장음표시 사용
421쪽
DE VETER. SACR. CHRIST RITIB. Asp
A Imperator renunciatus esset, apud Trebellium: Arium Cluvi, Dis te nobisperi sent, principem te . aut qualis tu es. per optauimus . Claudi Augusto par Rese Hira requirebat: claudi AUMetu Frateri tu Pater, O tu Amicus, tu bonus Senator. tu vere Princeps, & similia. . Non Bonis tantum bona sed & mala malis in huiusmodi acclamationibus a precabantur, ut Lampridio de acclamationibus Senatus in occisum Commodum Imperatorem: HoHi patriae honyes detrahantur Sarricidae honores detraham tur, Parricida trahatur, Homspatria, parricida, gladiator in spoliario lanietur, Hostis Deorum. Carnifex Senatus, qui Senatum occidit in spoliario ponatur. unco trahatur, Oc. Similes ferme execrationes in synodo sub Mena aere in Petrum ' Zoneram, α Seuerum Haereticos,& action. s. extat longissima acclamatio,quae partim bona Augustis, de Patri rchae ; partim mala in Haereticos Manichaeos, Nestorianos, dc Eutychianos. quorum ossa exhumentur, populus imprecatur. Mos stat praedictis Imperatoribus Graecis in Triumpho, seu alia solemni pro' --, cessione Quadriga ineedere, ut in nostro essidato nisi mo est videre, & apud alios t. r--.B scriptores. At satis laudabilius fuit, quod gessit Ioannes Comnenus Imperator νqui imaginem sanctissimae virginia Nicopteae Victoriae effectricis, tuo loco Cu mi Triumphali imposuit, ut Nicetas in Comneno inquit : Cum dies suppbcationis, seu Triumphi ad et , omnis generis tapetes auro , O purpura intexti vicos exornambant: me deerant chrim, O Sanctorum rigies in ijs ad viuum expressa. Erant Orabulata utrinque propter spectatores Bructa digna admiratione. Fuit autem is locutvrbise infructus, qui ab Orientali porta usque ad magnum palatium pertinet. α
driga a quatuor equis niue candidioribus trahebantis . Imperator vero nyn
'ndit .sed Dei Genitricii imagium in eo tollocauit: ob quam laetitia exultabat, ct animo penὸ linquebatur: cui victorias, ut collega Imperij inutria acceptas ferebat: Habeuas virispotenti is moderandas, O Cognatis suis currum dedit curandum:
Ipse Crucem manu gestans, pedes antecessco Dei sapientia templum ingresuriatquπconspectu omnis populi si successus vat=s Deo lactis, in Palatium abyt. Et hoc idem
refert Gresserus in librum tertium commentariorum in Curopalatam cap. sexto νC num. I. g. a. refert Baronius anno II 23. ubi Spondan. num. 3.
Alium simile Triumphum de imagine sane tissimae Virginis antea gessierat Ioannes Zemis rediens Constantinopolim post deuictos Russos, Bulgaros, Scythas,& Turcas numero trecentorum triginta millium,reserti dem Baronius anno 97 I. Videntur hanc dictam Dei Genitricis Imaginem secum extulisse in expediutiones alij Imperatores, ac Reges; hinc Nicetas in Imperio Mutetu phli ait: Imago Dei Genitricis, quam Romani belli sociam adsciscunt , ab hostibus capta es. Etiam noster Heraclius Quadrigae insidens, in nostro nummo essigiatus, in aliud tempus imaginem sanctissimae Virginis in militiam praesidi j causa abducebat. Arturus Britto: In obsidione Badonici Montis, fretus imagine Dominica Matris, quam armis Dis insuerat, nongentos hsimm solus adorsius, incredibili caede profligauit. Scribit Uuillelmus Malmesburgensis litat. de Gestis Regum Angliae cap. I. Quid venerationis Michael Palaeologus Imperator imagini Hodeget te expulsis Latinis Constantinopoli, detulerit, his verbis exposuit Gregoras lib. PORdies complures Imperator Con tantinopolim intrat, non prius tamen qua acrosan-D cta Deipara quam quas ta montatricem Hodegetriam vocant; imago per portam,
quam auream dicunt, ingres set: ubi cum illi gratia θmnis actaefuissent, cum drimum pedespraecedente sacrosancta imagine es ingressus , ct in palatio, quod Hippa
dromo proximum vi, habitari coepit. Diadema, seu stemma gemmis, & margaritis repletum desert in capite noster Heraclius: quando hoc ipsum stemma portabat Graecus Imperator , aliud indumentum non gestabat, quam saccum, inquit Curopalata de officio Constantinopolit. cap. 6. num. 33.& 3s. Quanta autem in veneratione haberetur praedictum stemina seu diadema Graecorum Imperatorum, quod in eorumdem inauguratione intra sanctum tabernaculum illud teneretur, & a Diaconis sacras stolas serentibus, deportaretur in ambonem, resert d. Curopalata, cap. II. num. 39.
