장음표시 사용
91쪽
lissima omnium causa , quae actu sed eminenter, Virinaliter) contineat quicquid persectionis est, aut esse potest in rebus creatis; quae cum sint & numero, &essentiali perfectione non tot , quin plures; Sequitur, vi tute, ac persectione diuinam essentiam es actu infinitana, quae sua simplicissima, ac ma xime una entitate , infinito excessu superat
omnium rerum existentium, aut etiam positabilium persectionem; cui si comparentur res o nnes creatae, nec etiam eam habent proportionem, quam tenuissima bulla ad imme- statem Ocea ui . .
Quod cognosci potest ex multis scripturae
locis. Dicit enim isaias ' Ecce gentes qua si stilla situlae,& quasi momentum staterae r putatae sunt. Omnes gentes quasi non sin sic sunt coram eo, & quasi nihilum, S inane reputatae sunt. Et David K Substantia mea tanquam nihilum ante te. Cui veritati congruunt, quae docent communiter Patres; praecipue vero Sanctus Dionysius μ; Effecta, inquit, a causis distant, infinitisque, ac non comparandis mensuris ab illis vincuntur. S. Damascentis; i supra omnia, quae sunt,
ipse est, atque adeo supra ipsum esse. Iniamtus igitur est Deus, Ac.
92쪽
S. Augustinus ': Quantum interest inter eum, qui secit, de illud, quod fictum est, quis digne cogitet ΘEt ad Petrum Diaconum idem sanctus'. d De fide eap. I. Nec aliqua molis quantitate terminatur Deus, quia nullo sine concluditur.
S. Hilarius - : Non sinibus, aut spatijs Di- Miuinae virtutis immensitas coarctatur. S. Gregorius Naa:ianzenus V. Deus. tantus boratiosaee fide: est, quantus dici non potest: quia Cettum manu sua cooperuit, pugno omnςm Mundi ambitum concludit.
93쪽
pite explicatum. est .s quomodo neceste sit , Deum per Estaitiam exilientem infinitet vis tutis esse, ac perse aionis. Nunc agendum est de mcdo existendi Dei in rebus, quo immensitate sita omnia replet, virtute continet, scientia comprehendit; quem triplicem existedi modum Dei in rebus, vocant Theologi peressentiam, quia essentia Dei est intime praeses omnibus rebus: per potentiam, seu virtutem; quia dat rebus omnibus esse: εἴ per praesentiam; quia ' omnia nuda fiant, de aperta oculis
Dei. bi triplex, & uniuersalis existendi m dus Dei in omnibus rebus, notior fiet sequentibus quaesitis.
94쪽
QUAERITUR PRIMO.VTRVM, ET QUO MODO SUB
stantiam Dei esse intime pretientem omnibus rebus. Probatur i. . Quia ' exus enti per essemilam , & actui puro repugnat omnis mutatio: id, unde tritur posse moueri. Nam, quod potest moueri, habet potentiam recipie Lunem ipsum morum, per quem motum aequirit mobile terminum , adquem erat in imoentia: cue ille terminus sit extriti- decus,vicolatiligi; in motu localissiue intrinse aius hiobili, ut contingit in omnibus motibus, . R. mutationibus excepto locali motu; qui etiasi non inducae terminu in subiecto iiitrinsece cxistentem , si viis alefactio, verbi gratia , quae introducit calorem); tamen ipse motus localis, quem etiam lationem appellant, cum sit intime inhaerens ipsi mobili in repugnat actui purol, iii tuo nulla debet esse potentia ad ali. quid recipiendum ; quando enim aliquid tibi insecὰ in aliquo subiecto de nouo recipitur; id ei antea deerat: nihil autem deesse potest actui
95쪽
g Trinit. lib. I. h lib. . de spiritu sincto cap7.
actui puro per essentia existenti: aliter, quod persectissimum est, & cui nihil deest , aliqua persectione carere poneretur uel quod implicat in teritimis. Quod eri mucio is es aptum est moueri quocunque motu, non est actus purus: nam habet aliquam passimam , seu receptiua potentiam, quam alij subiectivam appellant. . At, si Deus non esset intime praesens omnibus rebus, esset in potentia,' mouer tur ad illas res , quibus nisn esset in t e
Ergo substantia Dei est iiiiimS pris
omnibus sebus Quod etiam scripturis maximε congruit. 3 Caelum, & terram ego impleo, dicit Do aerutius. Cklum sedes mea; terra autem scabellum pedum meorum . . EPlena est omnis terra gloria eius. - Spiritust Dominii repleuit orbem terrarum. Si ascendeta in caeluti tu illic es .si descendero in inferntun , ades i Non longd est ab unoquoque nostrum ; tria ipso enim vivimus, movemur, & sumus. Et iuxta harum scripturarum dominam unanimis Patrum sensus t i tilita Sanctus enim Hilarius g asserit. Nullius, ne Deo, neque ullus non in Deo locus est. i
Sanctus Ambrosius Domini esse dicit,
96쪽
. Sanctus Hieronymus'; modo, ait; a In Isa cap ει .paruoclaudetur loco, qui omnia complet,&in quo sunt omnia ξ-c isanctus Augustinus de Ciuitate Dei K b Eb r. eip ao. Deus ubique totus , implens caelum, tcrram , praesente potentia, non absenxenatura. E in epistola ad Dardanum . ; Deus est v-bique 'Aens,&ubique totus et Et de cognitione verae vitaeg. Vbi autem Deus nOR est, drain s. cana .
ibi nihil est . t Sanctus Gregorius in Moralibus . Quo eli, caps. exitur ab eo, qui ubique est Θ Qui dum per molem corporis nusquam est, per incircumscriptam subitantiam nusquam deest λ Et in Etechielem Qui ubique est, mubique totus eth. Sanctus Bernardus de consideratione ad Eugenium s. Sicut omnia in ipso, sic ipse im gub.sαap. omnibus est. Non est autem haec Dei praesentia otiosa rnam Deus ita est intime praesens omnibus rebus, ut, dum primo accipiunt esse, illas producat, &, dum permanent , ac durant in esse, illas conseruet.
