장음표시 사용
461쪽
fugiendum: si ergo eligeret omnis amans secundum amorem at sic se habere ut gratificetur,& non gratificari in quo e,aut gratificari in quo d,8c non talem esse ut gratificetur in quo b,planum quod ai talem essse eligis bilius est quam gratificari. Amari igitur coitu eligibi/lius secundum amorem. amor igitur magis est amici'tiae quam ipsius coitus, quod si magis huius, ta finis hoc: coire igitur aut non est penitus, aut eius qnod est amari gratia:nancti M alii affectus M artes sic. Quomodo igitur se habent termini secundum conuersiones,
ta eo quod magis fugiendi uel eligibiliores sint, manifestum. Quoniam autem non solum dialectici tademonstrat ut syllogismi per praedictas esciuntur fisguras sed oc rhetorici simpliciter quaecunq; fides est:
dc secundum quaeculam methodum nunc utim dicenodum erit: omnia enim credimus,aut per syllogismum, aut ex inductione. Inductio igitur est, ξc ex inductioone.syllogismus,alterum extremum medio ratiocinari per alterum,ueluti si ipsorum a timedium sit b , per c monstrare,a inexistes ipsi h sic enim facimus Inductiones,ut sit a longa uum,in quo autem bibilem non ha9hes,in quo uero cisingulare l5geuum,sicut homo , 5 equus u mutus,a igitur inest toti ct omne enim quod bile caret longaeuum, M sed & b ι bilem non habens inest omni c. Si igitur conuertitur c cum b ι 5c non exocedit medium, necesse est a inesse ipsi b e monstratum
naiam fuit prius :si duo quaedam eidem insint, Z ad alφterum ipsorum conuertatur extremum , quod conuertenti H alterum praedicatorum inerit. Oportet autem
intelligere ciex omnibus singularibus compositum,inductio enim per omnia .Est aute talis syllogismus pristinae N immediatae propositiones, quorum nani est medium per medium syllogismus, quorum uero non
est per inductionem,& quodammodo opponitur ino
462쪽
ductio syllogismo: hic enim per medium, extremum
tertio monstrat,illa autem ,per tertium,extremum mediomatura igitur prior,ec notior per medium,syllogismus, nobis uero notior, qui per inductionem. Sed exemplum est, quando extremum medio inexistens, monstratum fuerit per simile, tertio: oportet autem medium tertio,& primum simili,notius ella inexistes, ut sit a malum,bj contra cofines bellum inferre, in quoc Athenieses contra Thebanos,in quo autem di Thebanos contra Phocenses. Si itam uelimus monstrare quod bellum gerere cum Thebanis est malit, accipiendum quod contra confines bellum gerere est malum: huius autem fides,ex similibus,ut quoniam Thebanis quod contra Phoceses. Q uia igitur malum est, quod
contra confines, quod uero contra Thebanos,contra
confines est, planum quod contra Thebanos bellum gerere imalum manifestum itam quod bilpsi e ita ipsid inest: ambo enim sunt,contra confines bellum inferre,& quod a ipsi d.Thebanis enim non fuit utile bellucontra Phocenses,quod autem a ipsi biinest,per di demostrabitur. Eodem autem modo, si per plura similia fides fiat,medii ad extremum. Manifestu igitur quod exemplum est,nem ut pars ad totum, neque ut totum ad partem, sed ut pars ad partem, quando ambo sub
eode sint,notum uero alterum. Et differt ab inductiosne, quoniam haec ex omnibus indiuiduis, extremum monstrabat inesse medio,& ad extremum non coaptabat syllogismum,illud autem dc coaptat,& no ex omonibus monstrat. Abductio uero est,cum primu meo dio inexistens manifestum sit: ultimo autem,medium,
obscurum quidem, sed similiter credibile, aut magis quam conclusio.Amplius, si pauca sint media, ultimidi medi Oinnino enim propinquius scietiae accidit eris,ut sit a docibile in quo biscientia,ci iustitia,quod igitur scientia docibilis, planum, si autem uirtus scientia,
