enim N noscet M non suspicabitur ineffetigitur nil aliud censebit ex his,quam quod scit hoc no stis cari scit enim quodammodo,quod atinest ipsi e Meluti uniuersali,quod secundnm partem: quare quod suodammodo scit,hoc penitus censet no suspicari: quod est impossibile. Sed in prius dicto, si non medium ex
eadem coordinatione, secundum utriique mediorum ambas propositiones non accidit suspicari. ut advquidem omni,cuero nulli: haec autem utra omni d.Aecidit enim aut simpliciter aut ad aliquid contrariam accipi propositionem primam .si enim cui omni inest brexistimat ipsum a i ines χ:bmero ipsi d i nouit:& quod ipsi dia nouit: quare si iterum cui ci nulli existimat adnesse . cui bi alicui inest: huic non existimat a inelse. quod autem omni existimatur cui bi rursus alicui
458쪽
non existimare cui b:aut simpliciter aut ad aliquid,contrarium est: sic igitur non contingit suspicari. Secudum
utrunque uero unam,aut secundum alterum ambas,nihil prohibet,ut a, omni bilc bi ipsi d,8c rursus a nulli c. Similis enim talis deceptio,ic quemadmodum decipimur circa eas,quae in parte,uellati si a jinest omni b, bivero omni c,aiomni clinerit,si itaque quispiam nouit,
quod a finest omni cui b i nouit, ta quod cui c.sed nil prohibet ignorare ciquod est,ut si a , duo recti,in quo autem bitriagulus,in quo uero cisensibilis triangulus, suspicari nanque posset aliquis non esse c/sciens quod Omnis tria gulus haberet,duos rectos,quare simul nosset M ignorabit idem,nosse enim omnem triangulum, quod duobus rectis,non simplex est,sed hoc quidem 1 bE . . ia uiuuersalem habere scientiam,illud autem singularem,mo post. in sic igitur ut in uniuersali nouit c quod duo recti,in sin
principio. gulari autem non nouit,quare non habebit contrarias.
Similiter uero ic ratio,quae in Menone,quod discipliona recordatio,nullibi nant accidit praesciri quod singulare est,sed simul cum inductione accipere scietiam. quae secundum partem,tanquam recognoscentes: quς dam enim subito nouimus, quemadmodum quod duobus rectis,si nouerimus,quod triangulus.Similiter autem M in aliis.Vniuersali igitur speculamur, quae in Parte propria uero non nouimus, quare accidit ec docipi circa ipsa,verum non contrariae,sed habere quideuniuersalem,decipi uero ea,quae secundum partem.Similiter autem dc in praedictis .nel enim contraria deo ceptio,quae secundu medium scientiat q secundum syllogismum,neque quae secundum utrunm mediorum suspicio.nihil autem prohibet scientem dc quod aitoti hi inest.ec rursus hoc ipsi clexistimare a,non inesse c. ut quod omnis mula sterilis,lc ipsa mula,existimare praegnantem hanc esse,non enim scit,* a, ipsi cinon simul speculans assumptum,quod secundum uti uni. inia
i re planum quod Zc si hoc quidem nouit,illud uero G
459쪽
nouit,decipietur,quod habent uniuersales ad metias , quae secundum partemmullum enim sensibilium extra sensum existens nouimus:neque si sentientes, scimus, nisi ut uniuersale V eo, quod est habere propriam scietiam: sed non in eo quod actu est.Scire natam trifariam dicitur: uelut uniuersali,uelut propria, uel ut in acturquare M decipi tot modis .nihil igitur prohibet re nosse dc deceptum esse circa idem,ueruntamen non conotrariae: Obd accidit oc secundum utranque cognosceti propositionem,& non consideranti prius, suspicans enim mulam praegnantem esse, non habet scientiam secundum actum:nem iterum ob suspitionem contraoriam deceptionem scientiae: syllogismus enim est contraria deceptio in uniuersali. Quei uero suspicatur bono esse malo esse, idem suspicabitur bono esse tamalo .sit nanque bono else,in quo a,malo autem et se, in quo b.rursus uero,bono esse, in quo c. Quoniam
