장음표시 사용
171쪽
FEisum ea eos, quod est minus calidu,
quam tenuissima flamma, magis cale facit , es vrit, quam flamma; ut eAp rientia patet :quia est densius serrum , quam flamma: licet calor, qui est principium cal faciendi, maior sit in flamma, quae est ignis quam in ferro candenti, quod adhuc retinet substantiam ferri. . . Ergo interdum principium productiuum, si si persemus in substantia, licet habeat mi re virtutem prodii stivam, ac faculiatem 1
adhuc tamen est magis actiuum , & prydu sevum, quam illud, quod habet maiorem vi tutem, si sit imperfectioris substantiae, vel ta beat alia accidentia, quibus iuuari potest Metio, ut sunt in quibusdam materialibus rebus densitas, & durities. 1 ' IErgo pari ratione ; duo intelleistus, ilice habeant squale lumen gloriae,possunt pers ctius, aut imperfectius videre diuinam essentiam, iuxta maiorem,aut minorem persectionem essentialem, maiorem, aut minorem vim naturalem intelligendi. ' Respondeo; serrum candens nunquam
aptum esse magis calefacere, quam sit ipsum calidum; licet propter eius duritiem, ac desi' intem minus impediri possit eius actio : quia
172쪽
magis superat ieactionem passi, magisq; r sistit eidem passis, quod pati edo reagit: quod
non contingit in tenuissima flamma, quae noita est apta superare resistentiam cuiuslibetia passi ,& propter suam raritatem minus resistit,& facilius dissipatur: sed si apponatur flammae materia minus ressistens, ac minus r agens, uti stupa ; flamma statim ita calefacit, ut statim in ignem conuertat admotam sibi stupam: quod non siet , si stupa admoueatur serro minus calido, nec habenti aliquas par res in se, quae sint in ignem conuersae I secundum quas partes serrum etiam, vel, ut melius loquamur, partes serti in ignem conuersae, producunt ignem interdum: illae vero partes non sunt amplius serrum, sed ignis; mideo aeque calidae, ac flamma ex tenuiori ma
Id autem, quod diximus; verum esse, patet ea ratione; quia agens in tantum: agit, imquantum est in actu, vel virtuali, vel sermalusi sit causa univoca Vel aequi uoca. . qCum ergo ferrum agat in quantum calidum; si est calidum, ut quatuor, nunquam Loducet calorem, ut quin Ne,licet possit ceberius, ac facilius agere, & dissicilius impediari ob conditiones materiae At vero intellectus intelligendo non repatitur ab obiecto ita, ut virtus eius intellectiva
173쪽
minor fiat, nec obieetium illi resistit tota enim intestigibile speciem producendo i intellectu, non ciun destruit, sed perficit; nec impedit intellectus actionem, sed ad eam etiaciendam intellectricem dererminat potetiam
ita , ut intelligere dicatur patis quamuis si intellectus actio );quia est ab obiebo pers
ciem determinantem intellectum ad intellia gendum .
Idq; perfectiori modocontinget in patria,
quando vel intellectiiserit a corpore separa tus, vel si humanus erit eidem coniunctus post resurrectionem, non intelliget Deum per species rerum sensibilium, sed eleuatus lumine gloriae, intelliget diuinam essentianis& quicquid in illa intelliget, per eandem diauinam istantiam,gerentem vicem speciei impressae, cognoscet.: Si igitur homo habeat maius lumen d me, quam Angesus, di magis cognoscet diauinam essentiam, & plures in ea erit aptus -- gnoscere creaturas specie diuersas, & de s cto cognoscet; cum nulla si ratio, cur Deus nolit manifestare creaturas illas, ad quas cognoscendas constituitu raptus intellectus per. luntren gloriae : quod cum detur iuxta unius cuiusque meritum; etiam corona iustitiaeni. cupatur: quia est beatitudo nostra in actu priamo, &illius principium, de causa, ad quan sequia
174쪽
la initis visio beata , quae est se aliter seriancillia, & eorona iustitiar, non causiliter tam
tum, uti glariae lamen. Quemadmodum , de Deus ipse, qui est nostrae visionis obiectim,ducitur merces, & gloria vi stra, non fiumiliter, sed obiective .