422쪽
Sed idem Imperator in eadem solemni Coronatione communicaturus, in signum proiiindae reuerentiae, deposito e capite diademate, tradebat illud Di conis: & Patriarcha postquam ipse pretiolum Domini Corpus sumpserat, tra, de bat quoque Imperatori in manus Dominici Corporis particulam et qua sumpta tumebat etiam vivificum sanguinem: communicabat lutesta, Patriarcha saniactum Calicem tenente. &ipso os ad Calicem applicante, quemadmodum S cerdotes solent. Ac post participationem Diuinorum mysteriorum rursus Imperator imponebat capiti diadema. resert Cur'palata dicto capituloet . n. .
Imperatore coronato eidem mortuorum ossa, puluis, &stuppa accensa obi j-ciuntur: refert Petrus Damianus lib. I. epistola II sis acos haec teneri consuetudo perbibetur, ut cum Imperator quis indignitate creatur. mox ut Imperial bus infulis fueritredimitus , Coronasimul, acSceptrigloria decoratum, cum denique Pr rerum vallatur obsequiis, cum excipitur modesantibus psallentium choris, quidam
sibi praIio fit, qui videlicet Una manu vasum plenum mortuorum ossibus, ac puι veribus offerat; in alia vero stuppam limpubtiliter pensam, ae pilijspensitibur m Lia ιδ rer demoῖitam, cui protinus ignis adhibetur , ct re uia in ictu oculi flamma subire
vorante tonsumitur: ut in altero debeat considerare, quod est: in altero valeat videre, quod habet. In cineribusquidem se cinerem recognsit; insuppa iam colligit, in die Iudicii, quam subito mundus ardebit; quatenus da simul, a ua tam vana:
tam soccipendenda; nullatenus insolescat; O dum pin re, atq; episessio subiacere
communi omnium cassi non ambigitur; iam quaside si Mari dignitatis apice, qui adsimma prouectus Hi, non insetur. Haec Damianus. Nec absimile est , quod seruatur hic Romae in summi Pontificis Coronatione, cui per tres vices obijcitur stuppa, quam ignis momento comburit; dicente, Ceremoniarum Magistro totidem vicibus alta voce: Beatissime Pater,ste transit gloria Wiandi. Mos etiam fuit Romanorum Imperatorum, dum triumpharent, quod publicus minister in ipso curru veheretur, Coronam auream gemmis interpolatam super caput eius tenens; & retro videre iubens, quo monebat. Vt reliquum vitae Ccursum prouideret; & ne eo honore elatus superbiret: non enim est minus insigne fragilitatis exemplum is, qui triumphat, quam is, de quo triumphatur . AP pensa propterea erat eorum currui Nola, &nagellum, quo innuebatur eum in tantas calamitates poste incidere, ut aut flagris cederetur , aut capite damnare tur nam qui ob iacinus extremo supplicio afficiebantur, Nolas gestare solebant, nequis contactu illorum piaculo obstringeretur ; resert Zonaras de Camillo lib. a. Annal. illustre proditur in hoc exemplum de Sesastre AEgypti Rege tam superbo, qui annis quibusque sorte Reges singulos Esubiectis iungere ad currum solitus. sicque triumphasse; refert Plinius lib. 3 cap. 3. At vero alter Rex triumphans , ductus a similibus Regibus currum ducentibus; cum isti ductores a tri siphante exprobarentur, quod retro respicerent, respondisse sertur ex ijs unus: Se continuum Rotarum morum aspicere. alludens ad instabilitatem fortunae, cuius Symbolum est ipsa Rota, e qua etiam ipse triumphans poterat continuo in prae
Pulchrum ergo mundanae conditionis ordinem homo consideret, & dum suis Dusibus omnia cernit attribui, no sibi, sed suo reserat gratias conditori; lenocinantem mundi gloriam sub iudicij sui calcibus deprimat; virorem carnis aridum iam puluerem credat, diem suae vocationis tanquam speculum suis obtutibus anteponat, districtum ultimae discussionis iudicium contremiscat : quatenus dum nunc Creatoris sui legibus subditur, qui inter creaturas, quae terrenae sunt, videtur insignis. in caelesti quoque gloria veraciter sit sublimis, ut etiam inquit
Petrus Damianus loco citato . Sanctissimam Crucem manu dextera Graecus Imperator, ut in nostro Nummo solitus erat portare. Curopalata cap. 6. num. 37. & 39. tum quando coro
423쪽
seii palmam tenebat; idem Curopalata cap. II. num. 3. tum etiam quando solemniter gestabat stemma, seu diadema, similiter Crucem tenebat Uicto c. I . num. 3ς. Quae gest Hio Crucis, non aliud indicabat, quam signum Dei,.aut Christi. sicut libenter Christiani ipsam Crucem appellabant; ac etiam quasi Imperatoris illius te iseram, seu vexillum, ut in codice Iustiniani: Hetatur signum Saluatoris Chri ii humi, vel in silice in ipi. sic Graeci interpretes legem 38. Scaeuota accipiunt; de auro, argentoque mundo. Fieri volo, iubeoque signum Dei ex
Aliquando praedicti Imperatores ipsi manu gestabant Crucem, ut diximus, aliquando gestabant Globulum, cui illamet erat superne infixa. Suidas in Iustitiniano: Imaginem fuamposuit columnam in equa e ea finistra manufert globum, cruce in eo infixa: Anscante, quod per fidem in Cruem, terrae Dominus si factus:
Globus enim terra est ob hanc eius rotundam formam: fides autem Crux ob Deum, qui in carne in ea assos.
