Platonis Res publica;

301쪽

aκ0υ0μεναι αριθμους ζητουσιν, ἰλλ' ου ει προβληματαὰνίασιν, ἐπισκοπεῖν τίνες σύμφωνοι αριθμοὶ καὶ τίνες υ, καὶ δῶ τι κάτεροι. Δαιμόνιον γάρ, φη, πραγμα λεγεις. Xρησιμον μὲν ουν, ν δ' ἐγώ, προς την του καλοῖ τε καιὰγαθοῖ ζητ σιν, αλλως δὲ μεταδιωκόμενον- ληστον. οἶμαι δε γε, ην δ' ἐγω, καὶ η τούτων πάντων ων διεληλύθαμεν μεθοδος αν μὲν πι την αλληλων κοινωνίαν ὰφίκητa d. καὶ συγγενειαν, καὶ συλλογισθὶ ταῖτα η ἐστὶν λλγ λοις οἰκεῖα φέρειν τι αυτῶ ει α βουλόμεθα την πραγματείαν και υκ ἀνόνητα πονε υσθαι, ει δὲ μη, νόνητα. Και εγώ, φη, ἴτω μαντεύομαι. Iλλα πάμπολυ εργον λέγεις ω Σώκρατες.Tου προοιμίου ην δ' ἐγω η τίνος λεγεις η υκ ἴσμεν υτι πάντα afτα προοιμιά ἐστιν αὐτos του νόμου ν δε μαθ ν; ου γάρ που δοκοῖσί γέ σοι ταῖτα δεινοὶ διαλεκτικοὶ

εντετύχηκα.

Ἀλλα δη, εἶπον, μη δυνατοὶ οἴτινες δοῖναί τε καὶ ἰποδέξασθαι λόγον εἴσεσθαί ποτέ τι ν φαμεν si εἰδέναι 5Oυδ αυ, φη, τοῖτό γε.Oὐκοῖν, εἶπον, ω Γλαύκων, ουτος δη-υτός ἐστιν ὁ νόμος 3abi το διαλεγεσθαι περαίνει; ον και ἄντα νοητον μιμοῖτ ανη της ἄψεως δύναμις, ην ἐλέγομεν πρὸς υτ γλη τα ζωαεπιχειρεῖν ἀποβλεπειν καὶ προς αυτὰ τα ἄστρα τε καὶ

τελευταῖον δὴ προς-υτον τον λιον ἴτω καὶ ταν τις τω διαλέγεσθαι ἐπιχειρη ἄνευ πασῶν των αἰσθησεων δῶ του

302쪽

'H δε γε, ν δ εγω, λύσις τε απὸ των δεσμῶν καὶ μεταστροφ' ἀπο των σκιων επὶ τ ειδωλα καὶ το φῶς καὶ κτου καταγείου ει τον λιον πάνοδος, καὶ ἐκεῖ πρὸς μεντα ζω τε καὶ φυτα καὶ το του λιο φως ἔτι δυναμία βλεπειν, προ δε α εν δασι φαντάσματα θει καὶ σκιας τω οντων, ἰλλ' υκ εἰδωλων σκια δι' τερου τοιουτου φωτὸς ὼς προ ηλιον κρίνειν ποσκιαζομενας-πασα αυτ δε πραγματεία των τεχνῶν διήλθομεν ταυτην χε την δυναμινε και παναγωγὴν του βελτίστου εν ψυχὴ προς την του

μεν, καὶ διελθωμεν ουτως σπερ το προοίμιον διηλθομεν. λεγε υν τίς ὁ τρόπος της του διαλεγεσθαι δυνάμεως, και κατὰ ποια δἰ εἴδη διεστηκεν, καὶ τίνες αγοδοί αυται γὰρ avηδη, ως εοικεν, αἱ προς υτο ἄγουσα εῖεν οι φικομένω ἄσπερ ὁδου ανάπαυλα αν εἴη καὶ τελος της πορείας.

303쪽

ρίρεσθαι ἀλλ' ori μὲν δὴ τοιουτόν τι ἰδεῖν, ἰσχυριστέον.