obiectium, sunt diuersae speciei,& per c&sequens diuersae etiam persectionis essen. Siliter.Nam intellectiones intellectuum crea--um,qua: su accidentia, disserunt inter se cie, no solum ob diuersitatem obiectarum, O etiam subieerarum, a quibus non minus essentialiter dependent, quam ab tectis. Et ideo intellecia Angeli superioris ordinis est distincta, di maioris perseeuonis essent iter. quam sit intellectio inferioris Angeli. etiam circa idem obiectima LSicut etiam intellecti nes hominum s te di mat ab intellei ii bus Angelorum , etiamcuca idem obiectum. Ergo pari ratione intellectus Angeli superioris intelliget diuinam est ciuiam dissicia intellectione essentialiter ab intellectione in-Κrioris angeli, vel minis: at per conlaquens eius intellectio erit persectior essentialiter: &lic Persicti reptiesentabit, ἐκ eaprimet diuse
175쪽
nam essentiam , quam repraesentet visio inteLicinus Angeli inserioris ordinis, vel etiam ho minis ; licet habean tantundem luminis glo Mae: quod cum non impediat, quo minus illi intellectus differant specie;sic neque etiam impediet , quo minus intellectiones essentialiter dependentes ab illis intellectibus, inter se eswtialiter differant. Quae intellectiones si essentialiter inter se differunt, intellectio Angeli s4perioris ordinis erit maioris persectionis egentialiter , quam sit intellectio Angeli inserioris ordinis, vel multo magis hominis. Ergo persectius etiam intelliset diuinam
essentiam intellectus maioris persectionis esietialiter ; licet habeat aequale lumen gloriae, Vel etiam impersectius ,'uam habeat intellectu minoris persectionis essentialis. Respondeo ; non semper quando duo inici lectus disterut specie, etiam eorum intellecti nes differre specie, si versentur circa idem obiectum secundum eandem rationem conside ratum, vel cognitum;vti contingit in casu nostro , in quo obiectum sermale omnium B torum est essentia diuina manifestans se clare videndam per lumen gloriae. Quinimo inter dum, licci actus potentiae intellectivae speciem sumant ab obiecto; veruntamen circa diuer obiecta, non luna specie, sed etiam genere disserentia versantur: & tamen, cum secundu
176쪽
eandem rationem illaobiecta considerentur. intellectiones illae diueribrii obiectoriam. disserunt specie: ut contingit in Metaphysica, quae consideratens utens, &species,cierum .entis: inter quae quaedam sunt etiam , quae plusquam genere dasserunt , Ut Deus, & cre turae. Sed tamen quia consideramir sub una, eademq. ratione, scilicet, quatenus abstrahunt a materia re,& ratione, uti docet Philosephus γα per consinuens sunt se ipsis apta facere λdem intellectui independenter a sensibus tam externis, quam internis; ideo unam specie scientiam tantum, scilicet, Metaphysicam, ex. trinsece specificando, constituunt:quia eodem genere cuidentiae cognosciantur omnia, quae in Metaphysica tractantur. Non est enim alia tendenda disserentia in obiecto materiali, in formali obiecto. Quemadmodum etiam in ijs, quae fide cognoscuntur , quia eadem eii ratio assentiendi omnibus fide reuelatis, stilicet, quatenus a Deo reuelata per Ecclesia credenda proponuntur in actus, Q assensus fidei, siluamuis circa diuersissima obiecta, inter se specie conueniunt. Nam, Uti dictum est, ea dem est ratio assentiendi, auctoritas, scilicet, diuina, seu veracitas Dei reuelantis: quaecum sit una , etiam fides est una , Etsi per diuerses Scriptores nobis reserantur ea, quae diuinitus Mieuelantur. Non enim credimus, quae per
177쪽
aut aliis Iriphetas .ali,eScriptores I rorum Librorum reseruntur , ob minoris rem scriptiuum sum potius scrubentis dimitti ac relantis Dei; Moba