Hoc idem saluti serae Crucis signum idem Imperator habebat supra diademata,
ut etiam in nostro nummo habemus expressium, unde S. Hieronym. ad Laetam.
Vexilla militum Crucis insignia sint, Regum purpuras, atque ardentes diadematum gemmas patibuli Satitatoris pictura condecorat. & Chrysost. aduers Gentil. Hoc extremi supplici= Ombolum, Crux diadematibus, ct coronis clarius factum est scuti in ipsorum etiam militum armis erat expressa. Euseb de vita Constanti-n i : Iam vero in armis ipsisum militum salutaris trophaei signum iussi extare. Pruden tius contra Symmachum: Ct peorum insignia Chrsusscripserat, ardebalsummis Crux addita re Iii Sed quod omnem videtur fidem excedere, etiam Gentiles aliquando in e rum Triumphis non solum Crucem; verum & Crucifixum adumbrasse, ut ad eosdem Gentiles loquent Minutius Felix in Octauio sic inquit: Trophaea vestra victricia non tantum simplicis crucis faciem; υerum 9 assaei hominis imitantur . Quod etiam probat Pamelius ex quodam numismate Lucij Septimii; v Propterea SS. Patres Triumphi nomine appellauerint Crucqm; ita s nitus Ambrosius in cap. 7. & 9. Lucae: Est autem Ecusas lius, qui Crucem Triumphum putat. Et D. Augustin. de Symbolo ad Catechum. cap. s.ciu delibus non es opprobrium, sed Triumphus, crux vexillum contra aduersarium Diabolum. Et ex hac omnis honor pendet&gloria. ut dixerit Cyrillus Catech. 13. Gloriatio gloriationum scrux. Et idem Re temptor noster cum morti appropinquaret, nominat eandem
suam gloriam, & exaltationem. Io: cap. 8. & 1a. Venit hora, ut glorificetur filius hominis. & infra: Oportet exaltaris sitim hominis. In qua etiam Apostolus ad G latas omnem suam Gloriam reposuerat, his verbis: Mihiabsit gloriari nisiis cru- ce Domini no i IESUCHRISTI . In sinistra vero manu solitum ruit praedictis Imperatoribus deserre inuolucrum Codici simile. ligatum mantili, habetque intus cauitatem, & hoc vocatur Acacia, quasi a icat illud: Imperatorem humilem esse, atque mortalem; neque prointer Imperi; sublimitatem efferri, neque insolenter se iactare: permantile signiusicatur eiusdem Imperij inconstantia, & mos ab uno ad aliud transeundi, ut ex
Curopalata cap.6. num. 37. quamuis Gretsen ind. Curopalatam cap. I a. in sine velit Acaciam, quam Imperator serre altera manu erat solitus, vitae innocentiam denotasse.
Praeserebant quoque Imperatori lampades, etiam in nostro nummo em tu, propter illud Christi dictum Matthaei s. Sie luceat lux ve Hra coram hominiabus, ut videant opera vestra bona , ct glorificem Patrem vestrum, qui in Coelis es.
Extat etiam Theodori Balsamonis disceptatio de hoc more praeserendi lamapadem imperatori, ut Imperatrici, & quinque Patriarchis, Romano, Constantinopolitano, Alexandrino, Antiocneno, Hierosolrmitano; inepte supponens ille Imperatori duplicem ob causam deferri lampades; tum quia humana, tum quia Diuina curat; tamque ea quae ad corpus; quam quae ad animam pertineat: huius enim geminae potestatis concessione blandiebantur recentio-
424쪽
res Graeci suis Imperatoribus) eaque de causa Lampades Imperatoris dupli eu λbus aureis Coronis cinctas esse: Patriarcharum vero Lampades, ut & Imper tricis una tantum: eo quod Patriarchae Spiritualium tantummodo curam habeant: mulieribus temporalia dumtaxat spectent; quippe quibus in Ecclesia docere interdictum sit; resert Greis erus lib. 3. in Curopalatam capitulo primonum. 7. &haec satis de Numismate . . Digitiam by C
425쪽
ABsoluta impressione huius Centuriae de Veteribus Chri .stianorum Ritibus superaddendas etiam aliquas Appendi-
ces, seu Notabilia, ex eruditorum etiam Virorum iudicio cre- didit quae sicut ad argumentum & elucidationem mearum lucubrationum non erunt importunas ne c minus spero iniucunda Lectori futura.
Erit autem unaquaeque Appendix addenda ad Capitulum, pagi- nam, & litteram hic indicatam.
