Platonis Res publica;

291쪽

αγωγῶν αν - και μεταστρεπτικῶν επι την του ἄντος θεαὶ 525 περὶ το εν μάθησις. Ἀλλα μέντοι, φη, τουτό γ' εχ ει ου ηκιστα η περιαυτο ψις ἄμα a ταυτον ως εν τε ὁρῶμεν κα ως ἄπειρατο πληθος. Oυκουν εἴπερ το εν, ν δ εγω, καὶ σύμπας ριθμος

292쪽

D δε γε μετερος φύλαξ πολεμικός τε καὶ φιλόσοφος

τυγχάνει P.

Προσηκον ij ο μάθημα αν εἴη Γλαυκων νομοθετησαι καὶ πείθει τους μελλοντας ε τὶ πόλει των μεγίστων μεθεξειν τα λογιστικην ιεναι και ἀνθάπτεσθαι υτης μηιδιωτικῶς, αλλ' ως ν επὶ θεα της των πιθμῶν φύσεως αφίκωνται ν νοησε αυτη, υκ νης Ουδε πράσεως χάριν ως εμπόρους η καπηλους μελετῶντας, ὰλλ ενεκα πολεμου τε και αυτης της ψυχης ραστωνης μεταστροφης ὰπο γενε σεως ετ ὰλγηθειάν τε καὶ ουσίαν. Κάλλιστ, φη, λεγεις. Καὶ μην, ν δ εγώ, νυν καὶ ννοῶ, ρηθεντος του περὶ τους λογισμους μαθηματος, ως κομψόν εστι και πολλαχ' χρησιμον μῖν προς ο βουλόμεθα, αν του γνωρίζειν νεκά τις υτ επιτηδεύτ ὰλλα μη του καπηλεύειν.

5 ουτ γε, ο νυνδη λεγομεν, ως σφόδρα ἄνω ποι ἄγει την ψυχην καὶ περὶ αυτῶν τῶν ριθμῶν ναγκάζει δια λεγεσθαι, οἰδα an ποδεχόμενον εάν τις αυτῶ ορατὰ Ἀπτὰ

σώματα χοντας αριθμους προτεινόμενος διαλεγηται. οἶσθα γάρ που του περὶ ταυτα δεινους υ ς, άν τις υτ το ε επιχειρy τω λόγω τέμνειν, καταγελῶσί τε και υκ πο- δεχονται ἰλλ' εὰν συ κερματίζης αυτό, κεινοι πολλα-

293쪽

Και με δη, φη, σφόδρα γε ποιεῖ-υτό. T δε τοδε ηδ' ἐπεσκέψω, ὁ Η οι τε φύσει λογιστικοὶ

ΓΙάντων δὴ νεκα τούτω ου ἀφετέον το μάθημα ὰλλ' οἱ ἄριστοι τας φύσεις παιδευτεο εν αυτοῦ. Σύμφημι η δ ος. TOfτο μεν τοίνυν, ειπον, εὐημῖν κείσθω δεύτερον δὲ δεχόμενον τούτου σκεψώμεθα αρά τι προσηκει μῖν. T ποῖον; η γεωμετρίαν, φη, λεγεις; Io

294쪽

προσηκει προς γαρ τας στρατοπεδευσεις καὶ καταληλλεις

χωρίων καὶ συναγωγας καὶ κτάσεις στρατιὰς καὶ σα δηαλλα σχηματίρουσι τα στρατόπεδα ἐν αυταῖς τε ταῖς μάχαις καὶ πορείαις διαφεροι ν αυτος αυτο γεωμετρικός τε καὶ μ' ἄν. Ἀλλ' υν γὶ εἶπον, προς μεν τὰ τοιαυτα καὶ βραχύ τι αν ἐξαρκοι γεωμετρίας τε καὶ λογισμῶν μόριον τυ δε πολυ

οὐ κουν ει μεν ουσίαν αναγκάζει θεάσασθαι, προσηκρι, ιδε γένεσιν, Ου προσηκει.