obscurum, si uitiir b, c i similiter,aut magis credibile
463쪽
quὶm aici abductio est: est enim proximius ipsi scire, eo quod assumpsimus ait, . scientiam prius non haοhentes. Aut rursus, si pauca sint media ipsorum b i e, nanq3 8c sic proximius ipsi cognoscere ,ueluti si dient
quadrari,in quo autem e rectilineum,in quo uero fi circulus,si ergo ipsius e funum solum esse mediu hoc, quod est, cum lunulis aequalem fieri circulum rectilioneo, esse poli et prope ipsum cognoscere: cum uero hic,neq; credibilius sit quam a c,nem pauca media,n5 dico abductionem,nem quando bic fit immediatum, tale enim scientia est. Caeterum,instantia est propositio propositioni contraria,differt autem a propositioone,quoniam instantiam contingit esse in parte,propoοsitionem uero, aut omnino non contingit , aut non in uniuersalibus stilogismis. Fertur autem instantia blisoriam:& per duas figuras: bifariam quidem, quoniam aut uniuersaliter, aut in parte omnis instantja: ex duaobus uero figuris quoniam oppositae feruntur propositioni: opposita autem in prima ec tertia figura concluoduntur solis: quando enim censeat omni inesse, instaornus quod nulli,aut,quod alicui non inest. Horum autem,nulli quidem ex prima figura,alicui uero non, ex ultima,ut sit a funam esse scientiam,in quo b i cotraria. Cum igitur proponitur unam esse contrariorum scienuam,instat,aut quod omnino non eadem oppositorii, contraria autem opposita: quare fit prima figura, aut quoniam noti 8c ignoti,non una:haec uero tertia,nanoque secundum tertiam , noto dc ignoto contraria quio dem esse , uerum: unam autem ipsorum scientiam eisse,salsum. Rursus, in priuatiua propositione consimis
liter: cum enim censet non esse unam contrariorum,
aut quod omnium oppsitorum, aut quod aliquorum contrariorum eadem disciplinam dicimus, ut sanabis iis,& fgrotabilis:omnium igitur ex prima,aliquorum uero , ex tertia figura . Simpliciter enim in omnibus: una uniuersaliter quidem instant ad uniuersale contra
464쪽
dictionem dicere eorum i quae proponuntur, ueluti,si
non existimet eandem contrariorum Omnium dicensitem Oppositorum unam: sic autem necesse primam esse figuram: madium enim sit, quod uniuersale ad id, quod ex principio.In parte uero, ad quod est unitae sale,de quo dicitur propositio, ut noti re ignoti, non
eandem: contraria enim uniuersaliter ad haec,& sit terotia figura m editi enim, quod in parte accipitur,ut noo tum M ignotum:ex quibus enim est ratiocinari contrarium,ex his N instantias conamur dicere, quare N ex
solis his figuris ferimus: in solis enim oppositi syllogismi per media enim n6 erat assirmatiuae . Amplius, ec si pluris indigeat orationis,quς per mediam figura, ueluti si non det a inesse bico quod cinon sequitur ip9sum:hoc enim per alias propositiones planum. Non 'Oportet autem instantiam ad alia euerti,sed statim maonifestam habere alteram propositionem: unde & siognum ex sola hac figura non est. Considerandum auorem V de aliis snstantiis,ut de iis,quae sunt ex cstrario, dc simili,& eo quod secundum opinionem , Κ sit eam, quae est in parte,ex prima,aut priuatiua ex media pose Deuerisimῆ sbile capere. Verisimile uero,&signtino est idem,m sed uerisimile quide, est propositio probabilis: quod