Capitulo primo pagina Ia. siti. B. g. Ipsa quoque. DV m agitur de Symbolo T. seu Tau ad Crucem denotandam: attendendae in , hoc sunt picturae, in quibus passim hodie videmus D. Antonij vetustissimi V in 'Αnachoretae penulae, & manui imponi hanc Crucem seu Tau; siquidem AEgyptio illi viro notum inter sacra erat ioc signum: Quod pariter obeliscis, qui inde Romam vecti sunt, insculptum saepissime videmus: Et forsan hunc Crucis characterem AEgypti j primum lumpserunt a Moyse exaltante serpentem in deserto, aut ex Virga eiusdem mirifica, in qua Tetragrammaton Dei nomen forma Crucis incinium fuisse traditur , ut resert P. Κlacherius Soc. IESU in suo Prodromo. D adhuc essent sub praelo haec a me scripta de Veteribus Christianoru Ritibus, Reuerendi sis. D. Ferdinandus rihellus Abbas SS.Vincenti j & Anastasi; ad Aquas Saluias ordinis Cisse
ciensum , vir maximae eruditionis ut ex eius lucubrationibus nuper in lucem proditis titulo, Italia Sacra, seu dis Episcopis Italia. Ipse, inquam, diebu praeteritis dono mihi obtulit Crucem ex aere antiquissimam, quam in hoc argumento ad aeternam grati animi memoriam, hic delinea tam propono . . In qua quinque Leones erecti alis expansis appa-
Circa cuius explicationem, Leo Fortitudinis est symbolum, ut de Christi persona in cap. quinto Apocalypseos. Ecce vicit Leo de tribu Iuda, radix Dauid aperire librum. Ojoluere septemsignacula eius: In quem locum D. Ambros per Leonem de tribu Iuda Christum intelligit, qui ex tribu Iuda , & progenie David ortus est. Leo autem propter sortitudinem est appellatus . quia Diabolum vicit, ut aperiret librum. & solueret signacula eius, qu niam liber non potuisset aperiri , nisi prius vinceretur Diabolus, quae victori aperitio fuit veteris Testamenti, cuius spirituales intelligentiae nobis antea la
Hanc victoriam Christus reportauit,' dum supra Crucis tropheum ipsemet Redemptor noster immolatus vicit: unde Regius Propheta cum Ecclesia canit: Reguauit a liguo D us dc inde in nostra Cruce merito ex prelli Leones fuerunt. Alas expanias habent ijdem Leones erecti: tanquam lymbolum, Chri lium euolasse supra Crucem, ut mundum redimeret; sicuti lam praenuncia uerat identa, Christus; cum exaltatus ero a terra, omnia traham ad me ipsum. Quinque narius eorundem Leonum numerus :l in eadem Cruce , sorte denotat quinque plagas , quas ex fixuris clauorum, & lancea pertulit sortiter Christus
426쪽
Possumus sic etiam interpretari; ut Martyres, & Consessores in eorum pres.suris tormenta omnia superando, tanquam sortes Leones fuerint in non a Cruce expressi: ac etiam ijdem supra Crucem euolantes , & in fissuris Christi Crucifixi meditantes, tanquam Columbae in soraminibus Petrae tuti semper remanserint.& circumuolantem Accipitrem intrepidi fuerint semper intuiti: ut dixi etiam supra in hoc capitulo primo huius operis. De Hieroglyphicis & Symbolis exprimentibus sanctissimam Crucem. vidimus elura in capitulo primo, quae non a fidelibus solum . verum&ab Ethnicis diuersarum Religionum habita in veneratione suere. Nec minus praeductis prodigiosa est arbor illa, quam nostris temporibus naturae auctor in partibus Indiarum Amsricae Australis in Regno Cili, nasci voluit in testimonium Christianae religionis ibi exortae: ac etiam ut ibidem passio &mors Saluatoris nostri unicum & efficax redemptionis remedium ibi recolatur. Quidam illius regionis incola anno I 636. cum caederet in silua arbores ad construendas domos ; inueniti & amputauit inter caeteras, arborem satis grandem duorum hominum magnitudine, quam postea cognouit duobus expansis ramis persectam Crucem formasse; sed augebatur portentum , ex suo super eadem Cruce ex eodem ligno a natura sermatus, tamquam a scalptore fabrefactus, extendebatur quoque Crucifixus hominis magnitudine. qui manibus, lacte, & corpore persecte & distinete inspiciebatur . Huiusmodi prodigio in Regione tunc propalato foemina quaedam nobilis, & erga sanctissimam Crucem pia , in propriam domum collocauit hoc redemptionis pignus, ubi etiam suis sumptibus Ecclesiam constrati. secit, in qua hoc sanct uarium magno etiam hodie veneratur cultu: ut inde agnoscant Gentes etiam in rebus naturalibus, &insen si bilibus voluisse Deum ibi Fidem, & Fidelium pietatem augescer & confirmare. Haec ita relata sunt a P. Alphonso de Ovalle Soc. IESU, oriundo ex Regno tali, eiusdemque Romae Procuratore in sua Historia Regni Cili impressa hoc anno 16 6. ubi attestatur se ipsum mel arborem hanc vidule. p. a. pag. I p. liti. D. g. Additur quodoque tertia Cluuis. Nota tertiam Clauem , quae etiam addi aliquando est solita ad imaginem D. Petri; esse quoque Clauem scientiae; de ex seientia rege di Ecclesiam iuxta illud : Pasce oves meas. Eadem Clauis est diffiniendorum ex reuelatione, qua d eendi sunt Christiani: & de hac claul dici solet, Claue non errante. Cuν pinu, ad Eodem cap. a pag. 1 q. litt.A. g. est etiam questo.' -' D Raeterea, quae in hac quaestione deducta sunt, dicta pagin. I9. iuncta etiam, pag. 3I3.liti. B. Quod Paulus aliquando a dextris ponatur Petro. Id potius apparet ratione diuersi situs intuetium, ex positione templorum iuxta Orientales, & Occidentales . In quibusdam sigillis id obseritatum . namque in incia
sones nistra est imago, in impressione fit ciextra.