Λεγουσι μέν που μάλα γελοίως τε καὶ ναγκαίως ως γα πράττοντές τε καὶ πράξεως νεκα πάντας τους λόγους ποιουμενοι λέγουσιν τετραγωνίρειν τε κa παρατείνειν καιπροστιθέναι και πάντα υτ φθεγγόμενοι, το δ' ἔστι που παν το μάθημα γνωσεως νεκα ἐπιτηδευόμενον. ΓIaντάπασι μὲν ουν, ἔφη.

295쪽

Ως ἰόν τε μάλιστα, φη. Ως ἰόν, ἄρα ην δ' ἐγώ, μάλιστα προστακτέον οπως ι ἐν γ καλλιπόλει σοι μηδενὶ τρόπω γεωμετρίας ψέξονται.

προσηκει ὰλλα καὶ στρατηγία υχ ηττον. Hδυς ει V, δ εγω, τι oικας δεδιμι τοῖς πολλ0υς, μη δοκ)l ἄχρηστα μαθηματα προστάττειν. o a' στιν οὐ πάνυ φαυλον ὰλλα χαλεπον πιστευσαι τι ἐν τούτοις τοῖς μαθημασιν κάστου ἄργανόν τι ψυχης εκκαθαίρεταί τε καὶ

296쪽

e ναζωπυρεῖται, απολλυμενον καὶ τυφλουμενον πο των ἄλλωνεπιτηδευμάτων, κρGττον ον σωθηναι μυρίων ομμάτων μόνω γαρ αυτ δεηθεια οραται οις μὲν ου ταῖτα συνδοκεῖ

Ἀναγε τοίνυν η δ' ἐγώ, εις τουπίσω νυνδη γαρ υκορθῶς το ξης λάβομεν η γεωμετρία. Πῶς λαβόντες εφη. Mετ επίπεδον, ν δ εγω, ἐν περιφορα ν δη στερεον b λαβόντες, πρὶν αυτο καθ' αυτ λαβεῖν ορθῶς δε ἔχει ξης μετα δευτέρα αυξqν τρίτην λαμβάνειν. εστ δε που τουτοπερὶ την τῶν κύβω αυξην καὶ το βάθους μετεχον. Ἐστι γάρ, ἔφη δελα ταυτά γε, ὼ Σωκρατες, δοκε οἴπω ηυρησθaι. Διττα γάρ, ην δ' ἐγω, τα αἴτια υτι τε οὐδεμία πόλις

ἐντίμως υτ εχει ὰσθεὶ/ῶς ζητειται χαλεπα οντα, πιστάτου τε δέονται οἱ ζητουντες, ἄνευ ο ου a εἴροιεν ον πρῶτον μὲν γενέσθαι χαλεπον, πειτα και γενομένου, ς νυν χει, οὐκ αν πείθοιντο οἱ περὶ ταῖτα ζητητικοὶ μεγαλοφρονούμενοι.ε δε πολις λη συνεπιστατοῖ ἐντίμως ἄγουσα υτά, ουτοί τε ν πείθοιντο καὶ συνεχῶς τε ν a εντονως ζητούμενα ἐκφανῆ γένοιτο πr εχει επεὶ και νῖν πὸ τῶν πολλῶν

297쪽

ἀτιμαζόμενα καὶ κολουόμενα, πο δε των ζητουντων λόγον Ου εχόντων καθ' ri Ρησιμα, μως προς παντα ταυταβία πο χάριτος αυξάνεται, καὶ Ουδεν θαυμαστον αυτα

Καὶ με δη, φη, τό γε ἐπιχαρι καὶ διαφερόντως ἔχει. ὰλλα μοι σαφεστερον ειπε α νυνδη λεγες την μὲν γάρ

που του πιπεδου πραγματείαν γεωμετρίαν ἐτιθεις. Ναί, ν δ εγώ. Εἶτα φη, το μεν πρωτον στρονομίαν μετα ταυτην, υστερον δ' ανεχώρησας.