η γάρ;

Ουκουν καὶ τι η του διαλέγεσθαι δυνaμις μόνη νφηνειεν εμπε ρω οντι ν νυνδη διήλθομεν, αλλαὶ δὲ οὐδαμ=j δυνατόν Io Καὶ τουτ Ἀφη, ξιον διισχυρίζεσθαι. Toδε γουν, ν δ εγώ, οὐδεὶς μιν αμφισβητησε λεγουσιν,

χειρεῖ μεθοδος ὁδω περὶ παντος λαμβάνειν. ἰλλ' αἱ μεν ἄλλαι τὰσαι τεχναι η πρὸς δοξας νθρώπων και πιθυμὶς

304쪽

τὸ της ψυχης μμα κατορωρυγμένον ρέμα ἔλκει και ανάγει ἄνω, συνερίθοις καὶ συμπεριαγωγοῖς χρωμενη αἷς διηλθομεν τεχναις - ἐπιστημα με πολλάκις προσείπομεν δι τυ εθος, δέονται δὲ νόματος αλλου ἐναργεστέρου μὲν η δόξης, αμυδροτέρου δε η επιστημης διάνοιαν δὲ υτην ἔν τω πρόσθεν που ρισόμεθα- ἔστι δ', ὼς μοὶ δοκεῖ, o περὶ Q νόματος αμφισβητησις, οἶς τοσούτων πέρι σκέψις σωνημῖν προκειται.

Ναι. Ἀρκεσε ουν, ν δ εγω, σπερ το πρότερον, την μεν πρώτqν μοῖραν ἐπιστημην καλεῖν, δευτερα δε διάνοιαν τρι-53 hi δε πίστιν και εἰκασίαν τετάρτην καὶ συναμφότερα μεν ταυτα δόξαν, συναμφότερα δ' κεῖνα νόησιν καὶ δόξαν μὲν περ γένεσιν, νόqσιν δε περὶ ουσίαν- καὶ τι υσία προς γένεσιν, νόησιν προς δόξαν, και τι νόησις προς δόξαν επι - στημην προς πίστιν και διάνοιαν προς εἰκασίαν την δ' φ'Oις ταυτα ναλογίαν και διαιρεσιν διχγὶ κατέρου, δοξαστου τε και νοητου, ἐῶμεν, A Γλαυκων, να μη μα πολλαπλασίων λόγων ἐμπλησα η ὁσων οι παρεληλυθότες.

ε πεσθαι, συνδοκεῖ.

305쪽

τη ς ουσίας καὶ τον μ' ἔχοντa, καθ οσον, μη ἔχη λόγοναυτω τε καὶ λλω διδόναι, κατὰ τοσουτον νουν περὶ τούτου

ἐλέγχειν, ε πασι si τοις πτωτι τω λόγω διαπορεύηται, οἴτε υτ το γαθον φήσεις εἰδέναι τον ἴτω εχοντα οἴτε αλλο γαθον ουδεν, λλ ει πη ειδώλου τινος ἐφάπτεται, δυξη, ου ἐπιστημη εφάπτεσθαι, καὶ τον νυν βίον ὀνειρο - πολοῖντα καὶ υπνωττοντa, πρὶν νθάδ' εξεγρέσθαι, εἰς AQου πρότερον φικόμενον τελέως πικατάδαρθ ν; Nn o Δια, η δ' ὁς, σφόδρα γε πάντα ταυτα φησω. Ἀλλα μην τούς γε σαυτο παῖδας, ους τω λόγω τρέφεις τε καὶ παιδεύεις, εἴ ποτε ἔργω τρέφοις, ου ον άσαις, ως ἐγωμαι, λόγου οντας σπερ Naμμάς, ἄρχ0ντας ἐν ' ξ, πόλει κυρίους των μεγίστων εἶναι.