Eadem pag. I9. list. C. s. Defuncto Chri phoro. DE Dura D. Christophori magna, seu Gigantea; non tam hieroglyphica est.
quam vera; ut ex authenticis scriptis de mensura pedis cum crure, & coxaniusdem Martyris, carne, pelleque ita integra ut usque ad digitos nil mutilatuitu, haberet: nam capta per Turcas Constantinopoli illa reliquia cum publica attestatione Gennadij Patriaretiae Constatinopolitani eiusdem sigillo,& subscriptione munita, qua mira obseruatione tota illa sacra reliquia describitur, ut omnis de ea dubitandi occasio adimatur: eam patroni Ecclesiae , ubi illa seruabatur. Si benicens Episcopo donarunt, cum ipso Patriarchali authographo Grecis, &Latinis litteris exarato, adlluc in Ecclesia cathedrali Si benicensi extante. D.porro magnitudo est mensurae A. B. vicies ac semel repetitae, cum excessu.C. D. semel adiuneto.
427쪽
A Quibus firmitis, necesse fuerit ad symbolieas transire interpretationes Vt late resert Reu. P.Melchior Inchoserin Coniectatione de epistola B. Virginis Mariae ad Messinenses: ut in Appendice 76. ad pag. 3 .
Cap. a pag. 22. Pit. C. . Inde est
O Vae de Luciae Virginis, & Martyris oculis plures scribunt, error subrepsit;
nam illud de oculis non habetur in vera lectione Luciae Maruris Syraculatiae; sed Luciae Romanae tribuitur, de qua Beda, Vsuardus, Ado: Mombrinioni. a. & Martyrolog. Romanu I6. septemb. ubi notationes Baroni j, &identi, Baron. anno 3o3. num. II s. Confundunt aliqui hanc Luciam Romanam:cum
illa Syracusana; sicque & Ecclesia ab Honorio Papa erecta Romae in Esquilino, dicta Diaconia sanctae Luciae ad septem Solia apud Basilicam sancti Siluestri posita , tribuitur illi Romanae . Quamquam Betouius in Annalib. Ecclesiast. anno Domini Ioς7. num. . reserens statum Ecclesiae Romanae ex codice Vaticano
tempore Petri Damian i Card . Epit copi Ostien. inquit. suisse Romae Ecclesiam sanctae Luciae in capite Suburrae quae est eadem cum supradicta apud ecclesiam sancti Siluestri & aliam ecclesiam sanctae Luciae ad septem Solia seu SeptiZonium, quae hodie est diruta intra montem Scauri, & Palatium. Est praeterea iuxta Tibberim adquatuor portas vetus memoria eiusdem, ubi Corpora d. S.Luciae Romanae,&S.Geminiani condita dicuntur: ut in dictis Annotationibus ad Martyrolog. p. 4. pag. 3 a. siti. B. F. De numero Sacramentorem . SEptem autem esse Ecclesiae Sacramenta a Christo Domino instituta , nec plura aut pauciora, quam septem adducta, ac etiam singula praedictorum Sacra' mentorum esse vere, & proprie sacramenta. Vnde.res ellendi inter caeteros r centiores quidam , dum erronee docent octo esse sacramenta, annumerantes etiam inter illa Regum unctionem: sicuti nec in veteri Lege oleum, quo Vngeban tur Reges per Prophetas, ut Regni gubernacula tenerent, plerumque non eraῖ sanctum: ri infra in Appendice ad cap.37. .
De connexione α congruentia inter haec septem sacramenta nobis aperie CO- ---m c
stat. Quoniam per Baptismum renascimur in vitam quandam nouam , qua noria aiam nobis vivimus, sed vivit in nobisChristus que in baptismo sumus indnti. unde
baptismus dicitur sacramentum fidei. Sed post quam in baptismo semel Christo .