Σπευδων γάρ, ἔφην, ταχυ πάντα διεξελθεῖν μαλλον βραδύνω εξης γαρ υσαν την βάθους αυξης μεθοδον, τιτλ ζητησε γελοίως χει, περβὰς αυτην μετὰ γεωμετρίαναστρονομίαν ἔλεγον, φορα ουσαν βάθους. 'Oρθῶς, ἔφη, λεγε S. Tέταρτον τοίνυν, ν δ εγώ, τιθωμεν μάθημα αστρονομίαν,

ὼς παρχουσης της νυν παραλειπομενης, aν υτην πόλις μετίη sΕἰκός, et o ς καὶ γε νυνδη μοι, ω Σωκρατες, πεπληξας περὶ στρονομίας ως φορτικῶς ἐπαινουντι νυν ' συ μετέρχτὶ επαινῶ πaντὶ γάρ μοι δοκεῖ δηλον τι αυτη γε ναγκάζει as φυχ' εις τὸ ἄνω ὁρὰν καὶ ὰπ των νθενδε ἐκεῖσε ἄγει.

Ἀλλα πως ἔφη. 'si μεν νυν αυτην μετaχειρίθονται οἱ ει φιλοσοφίανανάγοντες, πάνυ ποιεῖν κάτω βλεπειν. Πῶς, ἔφη, λεγεις; Ουκ γεννως μοι δοκεῖς, ν δ εγώ, την περὶ τα ἄνω μαθησιν aμβάνειν παρὰ σαυτ η ἐστι κινδυνεύεις γὰρ Io καὶ εἴ τις εν ροφὴ ποικίλματα θεώμενος vaκύπτων κατα-

298쪽

5asti

μανθάνοι τι, γηγεῖσθαι ν υτον νογὶ σει ἀλλ' υκ μμασι θεωρεῖν ἴσως ουν καλῶς γη, γ δ ευηθικῶς. γω γαρα ου δυναμαι ἄλλο τι νομίσαι ἄνω τοιου ψυχην βλεπε ιν μάθημα η κεῖνο - περὶ το ν τε γ καὶ τ ὰόρατον, ἐάντε τις ἄνω κεχηνως η κάτω συμμεμυκως των ισθητων τι επιχειρὶ μανθάνειν, υτ μαθεῖν ἄν ποτε φημι υτόν επι - στημην γα ουδὲν χειν των τοιούτων Ουτε ἄνω ἰλλα κάτω

aυτου βλεπειν την ψυχην, κα ἡπτιας νέων ἐν η η εν θαλάττm μανθάνy. Δίκην, φη, χω ὀρθῶς γαρ μοι πεπληξας. ἁλλα πὼς δὶ ε ελεγε δεῖν ἀστρονομίαν μανθάνειν παρὰ a νυν μανθάνουσιν,ει μέλλοιεν φελίμως πρὸς α λεγομεν μαθησεσθαι;

ἐνδεῖν, a τ ον τάχος καὶ ουσα βραδυτης ἐν τω ἀληθινωαριθμω καὶ τ ὰσι τοῖς ληθέσι σχ) μασι φοράς τε πρυς

ἄλληλα φέρεται καὶ τα νόντα φέρει 2 δη λόγω μὲν καὶ

διανοία ληπτά, ψει δ' ου' η συ ιεις Ουδαμῶς γε, φη- Οὐκοῖμ εἶπον, τὶ περὶ τον ουρανον ποικιλία παραδείγμασι χρηστέ0 της πρὸς κεῖνα μαθησεως νεκα, μοίως σπερ ἄν ει τις ἐντύχοι τοῦ Δαιδάλου γ τινος ἄλλου δημιουργ0υ γραφεως διαφεροντως γεγραμμενοι και ἐκπεπονημενοις δια γράμμασιν ηγήσαιτο γαρ ἄν πού τις εμπειρος γεωμετρίας, ἰδων τ τοιαυτα κάλλιστα μὲν ἔχειν ἀπεργασία, γελ0ῖ0 μην ἐπισκοπεῖν αυτὰ σπουδyἰς την ἰληθειαν εὐαυτοῖς ληψόμεν0ν53 ἴσων η διαλασίων η ἄλλης τινος συμμετρίας.