ctoritatem , ac veracitatem Dei, cui Gedenda nituntur. Sicut , quaestribuntur ab homine, tantam fidem haben , Uiama est a istoritas, diligentia , ae Immia maestoris Q Dbentis, odiiuraratas: cum possit in multis errare , non tantam in mortitudinem,quin in formidine credi possint. At vero ,citiae per stiros Scriptores tradu tur, cum Tacui eorum ainstoritare diui
nitantur, quae nec tali, nec fallere potest , pr ter summam eius sapientiam, ac Donitatem , nc est, quod certissimὰ absque ulla seritali
Cum igitur certissimum si 'aitas, & habia rus, atque omnes cognoscentes potentias spe clam sumere ab oblata , quae si quatenus* cificant potentus, trabitus, ερ actus , Vna rati ne conueniant, etiam a s, habitus, vel pol tiae sunt eiusdem rationis , quamuis obiectacundum naturam inter se. edis, genere, aut etiam plus iam genere differant, uti conlicitin exemplis allatis: ita, luet actus in genere cause materialis, efficientis dependeant aepotentia cognoscente ; poterunt tales eskehis
ta mi ici si praesertim sint circa idem ol
178쪽
lectum sisundum eandein rationem conlid, ratum ; uti contingit in casu nostro, in quo biectum visionis omnium Beatorum, tam His .minum, qam Angelorum, est Deus clare visus, vel se manitatim Beatis clara visione vi. dendum per lumen gloriae . . . Q rare visio beata Angeli superioris no differt specie a visione beata Angeli inserioris o dinis , vel etiam hominis. Neque u tantum conunF in actitas p tentiarum cognoscentium, in quibus ipsi Maus recipiunturnis etiam in alijs accidentibus terialibus, quae sitiat in distinctis subsectis specie dictrentibus tamen inter se specie
nueniunt; ut quantitates, quae recipiuntur in Qmnibus corporibus, quae tamen inter se spe. cie disserunt; 'quia recipiunt quantitates illas secundum eandem rationem, scilicet, sicu- dum materiam , vel secundum aliquid aeqvi- ualens materiae; ideo illae quantitates non disserunt inter sespecie , T 2
179쪽
QS RITUR NON OVTRVM POSSIT INTELLECTUsi CREATUS ABSQSE LUMINE GLO-
vRIAE ELEVARI A DEO AD UI DENDUM CLARE, ET lN. .lla TvlTIVE DIVINAM EMENTIAM.
Thconstat ex ijs, quae dicta sunt, lumen gloriae est qualitas stipernaturalis, vel li bitus eleua, intellectum ad videndam diuinam esse tiam, quo constituitur a tus, & potens intellectus beatus clare, & intuititiae videre Deum. Nunc quaeritur , Utriam ita intellectus co stituatur formaliter in actu primo ultimo p tens videre diuinam essentiam per lumen gloriae ; ut non possit absque eo, etiam abseluta Dei potentia eleuari ad clare, & intuitiue cognoscendum, quid sit Deus. Cui Quaesito. Respondetur , a Deo posse eleuari intellectum, vel adiuuari ita, ut absque lumine gloriae videat diuinam essentiam. Probatur . Quia cum Deus sit ens per ensentiam existens , actus purus, & infinitae virtutis . potest se solo efficere in genere cauis ent a sicientis,
180쪽
ficientis, quicquid potest cum quolibet i
strumento, vel qualibet creatura. Ergo potest cum intellectu creato, etiam absque lumine gloriae, maiori concursu concurrere ad visionem beatam producendania.
In quo casu intellectus absque lumine gloriae videbit diuinam essentiam.
Dξus non potest constatuere esse tum, formalem sine serma, ut calidum sime calore, hominem absque rationali nima; &sic discurrendo per singula. Sed intellectus ut potens videre diuinania essetiam est effectus formalis luminis gloriae. Ergo non potest absque lumine gloriae in tellectus creatus videre diuinam essentianu, etiam diuina virtute; cum implicet contradiactionem,dari esse m sormalem sine forma. Respondetur;lumen gloriae esse rationem formalem, qua formaliter intellectus consti tuitur illuminatus,& potens rennaturali mordo producere visionem beatam; & sine lumine gloriae, vel aliqua alia forma aequivalenti non potest constitui intellectus sermaliter illuminatus , ves aptus connaturali modo producere visionem beatam . Sed hoc non impedit, quo miaus intellectus possit adiuuari