desponsi sumus. non ad fidem ociosam, sed ad pugnam periculosam nos cum Satana vocati sumus e vi ex Iob. cap. . Militia et ivita hominis aper terram. Quo igitur simus in praelio gerendo sortiores, signamur in Dote, 'c ungimur Chrismate salutis; quo signo datur nobis Spiritus sanctus . qui praesto nobis sit pugnan-bus, robur praestet. fiduciam resistendi suppeditet: unde vocatur confirmatio spei sacramentum . eo quod per illud in bonam spem erigimur ex hostibus victoriae deportandae. Sed quia qui pugnant, indigent alimento ἰalias vires non sup peditarent: de illo Pater misericordiarum nobis prouidit; non ea carne, quae Viderii quae tangi, ecquae sensu aliquo eomprehendi possit, sed ea quae sola fido complecti licet, sua videlicet vera, ct uiua carne, suo vero, & vivo sanguine nos reficere dignatur. Qua in re cum maxima sit illius in nos charitas, qua nos ad itulum amandum vicissim inflammamur , recte dicitur Eucharistia sacramen tunia Chari tatis , per quam unum cum Christo capite, unum internos corpus efficimur . Sed quia saepe nostra culpa sit , ut cum hoste dimicantes succumbamus, grauiterque sauciati prosternamur; hac quoque in parte de remedio Pater cintestis prouidit poenitentiaeque medicinam concessit. qua sauciati resurgere pos'
semus, dc Deo per hoc sacramentum reconciliaremur; requiritur tamen in hoc aliquid a nobis. si redire velimus in gratiam, ut scilicet a peccatis cessemus, ut ea deteste inur,&olio habeamus, ut corde contrito, & humiliato non solum recogitemus in amaritudine peccata nostra, verit etiam ministro reconciliationis Eua- gelico sacerdoti ea confiteamur, & ab eo absolutionis beneficium petamus: postremo ut per ieiunia, orationes, eleemosynas, ac alia pia vitae spiritualis exerci'
428쪽
tia, dignaque poenitentiae opera satisfaciamus; non quidem pro poena aeterm Aqsue merito Christi passionis, & mortis per sacramentum, vel sacramenti votum una cum culpa nobis remittituri sed pro poena temporali , quae non tota semper, ut fit in baptismo, remittitur: sacramentum enim hoc ad iustitiam refertur, cum iustum sit, ut qui gratiae, quam acceperat , ingratus Spiritum sanetiam contris lauit& templum Dei violauit, non sine satisfactione reconcilietur. Sed quoniam non alio tempore grauius, & periculosius certamen instat, quam cum graui infidimitate conflictatis ex hac vita migrandum eii: qua de re non dedignata quoquo est Dei benignitas; deditq. sacramentum Extremae Vnctionis, quo vires tam comporis suam animi refocillari possint; ut cum ad congrediendum cum tam potenti aduersario accedimus, illius gratia adiuti, non omnino ei impares esse possemus . Hoc sacramentum ad Fortitudinem refertur, cuius pars est perseuerantia, quam huius unctionis beneficio consequimur sortes in pugna perleverantes, ac sumpto scuto fidei omnia tela nequissimi ignea extinguimus. Sed quia sine ministris vita constare non potest, de illis etiam Ecclesiae suae Deus prouidit non sine ordine,, qui non solum ad decorem secit plurimum, verum etiam ad concordiam, & uni. Btatem retinendam: unde dedit minores ordines quatuor: dedit & maiores, se diaconatum, diaconatum, &sacerdotium . Refertur autem hoc sacramentum, ad Prudentiam; quandoquidem fidelem esse seruum, & prudentem oportet . que constituit Dominus super familiam suam : Fidelem, ut bonum in communem uti- litatem ordinet: Prudentem , ut rationem dispensandi agnoscat. Quoniam vero unius hominis aetas longa non est, breui desuncturi erant . qui per baptismum renati Christo se militiae ascriberent; etiam huic rei remedium Deus contulit ae matrimonium in ipso paradiso instituit, ut noui Christi milites conscriberentur: si modo paren tes non alia voluntate liberos procrearent, quam ut per baptisma ex membris primi hominis in membra Christi translati. in eiusdem Christi militum locum siue album referrentur: atque ijs, qui vita iuncti essent, noui semper succo derent. Hoc sacramentum ante Adae peccatum erat tantum in ossicium, & mi nisterium; post vero non modo in officium, sed & in remedium institutum erat: quapropter ad eam virtutem refertur, quae Temperantia dicitur, ut est incontia Cnentiae remedium.
Cap. 8. pag. s6list. c. in . OVod autem Christus communicauerit, di sibi sanctissimam Communionem impertierit . quamuis apud Euangelistas in Coena iam peracta non fiat de
hoc mentio aperte ; id tamen totum ab eo factum esse affirmare non dubitamus, sanctorum Patrum doctrina iussulti. Sanctus Thomas 3. parte quest. 8 I. art. I. i
ruit: Etenim quae Christus ab alijsfacienda voluit . ipse iam prior executioni man--it, sicut ab eo de baptissmo factum esse eo ut, iuxta QMd AADum I. Coepit Iesis facere , O docere. Hinc Glos. in cap. 3. Ruth explicans comestionem Booz. inquit in hunc modum : Comedit Christas ct bibit, cum in Caena corporis. ct sanguinis sui sacramentum tradidit Apostolis . Euseb. Emissenus homil. de Paschate, dum explicat illud Lucae a a. Desiderio desiderari hoc Pascha manducare vobisium. Hoc est, inquit, nouum murerium noui Te I lamenti. quia tradebat Discipulis: quia picires ante eum Prophetae, O i ii concupierunt. Qui per Pascha a Christo desideratum, siue esuritum, nouum Pascha. Eucharistiae sciicet Sacramentum interpretatur. Et Glossa Moralis Lyrani in hunc locum; Desiderio desideravi hoc Pascha manae care vobiscum: hoc es EuchariIliae Sacramentum . quod nos per sdem spiritualiter manducamus, O ipse manducat nobiscum, incorporando nos sibi per hoc Sacramentum . De quo loquens D. August. lib. 7. Consess. cap. Io. ait : Cibus sum s amdium ; cresce, O manducabis me. Nec rume in te mutabis, s cum cibum carnis tua.
sed tu mutaberis in me. Christus itaq. Coena illa ultima iam peracta, prius Corpus suum comedit & sanguinem suum bibit, deinde Apostolis eadem is med a praebuit. quando dixit: Accipite O remedite: Noc cst enim Corsus metim; deinde Ediu ex hoc omnes: His enim sanguis meus.