299쪽

Γί δ' υ μελλε γελοιον εῖναι ἔφη.

Tω οντι δη-στρονομικόν, ν δ εγω οντα υκ ιει aυτον πείσεσθαι εις τα των ἄστρων φορας ποβλέποντα νομιεῖν μὲν ος ἰόν τε κάλλιστα τα τοιαυτα ἔργα συστησaσθαι, υτω συνεστάναι τω του υρανου δημιουργω υτόν τε καὶ τα ἐναυτω την δε νυκτος προς μερα συμμετρίαν καὶ τούτων προς μηνα καὶ μηνος προς ἐνιαυτον καὶ των αλλων ἄστρων

πρός τε αὐτα καὶ προς ἄλληλα, υκ ἄτοπον, οἴει, γησετa laτον νομίοντα γίγνεσθαί τε afτα εὶ σαύτως καὶ ἰδομ=jOυδεν παραλλάττειν, σῶμα τε ἔχοντα καὶ ὁρωμενα, καὶ ζητεῖν παντὶ τρόπω την ληθεια αυτῶν aβειν; 'Εμοι os δοκεῖ, ἔφη, σου νυν κούοντι. Προβλημασιν ἄρα, ν δ εγω, χρώμενοι σπερ γεωμετρίανούτω καὶ aστρονομίαν μέτιμεν, τα δ' εν τὼ υρaν ἐάσομεν,ει μέλλομεν οντως αστρονομίας μεταλαμβάνοντες χρησιμοντο φύσει φρόνιμον ἐν τὶ ψυχnj ξψχρηστου ποιησειν. 'H πολλαπλάσιcν, ἔφη, το ἔργον η ς νυν ἰστρονομἐῖται

προστάττεις.

300쪽

φασι καὶ μεῖς, ω Γλαυκων, συγχωρουμεν. η πῶς ποι Io οῖμεν ἰούτως, φη-e Ουκουν, ν δ εγω, πεQη πολυ το εργον, ἐκείνων πευσο μεθα πῶς λεγουσι περ αυτῶν καὶ εἴ τι λλο πρὸς τουτοις ημεις δε παρὰ πάντα ταυτα φυλάξομεν το μέτερον. ΙΠοῖον; 5 3 etro αυτῶν τι ἰτελες επιχειρῶσιν ἡμῖν μανθάνειν ους θρε νομεν, καὶ ου ἐξηκον κεισε Λεί, οἷ πάιπα δει ὰφγὶ κειν,οων αρτι περὶ της στρονομίας λεγομεν η υκ οἶσθ' τι 53 και περ αρμονίας ἔτερον τοιουτον ποιοῖσι τα γαρίκουομένας α συμφωνίας καὶ φθόγγους ἀλληλοις ναμετροῖντες ἰνηνυτα, σπερ οἱ αστρονόμοι, πονοῖσιν. Νη τους θεούς, φη, καὶ γελοίως γε, πυκνώμα ἄττα ὀνομάροντες καὶ παραβάλλοντες τα τα, οῖον ἐκ γειτόνων φωνην θηρευόμενοι, οἱ μέν φασιν τι κατακούειν ἐν μεσω τινα χην καὶ σμικρότατον εἶναι τοῖτο διάστημα, ω μετρητεον,

οἱ δε αμφισβητουντες; ομοιον δ' φθεγγομενων, αμφότερ0ι

ωτα του νου προστησάμενοι.

Συ μεν, ν δ εγώ, τους χρηστους λεγεις τους ταῖς χορδαῖς πράγματα παρεχοντας καὶ βασανίοντας επὶ τῶν κολλόπων στρεβλοῖντας Da et in μακροτερα ν εικῶν γίγνηται πληκτρω τε πληγῶν γιγνομενων καὶ κατηγορίας περι καιεξαρνησεως καὶ λαρονεὶς χορδῶν, παύομαι της εἰκόνος καὶ ου φημι τούτους λεγειν, ὼλλ' κείνους ους φαμεν νυνδη

εἰρησθα Eusebius