enim cognoscunt ut in pluribus ita fieri, aut non fieri, eme,aut non esse hoc est uerisimile, ut odire inuidem res,aut beneuolentia prosequi amatos. Signum auteuult esse propositio demonstrativa,aut necessaria, aut probabilis:quo enim existere,est, aut quo facto prius, aut posterius,facta est res:signum es quod factum me De erim rit,aut sit. Enthymema igitur est syllogismus impero 'm t fectus ex uerisimilibus,aut signis. Accipitur autem signum trifariam,quot modis N medium in figuris: aut enim,ut in prima,aut,ut in media,aur,ut in tertia, ueluti,monstrare praegnante, eo quod lac habet, medium enim,lac habere,in quo a praegnantem esse,b ι lac libbere mulier in quo c. Quod autem sapientes studio
465쪽
si,Pittacus enim studiosus,per ultimam, in quo a i tabdiosum,in quo bi sapientes,in quo ciPittacuS. Verum igitur 6c alia bide ci praedicare: sed hoc quidem nonia dicunt propter cognoscere, illud autem accipiunt. Praegnantem uero esse, quoniam pallida: per mediam figuram , uult else, quoniam enim sequitur pallidum Praegnantes, sequitur aut ic hanc, monstratum fuisse Putant, quod est praegnans. Pallidum,in quo a, praestgnantem esse, in quo b, mulier, in quo c. Si igitur una dicta fuerit propositio , signum fit solum, sin=autem dc altera assumpta fuerit syllogismus,ut quonia
Pittacus liberalis,nam honores cupidi liberales. Pittast cus uero honoris cupidus.Aut rursuS,N sapientes bo . ,
ni, Pittacus enim bonus sed oc sapiens, sic igitur fiunt isyllogismi,uerum Q per primam figuram insolubilis,
si uerus sitiuniuersalis enim est,qui uero per ultimami solubilis,dc si uera sit conclusio eo non est uniuersa=Iis,nel ad rem sillogismusmon enim sit Pittacus stust diosus,propter hoc re alios necessie sapientes. Qui uero per mediam figuram semper V omnino solubilis: nunquam enim fit si logismus ita se habentibus terminis : non enim si praegnans ι pallida, pallida autem dc haec,necesse piarguantem esse hanc: uerit igitur in omonibus erit signis : differentias autem habent i quae dis a. i. figuris sunt.Aut igitur sic diuidendum signum: horii ueι Rii ro medium luestigium sumendum: uestigium nanque
quod scire facitiaiunt esse,iale aute maxime quod medium Aut quae ex extremis signum dicendum,quς uero ex medio uestigium.Probabilissimum n.ilix maoxime veruiniquod est per primam figuram. Namsi ra uero cognoscere possibi e est,si quis det simul inuo x tari corpus 5c animam,qua cani naturales passiones . sunt: qui enim fortasse musicam didicit i mutauit antoniam in aliquo: uerum passio haec non est ex iisiquae
natura nobis insunt: sed quemadmodum irae,ic desideria ex naturalibus motibus.Si igitur oc hoc datu meo
466쪽
rit,& unum iunius signum elis, ta possumus accipere propriam uniuscuiust generis passionem,& signum i
Poterimus naturam cognoscere. Si enim seorsum est
alicui generi indiuiduo inexistens passio, ut leonibus t fortitudo,necesse M signum esse aliquod. Simul nantinuicem pati suppositum iest,ta sit hoc imagnas extreo mitates habere,quod Zc aliis inesse generibus non tootis contingit: signum enim ita proprium est, quoniam totius generis propria est passio,& non solu propria, quemadmodum consuevimus dicere . Inerit igitur Min alio genere hoc, 8c homo erit fortis, re aliud ali, quod animal,habebit igitur signum: unum enim unius erat. Si igitur haec sunt,ec poterimus talia signa colligere in his animalibus, quae solum fi unam aliquam pasisionem habent propriam: unaquaem autem habet siθgnum,quoniam necesse unum haberet poterimus naoturam cognoscere. Quod si duo habet propria,totum genus,ut leo,forte,& c5municatiuum,quomodo coognoscemus utrum utrius ,signum seorsum consequenqtium signorum s An si alii alicui inon toti iambo, Z in quibus non totis,uirunt: quado hoc quidem habeat, illud uero non . Si enim fortis quidem , liberalis uero non: habet autem ex duobus hoc,planum Q ec in leone hoc signum fortitudinis .Est itaque naturam cognosceretin prima figura medium conuerti cum primo extremo: supergredi uero tertium Vnon conuerti,ut fortitudo a ,extremitates magnae,in quo b,c aute leo: cui