Νομοθεταὶ σει δἰ αυτοῖς ταύτης μάλιστα της παιδείας ἀντιλαμβάνεσθαι, ε γῆς ἐρωτὰν τε καὶ ποκρίνεσθαι ἐπιστημονέστατα ἰοί τ εσονται; Io

Νομοθετησω, φη, μετά γε σου. 'Αρ' υ δοκε σοι, ἔφην ἐγώ, σπερ θριγκος τ0ις μαθη- μασιν η διαλεκτικὴ μῖν ἐπάνω κεῖσθαι, και Ουκε ἄλλο τούτου μάθημα νωτερ ορθῶς ν ἐπιτίθεσθαι ἰλλ εχεινγ δη τέλος τὰ των μαθημάτων; 535

306쪽

Διανομη τοινυν ην δ' ἐγώ, το λοιπόν σοι, τίσιν ταυτα ταμαθηματα δώσομεν καὶ τίνα τρόπον.

Γ με αλλα τοίνυν η δ' ἐγώ, κείνας τας φυσεις diu

Io δεῖν κλεκτεας εἶναι τους τε γαρ βεβαιοτάτους καὶ τους ὰνδρειοτάτους προαιρετεον, και κατα δυνaμιν του ευειδεστά

t τους πρὸς δε τούτοις ζητητέον μη μόνον γενναίους τε καὶ βλοσυρους τ ηθη, ἀλλὰ καὶ α τὴδε γ παιδεία της φύσεως

ΓIota δὶ διαστελλης Δριμυτητα, ω μακάριε, φην, δε αυτοις προς α μαθη-ματα πάρχειν, καὶ μη χαλεπῶς μανθάνειν. πολυ γάρ τοι μὰλλον ποδειλιῶσι ψυχαὶ ε ἰσχυροῖς μαθημασιν η ἐν γυμνασίοις οἰκειότερος γαρ υταῖς ὁ πόνος, ἴδιος ἰλλ' υ

κοινος ων μετα του σώματος.

d Πρῶτον μέν, εἶπον, φιλοπονία υ χωλον δεῖ εἶναι τον

307쪽

αψόμενον, τα μεν μίσεα φιλόπονον ἄντα τα δ' ημίσεα

απονον εστ δε τουτο, ταν τις φιλογυμναστης μὲν και

και πράξομεν και φιλοσοφίας τι πλείω γέλωτα καταντλη-

308쪽

Oλμα τον Δί', ἔφη, ουκουν ως γ' μοὶ κροατη. Ἀλλ' 6, εμοί, ν δ εγώ, ρητορι. τοδ δε η ἐπιλανθανώμεθα, τι ἐν μὲν ' προτερα ἐκλογγὶ πρεσβυτας ξελε-c γομεν, εὶ δὲ ταυτγὶ ους ἐγχωρησει Σόλωνι γαρ υ πειστέονως γηράσκων τις πολλὰ δυνατος μανθάνειν, λλ' ηττον τρέχειν, νέων δε πάντες οἱ μεγάλοι καὶ οἱ πολλοὶ πόνοι. 'Aνάγκη, φq- με τοίνυν λογισμων τε καὶ γεωμετριῶν και πάσης της προπαιδείας, ν της διαλεκτικης δε προπαιδευθηναι,

παισὶν ουσι χρη προβάλλειν, οὐχ ἐπάναγκες μαθsi τοσχημα της διδαχης ποιουμενους.

θερον χρη μανθάνειν. οἱ μεν γαρ του σώματος πόνοι βία πονουμενοι χειρον ουδεν το σωμα περγάθονται, ψυχ) δε βίαιον ουδεν εμμονον μάθημα.

M τοινυ βία, εἶπον, ω ἄριστε, τους παῖδας εν τοῖς 537 μαθημασιν ἀλλα παιωντας τρεφε, να και μὰλλον οἰός τὶ ς καθορὰν φ ὁ καστος πεφυκεν.' χει ὁ λεγεις, φη, λόγον.