Quare benefico illapsu in omnes res ilI . bitur; quia ita est intime praesens omnibus rebus, ut det illis esse, & operari. Et ob id Apostolus de Deo loquens, re- strente Luca Non longe est, inquit, ab si Aa in
97쪽
unoquoque nostrum; in ipso enim vivimus, Inouemur, & sumus ; ut omne nostium es & operationem a Deo esse intelligeremus).ii Et ex hac praesentia substantior, ει essentiae Dei qualia est praesens omnibus rebus, VL, det illis esse; sequitur, Deum csse ubique per potentiam : Nam, cuius potestati, imperio omnia subduntur; & cuius nutui. Omnia ob diunt, is est ubique per potentiam. Sed Dei potestati, & imperio omnia subduntur, dia eius nutui omnia obediunt; cum necesse, nec operari quicquam possint, nisi regente, ac volente Deo ; cui ita omnia obediunt, viis Vocet ea , quae non sunt, tanquari ea, quae sunt, &portet omnia verbo virtutis suae Qui caelu,& terram,& omnia,quae caeli, de temrae ambitu continentur, verbo condidit. φ Dixit enim , & facta sunt: ipse mandauit,
Ergo Deus est ubique per potentiam. Ex his vides, quomodo etiam aptissime dicatur Deus esse ubique per potentiam,quia omnibus rebus dat es e. Sed iste modus videtur coincidere cum primo illo modo, quo Deus per sui substantiam immediateidi tuosta coexistere rebus omnibus, ut det illis esse. Nam per illum modum, non solum substa tia Dei dicitur esse praesens, & coexistere, ac indistans esse ab intimo esse cuiusque rei; sed etiam
98쪽
. etiam illud producere, dum primo incipit;
aut conseruare, postquam iam productum est:&itare veraest.
Et ideo, cum potentia in Deo sit idem cunia essentia; &Deus immediate persiti silestantiam, & essentiam agat tanquam principium primum , proximum, & immediatum, cuius essentia, & virtus idem sitiat ; modus exissendi per essentiam , & modus exist di per potemtiam , sica explicati, icoincidere dici possunt. Dicitur enim Deus esse ubique per essentiam, quia essentia Dei ita coexistit omnibus rebus, ut det illis esse, & communicet quamcunque persectionem, siue iubstantiale, Iiue accidentalem habeant; quod est dependere ab essentia Dei, quatenus est vis, ac producendi facultas. Ex quo ulterius sequitur, Deum esse ubique Hr praesentiam: 'Nam ille est in omnibus rebus per . praesentiam, qui omnia cognoscit, & intuetur. Quod autem ita est praesens omnibus rebus. ut perfectissimo modo det illis esse, debet illas cognoscere, & in finem dirigere; quod Deo
maxime conuenit. Id vero non contingeret,
si non Romnia ei nuda, & aperta essent: Nec posset attingere a fine usque ad finem fortiter , & disponere omnia suauiter Deus, si non
99쪽
sequens ubique per praesentiam eta :is Y .is Recte igitur Theolog dicunt, Deum ubiaque esse per essentiam, praescimam po ,
Ex his sicile cognosci maest, quam langoo
veritate rationi consena, stripturarum , aeri trum auctoritate comprobata recesscrint, tui dixerunt, sebstantiam, & essentiam Ilai toti caela indistantem, ac praesentem esse. . Qua enim ratione dici posset Deus cadum , di terram implere ita , vir sit omnino imminbilis, dans esse rebus omni uersectissimo modo ε, si non esset ubi e per essentiam , pra sentiam ,& potentiam Neque obstat, quod tales Dei caelum dita tur, aut habitare in cassis Deus, & ibi sedes eius
Quiamaiestate, & gloria in caela est, se ip
sim caelestibus spiritibus, atque animabus beatis in gloria sua manssistans e non autem, quia non sit intime praesens omnibus rebus, caelia, α terram implens, res omnes continendo, de perficiendo;dans illis esse perfectissimo modor quod non contingeret, si non ubique Deus esset per essentiam , praesentiam .& potentiam . modo supra explicato.
100쪽
Deus ita huic rerum via. uersitati coexistat ,,& sit praesens, ut nulli. alteri loco vel actu coexistit, ves existere sit aptus. Cui Quaesiis..i Respondetur. Deus non adaequale coexistit huic rerum uniuersitati, quam continet , illi existens, & dans esse. Probatur. Quia Deuscerto aliquo loco definiretur, circumscriberetur, vel comprehen deretur; quod diuinae repugnat immensitati rob quam de Deo dicitur ; Cactum, & caeli caelorum non te capiunt. Canum, & caeli cael
Quod si quis obijciat: Ergo Deus coexistit
etiam deficto nunc infinitis, & interminatis spati)s imaginari;s, quae extra caelum existere concitiuntur ; secus, adae luate huic4rurum V Miuersitati coexisteret: nam neque cederet s. neque excederetur ab hac rerum uniuersitate
ma smul simpla: quia esset totus Deus ita cOsxistens, totus singulis rebus, & singulis