429쪽
. Christus igitur nouum Pascha, hoc est Eucharistiae Sacramentum, seipsum vi- delicet mauducauit spiritualiter.&sacramentaliter, ut ait S. Thom. dic laq. 8 I. art. i. sed aliter quam caeteri homines, idest non quantum ad effectum illum, qui est augumentum gratiae, qua ipse plenus non indigebat, sed quantum ad effecta illum, qui est spiritualis dulcedinis delectatio . Caeteri enim Lucharistiam, quae bona interpretatur gratia, spiritualiter,& sacramentaliter sumentes, gratiae augumentum sub sacramentalibus signis suscipiunt, quibus pro veritatis perceptione indigent: Id ipsum quod in ultima Coena Christus Eucharistiae Sacramentum susceperit, vel se ipsum manducauerit. S. Bonavent. in suo Breui loquio parte 6. eap. 4 inquiti Chri ius qua im Sacramenta in tituit initiando, O consummando,oisset Uuscipiendo: Sacramentumsicilicet Baptismi, Eucharsia, ct Ordinis. Hae Enim tria, O instituit O etiam primus suscepit. De Sacramentali Eucharistiae
manducatione a Christo celebrata, idem cum Glos. sentit Hesychius in Leui cap. a 8. Alexand. Alensis, parte 4. quaest. II. Bonavent. lib. . Senten. art. I. Biel. lib. 4. dist. 9. quaest. I. Qui Christum corpus suum sacramentaliter come-B disse dicunt.
Cap. 8. pag. s7. siti. A. DE Uerbis Consecrationis a sacerdote prolatis in Christi persona inquit Pisatin tu a- Ambros de Sacrament. lib. . cap. . Insuperioribus, quae a Sacerdote dicum Πρ. tur, laus Deo refertur, oratione petitur pro populo, pro Regibus, pro caeteris; ubi aurem sacrificium conficitur, iam nonfuit sermonibus sacerdos, sed utitur sermonibus Grilli: ergo sermone cir Ii conficitur 'venerabile Sacramentum. Et idem insta :Panis secti ante verba Sacramentorum, ubi accesserit consecratio, de pane fit caro
νύ i. Hoc tuetur Uruamus, quomodo potest qui panis s, se corpus ChriHi reonsecratione : consecratio situr quibus verbis Hi , O cuius sermonibus ι Iesu risi . Hoc idem expressit D. Chrysostomus homil. ς I. in Matth. ibi. aut dixit , HoeeH corpus meum, O rem simul cum verbo conficit. Et idem Chrysost isidem. Non C homo qui corpus Christi facit, & sanguinem, sed ille qui Crucifixus est pro n
his Christus. Sacerdotis ore verba proseruntur, α Dei gratia, ct virtute proposita consecrantur: Hoc enim sest est corpus meum . Hoc verbo proposita consecrantur. Vox illa semel quidem dicta est,sed per omnes mensas Ecclesiae, usque ad hodiernum diem, & usque ad Christi aduentum praestat sacrificio firmitatem. Quamuis Sacerdotij munus. ac iunctionem Beatissima Virgo MARI A longe a seipsa constituit, omnium tamen Sacerdotum iura, religiones, ac sanctitates, dignitate supergressa est: quinimo Sacerdotibus ipsa uniuersis argumentum singulare fuit, quae unigenitum suum in Ara Crucis pro salute generis humani longe acceptiori voto quam totius Ecclesiae, Patri aeterno sacrum dedit. Quadi et forsan aliquis curiosior: Quomodo haec Transubstantiatio a Christo i ,-,vir . fieri potuerit 3 Respondent Patres. Primus Cyrillus: Aquam aliquando mutauit in sinu ola voluntate: Onon erit dignus, cui credamus, quod vinum in sanguinem mutasset 3 Secundus Ambrosius: Si tanta vis Hi in sermone DominiIESU, ut inciperent esse. qua nou erant; quanto magis operatorius est , ut simi qua erant, ct in aliud D commutentur 3 caelum non erat, mare non erat, terra non erat: sed audi dicentem: Ipse dixit. facta sunt . ipse mandauit, ct creata sunt. Ergo tibi ut respondeam, non erateorpus Christi ante consecrationem; sed pon consecrationem dico tibi,quod iam est coram, Grilli. Ipse dixit o factum bi. Su biungita Virgam tenebat Monses, proiecit eum dirum es serpens. Quod si tantum valuit humana benedictio, ut naturam conuerteret, quid dicemus de ipsa consecratione diuina, ubi verba ipsa Domini Saluatoris operantur Sermo ergo mIii, qui potuit ex nihilo facere quod non erat, non potest ea quae sint, in id mutare quod non erant non minus enim eiu notiar rebus dare quam mutare naturas. Imo longe maius, ut bene Eucherius Lugdunensis. qui vixit sub annum Domini o. Quid mirum est si ea, qua verbo creare potuit, possit creata conuertere 3 imo iam minoris videtur esse miraculi, si id quod ex nihilo agnoscaris v aedisse, iam conditum in melius valeat comthutare. Nec