igitur cibiomni, sed Zc aliis: cui uero bita aiomni ita non pluribus,sed conuertitur. Quod si non, non erit
467쪽
ARGUMENTU H. D POsΤERIORA truti eamus. Iustis bis demonstratio tructatur,cuius nobis in rata animo quasi sieminaint iam quod disicimus,novi plenused qVadantenus ficiamus.Praenoscimus aut esse aliqui aut hoc ligni'ure ei Cr utrunque. quaedamq; prius Cr posterius,quaedam finiui intelligimus. Rite quid ex causa scimus, CT demonstratione. ducitur ea ex veris primis, medio curentibus prioribus, caussis necessariis. prioribres nuturae potius quam nobis. Principiis credendum potius,
quam conclusionibus. Praedicatum dici per sie de siubiecto debit,prius s de omni. Per sie nunc accipe,vel es lentia, uel proprio ; sed Cr uniuersaliter . Universute hic, intellige, quod Cr de omni, Cr per sie, CT qua trium est;nec in alio
prius nec ideas demonstraueris. M autem,ne demostras' se uniuersiale fallio te credas,aut non demo 'russie. Fallimur, eum de indiuiduo agimus solitario cum uacat nomine illud, quod1pecie disidentia deuincit,cum disicrimen inter uniuem suis non cernimus, CT quod de omni. Nec ueritus modo, sed CT nec itus,exigitur eaq; non conclusonum modo,sied et principiorum, non modo esse indicans, sied Er cursit: non modo ex necessariis es Cre fuis, hoc est ex iis, quae uel unius,uel cognati generis: tum ex uniuersalibus, nec enim corruptibillum. Nec gutem scientia ulla sua tuetur princia
468쪽
pi si ad unam rediguntur,omnes quae sapientia uocarer, quaes primas, e easdem maxime causas considerat, seubi elam statuimus esse. Proprium quaerimus quid signfat.
Axiomatis utrunque debemus,quorum interdum ui utimur
potius . sita Cr quaedam siunt axiomuta quae ficientiis con gruunt omnibus. Duae sicientiam facultates constitunt, S pientia, CT D lulectita. Nunc eadem scientiu er esse aliquid scimus, Cr cursit,nunc diuersis.C se mutuo, er signa interdum recurrunt,altera alteri scientia siubest. Prima demonstrationi figura debetur.aut rem fic ignoramus,lit se ne sciamus iat ut aliter esse putemus:quae di ostionis in ilia uocatur.st autem,uel ubi praesto est medium,uel ubi desit.
utrobique autem,aut notione fimplici,aut adulterinu ratiocinatione. Debellande contrariis potius quam coradictoriis, minus v erae propositiones. Si siensus defuerint,etiam demonstratio deerit.num illorum ope inducimus, atque abstrahismus. Nolice quod ex accidenti dicitur, uarie dici. Caeterum accidens quoque de accidenti . sed cria accidenti eodem rursum substantia,quo praeter naturum praedicatur . nec si biectu in insinitum, nec praedicatu procedunt. Particula
vi praestat uniua ule, affirmatio negationi iustu demonstratio illi,quae fit ex impossibili. Potior illa ex prior facultas, quae care ani docet alterius quae eircu intelligibile,circa unitauer ale uertitur quae siuperior,quae simplicia habet princia piu.num quaruus diuersa principia siunt, hae diuerse sicietis. Res eade uariis demonstratur inestis.nulla fortuiti scientia, nihil siensibile demonstratur,demonstrationis origo in selictbus. diuersarum sicientiarum nec eadem propria principia, nec communia. Etiam litra opinio,et subiecto disert a sciet ,σ
469쪽