igitur idem suspicabitur bilc e,8 esse c i b i suspicabis
tur,pc rursus bia esse consimiliter quare V cita a,que=admodum enim si erat uerum,de quo ci b t 8c de quo hia,&de cia uerunt erat: itaec in ipso suspicarii similio
ter autem dc in ipso era, cum enim idem sint c , dc b,8e rursus bilc a,lc clipsi a idem erat,quare M in ipso opinari cosimiliter,ergo hoc quidem necessarium,si quis dabit primum,sed fortata illud falsum,suspicari quendam malo esse,bono esse,nisi secundum accidens,hoc nunquam multipliciter opinari possibile est confideradum uero hoc melius. Quando autem extrema couertunturi necesse est id medium conuerti ad utracta, fienim a de Oper bi inest,si conuertutur Zc ipsum ei inest omni,cui a dc b cu a c6uertitur,lc inest bi omni,cui a se medium,ci& c cum biconuertitur per medium a,M in no inesse consimiliter,ueluti si bi ipsi ci inest, a uero ipsi bino inest,ne s alipsi ctineri si igitur a couertitur cumh,8c c,conuertitur cum a.sit enim binon inexistens ipsi
'net igitur UM b inerat omni c,Et si ci conuertitur
milliξωμsibiliu cum extra sensa sit scimus. De conues
460쪽
αι conueristitur ad a, De comulata coniter
cum b,5c biconuertitur cum a,de quo enim b omni aec,& si clad a conuertitur,& b conuertitur, A nam cui hic. Cui uero ascinon inest,& solum hoc , conclusio ne incipit: alia autem non similiter, ut in praedicativo syllogismo. Rursus,si a Zc bi conuertuntur , ta e 1 tad consimiliter,necesse autem aluei ci omni inesse,& b re disic se habebit,ut omni alterum insiti, quoniam cuia, b,8 cui cid, omni autem a uel c i ta non simul, plasnum quod K bmel diomni & non simul, ut si ingens tum incorruptibile,& incorruptibile ingenium,neceso se quod fit corruptibile, M corruptibile factum esset duo enim syllogismi sunt. Rursus, si omni ai aut bitaciaut d,simul uero non insunt, si conuertuntur a / dc GH bilc di conuertentur: si enim b ι non inest alicui culd,planti quod a inest,si uero ai& c,c6uertuntur enim, quare simul alta d:hoc autem impossibile. Cum uero a toti bilc c insit, H de nullo alio praedicetur, insit autem & biomni c,necesse est a V b conuerti, quoniaenim a de solis bici dicitur, praedicatur autem b,8c φη sum de ipso ta de c. Planum quod de quibus a, 8c d
dicetur omnibus,uerum V de ipso a. Rursus, quarido ai& bitosi inest e,conuertitur autem cicum b,necesse a omni b inelse,quoniam enim atomni c,ctuero iposi b,eo quod conuertitur,ta a omni b tinerit. Quanodo aute duobus existetibus, it a eligibilius sit quamh,cum sint opposita,& di quam c: similiter si eligibiliora sunt a ciquam b/d, a eligibilius quam d. Similiter enim sequendum a,8c fugiendum b, opposita nam taclipsi d,nam 8c haec opponunturi si igitur a ipsi di simio liter eligedum,& b ipsi c ι fugiendum utrunque enim utrim similiter fugiendum, sequendo, quare dc ambo
aic ipsis bid,quoniam autem magis non possunt simio IIter,nano b d similiter erant:si uero diquam a eligibilius,& b qu ni ciminus fugiendum mam minus minori opponitur eligibilius autem maius bonum, & mionus malum quam minus bonum foc maius malum:&