430쪽
V. - ' Nec, sorte alicui videatur Deum panis de vini vestiri specie. Fuit ne por-
' tentum minus Virgineo claudi ventre, virgineque ubere lactari Deumῖ tot mensibus caeco carcere claudi tot mensibus uberibus lactari Deum & non esurit. non sitit, non lacrymatur iuper Laetariam . non trepidat in horto Deus non sanguinem in horto, in Columna, in Cruce fudit Deus p portentorum enim diuites
n δε,--, . Nec minus Urget quod formaTransubstantiationis sicut in Canone Missae legi si iam tibia, . turin ab aliquo ex Euangelistis praeci te relata non habeatur, nam respondetur multa de verbis, ecfactis Dominicis ab Euangelistis omissa , quae sermonibus suppleuerunt Apostoli. & operibus expresserunt: ac etiam nos credimus prodictam Canonis formam a Chri ito accepisse Apostolos.& ab ipsis receperunt sit cessores; ita in Constit. Innocentij Papae Terti j, de qua in Annalibus Ecclesiast. tom. I 3. Raynaldo auctore anno iacia. num I . I I 6. Vt etiam refertur in cap. Cum Maritiae; de Celebrata Milliarum.
Habetur in Canone Missae, Hic Calix novi, ct aeterni Testimenti: ex primo C rinth. cap. II. Hic Ciuisius alludit ad Foedus Moysis inter Deum & Populuilia Bsancitum sanguine victimarum, Exod .a . quod allegorice hoc foedus Christi sanguine sancitum significabat: ut etiam hoc loco Testamentum scripturam velinstrumentum huius vitiinae voluntatis significat. Hinc etiam veteres ethnici sol bant foedera victimis &sanguine sancire: ut de foedere inter Romanos & Albanos ini io, Liuius libro primo. inquit: Positi aderis legibus aiebat Fecialis: Populus Ιἰomanus prior non deficiet: siprior desexit, publico consilio, dolo malo; tu illo die Iu piter populum Romanum siserito, ut ego hunc porcum hodie feriam. tantoque magis Brito, quanto magis potes pol sique, O mox porcum sexosilice percussit. Et Virgilius 3. Aeneid. de Romulo & Tatio.
Armati Iouis ante aram, paterasque tenentes,
Dabant, O caes iungebant foedera porca, Unde putant nonnulli Foedus dictum a foedo scilicet animali, puta Porco, qui in foedere mactabatur, i Idem etiam usu receptum inter veri Dei cultores Genes 1ς. versic. 9. IO. & 27. Idem factum in foedere Dei cum Moyse,&Iudaeis CExod. 24 Simili modo Christus Dominus nouum Foedus, & Testamentum san- ciuit se ipso, dc sanguine suo quasi victima, ct sanguine victimae foederatis, quibus promeruit nobis redemptionem, gratiam, haereditatem. & omnia bona, quae ilia hoc laedere suo nobis promisit : ad Hebraeos cap.9. vers. I s.& seq. Idque expressit hic in institutione Eucharistiae: Hic Calix novum te tamentum es iis meosngu ne. Et clarius explicat S. Matthaeus. Hic es gruis noui rasamenti. Obij ciunt etiam in hoc Sectari j, ut per ea verba Canonis Missae: Mysterium fidei. Intelligatur sacrificium illud Exemplum; non autem vera Transubstantiatio corporis di sanguinis e quoniam respondetur per ea verba id intelligi quod aliud ibi creditur, quam cernatur. & aliud cernitur, quam credatur, ut habeturi dicta Constitui. I nnocentij Tertij anno i 2 Oa. de qua in cap. Cum Marthae extri De Celebrat. Missarum. Calumniantur etiam Sectarii verba ilia: Hoc facite in meam commemorationem. Si commemoratio sacrificij Crucis: ergo non est sacrificium, sed respondetur negando consequentiam, sic enim vetera sacrificia erant vera sacrificia. etiamsi re- Dpraesentarent sacriticium Crucis: pari modo Ε ucharistia est verum sacrificium; etii fiat in commemorationem sacritici j Crucis. Cornelius a Lapide in prima ad
Corinth. cap. II versas. in lin. Demum quoniam praeteritis seculis suit controuersia, utrum in sacramento Altaris aqua cum vino transubstantiaretur in sanguinem: suit decretum aquam cum vino in sanguinem transubstantiari: ut expressius eluceat proprietas sacramenti ita in praedicto cap.Cum Marthae exir de Celebratione Missarum, s. Quaesiuisti
Contra haec sacrosancta Consecrationis, & totius Missae mysteria impudentissiuae etiam obij ciunt Sectari j: Missam Papisticam cum toto abusuum oceano