tia, τ .stimationis modo nec eiu dem omnino rei opinio et scientia. Sofers illa,qui medium quasi de improuisio corripit. Ergo in Libro secundo, molirationis medium excutitur: quotiumq; formulis causa medium pol imum demonstrationis est, ea porro definitio de definitione agit. ed er de caeteris causis,sive quae factionem, ue quae materiam, siue quusnem hectent. Queruntur Cr illamum finitionis demolim stratio, in sinitionis sinitio quibus Onitio competat, aeque
unde abhorreat. ADtur Cr quaestione an est,quid est: uero fimplices,ac prior magis:eadem an illi illud competat, Cr cur competat eae compostae,magis tamen posterior.Coueniret ilis terminis,hae propositionibus. Cuius demonstra tio est,non eius omniim definitio.nec idem omnino definitione sicitur, π demonstratione. Constituit definitio quid est. ipsum demonstratio accipit. demonstratio praedicat rerum naturas definitio exhibet. Neque diuistone finitio, neque fiuppositione demonstratur utrobique principium petitur. eadenec inductiorie probatur,nec siensibus. Definitio quidem, ratio dicitur eius quod est quod tamen aut nominis est,aut naturae.ratio autem una,loco tantum di irrens a demonstrumtione.Diuerse caus e medii locum subeunt; diuerse inquam Cr tempore:quarum uel ordo, i et recursius in piciendus:
quoq; pacto finitionis finitio sit,aut non sit. Communiora
desinitis accipienda,non tamen desinitorum genere,quae desinitum iuncta simul exaequent. Indiuiduarum partium de finitiones,generum quoque desinitionibus indagandis adbitabentur.ubi eorum spectatur ordo, quae sumuntur, illud cauetur,ne quid utile praetereatur.ipsum quoque quia definitur arte,quaeritur,ne res, aut nomen inuicem pcrturbent:
470쪽
quidem omne,aut asserere,aut negare, uerum, quod est:triangulum uero,quod hoc significat,unitatem auo tem ambo,& quid significat,ic quod est non enim cosimiliter horunutinum quodi manifestum nobis est. Est autem cognoscere: alia quidem, prius cognoo Tex.3. scentem: quorundam uero,& simul accipientem cognitionem, quaecunq; sunt sub uniuersalibus,quorum habet cognitionem: quod enim omne triangulum habet duobus rectis aequales,praesciuit. Quod au tem hoc, quod est insemicirculo triangulum est, simul induscens, cognouit.ΓQNorundam enim id hunc modii a i nihili disciplina est,& non per medium extremum cognosci IducEs e tur: quaecunm iam singularia sunt, ta non de sublecto gnouit, ita aliquo. Ante uero quam inductum sit,aut acceptus
fuerit syllogismus:modo quidem aliquo fortasse dio 'ha Mancendum est scire,modo autem alio, non: quod enim tur hoc m5no sciuit,si est simpliciter,hoc,quo modo sciuit,qubd . 1 tduobus rectis pares habet simpliciteri sed manifestum The.ερ quod ita quidem scit,quoniam uniuersaliis r scit,smpli Auer. . citer autem,non scit. Si uero non,quae est in Menob Πρ ne dubitatio, continget, aut enim nihil addiscet, aut quae nouit: non enim iam,veluti quidam nituntur solo 'uere, dicendum: nunquid nosti omnem dualitatem, 'ὶ
quod par est,aut non asserente autem,attulerunt quandam dualitatem,quam non existimabat esse: quare nesi v d que parem. Soluunt enim: non dicentes scire omnem do Prior
dualitatem parem ella,sed quam nouerunt,qubd dualitas. Atqui sciunt quidem,cuius demsistrationem habent,& cuius acceperunt: acceperunt autem non de oomni,de quo utit nouerint,quod tri: igulum,aut quod numerus,sed simpliciter de omni numero atque triano gulo: nulla enim propositio accipitur talis, cp quem tu nosti numerum,aut quam tu nosti rectilineam, sed de omni: sed nihil, ut opinor, prohibet: quod addiscit aliquis est sic scire: est autem sic ignorare : absurdumenis,non si nouit quodammodo,quod addiscit,sed si