309쪽

'Εν τίνι, φη, λικίας ti Hi ίκα, ν δ εγώ, των ναγκαίων γυμνασίων μεθίενται' οἶτος γαρ ὁ γγόνος, ἐάντε δυο ἐάντε τρία ἔτη γίγνηται, ἀδυνατός τι ἄλλο πραξαι κόποι γαρ καὶ πνοι μαθημaσι πολέμιοι καὶ αμα μία και αυτη των βασάνων υκ λαχίστη, τίς καστος ἐν τοῖς γυμνασίοις φαν μαι. Πῶς γαρ υκ ἔφη.

Mετὰ δὴ τουτον τον χρόνον, ν δ εγω, ε των εἰκοσι - ετῶν οἱ προκριθέντες τιμάς τε μείρους των ἄλλων οἴσοντaι, τά τε χυδην μαθηματα παισὶν ἐν τῆ παιδεία γενόμενα τούτοις συνακτεον εἰς συνοψιν οἰκειότητός τε αλληλων των μαθημάτων καὶ της του ἄντος φυσεως. Mόνη γοῖν, , πεν τοιαύτη μάθησις βεβαιος, ἐν οἶς αν ἐγγενηται. Και μεγίστη γε, ην δ' ἐγώ, πεῖρα διαλεκτικχὶς φυσεως καὶ μ' ὁ μὲν a συνοπτικος διaλεκτικος ὁ δε μη υ. Συνοίομaι η δ' ς. Taῖτα τοίνυν, ν δ εγώ, δεησει σε ἐπισκοπουντ es avμάλιστa τοιουτοι εν αυτοῖς σι και μόνιμοι μὲν ἐν μαθη- μασι, μόνιμοι δ' ἐν πολέμω καὶ τοι ἄλλοις νομίμοις, τούτους αυ, πειδὰν τὰ τριάκοντα ετη ἐκβαίνωσιν, ἐκ των προκρίτων προκρινάμενον εις μείζους τε τιμὰς κaθιστάναι καὶ σκοπεῖν, τὴ του διαλέγεσθαι δυνάμει βασανίοντα τίς μμάτων και

310쪽

της αλλης αἰσθήσεως δυνατὸς μεθιεμενος π αυτ τ ον μετοληθείας ἰέναι. καὶ ἐνταυθα δὴ πολλῆς φυλακης εργον,

μαλιστα η 6 ος. e Ου εννοεις, η δ' ἐγώ, το νυν περὶ το διαλέγεσθαι κακον γιγνόμενον ὁσον γίγνεται; T ποῖον; φη. IΠαρανομίας που, ἔφην ἐγώ, ἐμπίμπλανται.

Θαυμαστον ουν τι οἴει, εἶπον, πασχειν αυτους, και υσυγγιγνώσκεις;

ΓIn μάλιστα εφη. οἰον, ην δ' ἐγώ, εἴ τις υποβολιμαιος τραφείη ἐν πολλοῖς 538 ἐν χρημασι, πολλω δὲ καὶ μεγάλω γένει καὶ κόλαξ πολλοῖς, νηρ δε γενόμενος αἴσθοιτο τι ου τουτων ἐστὶ των φασκόντων γονέων, τους δὲ τω οντι γεννησαντα μη ευροι, τουτον χεις μαντευσασθαι πως ν διατεθείη πρός τε τους κόλακας καὶ προς τους ποβαλομένους ἐν ἐκείνω τε τω χρόνω -ου γ δ ει α περὶ της ποβολης, καὶ ἐν αλτὶ δεις η βουλει μου aντευομένου-κουσαι; Boυλομαι, φη- Ιαντευομαι τοίνυν, εἶπον, μαλλον υτον τιμa a τον B πατέρα καὶ την μητέρα καὶ τους λλους οἰκείους δοκουντας η τοῖς κολακεύοντας, καὶ ηττον μὲν α περιιδῶν ἐνδε ἐς τινος, ηττον δε παράνομόν τι δρασαι ' εἰπεῖν εις υτους,

ηττον δε πειθεῖν τα μεγάλα ἐκείνοις τοῖς κόλαξιν, ἐν ε χρόνω λαληθες μ' εἰδείη.